WETA ṢIDOPO
Gọalọna Jọja Aflanmẹ Towe Nado Vùn
1, 2. Avùnnukundiọsọmẹnu po ayajẹ tẹlẹ po wẹ owhe aflanmẹ tọn sọgan hẹn wá?
JỌJA aflanmẹ de tintindo to whégbè gbọnvo taun na owhe-atọ́n-mẹvi de kavi etlẹ yin owhe-ao-mẹvi de tintindo to whégbè. Owhe aflanmẹ tọn lẹ nọ hẹn avùnnukundiọsọmẹnu po nuhahun yetọn lẹ po wá, ṣigba yé sọgan sọ hẹn ayajẹ po ale lẹ po wá ga. Apajlẹ lẹ taidi Josẹfu, Davidi, Josia, po Timoti po tọn dohia dọ jọja lẹ sọgan yinuwa to ninọmẹ jidedomẹgo tọn de mẹ bosọ tindo haṣinṣan dagbe hẹ Jehovah. (Gẹnẹsisi 37:2-11; 1 Samuẹli 16:11-13; 2 Ahọlu lẹ 22:3-7; Owalọ lẹ 16:1, 2) Jọja aflanmẹ susu to egbehe wẹ nọ do kunnudenu onú dopolọ tọn hia. Vlavo, hiẹ yọ́n delẹ to yé mẹ.
2 Ṣogan, na mẹdelẹ owhe aflanmẹ tọn nọ yin ojlẹ magbọjẹ tọn lẹ. Jọja aflanmẹ lẹ nọ tindo numọtolanmẹ he ma nọ tin to hukan dopolọ ji. Jọja sunnu kavi yọnnu aflanmẹ lẹ sọgan jlo nado tindo mẹdekannujẹ dogọ, podọ yé sọgan diọnukunsọ alọhẹndotenamẹ heyin zize do yé ji gbọn mẹjitọ yetọn lẹ dali. Etomọṣo, jọja mọnkọtọn lẹ gbẹsọ yin mẹhe ma ko tindo numimọ bosọ tindo nuhudo alọgọ owanyi, whiwhẹ tọn sọn mẹjitọ yetọn lẹ si. Mọwẹ, owhe aflanmẹ tọn lẹ sọgan gọna awuvivi tlala, ṣigba yé sọgan sọ yin bẹwlu tọn—na mẹjitọ lẹ podọ na jọja aflanmẹ lẹ lọsu ga. Nawẹ jọja lẹ sọgan yin alọgọna to owhe ehelẹ whenu gbọn?
3. To aliho tẹ mẹ wẹ mẹjitọ lẹ sọgan na ovi jọja aflanmẹ yetọn lẹ dotẹnmẹ hundote dagbe de to gbẹ̀mẹ?
3 Mẹjitọ he nọ hodo ayinamẹ Biblu tọn lẹ nọ na ovi aflanmẹ yetọn lẹ dotẹnmẹ hundote he yọ́n hugan lọ nado zindonukọn po kọdetọn dagbe po gbọn whlepọn nẹlẹ gblamẹ biọ mẹho-yinyin he go yè sọgan dejido mẹ. To aigba lẹpo ji podọ to ojlẹ lẹpo whenu, mẹjitọ lẹ po jọja aflanmẹ lẹ he nọ yí nunọwhinnusẹ́n Biblu tọn lẹ do yizan mẹ dopọ lẹ po ko yin didona po kọdetọn dagbe po.—Psalm 119:1.
HODỌDOPỌ NUGBODIDỌ PO HOJỌHO DIDỌ TỌN PO
4. Naegbọn aṣlihó na taun tọn yin nujọnu to owhe aflanmẹ tọn lẹ whenu?
4 Biblu dọmọ: “Matin wedido, linlẹn lẹzùn ovọ́.” (Howhinwhẹn lẹ 15:22) Eyin hodidọ aṣli tọn yin dandannu to whenuena ovi lọ lẹ tin to ovu, e sọ yin titengbe hugan to owhe aflanmẹ tọn lẹ whenu—to ojlẹ he mẹ jọja lẹ ma nọ saba yí whenu susu sọmọ zan to whégbè podọ nọ yí whenu susu zan hẹ họntọn wehọmẹ tọn lẹ kavi gbẹdohẹmẹtọ devo lẹ. Eyin hodidọ aṣli tọn matin—hodọdopọ nugbodidọ po hojọho didọ tọn po to ovi lẹ po mẹjitọ lẹ po ṣẹnṣẹn—jọja aflanmẹ lẹ sọgan lẹzun jonọ lẹ to whégbè. Enẹwutu nawẹ dotẹnmẹ hodọdopọ tọn sọgan yin hùnhùn do nùvo gbọn?
