To owhe agọe tọn lẹ mẹ onu susu ko yin didọ dogbọn ayimajai devo dali heyin: lẹdo vivasudo gbẹtọ tọn. Dile e tlẹ yindọ Jesu ma donù ehe go tọlọlọ to dọdai etọn mẹ, Osọhia 11:18 dohia dọ jẹnukọnna vasudo he ja lọ, gbẹtọvi lẹ na to “aihọn husudo.” Kunnudenu lọ dọ husudo ehe to jijọ sù talala. To zẹẹmẹ heyin kandai basina to owe L’état du monde en 1988 (Glẹnsigbe) mẹ, weyọnẹntọ gando aigba jijlado go Norman Myers na owẹ̀n obudonamẹ tọn ehe dọmọ: “Whẹndo gbẹtọvi lẹ tọn depope to hohowhenu ma ko pannukọn nukundido husudo mẹsusu tọn to gblagbla gbẹwhenu etọn tọn mẹ gba. Whẹndo depope to sọgodo mana pannukọn avunnukundiọsọmẹ dopolọ gba: eyin whẹndo dinwhenu tọn gboawupo nado yinuwa hẹ azọngban lọ, nuhẹngble lọ na ko yin bibasi podọ dotẹnmẹ depope ma na sọ tin bà.”

Lẹnnupọn do linlin lọ to zinjẹgbonu linlinwé Newsweek 17 février 1992 tọn mẹ do didepo jẹhọn dagbe (ozone) tọn to dovlo mẹ ji. Titobasinanu lẹdo jijlado akọjọpli tọn heyin azọnyọnẹntọ jẹhọn dagbe tọn Alexandra Allen yin mẹhe yè yihodọ sọn oho etọn mẹ taidi avase dọ jẹhọn ogbẹ̀namẹtọ lọ hinhẹnbú “todin yin obú de na sọgodo hlan ogbẹ̀ lẹpo to aigba ji.”—Pọ́n apotin lọ to weda ehe ji na whẹwhinwhẹn dogọ heyin husudo lẹdo aigba lọ tọn.

[Apotin to weda 6]

Nuhahun Lẹdo Tọn lẹ—Ohia Ojlẹ lọ lẹ Tọn De

◻ Jẹhọn ogbẹ̀hẹndote (ozone) he nọ basi hihọnamẹ to awa he tindo gbẹtọ susu heyin agewayi madawe aigba tọn lẹ ji to lùnlùnpò whlaawe po awuyiya po hú lehe lẹnunnuyọnẹntọ lẹ lẹn do to owhe vude lẹ die wayì poun.

◻ E whè gbahu atin po kanlin wunmẹ voovo 140 po wẹ nọ yin vivasudo to egbesọegbesọ.

◻ Agayiyi jẹhọn lẹdo tọn heyin hinhẹndote yozo jẹhọn ylankan tọn todin yin 26 to kanweko ji do yiaga hugan ojlẹ he azọ́nwhé lẹ ma sù tọn, podọ yé zindonukọn nado to agayì.

◻ Nukunmẹ aigba tọn gblọ́ to 1990 hugan owhe depope tọn sọn whenue kandai go hinhẹn bẹjẹeji to odaa owhe kanweko 19tọ tọn whenu; ṣidopo to owhe ṣinawe he hunmiyọn hugan lẹ mẹ to kandai mẹ ko wá tintin mẹ sọn 1980 gbọ́n.

◻ Zungbo daho lẹ to lilẹzun danfafa to sọha he sọ hectare livi donu 17 delẹ mẹ to owhe dopodopo mẹ, yedọ awa he dibla sọ odaa kiklo Finlande tọn.

◻ Sọha gbẹtọ he tin to aigba ji lẹ tọn to agayi po jideji gbẹtọ livi donu 92 po to whemẹwhemẹ—he dibla sọ sọha mẹhe tin to Mexique lẹ devo yiyidogọ to whemẹwhemẹ; na lẹndopọ ehe tọn, livi donu 88 nọ yin yiyidogọ to otò he to nukunhùn jei lẹ mẹ.

◻ Gbẹtọ liva dopo daa delẹ ma tindo osìn he wé nado nù gba.

Sọgbe hẹ owe lọ L’état du monde en 1992 (Glẹnsigbe), gbọn Worldwatch Institute dali, weda 3, 4, W.W. Norton & Company, New York, Londres.