DAGON

Maysa a dios dagiti Filisteo. Ti kaadda dagiti siudad a naawagan “Bet-dagon” (nalabit nanaganan iti nagan ti dios a ni Dagon) iti teritoria ti Juda ken teritoria ti Aser ipasimudaagna a nabayagen a napagdaydayawan daytoy a didiosen idiay Canaan idi tiempo ti panangparmek ti Israel iti Naikari a Daga. (Jos 15:41; 19:27) Maikunkuna a naala dagiti Filisteo ti panagdaydayawda ken Dagon manipud kadagiti Canaanita.

Nagduduma dagiti kapanunotan maipapan iti nagtaudan ti nagan a Dagon. Ti sumagmamano nga eskolar inaigda dayta iti Hebreo a sao a dagh (ikan), idinto ta ti dadduma kaykayatda nga inaig dayta a nagan iti Hebreo a sao a da·ghanʹ (bukbukel). Iti 1 Samuel 5:4, naikuna maipapan iti napakleb a Dagon, “Ti laeng paset nga ikan [iti literal, “Ni laeng Dagon”] ti nabati kenkuana,” yantangay naputed ti ulona ken dagiti dakulap ti im-imana. Nagduduma ti pannakaipatarus ti Hebreo a sao a literal a kaipapananna ti “Dagon” iti daytoy a teksto. Ti sumagmamano ipatarusda dayta kas “bagi” (NIV, TEV), “bagi ni Dagon” (NE), ken “ni Dagon a mismo” (Ro), idinto ta ti dadduma impatarusda kas “ikan a paset” (Le), “ikan a bagi” (Da), “sinan-ikan a paset” (Yg), wenno “paset nga ikan” (NW).

Adda sumagmamano a pannakadakamat ni Dagon kadagiti salaysay ti Biblia. Ti maysa a balay idiay Gaza a maar-aramat iti panagdaydayaw ken Dagon ket rinippuog ni Samson babaen ti panangisadagna iti bagina iti dua a nagtengnga a sadiri nga adigi dayta, iti kasta natay dagiti Filisteo a naguummong sadiay. (Uk 16:21-30) Indulin dagiti Filisteo ti sagrado a lakasa ni Jehova iti balay ni Dagon idiay Asdod, nga imbilangda dayta kas maysa a tropeo ti gubat. Namindua a napakleb ti imahen ni Dagon iti sango ti Lakasa. Iti maikadua a gundaway naburak a mismo ti idolo. Nalabit tapno saan a mamulitan ti disso a nakaiwaraan ti paspaset ti bagi ti diosda, nagan-annad ti papadi ken ti dadduma pay a sumrek iti templo ni Dagon idiay Asdod tapno saanda a mabaddekan ti arsadanan ti templo. (1Sm 5:2-5) Gapu ta napasaranda ti naut-ot nga epekto dagiti busigit ken gapu ta dinadael dagiti jerbo ti dagada, nabigbig dagiti Filisteo a nadagsen ti ima ti Dios ti Israel maibusor kadakuada ken iti diosda a ni Dagon. (1Sm 5:6, 7; 6:5) Idi naduktalan dagiti Filisteo a maysa ni Ari Saul kadagiti napapatay idiay Gilboa, pinutedda ti ulona. Kalpasan a naipakaammoda dayta iti balbalay dagiti idoloda kasta met kadagiti umili idiay dagada, inlansada ti bangabanga ni Saul iti balay ni Dagon.​—1Sm 31:8-10; 1Cr 10:8-10.

Mabalin a nagitugot dagiti Filisteo kadagiti idolo ti diosda a ni Dagon iti paggugubatan.​—2Sm 5:21.