5. Nawẹ jọja aflanmẹ lẹ yin tulina nado pọ́n whẹho hodọdopọ hẹ mẹjitọ yetọn lẹ tọn hlan gbọn?
5 Jọja aflanmẹ lẹ po mẹjitọ lẹ po dona basi ehe dù yé to whẹho ehe mẹ. Nugbo wẹ dọ, e sọgan vẹawuna jọja aflanmẹ lẹ nado dọho hẹ mẹjitọ yetọn lẹ hugan lehe yé basi do to whenuena yé gbẹsọ po to ovu. Etomọṣo, flindọ “fie mẹdèdaliji nuyọnẹn tọn ma tin te gbẹtọ lẹ jai:Ṣigba susugege tòhódọtọ lẹ tọn mẹ wẹ jijọho te.” (Howhinwhẹn lẹ 11:14) Hogbe ehelẹ gando mẹlẹpo go, yèdọ jọja po mẹho po to ninọmẹ dopolọ mẹ. Jọja aflanmẹ he doayi ehe go lẹ na mọnukunjẹemẹ dọ yé gbẹsọ tindo nuhudo anademẹ azọ́n yinyọnẹn tọn, to whenuena e yindọ yé pannukọn whẹho he gẹdẹ taun lẹ hugan dai tọn. Yé dona yọnẹn dọ mẹjitọ yisenọ yetọn lẹ tindo jẹhẹnu taun taidi ayinamẹtọ lẹ na yé tindo numimọ hugan to gbẹ̀mẹ bo ko sọ do mẹtọnhopọn owanyinanọ yetọn hia na owhe susu lẹ. Gbọnmọ dali, to obá ehe mẹ to gbẹzan yetọn mẹ, jọja aflanmẹ nuyọnẹntọ lẹ ma na lẹkọ sọn mẹjitọ yetọn lẹ dè gba.
6. Walọyizan tẹwẹ mẹjitọ nuyọnẹntọ po owanyinanọ lẹ po na tindo na nuhe du hodọdopọ hẹ jọja aflanmẹ yetọn lẹ?
6 Hodọdopọ hojọho didọ tọn zẹẹmẹdo dọ mẹjitọ lọ na dovivẹnu sinsinyẹn nado tin-to-aimẹ to whenuena jọja aflanmẹ lọ tindo numọtolanmẹ nuhudo lọ tọn nado dọho. Eyin hiẹ yin mẹjitọ de, tindo nujikudo dọ hodọdopọ bẹsọn dewe. Ehe sọgan gọn ma bọawu. Biblu dọ dọ “whenu abọẹninọ tọn de, podọ whenu hodidọ tọn” de tin. (Yẹwhehodọtọ 3:7) To whenuena jọja aflanmẹ towe lẹndọ ojlẹ sọ nado dọho, e sọgan yin ojlẹ towe nado nabọẹ. Vlavo hiẹ ko de whenu enẹ dovo na oplọn mẹdetiti tọn, gbọjẹyíyí, kavi wazọ́n to lẹdo owhé lọ tọn gbè. Ṣogan, eyin ovi towe jlo nado dọho hẹ we, tẹnpọn nado basi vọjlado na tito towe lẹ bo dotoai. Eyin e ma yinmọ, e sọgan gọn ma tẹnpọn to whedevonu. Flin apajlẹ Jesu tọn. To nujijọ de whenu, e ko basi todohukanji ojlẹ de tọn nado yí gbọjẹ. Ṣigba to whenuena gbẹtọ lẹ wọ̀ wá lẹdo e pe nado se ohó etọn, e ze gbọjẹyíyí do apadopo bo jẹ nuplọn yé ji. (Malku 6:30-34) Suhugan jọja aflanmẹ lẹ tọn nọ doayi e go dọ mẹjitọ yetọn lẹ nọ zan gbẹzan alọnu jinján tọn de, ṣigba yé tindo nuhudo nujikudo tọn dọ mẹjitọ yetọn lẹ tin to finẹ na yé eyin nuhudo yetọn tin. Gbọnmọ dali, hẹn dewe tin-to-aimẹ podọ yin nukunnumọjẹnumẹtọ.
