Pagturturongantayo?
DAREPDEPENYO nga agbibiahekayo iti maysa a rehion nga ita laeng a makitayo. Rumbeng a nakagtengkay koma itan iti destinasionyo, ngem dagiti pagilasinan iti kalsada, nagnagan ti ili, ken pakabigbigan ket saan a dagidiay ninamnamayo. ‘Sadinot’ yankon?’ pampanunotenyo. ‘Umiso met la ngata a dalan ti pagturturongak?’
Kasta met laeng ti kasasaad ita ti lubong. Ti tao ket adda iti di pamiliar a teritoria bayat a mapalpaliiwna ti pannakadadael ti kagimongan iti kinakaro a dina pay pulos naim-imatangan. Buyogen ti amin nga irarang-ay ti siensia ken teknolohia, addatay ngarud koman iti nasaysayaat a lubong. Iti Great Ages of Man, kuna ni editor a Russell Bourne nga iti laeng maika-20 a siglo a “nagbalin a nabatad a kasapulan unay ti matarigagayan pay la idi a sangalubongan a panagkakabsat.”
Kaskasdi, dayta a destinasion, ti “sangalubongan a panagkakabsat” ket nasaaw. Dagiti naikari a pakabigbigan ti kinatalged ti ekonomia, umdas a taraon, simmayaat a salun-at, ken naragsak a biag ti pamilia ket din masarakan. “Iti adu a pamay-an,” kuna ti libro a Milestones of History, “ti irarang-ay ti siensia ti direkta a nainaig iti panangdadael ken kinaulpit.”
Wen, mapukpukaw ti sangatauan ita iti di pamiliar a teritoria, a simiasi manipud iti matarigagayan a pagtungpalan, nga adayo iti talna ken kinatalged a nasirmata idi apagtapog daytoy a siglo. Isu nga adu ita ti agkidkiddaw iti panangiwanwan: “Kasanotay a nakagteng iti daytoy a kasasaad? Pagturturongan daytoy a lubong? Agbibiagtay kadin iti maudi nga al-aldaw?”
Tapno maammuan no sadinot’ yantayon, nasken nga ammuentay nga umuna ti nagtaudantayo. Kuna ti dadduma nga addatayon iti wangawangan ti baro a lubong nga urnos; dadduma ti agkuna nga addatayon iti iking ti pannakadadael. Ti Biblia, kas mapa ti dalan, tulongannatayo a mangusig a naimbag no sadinot’ yantayo ken pagturturongantayo.
No agbibiahekayo, nasken a paliiwenyo dagiti pagilasinan a mangipabigbig no sadinot’ yanyo. Umasping iti dayta, iladawan ti Biblia dagiti pagilasinan—dagiti kasasaad ti lubong ken kababalin—a pakabigbigan iti periodo ti historia a maawagan “ti maudi nga al-aldaw.” (2 Timoteo 3:1-5) Daytoy a balikas, “maudi nga al-aldaw,” dina tukoyen ti panagngudo ti literal a langlangit ken daga. Imbes ketdi, ipamatmatna “ti panungpalan ti sistema ti bambanag,” wenno “ti panungpalan ti tiempo,” kas kunaen ti maysa a patarus ti Biblia.—Mateo 24:3; Today’s English Version.
“Kadagiti maudi nga al-aldaw,” insurat ni Kristiano nga apostol Pablo, “dumtengto dagiti napeggad a tiempo a narigat a pakilangenan.” (2 Timoteo 3:1) Agpayso a kasla mayaplikar laeng daytoy iti dadduma a periodo iti historia. Kinapudnona, tunggal tiempo ket nakapadas iti panagsagaba.
Ngem, ania ngarud ti pakaigapuan ti panamati nga itudtudo dagitoy a sasao ti kaaldawantayo?
[Picture Credit Line iti panid 3]
Tom Haley/Sipa Press