GEBAL

[mabalin a, Teritoria; Ketegan], Dagiti Gebalita.

1. Ti Gebal, maysa a siudad ti Fenicia iti igid ti baybay ti Mediteraneo, ket maikunkuna nga isu ti moderno a Jebeil, agarup 28 km (17 mi) iti amianan nga amianan-a-daya ti Beirut. Ibilang dagiti historiador a ti Gebal, ti Byblos dagiti Griego, ket maysa kadagiti kadadaanan a siudad iti Makintengnga a Daya.​—Kitaenyo ti Jos 13:5, Rbi8 ftn.

Inraman ni Jehova ti “daga dagiti Gebalita” kadagidiay rehion nga alaen pay laeng ti Israel idi kaaldawan ni Josue. (Jos 13:1-5) Ibilang daytoy dagiti kritiko kas di umiso, agsipud ta ti siudad ti Gebal ket adda iti adayo nga amianan ti Israel (agarup 100 km [60 mi] iti amianan ti Dan) ken nalawag a saan a pulos naiturayan dagiti Israelita. Kunaen ti dadduma nga eskolar a ti Hebreo a teksto mabalin a nadadael iti daytoy a bersikulo ket ibilangda a ti sigud a nailanad iti salaysay ket “ti daga a kaparanget ti Libano,” wenno ‘agingga iti ketegan dagiti Gebalita.’ Nupay kasta, mapaliiw met koma nga adda kondision dagiti kari ni Jehova iti Josue 13:2-7. Gapuna, ti Gebal ket mabalin a saan a pulos naala ti Israel gapu iti kinasukirda.​—Idiligyo ti Jos 23:12, 13.

Timmulong dagiti Gebalita ken Solomon idi maika-11 a siglo K.K.P. iti pannakaisagana dagiti materiales a maaramat iti pannakaibangon ti templo. (1Ar 5:18) Inlanad ni Jehova a karaman dagiti “lallakay ti Gebal” kadagidiay timmulong a mangtaginayon ti bileg ken dayag ti panagkomersio ti kadaanan a Tiro.​—Eze 27:9.

2. Adda sabali a Gebal a nailista a kadua ti Ammon ken Amalek iti Salmo 83:7, ket nalabit adda ngarud iti abagatan wenno daya ti Natay a Baybay. Nupay saan nga ammo ti eksakto nga ayanna, kunaen ti dadduma nga eskolar a masarakan dayta iti asideg ti Petra, agarup 100 km (60 mi) iti amianan nga amianan-a-daya ti Gulpo ti ʽAqaba.