Ọ́bá Akwụkwọ Anyị NKE DỊ N'ỊNTANET

“Geenụ M Ntị Ka M Gwa Unu Ihe Merenụ”

‘Ịgba Àmà nke Ọma Banyere Alaeze Chineke’
- 11. Olee ihe ndị okenye gwara Pọl ka o mee, oleekwa ihe ọ ga-abụ na o meghị? (Gụọ ihe e dere n’ala ala peeji.)
  
  ¹¹ Ọ bụ eziokwu na asịrị a na-akọ banyere Pọl ekwesịghị ekwesị, ma o nyere ndị Juu bụ́ Ndị Kraịst nsogbu n’obi. N’ihi ya, ndị okenye ahụ gwara Pọl, sị: “Anyị nwere ụmụ nwoke anọ ndị chọrọ imezu nkwa ha kwere Chineke. Kpọrọ ụmụ nwoke ndị a gaa ka gị na ha sachaa onwe unu otú iwu kwuru, kwụọkwa ụgwọ ihe niile ọ ga-efu ha, ka e wee kpụọ ha isi. Onye ọ bụla ga-esikwa otú a mara na ihe ahụ ndị mmadụ na-akọ banyere gị abụghị eziokwu, kama na ị na-eme ihe kwesịrị ekwesị, na-edebekwa Iwu Mosis.”c—Ọrụ 21:23, 24.
  
  12. Olee otú Pọl si gosi na ya dị njikere ime ihe ndị okenye nọ na Jeruselem gwara ya?
  
  ¹² Pọl gaara agwa ha na ihe bụ́ nsogbu bụ na ndị Juu bụ́ Ndị Kraịst na-anụrụ Iwu Mosis ọkụ n’obi, ọ bụghị asịrị a na-akọ banyere ya. Kama ime otú ahụ, ọ dị njikere ime ihe ndị okenye ahụ gwara ya ebe ọ bụ na e nweghị iwu Chineke ọ ga-emebi. Tupu mgbe ahụ, o dere, sị: “M gakwuru ndị na-edebe Iwu Mosis, mụ emewe ka onye na-edebe Iwu Mosis iji nyere ha aka iso ụzọ Jizọs, ọ bụ eziokwu na iwu ejighị m idebe Iwu Mosis.” (1 Kọr. 9:20) N’okwu a, Pọl kwetara ime ihe ndị okenye nọ na Jeruselem gwara ya mee. O mere ka “onye na-edebe Iwu Mosis.” Taa, anyị kwesịrị ịna-eme ka Pọl, na-eme ihe ndị okenye gwara anyị, ọ bụghị isi ọnwụ na-eme ihe otú masịrị anyị.—Hib. 13:17.
  
  Mgbe a gwara Pọl mee ihe na-emebighị ihe Akwụkwọ Nsọ kwuru, o kwetara mee ya. Ị̀ na-eme ka ya?
  
  IWU NDỊ ROM NA ỤMỤ AMAALA ROM
  
  Ndị ọchịchị Rom anaghị etinyecha anya n’ihe ndị ọchịchị ime obodo na-eme n’ebe ndị ha na-achị. Ọtụtụ mgbe, ọ bụ iwu ndị Juu ka ndị Juu na-eso. Naanị ihe mere ndị Rom ji tinye ọnụ n’okwu Pọl bụ na ọgba aghara ahụ e nwere mgbe ọ gara n’ụlọ nsọ nwere ike ịkpata aghara n’obodo ahụ niile.
  
  Ọ bụ ndị ọchịchị Rom na-atụrụ ndị na-abụghị ụmụ amaala Rom bi n’obodo ndị Rom na-achị ihe ha na-eme. Ma, otú ha si emeso ụmụ amaala Rom na-adị iche.f E nwere ụfọdụ uru mmadụ na-erite ma ọ bụrụ nwa amaala Rom, a na-akwanyekwara ya ùgwù n’alaeze ukwu ahụ niile. Dị ka ihe atụ, iwu akwadoghị ka e kee onye Rom agbụ ma ọ bụ kụọ ya ihe ma ọ bụrụ na a mabeghị ya ikpe n’ihi na ọ bụ naanị ndị ohu ka a na-eme otú ahụ. Ụmụ amaala Rom nwekwara ikike ikwu ka eze ukwu nọ na Rom kpegharịa ikpe gọvanọ na-achị ógbè ha kpere ha.
  