7. Etẹwẹ mẹjitọ lẹ dona dapana?
7 Tẹnpọn nado flin lehe ninọmẹ onú lẹ tọn te whenuena hiẹ yin jọja aflanmẹ de, podọ ma hẹn zohunhun numọtolanmẹ tọn towe bu blo! Mẹjitọ lẹ tindo nuhudo nado duvivi tintin hẹ ovi yetọn lẹ tọn. To whenuena ojlẹ vivomẹninọ tọn tin, nawẹ mẹjitọ lẹ nọ yí i zan gbọn? Eyin yé nọ saba jlo nado yí whenu vivomẹninọ tọn yetọn lẹ zan nado nọ wà nuhe ma bẹ whẹndo yetọn hẹn, jọja aflanmẹ yetọn lẹ na yawu doayi e go. Eyin jọja aflanmẹ lẹ wá tadona lọ kọ̀n dọ họntọn wehọmẹ tọn lẹ nọ lẹn yetọn pọ́n hugan lehe mẹjitọ yetọn lẹ nọ basi do, yé na tindo nuhahun lẹ dandan.
NUHE JI YÈ DONA DỌHODOPỌ DO
8. Nawẹ pinpẹn nutọn yinyọnẹn na nugbodidọ, azọ́n sinsinyẹn, po walọyizan he sọgbe po sọgan yin pinplọn ovi lẹ gbọn?
8 Eyin mẹjitọ lẹ ma ko zin do ahun ovi yetọn lẹ tọn mẹ pinpẹn nutọn yinyọnẹn na nugbonọ-yinyin po azọ́n sinsinyẹn wiwà po, yé dona basi ehe to obá lẹpo mẹ to owhe aflanmẹ tọn lẹ whenu. (1 Tẹsalonikanu lẹ 4:11; 2 Tẹsalonikanu lẹ 3:10) E sọ yin onú titengbe na yé ga nado hẹn ẹn diun dọ ovi yetọn lẹ yí ayiha lẹpo do tindo yise to gbẹzan walọyizan dagbe po wiwe de po tọn zinzan mẹ. (Howhinwhẹn lẹ 20:11) Mẹjitọ de nọ tindo hodọdopọ susu to awa ehe lẹ ji gbọn aliho apajlẹ tọn dali. Kẹdẹ dile asu mayisenọ lẹ sọgan yin dindọn “gbọn owalọ asi lẹ tọn dali, matin ohó lọ,” mọdopolọ wẹ jọja aflanmẹ lẹ sọgan plọn nunọwhinnusẹ́n he sọgbe gbọn walọyizan mẹjitọ yetọn lẹ tọn dali. (Yijlẹdo 1 Pita 3:1 go.) Ṣogan, apajlẹ kẹdẹ ma ko pe gba, to whenuena e yindọ ovi lẹ nọ mọ apajlẹ ylankan devo lẹ po madosọha ajọ́jijla mẹdindọn lẹ tọn po to gbonu whégbè tọn. Enẹwutu, mẹjitọ nukunpedomẹgotọ lẹ, dona yọ́n pọndohlan jọja aflanmẹ yetọn lẹ tọn gando nuhe yé nọ mọ bosọ nọ se lẹ go, podọ ehe biọ hodọdopọ he tindo zẹẹmẹ dagbe.—Howhinwhẹn lẹ 20:5.
9, 10. Naegbọn mẹjitọ lẹ dona hẹn ẹn diun nado plọnnu ovi yetọn lẹ dogbọn whẹho zanhẹmẹ tọn lẹ dali, podọ nawẹ yé sọgan wà ehe gbọn?
9 Ehe na titengbe tọn yin nugbo eyin e wá jẹ whẹho zanhẹmẹ tọn lẹ ji. Mẹjitọ lẹ emi, be winyan nọ hù mì nado dọho do zanhẹmẹ ji hẹ ovi mìtọn lẹ wẹ ya? Eyin etlẹ yinmọ na mì, mì dovivẹnu nado wà mọ, na jọja mìtọn lẹ po nujikudo po na plọnnu dogbọn whẹho zanhẹmẹ tọn dali to mẹdevo depope de janwẹ. Eyin yé ma plọnẹn to mì de, mẹnu wẹ yọ́n nudọnamẹ gbíngbán he yé na mọyí? To Biblu mẹ, Jehovah ma dapana whẹho he tindo onú na wà hẹ zanhẹmẹ gba, mọjanwẹ mẹjitọ lẹ ma dona wà mọ gba.—Howhinwhẹn lẹ 4:1-4; 5:1-21.
