Gima Kohorona INTANET LAIBRI
Gima Kohorona
INTANET LAIBRI
Hiri Motu
  • BAIBEL
  • PABLIKEISEN
  • HEBOUDIA
  • w97 1/1 rau 6-11
  • Namona be Iboudiai ese Iehova Idia Hanamoa Bada!

Oi abia hidi kahana ena vidio ia noho lasi.

Sori, hekwakwanai ia vara vidio ia loud totona.

  • Namona be Iboudiai ese Iehova Idia Hanamoa Bada!
  • 1997 Gima Kohorona Iehova Ena Basileia Ia Harorolaia
  • Sinado maragidia
  • Inai Bamona Atikol
  • “Tuari Oreadia Edia Iehova” Ia Hereva
  • Lauma Dubu Hairaina
  • “Lau be Umui Dekenai Do Lau Noho”
    2006 Gima Kohorona Iehova Ena Basileia Ia Harorolaia—2006
  • Umui Laloa Goada Bona Gini Goada Noho
    2006 Gima Kohorona Iehova Ena Basileia Ia Harorolaia—2006
  • Hagai Bona Sekaraia Bukadia Edia Hereva Badadia
    Gima Kohorona Iehova Ena Basileia Ia Harorolaia—2007
  • “Lau ese Bese Iboudiai Do Lau Hamarerea”
    Gima Kohorona Iehova Ena Basileia E Herevalaiamu (Stadi)—2021
Ma Haida Itaia
1997 Gima Kohorona Iehova Ena Basileia Ia Harorolaia
w97 1/1 rau 6-11

Namona be Iboudiai ese Iehova Idia Hanamoa Bada!

“Dina daekau kahana taudia danu, ese Lohiabada do idia hanamoa.”​—⁠ISAIA 24:⁠15.

IEHOVA​—⁠Dirava ena ladana hereadaena! Idaunegai abidadama peroveta taudia be Dirava ena ladana ai idia hereva mai edia moale ida! Mai moale bada herea ida edia Atai Herea Lohiabada, Iehova, idia hanamoa; ena ladana ia hahedinaraia ia be gaukara Hagugurua Tauna Badana. (Isaia 40:5; Ieremia 10:​6, 10; Esekiela 36:23) Idia gwauraia peroveta taudia maragidia ese Iehova idia hanamoa bada herea danu. Idia ta be Hagai. Hagai ena buka lalonai siri 38 sibona idia noho, to Dirava ena ladana be nega 35 ia gaukaralaia. Madi, Kerisendom ena aposetolo taudia namo herea ese idia hahanaia Baibel lalodiai, unai peroveta herevana be mamina lasi gauna bamona, badina be ia lalonai dava bada ladana Iehova ena gabu dekenai dagi ladana “Lohiabada” idia atoa.​—⁠2 Korinto 11:​5 itaia.

2 Isaia 12:​2 ai, unai ladana torea daladia rua be idia gaukaralaia nega tamona.a Peroveta tauna ia gwau: “Momokani, Dirava be egu hamauria Tauna. Lau ese ia do lau abidadama henia, do lau gari lasi. Badina [“Iah Iehova,” NW] be egu goada, bona egu ane. Ia be egu hamauria Tauna.” (Isaia 26:⁠4, NW, itaia danu.) Unai dainai, lagani 200 idia do noho bena Israela taudia be Babulonia amo do idia ruhaia negana ai, Iah Iehova be ena peroveta tauna Isaia amo idia ia hamaoroa ia be edia Hamauria Tauna badana. Edia guia negana be lagani 607 ia lao lagani 537 B.C.E. ai. Isaia ese inai ia torea danu: “Lau be Lohiabada, . . . lau be gau ibounai lau Karaia Tauna. . . . Lau ese king Kurese dekenai do lau hereva, lau gwau, ‘Oi ese lauegu ladana dekenai, tanobada do oi gunalaia. Lauegu ura be oi ese do oi karaia. Oi ese do oi oda, vadaeni Ierusalema do idia haginia lou. Bona oi ese do oi oda, vadaeni Dubu Helaga ena badina nadidia do idia haginia!’ ” Unai Kurese be daika? Ia be Parasa ena King Kurese, lagani 539 B.C.E ai Babulonia ia hamorua tauna unai.​—⁠Isaia 44:​24, 28.