  E nwere ọtụtụ ụzọ mmadụ nwere ike isi bụrụ nwa amaala Rom. Nke mbụ bụ ma ọ bụrụ na ndị mụrụ ya bụ ụmụ amaala Rom. Mgbe ụfọdụ, eze ukwu Rom na-eme ụfọdụ ndị ma ọ bụ ndị niile bi n’obodo ma ọ bụkwanụ ndị niile bi n’ógbè ụmụ amaala Rom n’ihi ọrụ ha rụrụ. Ndị ohu bi n’ebe ndị ahụ anaghị eso ná ndị a na-eme ụmụ amaala Rom. Ma, ọ bụrụ na ohu akwụọ ụgwọ iji nwere onwe ya n’aka nwa afọ Rom ma ọ bụ na nna ya ukwu bụ́ onye Rom agwa ya na o nwerela onwe ya ma ọ bụkwanụ ọ bụrụ na onye agha na-abụghị onye Rom nke so ndị agha Rom lụọ agha alaa ezumike nkà, o nwere ike ịbụ nwa amaala Rom. Ọ ga-abụkwa na e nwere ihe ụfọdụ nwere ike ime ka mmadụ jiri ego zụta ikike ịbụ nwa amaala Rom. Ọ bụ ya mere ọchịagha bụ́ Klọdiọs Laịsias ji gwa Pọl, sị: “Akwụrụ m ezigbo ụgwọ tupu mụ abụrụ onye Rom.” Pọl asị ya: “Mụnwa bụ onye Rom kemgbe a mụrụ m.” (Ọrụ 22:28) N’ihi ya, ọ ga-abụrịrị na e nwere otú otu n’ime ndị nna nna Pọl si nweta ikike ịbụ nwa amaala Rom, ma anyị amaghị otú o si nweta ya.
  
  f N’oge ndịozi, ọtụtụ ndị bi na Judia abụghị ụmụ amaala Rom. Ma mgbe ihe dị ka narị afọ abụọ gachara, e nyere ndị niile bi n’obodo ndị Rom na-achị ikike ịbụ ụmụ amaala Rom.

“Geenụ M Ntị Ka M Gwa Unu Ihe Merenụ”

‘Ịgba Àmà nke Ọma Banyere Alaeze Chineke’
- c Ndị ọkà mmụta kwuru na ụmụ nwoke ahụ kwere nkwa ịbụ ndị Naziraịt. (Ọnụ Ọgụ. 6:1-21) Ma, a kagbuola Iwu Mosis nke mere mmadụ ga-eji kwe nkwa ịbụ onye Naziraịt. N’agbanyeghị ya, ọ ga-abụ na Pọl chere na ọ bụghị ihe ọjọọ ma ụmụ nwoke ahụ mezuo nkwa ha kwere Jehova. N’ihi ya, ọ bụghị ihe ọjọọ ma o soro ha gaa ma kwụọrọ ha ụgwọ ihe ha mefuru. Anyị amaghị kpọmkwem ụdị nkwa ha kwere, ma nke ọ bụla ọ bụ, o doro anya na Pọl agaghị akwado ka ụmụ nwoke ahụ jiri anụmanụ chụọ àjà (otú ndị Naziraịt na-eme), chee na ọ ga-asachapụ mmehie ha. Àjà ụmụ anụmanụ enweghịzi ike ikpuchi mmehie ebe ọ bụ na Kraịst ejirila ndụ ya zuru okè chụọ àjà. Anyị amaghị ihe niile Pọl mere n’okwu a, ma anyị ji n’aka na ọ gaghị ekweta ime ihe ọ bụla ga-emebi akọnuche ya.