10 Po pẹdido po, Biblu bẹ anademẹ he họnwun hẹn to awa walọyizan zanhẹmẹ tọn ji, podọ Ogbẹ́ Watchtower ko zin nudọnamẹ alọgọnamẹ tọn susu lẹ jẹgbonu he dohia dọ anademẹ ehe gbẹsọ yọn-na-yizan to aihọn egbezangbe tọn mẹ. Naegbọn hiẹ ma nado yí alọgọ ehe zan? Taidi apajlẹ, naegbọn hiẹ ma do gbadopọnna hẹ visunnu kavi viyọnnu towe ada lọ “La sexualité et la moralité” [Zanhẹmẹ po Walọdagbe lẹ Po] to owe “Les jeunes s’interrogent—Réponses pratiques?” mẹ. Kọdetọn lọ lẹ sọgan paṣa we do dagbe ji taun.
11. Etẹwẹ aliho kọdetọn dagbenọ hugan lọ na mẹjitọ lẹ nado plọn ovi yetọn lẹ lehe yè na sẹ̀n Jehovah do?
11 Hogo tẹwẹ yin titengbe hugan he ji mẹjitọ lẹ po ovi lẹ po dona dọho do? Apọsteli Paulu dlẹnalọdo e to whenuena e wlan dọmọ: “Mì nọ plọn [ovi mìtọn lẹ] to hihò po hokọnamẹ Oklunọ tọn po mẹ.” (Efesunu lẹ 6:4) Ovi lẹ dona to nuplọn dogbọn Jehovah dali zọnmi i. Na titengbe tọn, yé dona plọn nado yiwanna ẹn, podọ yé dona jlo nado sẹ̀n ẹn. Tofi, ga, onú susu sọgan yin pinplọnmẹ gbọn apajlẹ dali. Eyin jọja aflanmẹ lẹ mọ dọ mẹjitọ yetọn lẹ yiwanna Jiwheyẹwhe ‘po ahun yetọn lẹpo po podọ po alindọn yetọn lẹpo po podọ po ayiha yetọn lẹpo po’ podọ dọ ehe nọ dè sinsẹ́n dagbe lẹ jẹgbonu to gbẹzan mẹjitọ yetọn lẹ tọn mẹ, yé sọgan yin nuyiwadeji nado wà onú dopolọ. (Matiu 22:37) Mọdopolọ, eyin jọja lẹ mọ dọ mẹjitọ yetọn lẹ tindo pọndohlan lẹnpọn dagbe agbasanu lẹ tọn, bo nọ ze Ahọluduta Jiwheyẹwhe Tọn do otẹn tintan mẹ, yé na yin alọgọna nado wleawuna walọyizan apọnmẹ tọn dopolọ.—Yẹwhehodọtọ 7:12; Matiu 6:31-33.
12, 13. Nuagokun tẹlẹ wẹ dona yin hinhẹn do ayiha mẹ eyin oplọn whẹndo tọn na tindo kọdetọn dagbe?
12 Plọnmẹ Biblu whẹndo tọn to sẹmẹsẹmẹ yin alọgọ ayidego tọn de to hodọdo nuhọakuẹ gbigbọmẹ tọn lẹ ji na jọja lẹ. (Psalm 119:33, 34; Howhinwhẹn lẹ 4:20-23) Oplọn mọnkọtọn de tintindo to gbesisọmẹ yin onú titengbe de. (Psalm 1:1-3) Mẹjitọ lẹ po ovi yetọn lẹ po dona yọnẹn dọ otẹn awetọ mẹ wẹ nuyiwa devo lẹ te na oplọn whẹndo tọn, e mayin to ninọmẹ ode yido diọ devo tọn mẹ gba. Yinukọn dogọ, walọyizan he jẹ yin onú titengbe eyin oplọn whẹndo tọn lọ na tindo kọdetọn dagbe. Otọ́ de dọmọ: “Họnhungan lọ wẹ yindọ na anademẹtọ lọ ni na tuli walọyizan vivomẹninọ tọn de ṣogan ninọmẹ sisi tọn to oplọn whẹndo lọ tọn whenu—yèdọ mayin aṣa tọn ṣigba e ma dona yin to ninọmẹ nú-ma-ylọdọ nujọnu tọn de mẹ gba. E sọgan gọn ma saba bọawu nado jẹ jlẹkajininọ he sọgbe de kọ̀n, podọ ovi lẹ na nọ saba tindo nuhudo nado vọ walọ yetọn jlado. Eyin onú lẹ ma yì ganji whla dopo kavi awe, sinyẹnlin bo pọ́n nukọn hlan na whedevonu.” Otọ́ ehe dopolọ dọ dọ to odẹ̀ etọn mẹ jẹnukọnna oplọn dopodopo, ewọ na titengbe tọn nọ biọ alọgọ sọn Jehovah si na pọndohlan dagbe mẹhe go e gando lẹpo tọn.—Psalm 119:66.