3 Iehova ena hereva, Isaia ia torea herevana hegeregerena, Kurese be idia guia Israela taudia dekenai inai oda ia henia: “Lau ura Dirava ese umui, iena bese taudia ta ta ibounai dekenai do ia noho. Umui be Ierusalema, Iuda tano dekenai do umui lao, unuseni Lohiabada, Israela ena Dirava, ena Dubu Helaga do umui haginia lou. Dirava be Ierusalema dekenai ia noho.” Idia moale dikadika Iuda orena taudia bona Israela lasi Nethinim taudia bona Solomona ena hesiai taudia edia bese taudia be lagani 537 B.C.E. ai idia lao Ierusalema dekenai. Idia ginidae neganai, Au Raurau Ruma Maragidia Aria idia karaia diba bona Iehova dekenai ena patapata ai boubou idia henia. Lagani ta murinai, ena hua iharuana lalonai, dubu iharuana ena badina idia atoa, mai edia moale bona mai edia Iehova hanamoa herevadia ida.​—⁠Esera 1:​1-4; 2:​1, 2, 43, 55; 3:​1-6, 8, 10-​13.

4 Israela lalonai Iehova ena hanamoa lou peroveta herevana do ia guguru mai hairai danu: “Taunimanima idia noho lasi tanona, bona tano kaukauna be do idia moale, bona palauapalaua be unai tano dekenai do idia tubu namonamo. . . . Taunimanima ibounai ese Lohiabada ena hairaina do idia itaia. Iena diaridiari badana, bona iena siahu do idia itaia.” “Umui ese mai moale danu Babulonia do umui rakatania. Mai maino danu umui do lau hakaua. Umui emui vairana dekenai, ororo badadia bona maragidia ese, ane do idia abia, . . . mai moale bada danu do idia boiboi. . . . Inai be do ia noho hanaihanai ena toa ta do ia lao, vadaeni umui itaia negadia ibounai, lau Lohiabada ese lau karaia vadaeni gaudia do umui laloa.”​—⁠Isaia 35:​1, 2; 55:​12, 13.

5 To, edia moale ia noho daudau lasi. Edia dekena besedia idia ura idia danu idia gaukara bona edia tomadiho daladia idia hatamonaia. Matamanai Iuda taudia ese idia dadaraidia, bona idia gwau: “Ai ese ai karaia noho Dubu, aiemai Dirava ena, be emui gaukara lasi. Ai Israela taudia sibona ese do ai haginia, Lohiabada, Israela ena Dirava, ena, king Sairasi [o Kurese], Parasa ena king, ese ai dekenai ia oda henia hegeregerena.” Unai neganai edia dekena taudia ese idia dagedage henidia matamaia. Idia “ese Iuda taudia edia lalodia idia hamanokaia toho, bona idia hagaridia toho, edia gaukara do idia koua totona.” Kurese ena gabu ia abia tauna Aratasaseta dekenai, koikoi samania herevadia idia siaia, bena ia ese dubu haginia gaukara ia taravatua. (Esera 4:​1-​24) Lagani 17 lalodiai unai gaukara idia karaia lasi. Madi, unai nega lalonai Iuda taudia be kohu tahua goadagoada dalana ai idia noho.

