28. Etẹwẹ jọ whenuena angẹli atọ̀ntọ lọ kun opẹn etọn?

²⁸ “Angẹli atọ̀ntọ kun, sunwhlẹvu daho de sọ flẹ sọn olọn mẹ, bo to jiji di zogban, bo họ jẹ dadatọ̀ntọ otò daho lọ tọn ji, podọ jẹ asisa otọ̀ lẹ tọn ji: yè sọ nọ ylọ oyin sunwhlẹvu lọ tọn dọ, Vivẹ; dadatọ̀ntọ osin tọn sọ diọ zun vivẹ; omẹ susu sọ ku gbọn alọ osin lẹ lọ tọn mẹ, na yè diọ yé zun vivẹ wutu.” (Osọhia 8:10, 11) Whladopo dogọ, ada devo lẹ he yin Biblu lọ tọn gọalọna mí nado mọ lehe wefọ ehe yin yiyizan to azan Oklunọ tọn gbe do.

30. (a) Whenuena yè dọho ahọlu Babilọni tọn taidi mẹhe jai sọn olọn mẹ, etẹ dọ wẹ yè te? (b) Etẹ sin ohó wẹ ayajijẹ sọn olọn mẹ lọ sọgan ko to didọ?

³⁰ Johanu mọ sunwhlẹvu vonọtaun ehe to fiflẹ sọn olọn mẹ. Gbọnna? Numimọ lẹ he yin ahọlu hoho de tọn gọalọna mí nado mọnukunjẹemẹ. Whenue e to hodọ dogbọn ahọlu Babilọni tọn dali, Isaia dọmọ: “Nawẹ hiẹ flẹ sọn olọn do, hiẹ Lukifẹli, sunwhlẹvu afọnnu tọn! Nawẹ yè san we liai do, hiẹ he hẹn akọta lẹ zun madogannọ!” (Isaia 14:12) Dọdai ehe mọ hẹndi yi whenuena Babilọni yin zinzindai dogbọn awhanpa Kilusi tọn lẹ dali, podọ ahọlu etọn flẹ ajiji sọn gandudu aihọn tọn etọn ji hlan awhanṣiṣi winyandomẹtọ de. Nalete, fiflẹ sọn olọn mẹ de to hodọ do teninọ yiaga de hinhẹnbu po aijijẹ biọ winyan mẹ po ji.

31. (a) Whetẹnu wẹ nukọntọ Mẹylọhodotọklisti tọn lẹ jai sọn otẹn “olọn tọn” de mẹ? (b) Nawẹ osin he yin ninamẹ dogbọn nukọntọ lẹ dali lẹzun “vivẹ́” gbọn, podọ po kọdetọn tẹ po na mẹsusu?

³¹ Whenuena nukọntọ Mẹylọhodotọklisti tọn lẹ ṣiatẹ sọn sinsẹ̀n Klistiani tọn nugbo lọ mẹ, ye jai sọn otẹn yiaga “olọn tọn” lọ mẹ he yin zẹẹmẹ basina dogbọn Paulu dali to Efesunu lẹ 2:6, 7 mẹ. Taidi kọdetọn de, kakati nado ze osin dagbe nugbo tọn lẹ donukọnnamẹ, ye to “vivẹ́” yinamẹ, yedọ lalo vivẹ́ lẹ taidi olọnzodomẹ, lẹ̀wezomẹ, Atọ̀n-to-dopomẹ, po sọgodo mẹtọn he yin kinkandai (prédestination) po; dogọ, ye plan akọta lẹ biọ awhan mẹ, bo gboawupo nado wleawuna ye taidi devizọnwàtọ walọyizan dagbenọ Jiwheyẹwhe tọn lẹ. Kọdetọn lọ? Adídùdù gbigbọmẹ tọn na enẹnọ lẹ he yí lalo lẹ sè. Ninọmẹ yetọn yin nudopolọ po dehe yin Islaelivi nugbonọ-mayintọ lẹ tọn po to azan Jẹlemia tọn gbe, he Jehovah dọ hlan dọmọ: “Dayi e go, yẹn na yí ogbò do yìn ye, yedọ omẹ he lẹ, bo sọ na yé osin ovivẹ́ tọn nado nù. Na yẹwhegan Jelusalẹm tọn lẹ mẹ wẹ yè hẹn hinhẹnflu jẹgbonu sọn yì biọ aigba lẹpo mẹ.”—Jẹlemia 9:15; 23:15.

32. Whetẹnu wẹ aijijẹ Mẹylọhodotọklisti tọn sọn olọn gbigbọmẹ tọn lẹ mẹ lẹzun nuhe sọawuhia, podọ nawẹ ehe yin wadohia basina gbọn?