13 Azọ́ngbàn mẹjitọ yisenọ lẹ tọn wẹ anadena oplọn whẹndo tọn yin. Nugbo wẹ dọ, mẹjitọ delẹ sọgan gọn mayin mẹplọntọ nuninanọ lẹ, podọ e sọgan vẹawu na yé nado din aliho lẹ nado hẹn oplọn whẹndo tọn zun ojlofọndotenamẹnu de. Etomọṣo, eyin hiẹ yiwanna jọja aflanmẹ towe lẹ “to wiwà po nugbo po mẹ,” hiẹ na jlo nado gọalọna yé to aliho huwhẹ tọn po nugbodidọ tọn de po mẹ nado zindonukọn to gbigbọmẹ. (1 Johanu 3:18) Yé sọgan fànkoe sọn ojlẹ de mẹ jẹ devo mẹ, ṣigba e yọnbasi dọ yé sọgan doayi ojlo sisosiso towe go na dagbemẹninọ yetọn.
14. Nawẹ Deutelonomi 11:18, 19 po sọgan yin yiyizan to whenuena yè to hodọ do onú gbigbọ tọn lẹ ji na jọja aflanmẹ lẹ gbọn?
14 Oplọn whẹndo tọn mayin ojlẹ dopo kẹdẹ lọ nado dọho do whẹho titengbe gbigbọmẹ tọn lẹ ji gba. Be hiẹ flin gbedide Jehovah tọn hlan mẹjitọ lẹ ya? E dọmọ: “Mì na ze ohó ṣie helẹ do ayiha mìtọn mẹ podọ do alindọn mìtọn mẹ; mì[w]lẹ nasọ nọ sin yé do alọ mìtọn go na ohia de, yé nasọ tin na ozínja lẹ to nukun mìtọn lẹ ṣẹnṣẹn. Mì nasọ nọ plọn yé ovi mìtọn lẹ, didọho yetọn whenuena hiẹ sinai to owhé towe gbè, podọ to whenuena hiẹ to zọnlinzin to aliho ji, podọ to whenuena hiẹ mlọnai, podọ to whenuena hiẹ fọnṣite.” (Deutelonomi 11:18, 19; sọ pọ́n Deutelonomi 6:6, 7 lọsu ga.) Ehe ma zẹẹmẹdo dọ mẹjitọ lẹ dona nọ dọyẹwheho na ovi yetọn lẹ to whepoponu gba. Ṣigba tatọ whẹndo tọn owanyinanọ dona nọ saba tin to aṣeji na dotẹnmẹ hundote lẹ nado gla ninọmẹ gbigbọmẹ tọn heyin whẹndo etọn tọn dote.
MẸPLỌNLỌ PO SISI PO
15, 16. (a) Etẹwẹ mẹplọnlọ yin? (b) Mẹnu wẹ tindo azọ́ngbàn mẹplọnlọdidomẹgo tọn, podọ mẹnu wẹ tindo azọ́ngbàn lọ nado hẹn ẹn diun dọ e na yin tonusena?
15 Mẹplọnlọ yin mẹpinplọn he nọ basi vọjlado namẹ, podọ e bẹ hodọdopọ hẹn ga. Mẹplọnlọ bẹ linlẹn vọjlado basinamẹ tọn hẹn hugan yasanamẹ tọn—dile etlẹ yindọ yasanamẹ sọgan yin dandannu de do. Ovi towe lẹ tindo nuhudo mẹplọnlọ tọn to whenuena yé gbẹsọ po to ovu, podọ dinvie he yé yin jọja aflanmẹ lẹ, yé gbẹsọ tindo nuhudo ada etọn delẹ tọn, vlavo hugan mọ. Jọja nuyọnẹntọ lẹ yọnẹn dọ ehe yin nugbo.
16 Biblu dọmọ: “Nulunọ vlẹ oplọn otọ́ etọn tọn:ṣigba ewọ he tuntóai do wọhẹ go, wẹ zìn.” (Howhinwhẹn lẹ 15:5) Mí mọ onú susu plọn sọn wefọ ehe mẹ. E zẹẹmẹdo dọ mẹplọnlọ dona yin didomẹgo. Jọja aflanmẹ de ma sọgan tindo ‘pọndohlan na wọhẹ’ gba eyin e ma yin didomẹgo. Jehovah ze azọ́ngbàn mẹplọnlọdomẹgo tọn do alọ mẹjitọ lẹ tọn mẹ, titengbe otọ́ lọ. Ṣigba, azọ́ngbàn todoai na mẹplọnlọ enẹ tọn wẹ yin jọja aflanmẹ lẹ tọn. E na plọn onú susu dogọ bọ nuṣiwa etọn lẹ nasọ depò eyin e setonuna mẹplọnlọ nuyọnẹn tọn heyin otọ́ po onọ etọn tọn po. (Howhinwhẹn lẹ 1:8) Biblu dọmọ: “Oya po winyan po na tin na ewọ he gbẹ́ oplọn:Ṣigba ewọ he dayi wọhẹ go wẹ yè na gbògbéna.”—Howhinwhẹn lẹ 13:18.