“Tuari Oreadia Edia Iehova” Ia Hereva

6 Ena be unai kara idia karaia, to Iehova be ‘ena goada’ ia gaukaralaia Israela besena durua totona, ia ese Peroveta taudia, hegeregere Hagai bona Sekaraia, ia siaia Iuda taudia do idia hanogaia edia maduna idia laloatao totona. Hagai ena ladana ena anina be “Aria Dinana ai Ia Vara,” unai dainai taunimanima be unai ladana idia kamonai neganai, moale negana do idia laloa. Unai hegeregerena, peroveta gaukara ia matamaia dinana be Au Raurau Ruma Maragidia ena aria idia karaia huana ena dina ginigunana ai. Unai aria idia karaia neganai, Dirava ese Iuda taudia ia oda henia ‘mai moale bada danu do idia karaia.’ (Deuteronomi 16:15) Hagai dekena amo, Iehova be dina 112 lalodiai hereva hani ia gwauraia.​—⁠Hagai 1:1; 2:​1, 10, 20.

7 Hagai be ena peroveta ena hamatamaia herevadia lalonai, ia gwau: “Inai be tuari oreadia edia Iehova ena hereva.” (Hagai 1:2a, NW) Unai “tuari oreadia” be daidia? Idia be Iehova ena aneru, nega haida Baibel ese idia ia gwauraia ami oreadia. (Iobu 1:6; 2:1; Salamo 103:​20, 21, NW; Mataio 26:53) Atai Herea Lohiabada Iehova ese ena kwalimu aneru oreadia ia gaukaralaia hari, tanobada ai ena tomadiho momokanina haginia lou gaukarana lalonai, unai ese iseda lalona ia hagoadaia bada, ani?​—⁠2 King Taudia 6:​15-​17 itaia.

8 Hagai ia henia hereva ginigunana lalonai dahaka ia gwauraia? Taunimanima idia gwau vadaeni: “Lohiabada ena Dubu Helaga haginia negana be ia do ginidae lasi.” Dubu haginia lou gaukarana, tomadiho haginia lou karana ia laulaulaia gaukarana, idia laloa guna lasi. Edia goada idia gaukaralaia sibodia edia ruma badadia haginia totona. Kohu ura henia karana ese Iehova tomadiho henia urana ia hamaragia. Unai dainai, idia ia hanamoa lasi. Edia uma gabudia edia anina be maragi, keru negana ia ginidae neganai edia dabua be hegeregere lasi. Idia abia moni be hari ia bada lasi, bona ia be hegeregere idia abia monina idia atoa baege ta mai ena matu momo herea lalonai.​—⁠Hagai 1:2b-6.

9 Nega rua Iehova ese inai sisiba goadana ia henia: “Emui mauri dalana do umui laloa.” Serubabele, Ierusalema ena gavana tauna, bona helaga tauna badana Iosuab idia kamonai bona mai gari lasi ida taunimanima ibounai idia hagoadaia “Lohiabada ese ia oda henidia kara idia karaia. Idia ese Lohiabada ena vairanai idia gari, bona iena hesiai tauna, peroveta tauna Hagai idia kamonai henia.” Danu, “Hagai ese Lohiabada ena hereva taunimanima dekenai ia gwauraia, ia gwau: Lohiabada ia gwau, ‘Lau be umui dekenai do lau noho.’ ”​—⁠Hagai 1:​5, 7-​14.

10 Reana Ierusalema ai, buruka taudia haida be idia laloa dubu gunana ena hairai be bada bona unai dainai do idia haginia lou dubuna ena hairai be “gau ta lasi.” To dina 51 murinai, Iehova ese Hagai ia hasiahua hereva iharuana ia gwauraia totona, ia gwau: “ ‘Serubabele e, do oi goada! Hahelagaia Tauna Badana, Iosua Iehosadaka e, do oi goada! Umui tano taudia ibounai e, do umui goada, bona gaukara do umui karaia, badina lau, Siahu Ibounai Lohiabada be umui dekenai lau noho. . . . Do umui gari lasi.’ ” Iehova be ena nega korikorina ai ena siahu goadana do ia gaukaralaia ‘tanobada bona guba do ia hamarerea’ totona, bona dagedage ibounai, king ena oda danu, be ia idia koua lasi. Lagani ima idia do ore lasi neganai, dubu haginia gaukarana idia haorea mai edia kwalimu ida.​—⁠Hagai 2:​3-6.