³² Fiflẹ sọn olọn gbigbọmẹ tọn lẹ mẹ ehe lẹzun nuhe sọawuhia to 1919 whenuena, kakati nido yin nukọntọ Mẹylọhodotọklisti tọn lẹ, pipotọ pẹvi Klistiani yiamisisadode lẹ tọn yin didè do alemọyinu Ahọluduta tọn lẹ ji. (Matiu 24:45-47) Podọ sọn 1922 aijijẹ enẹ yin wadohia basina whenuena pipli Klistiani lẹ tọn ehe sọ bẹ nulila yetọn lọ jẹeji he yin didehia to gbangba hezeheze awugbopo nukọntọ Mẹylọhodotọklisti tọn lẹ tọn.

33. Didehia jẹ gbangba nukọntọ Mẹylọhodotọklisti tọn tẹwẹ yin bibasi to plidopọ 1924 tọn whenu to Columbus, Ohio, Etats-Unis d’Amérique?

³³ Sọawuhia to whẹho ehe mẹ wẹ yin nulila lọ he yin bibasi to nuhe linlinnamẹwe L’Age d’Or lọ basi zẹẹmẹ na taidi “plidopọ daho hugan lọ he yin Biblu Plọntọ lẹ tọn he yin bibasi to owhe lẹ gblamẹ.” Plidopọ ehe jọ to Columbus, Ohio, 20 jẹ 27 juillet 1924. Matin ayihaawe, to anademẹ angẹli he kun opẹn atọ̀ntọ lọ tọn mẹ, nudidè huhlọnnọ de yin bibasi to finẹ podọ to nukọnmẹ vọkan livi 50 lẹ yin mimape taidi alọnuwe de. E yin zinjẹgbonu to hosọ lọ glọ he yin Yẹwhenọ Lẹ Yin Whẹsadokọna. Hosọ pẹvi de dè whẹho lọ tọn: “Okun Opagbe tọn lọ Sọta Okun Odan lọ tọn.” Whẹsadokọnamẹ lọ lọsu dè nukọntọ Mẹylọhodotọklisti tọn jẹ gbangba do whẹho lẹ ji taidi oyin sinsẹ̀n tọn yiaga lẹ zizena yede, yíyí ajọwatọ gbogbo lẹ po tonudọtọ nukundeji lẹ po do basi omẹ tangan lẹngbọpo yetọn lẹ tọn, ojlo yetọn nado họnwun to gbẹtọ lẹ nukọn, podọ gbigbẹ yetọn nado dọyẹwheho owẹn Ahọluduta Mẹssia tọn lọ tọn na gbẹtọ lẹ. E zinnudeji dọ Klistiani klandowiwe dopodopo wẹ yin azọndena dogbọn Jiwheyẹwhe dali nado lá “azan ahọsuyi Jiwheyẹwhe mítọn tọn; nado miọnhomẹna enẹnọ he to avivi lẹpo.”—Isaia 61:2, Darby.

34, 35. (a) Etẹwẹ jọ do huhlọn po gbigbọ nukọntọ sinsẹ̀n tọn lẹ tọn po go sọn whenuena angẹli atọ̀ntọ lọ kun opẹn etọn? (b) Etẹwẹ sọgodo tindo to sẹdotẹnmẹ na nukọntọ Mẹylọhodotọklisti tọn lẹ?

³⁴ Sọn whenuena angẹli atọ̀ntọ lọ jẹ opẹn etọn kun ji, teninọ gandudomẹji tọn nukọntọ sinsẹ̀n tọn lẹ tọn to gbẹtọvi lẹ ṣẹnṣẹn jẹ doyì ji kaka jẹ whenuena, to azan po ojlẹ ehe po mẹ, sọha vude yetọn wẹ hẹn huhlọn taidi yẹwhe lẹ go he ye duvivi etọn to owhe kanweko dai tọn lẹ mẹ. Na yẹwhehodidọ Kunnudetọ Jehovah tọn lẹ tọn wutu, sọha daho gbẹtọ lẹ tọn ko wá doayi e go dọ sinsẹ̀nnuplọnmẹ susu lẹ he yin pinplọnmẹ dogbọn nukọntọ sinsẹ̀n tọn lẹ dali yin adí gbigbọmẹ tọn de—yedọ “vivẹ́.” To otò agewaji Europe tọn lẹ mẹ, huhlọn nukọntọ lọ tọn lẹ ko dibla yin zinzan vọ, podọ to suhugan aigba whezẹtẹn Europe tọn lẹ mẹ, podọ to otò devo lẹ mẹ, gandudu lọ nọ dè huhlọn yetọn pò titengbe. To otò Katholiki Europe tọn lẹ mẹ podọ to Amérique tọn lẹ mẹ, walọyizan winyannọ nukọntọ sinsẹ̀n tọn lẹ tọn to whẹho akuẹzinzan, tonudidọ, po walọyizan tọn lẹ po mẹ ko kọn masin do oyin dagbe yetọn go. Sọn dinvie sọyì, teninọ yetọn na to yinylan deji, dile e ko yindọ to madẹnmẹ ye na jiya dopolọ po sinsẹ̀nnọ lalonọ devo lẹpo po.—Osọhia 18:21; 19:2.