17. Jlẹkajininọ tẹwẹ dona yin yanwle mẹjitọ lẹ tọn to mẹplọnlọdidomẹgo whenu?
17 To mẹplọnlọdido jọja aflanmẹ lẹ go whenu, mẹjitọ lẹ dona tin to jlẹkaji. Yé dona dapana yinyin hẹngogonọ sọmọ bọ yé na hẹn homẹgblena ovi yetọn lẹ, vlavo tlẹ hẹn awugblena jidedo-mẹdetiti go ovi lẹ tọn. (Kọlọsinu lẹ 3:21) Etomọṣo mẹjitọ lẹ ma na jlo nado yin alọjodokọjinamẹtọ sọmọ bọ jọja aflanmẹ yetọn lẹ na gbọ oplọn tangan lọ go gba. Alọjodokọjinamẹ mọnkọtọn sọgan yin awugblenamẹnu tlala. Howhinwhẹn lẹ 29:17 dọmọ: “Pọ́n ovi towe go, e na na gbọjẹ we; e nasọ yí homẹhun do ayiha towe mẹ.” Ṣigba wefọ 21 dọmọ: “Ewọ he yí sọwhiwhe do plọn devi etọn sọn ovu, na lẹzun ovi etọn to godo etọn.” Dile etlẹ yindọ wefọ ehe to hodọ do afanumẹ de ji, e gando ovi he tin to whédo lọ mẹ depope go to obá dopolọ mẹ.
18. Kunnudenu etẹ tọn wẹ mẹplọnlọ yin, podọ etẹwẹ nọ yin didapana to whenuena mẹjitọ lẹ yí mẹplọnlọ he tin to onù dopolọ ji zan?
18 To nugbo mẹ, mẹplọnlọ mẹjitọ tọn he sọgbe wẹ yin kunnudenu owanyi mẹjitọ tọn na ovi etọn. (Heblu lẹ 12:6, 11) Eyin hiẹ yin mẹjitọ de, hiẹ yọnẹn dọ e vẹawu nado hẹn mẹplọnlọ he tin to onù dopolọ ji, lẹnpọn dagbenọ de go. Na jijọho tọn wutu, e sọgan sọawuhia di nuhe bọawu hugan nado na dotẹnmẹ jọja aflanmẹ tasinyẹntọ de nado wà nuhe e jlo na wà. Nalete, to agọgbọnẹnmẹ, mẹjitọ de he hodo yanwle godo tọn ehe na suahọ etọn po whédo he yè ma sọgan gọkọna de po.—Howhinwhẹn lẹ 29:15; Galatianu lẹ 6:9.
AZỌ́N PO AIHUN PO
19, 20. Nawẹ mẹjitọ lẹ sọgan yinuwa po nuyọnẹn po hẹ whẹho ayidedai tọn na jọja aflanmẹ tọn yetọn lẹ gbọn?
19 To ojlẹ bẹjẹeji tọn lẹ mẹ ovi lẹ nọ saba yin didonukun nado gọalọ to whégbèzọ́n kavi to glemẹ. To egbehe susu jọja aflanmẹ lẹ tọn tindo whenu vivomẹninọ tọn hugan. Nado din nuwiwa de na whenu enẹ, aihọn ajọwiwa tọn nọ wleawuna onú ayidedai tọn he su tlala lẹ nado sú otẹn ojlẹ ayidedai tọn lẹ. Dehe sọ gọna ehe wẹ whẹwhinwhẹn lọ dọ aihọn lọ nọ ze nuhọakuẹ vude poun do nujinọtedo Biblu tọn heyin walọyizan dagbe tọn lẹ ji, podọ hiẹ tindo nuyizan lẹ na yọnbasi nugbajẹmẹji tọn.