11 Gwauhamata idauna ta be unai neganai ia guguru: “Bese ibounai edia kohu namodia be iniseni do idia mailaia, bona inai dainai Dubu Helaga be hairai dekenai do ia honu. Lau Siahu Ibounai Lohiabada lau hereva inai.” (Hagai 2:⁠7) Unai “kohu namodia” be Israela lasi taudia, tomadiho totona Dirava ena noho hairaina ia hahedinaraia dubuna dekenai idia mai taudia unai. Idia haginia lou dubuna bona Solomona ena dubu idia hahegeregerea be edena bamona? Dirava ena peroveta tauna ia gwau: “Inai Dubu Helaga matamatana ena hairai ese Dubu Helaga gunana ena hairai do ia hereaia. . . . Lau, Siahu Ibounai Lohiabada inai, lau hereva vadaeni.” (Hagai 2:⁠9) Peroveta herevana ena guguru negana ginigunana ai, idia haginia lou dubuna ese Dubu ginigunana ia gini negana ena daudau ia hanaia. Lagani 29 C.E. ai, Mesia ia hedinarai neganai, ia do noho. Danu, Mesia ena inai henia taudia ese lagani 33 C.E. ai ia idia do hamasea lasi neganai, Mesia ese hereva momokani ia harorolaia unai dubu ai bona unai amo ia hahairaia.

12 Ierusalema ena dubu ginigunana bona ena dubu iharuana be mai anina bada; Mesia ena hahelaga gaukarana idia laulaulaia bona tanobada dekenai Iehova ena tomadiho goevana idia naria ela bona Mesia ia hedinarai.​—⁠Heberu 10:⁠1.

Lauma Dubu Hairaina

13 Hagai ena dubu haginia lou peroveta herevana be mai anina iseda nega lalonai, a? Oibe! Ierusalema ena dubu, idia haginia lou dubuna, be tanobada ai ia noho, tomadiho momokanina ena gabu badana. To danu ia ese lauma dubuna mai ena hairai bada herea ia laulaulaia. Lagani 29 C.E. ai, Iesu be Ioridane Sinavai lalonai ia bapatiso, bona lauma helaga be pune bamona ia latanai ia diho bona Iehova ese ia horoa bona Hahelaga Tauna Badana ai ia lao neganai, unai lauma dubuna ia matamaia. (Mataio 3:​16) Iesu ese ena tanobada haroro gaukarana ia haorea ena mauri bouboulaia karana amo neganai, Dirava ese ia hatorea isi bona guba dekenai ia lao, dubu ena Helaga Herea ia laulaulaia gabuna, bona unuseniai Iehova dekenai ena boubou ena davana ia henia. Unai be ruhaia davana, ena hahediba taudia edia kara dika ia koua bona dala ia kehoa Pentekoste dinana 33 C.E. ai Dirava ese idia ia horoa bona Iesu henunai hahelaga taudia ai do idia lao Iehova ena lauma dubuna ai. Mai edia abidadama ida hesiai gaukarana idia karaia dubu ena tanobada ariara gabuna ai dainai, idia mase neganai do idia toreisi guba ai, bona unuseniai edia hahelaga gaukarana do idia karaia noho.

14 Helalo-kerehai Iuda taudia tausen momo​—⁠bona gabeai Iuda Lasi taudia​—⁠idia aru mai unai Keristani kongregesen dekenai bona Dirava ena Basileia ese tanobada do ia lohiaia sivaraina namona idia harorolaia danu. Lagani 30 idia ore murinai, aposetolo Paulo ia gwau diba sivarai namona be ‘tanobada ibounai dekenai idia harorolaia vadaeni.’ (Kolose 1:​23) Aposetolo taudia idia mase murinai, hereva momokani negea vaitani negana badana ia matamaia, bona hereva momokani ena diari ia maragi ia lao. Keristani tomadiho momokanina badinaia karana ia maragi ia lao badina Kerisendom ena ekalesia hapararaia karana ia bada, idia be Dirava momokani idia tomadiho henia lasi taudia edia hahediba herevadia bona lalohadai amo idia vara.​—⁠Kara 20:​29, 30.