20 Gbọnmọ dali, mẹjitọ he yọnnuin lẹ nọ hẹn jlọjẹ lọ go nado basi nudide godo tọn lẹ dogbọn ayidedai dali. Nalete, ma wọnji e go blo, dọ jọja aflanmẹ lẹ to whinwhẹ́n. To owhe dopodopo mẹ, ewọ na jlo nado yin nuyiwa hẹ hugan taidi mẹho de. Gbọnmọ dali, nuyọnẹnnu wẹ e yin na mẹjitọ de nado na dotẹnmẹ nudide ayidedai tọn yinukọn dogọ dile jọja aflanmẹ lọ to whinwhẹ́n—yèdọ dile nudide enẹlẹ saa gbẹ do nukọnyiyi jẹ whinwhẹ́n gbigbọmẹ tọn kọ̀n hia. To whedelẹnu, jọja aflanmẹ lọ sọgan basi nudide he mayin nuyọnẹn tọn to ohunhiho, ogbẹ́, po mọ mọ po sọyì mẹ. To whenuena ehe jọ, e dona yin hodọdeji na jọja aflanmẹ lọ na nudide dagbe lẹ nido yin bibasi to sọgodo.
21. Nawẹ lẹnpọn dagbenọ-yinyin to sọha whenu heyin yiyizan to ayidedai mẹ na basi hihọ́na jọja aflanmẹ de gbọn?
21 Ganmẹ nẹmu wẹ dona yin dide na ayidedai? To aigba delẹ ji jọja aflanmẹ lẹ nọ yin anadena nado yise dọ yé tindo jlọjẹ ayidedai he ma tindo dogbo tọn. Gbọnmọ, jọja aflanmẹ de sọgan basi tito-to-whinnu to-whinnu etọn nado sọgan nọ duvivi “ayidedai” ode-jẹ-devo godo tọn. E pò to mẹjitọ lẹ si nado na oplọn lọ dọ ganmẹ sọ dona yin yiyizan do onú devo lẹ ji ga, taidi whẹndo, oplọn mẹdetiti tọn, gbẹdido hẹ mẹhe whẹ́n to gbigbọmẹ lẹ, opli Klistiani tọn lẹ, podọ do whégbèzọ́n lẹ ji. Ehe na hẹnalọdotena “gbẹdudu aihọn he tọn” ma nado finyọ́n Ohó Jiwheyẹwhe Tọn hù.—Luku 8:11-15.
22. Po etẹ po wẹ ayidedai na yin hinhẹn do jlẹkaji to gbẹzan jọja aflanmẹ de tọn mẹ?
22 Ahọlu Sọlọmọni dọmọ: “Yẹn yọnẹn dọ dagbe de ma tin to yé mẹ, adavo na gbẹtọ ni to ayajẹ, bosọ to dagbe wà to ayiha etọn mẹ. Podọ na mẹdopodopo ni to dùdù, bosọ to nùnù, na e ni to vivi magbọjẹ etọn lẹpo tọn dù, nunina Jiwheyẹwhe tọn wẹ.” (Yẹwhehodọtọ 3:12, 13) Mọwẹ, ayajijẹ yin apadewhe ogbẹ̀ jlẹkaji tọn de. Ṣigba mọwẹ azọ́n sinsinyẹn lọsu te do ga. Susu jọja aflanmẹ lẹ tọn to egbehe ma nọ plọn pekọ he nọ wá sọn azọ́n sinsinyẹn wiwà kavi numọtolanmẹ sisi-mẹdetiti tọn he nọ wá sọn pipehẹ nuhahun de po didedẹ ẹ po mẹ gba. Delẹ ma nọ yin nina dotẹnmẹ hundote lọ nado wleawuna nugopipe azọ́n yinyọnẹn tọn kavi azọ́n he yé nado penukundo yede go to sọgodo gba. Ehe yin avùnnukundiọsọmẹnu nujọnu tọn de na mẹjitọ lọ. Be hiẹ na hẹn ẹn diun dọ jọja towe tindo dotẹnmẹ hundote mọnkọtọn lẹ ya? Eyin hiẹ sọgan tindo kọdetọn dagbe to pinplọn jọja aflanmẹ towe nado yọ́n nuhọakuẹ bo tlẹ sọ duvivi azọ́n sinsinyẹn etọn tọn, ewọ na wleawuna pọndohlan dagbe he na hẹn alemọyinu dẹn-to-aimẹ to-aimẹ gbẹwhenu tọn lẹ wá.
SỌN JỌJA AFLANMẸ WHENU JẸ MẸHO MẸ
23. Nawẹ mẹjitọ lẹ sọgan na tuli jọja aflanmẹ yetọn lẹ gbọn?
23 Etlẹ yin whenuena hiẹ tindo nuhahun hẹ jọja aflanmẹ towe, wefọ lọ gbẹsọ yin nugbo dọmọ: “Owanyi ma nọ gbọvọ gbede.” (1 Kọlintinu lẹ 13:8) Ma doalọte nado do owanyi he hiẹ matin ayihaawe tindo numimọ etọn blo. Kanse dewe, ‘Be yẹn nọ pa ovi dopodopo na kọdetọn dagbe etọn lẹ to nukunpipedo nuhahun lẹ go kavi dùdù to afọklẹnnamẹnu lẹ ji ya? Be yẹn nọ yí dotẹnmẹ hundote lẹ zan nado do owanyi po pinpẹn nutọn yinyọnẹn ṣie po hia na ovi ṣie lẹ, whẹpo dotẹnmẹ hundote enẹlẹ nido juwayi ya?’ Dile etlẹ yindọ dẹ́sọ-dẹ́mẹ sọgan tin to whedelẹnu, eyin jọja aflanmẹ lẹ tindo numọtolanmẹ jide owanyi mìtọn na yé tọn, e yọnbasi na yewlẹ nado do owanyi dopolọ hia ga.
24. Nunọwhinnusẹ́n Owe wiwe tọn tẹ na paa tọn wẹ yin nugbo to ovi de go pinpọn whẹ́n mẹ, ṣigba etẹwẹ dona yin hinhẹn do ayiha mẹ?
24 Nugbo wẹ dọ, dile ovi lẹ to whinwhẹ́n biọ mẹho-yin-yin mẹ, yigodo yinukọn yé na wá basi dide sinsinyẹn lẹ na yede. To whẹho delẹ mẹ mẹjitọ lẹ sọgan gọn ma yiwanna dide enẹlẹ. Etẹwẹ lo eyin ovi yetọn dè ma nado zindonukọn to Jehovah Jiwheyẹwhe sinsẹ̀n mẹ? Ehe sọgan jọ. Yèdọ delẹ to ovi gbigbọnọ Jehovah tọn lẹ mẹ lọsu tlẹ gbẹ ayinamẹ etọn dai bo ṣiatẹ. (Gẹnẹsisi 6:2; Juda 6) Ovi lẹ ma yin zomọ nudọnamẹ sẹdo tọn lẹ, he sọgan yin tito-to-whinnu basina nado yinuwa dile mí jlo do gba. Yé yin nudida lẹ po ojlo mẹdekannujẹ tọn po, bo na dogbe dide he yé basi lẹ tọn na Jehovah. Ṣogan, Howhinwhẹn lẹ 22:6 gbẹsọ yin nugbo taidi nunọwhinnusẹ́n paa de dọmọ: “Plọn ovi do aliho he e na gbọn ji, whenuena e whẹ́n e ma na tọ́n sọn e ji.”
25. Etẹwẹ yin aliho he yọ́n hugan na mẹjitọ lẹ nado do pẹdido hia hlan Jehovah na lẹblanulọkẹyi mẹjitọ-yinyin tọn?
25 Enẹwutu to whelọnu lo, do owanyi susu hia ovi towe lẹ. Wà ehe go hiẹ pe lẹpo nado hodo nunọwhinnusẹ́n Biblu tọn lẹ to yé go pinpọn mẹ. Ze apajlẹ dagbe walọyizan jijọ-di-Jiwheyẹwhe tọn de dai. Gbọnmọ dali hiẹ na na ovi towe lẹ dotẹnmẹ hundote he yọ́n hugan nado whẹ́n nado yin nugopetọ, mẹho budisi-Jiwheyẹwhe-tọ lẹ. Ehe wẹ aliho he yọ́n hugan na mẹjitọ lẹ nado do pẹdido hia na Jehovah na lẹblanulọkẹyi mẹjitọ-yinyin tọn lọ.
NAWẸ NUNỌWHINNUSẸ́N BIBLU TỌN HELẸ SỌGAN GỌALỌNA . . . MẸJITỌ LẸ NADO PỌ́N JỌJA AFLANMẸ YETỌN LẸ GO WHẸ́N GBỌN?
Nuhudo hodọdopọ tọn tin.—Howhinwhẹn lẹ 15:22.
Mí dona nọ gbadopọnna Ohó Jiwheyẹwhe Tọn to gbesisọ mẹ.—Psalm 1:1, 2.
Gbẹtọ zinzin nọ dotoai hlan mẹplọnlọ.—Howhinwhẹn lẹ 15:5.
Azọ́n po aihun po tindo otẹn yetọn.—Yẹwhehodọtọ 3:12, 13.