15 Lagani handred momo idia ore. Bena lagani 1870 murinai, grup maragina ta, mai momokani ida idia kara Keristani taudia oreana ese Baibel ena dobu gaudia idia tahua. Baibel amo, idia diba lagani 1914 ai “idau bese edia nega” ia ore. Unai neganai, lagani o “nega” 7 ia laulaulaia negana (animal bamona taudia edia lagani korikoridia 2,520 lohia negana) ia ore, badina Iesu Keriso be guba dekenai ena lohia dagina ia abia​—⁠unai Tauna be “Biaguna korikori,” ia be tanobada ena Mesia Pavapavana. (Luka 21:24; Daniela 4:​25; Esekiela 21:​26, 27) Lagani 1919 murinai, Bible Student taudia, o hari idia gwauraia Iehova ena Witness taudia, be tanobada ibounai lalonai Basileia ena sivarai namona idia gwauraia mai goada ida. Lagani 1919 ai, Cedar Point, Ohio, U.S.A., hebouhebouna dekenai haroro gaukara hamatamaia ena boiboi be taunimanima tausen haida ese idia badinaia matamaia. Edia namba ia bada ia lao ela bona lagani 1935 ai taunimanima 56,153 ese haroro ripotina idia henia. Unai lagani ai taunimanima 52,465 be Memorial, Iesu ena mase laloatao hebouna, dekenai paraoa idia ania bona uaina idia inua. Unai ese ia hahedinaraia edia helaro be Iesu Keriso ida guba ai Iehova ena lauma dubuna hereadaena dekenai hahelaga taudia ai do idia lao. Idia be ia ida king gaukara do idia karaia ena Mesia Basileiana lalonai.​—⁠Luka 22:​29, 30; Roma 8:​15-​17.

16 To, Apokalupo 7:​4-8 bona 14:​1-4 idia hahedinaraia horoa Keristani taudia ibounai edia namba be 144,000 sibona. Idia momo be aposetolo taudia edia nega ai idia gogoa, hereva momokani negea vaitani negana ia do vara lasi neganai. Lagani 1870 bamona ia lao 1900 murinai, Iehova be unai orea ia gogoa haorea; ia ese ena Hereva amo ia hagoevaia, Iesu ena boubou davana dainai ia gwauraia kara maoromaoro taudia, bena maka idia abia, idia be horoa Keristani taudia, bona unai namba 144,000 idia hagugurua.

17 Horoa taudia edia namba ia guguru murinai, dahaka do ia vara? Lagani 1935 ai, Washington, D.C., U.S.A., ena hebouhebou ta ai idia hahedinaraia Apokalupo 7:​9-​17 ia gwauraia ‘hutuma bada herea’ be orea ta, 144,000 idia gogoa murinai do idia gogoa oreana, bona edia helaro be paradaiso tanobadana ai mauri hanaihanai do idia abia. Horoa tauna Iesu ia hahedinaraia goevagoeva murinai, Ioane Bapatiso, tanobada ai do ia toreisi lou “mamoe idaudia” tauna ta, be Mesia ia herevalaia, ia gwau: “Ia be do ia bada lao, lau be do lau maragi lao.” (Ioane 1:​29; 3:​30; 10:16; Mataio 11:11) Ioane Bapatiso ena gaukara, Mesia totona hahediba taudia ia hegaegaelaia gaukarana, ia ore matamaia, Iesu ese hahediba taudia momo amo 144,000 taudia ia abia hidi matamaia neganai. Lagani 1930 murinai gau idauna ta ia vara. Ia be 144,000 taudia oreana idia vareai taudia, “ia abia hidi vadaeni” taudia, edia namba ia maragi ia lao, to “mamoe idaudia” o ‘hutuma bada herea’ taudia edia namba ia bada ia lao momokani. Inai tanobada dikana ena dokona Aramagedono ai be ia mai kahirakahira neganai, hutuma bada herea taudia edia momo ia bada daekau.​—⁠Apokalupo 17:14b.

18 Lagani 1920 murinai, Iehova ena Witness taudia ese pablik tok ta ladana “Hari Idia Mauri Taudia Milioni Momo Do Idia Mase Lasi” idia henia. Unai neganai, toana be ia guguru diba lasi herevana ta idia laloa goada. To hari mai iseda goada ida ita gwau diba unai hereva be maoro. Baibel ena peroveta herevadia dekenai diari ia bada ia lao bona inai heiriheiri tanobadana idia hahedinaraia goevagoeva Satani ena nega oromana ena dokona be kahirakahira momokani! Lagani 1996 Memorial ripotina ia hahedinarai taunimanima 12,921,933 idia lao, to idia 8,757 (.068 pesen) be edia guba helarona idia hahedinaraia Memorial gaudia ania bona inua karana amo. Tomadiho momokanina haginia lou karana be kahirakahira do ia guguru momokani. To namona be iseda gaukara ita hesikulaia lasi. Oibe, Hagai 2:4 ia gwau: “Umui tano taudia ibounai e, do umui goada, bona gaukara do umui karaia, badina lau, Siahu Ibounai Lohiabada be umui dekenai lau noho.” Namona be iseda lalona ita hadaia kohu ura henia karana o tanobada taudia edia kara ta ese iseda goada Iehova ena gaukara dekenai do ia hadikaia lasi!​—⁠1 Ioane 2:​15-​17.

19 Ita moale bada ita be mai iseda kahana ta hari inai negai Hagai 2:​6, 7 ia guguru lalonai: “Siahu Ibounai Lohiabada ia gwau, ‘Lau ese inai kara ta ma do lau karaia: Lau ese guba bona tanobada bona davara bona tano kaukau gabudia do lau hamarerea, do idia heudeheude. Io, lau ese bese ibounai do lau hamarerea, vadaeni bese ibounai edia kohu namodia be iniseni do idia mailaia, bona inai dainai Dubu Helaga be hairai dekenai do ia honu. Lau Siahu Ibounai Lohiabada, lau hereva inai.’ ” Mataganigani, kara gagevagageva, bona ma haida inai henia karana be inai tanobada lalonai idia bada idia lao noho. Momokani, ena dina gabedia ai ita noho, bona Iehova ese ia “hamarerea” matamaia, ena Witness taudia be ‘dagedage taudia do ia halusia momokani’ dinana idia herevalaia neganai. (Isaia 61:⁠2) Inai hamarerea matamaia karana do ia bada herea bona dokonai tanobada be Aramagedono ai do ia hadikaia ore. To unai nega ia do mai lasi neganai, Iehova ese “bese ibounai edia kohu namodia” do ia veria mai, ena hesiai gaukara idia karaia totona​—⁠tanobada dekenai idia noho mamoe bamona manau taudia. (Ioane 6:​44) Unai ‘hutuma bada herea’ be ena dubu ena tanobada ariara gabuna ai “Dirava ena hesiai gaukara idia karaia noho” hari.​—⁠Apokalupo 7:​9, 15.

20 Iehova ena lauma dubuna dekenai, hesiai gaukarana ena namo ese dava bada kohu iboudiai edia namo ia hereaia. (Aonega Herevadia 2:​1-6; 3:​13, 14; Mataio 6:​19-​21) Hagai 2:9 danu ia gwau: “Inai Dubu Helaga matamatana ena hairai ese Dubu Helaga gunana ena hairai do ia hereaia. Bona inai gabu dekenai, egu bese taudia dekenai noho namo bona maino do lau henia. Lau, Siahu Ibounai Lohiabada inai, lau hereva vadaeni.” Hari iseda nega ai unai hereva ena anina be dahaka ita dekenai? Hereva gabena ese do ia herevalaia.

[Footnotes]

a Inai hereva “Iah Iehova” idia torea unai ladana ena anina idia hahedinaraia namonamo totona. Insight on the Scriptures, Volume 1, rau 1248 itaia.

b Esera bona Baibel bukadia ma haida dekenai ena ladana be Ieshua.

Riviu Henanadai

◻ Iehova ena ladana gaukaralaia karana ita laloa neganai, peroveta taudia edia haheitalai be dahaka?

◻ Israela hanamoa lou totona, Iehova ia henia sisiba goadana amo dahaka goada ita abia?

◻ Edena lauma dubu hairaina ia gaukara hari?

◻ Lagani 1870 bamona ia lao lagani 1900 murinai, edena haboua gaukarana ia vara guna, bona edena haboua gaukarana ia vara ia murinai?

[Study Questions]

1. Iehova ena ladana be ena peroveta taudia ese edena bamona idia laloa, to Kerisendom ena lalohadai be edena bamona hari?

2, 3. (a) Israela do ia namo lou peroveta herevana idauna ta be edena bamona ia guguru? (b) Iuda orena taudia bona edia bamodia be edena moale idia davaria?

4. Isaia karoa 35 bona karoa 55 be edena dala ai edia anina ia vara momokani?

5. Dahaka dainai Israela taudia edia moale ia noho daudau lasi?

6. (a) Iehova be edena bamona heduru ia henia Israela besena dekenai? (b) Hagai ena ladana ena anina be edena bamona ia maoro?

7. Hagai ena hamatamaia herevadia ese ita edena bamona idia hagoadaia?

8. Dahaka lalohadai ese Israela taudia ia hamanokaia, bona unai dainai dahaka ia vara?

9. Iehova ese dahaka sisiba goadana ia henia?

10. Iehova be ena siahu edena bamona ia gaukaralaia Israela taudia totona?

11. Dirava ese edena dala amo dubu iharuana be ‘hairai hereadaena’ amo ia hahonua?

12. Dahaka dainai dubu ginigunana bona dubu iharuana be mai anina bada?

13. (a) Lauma dubuna dekenai, edena bamona gaudia idia vara lagani 29 C.E. ia lao 33 C.E. ai? (b) Unai gaudia dekenai, Iesu ena davana henia boubouna ena gaukara mai anina bada be dahaka?

14. (a) Idaunegai Keristani kongregesen ena gaukara goadagoada karana amo dahaka moale gauna ia vara? (b) To dahaka dainai unai moale ia noho daudau lasi?

15, 16. (a) Lagani 1914 ai, peroveta herevana be edena bamona ia guguru? (b) Lagani 1870 bamona ai ia lao lagani 1900 sisina murinai, edena bamona haboua gaukara ia vara?

17. (a) Lagani 1930 murinai, edena bamona haboua gaukarana ia vara? (b) Dahaka dainai Ioane 3:​30 be mai anina? (Luka 7:​28 itaia danu.)

18. (a) Dahaka dainai ita diba “hari idia mauri taudia milioni momo do idia mase lasi”? (b) Dahaka dainai Hagai 2:⁠4 ita badinaia momokani be gau badana?

19. Edena dala ai ita be Hagai 2:​6, 7 ia guguru lalonai kahana ta ita karaia diba?

20. Dava bada kohu hereadaena be edeseniai do ita davaria diba?

[Picture on page 7]

Iehova ena aneru oreadia ese ena Witness taudia tanobada ai idia hakaua bona idia durua

    Hiri Motu Pablikeisen (1987-2027)
    Log aut
    Login
    • Hiri Motu
    • Ta dekenai siaia
    • Preferens
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Gaukaralaia Taravatudia
    • Privacy Policy
    • Privacy Setting
    • JW.ORG
    • Login
    Ta dekenai siaia