Krismas—Panawen ti Piesta dagiti Oriental
DAGITI dadakkel a Christmas tree, nararaniag a silsilaw, nararanga a wagayway—makitkitada kadagiti isu-amin a shopping center ken department store. Dagiti aw-aweng dagiti kankanta ti Krismas ti umariwawa kadagiti trompa, ken kadagiti anunsio a mangparparegta kadagiti tattao a gumatang pay iti ad-adu. Dagiti lallaki ken babbai a nakakawes kas ken Santa Claus ti agpagnapagna kadagiti lansangan nga agit-ited kadagiti bambanag nga awan bayadna iti kasla makaal-allukoy a pamay-an. Daytoy kadi a buya ket makita iti maysa a “Kristiano” a pagilian? Saan, daytoy ket idiay Japan, a sadiay kurang pay ngem 1 porsiento iti populasion ti agkunkuna a Kristianoda.
Umas-asping pay, iti kabangibangna a puro ti Taiwan, agpadpada a dagiti “Kristiano” ken dagiti di-Kristiano ti mangselselebrar ti Krismas babaen iti nakaiyugalianen a panagrerinnigalo. Ken kas kadagiti komunidad dagiti Insik idiay Malaysia, dagiti rebintador ti nangnayon iti baro a langa iti panagpiesta iti “Kristiano” a ngilin.
Apay a selselebraran dagitoy a tattao ti Krismas? Mamatpatida aya iti Krismas? Wenno mamatpatida aya kadagiti piesta ti Krismas? Ti pammaneknek ipakpakitana a ti “mangan, uminun, ken agragsak” ti mensahe a nagun-odanda manipud kadagiti selebrasion ti Krismas. Adu ti mangan-annurot ti “Kinakristiano” no Disiembre 24 ken 25 ngem agsublida kadagiti kabukbukodanda a pamay-an—iti Budhismo, Shintoismo, Taoismo, wenno kadagiti dadduma pay—iti sumaganad nga aldaw. Ngem, kasano, a dagiti tattao manipud kadagiti nagduduma a narelihiusuan a nalikudan makipasetda iti maysa a “Kristiano” a panagngilin?
Idi napagsaludsodan ti maysa a bassit nga ubing idiay Japan no isut’ mamatpati ken Santa Claus, simmungbat, ‘Mamatiak ken ni Santa agsipud ta adu nga ay-ayam ti itedna kaniak.’ Ti sungbatna isarsarmingna ti panagpampanunot dagiti adu iti Oriente: ‘Mannakaawatkay koma. Dikay agbalin a nainget unay maipapan iti relihion. No adda magun-odanyo iti dayta, tagiragsakenyo dayta. Ngem dayta ti ikabilyo iti lugarna tapno saanna nga apektaran dagiti dadduma a paset ti panagbiagyo.’
Daytoy a panagpampanunot ti makita a silalawag iti maysa a surbey nga indauluan ti maysa a kangrunaan a pagiwarnakan a Hapones. Maysa kadagiti saludsod ket: “Ditoy Japan, gagangayen para iti isu met laeng a tao a makiraman kadagiti nadumaduma a narelihiusuan nga ar-aramid kas ti omiyamairi [maysa nga aramid ti Shintoista a mangselebrar iti panagdakkel dagiti annak], ti ohigan [maysa a mamindua iti makatawen a seremonia dagiti Budhista a manglaglagip kadagiti pimmusay], ken ti Krismas. Kunayo kadi a di maiyanatop daytoy?” Adda laeng 19 porsiento a simmungbat a “di maiyanatop.” Uray pay kadagidiay agkunkuna a Kristianoda 60 porsiento ti agkuna nga awan aniaman a dakdakesna ti panangselebrar iti pipiesta dagiti nagduduma a relihion.
Daytoy a kapanunotan ti nangibunga iti karkarna a narelihiusuan a pasamak—adu ti agkunkuna a paspasurotda iti nasursurok ngem maysa a relihion. Sigun iti Agency for Cultural Affairs, ti kadakkelan a dagup dagiti paspasurot dagiti narelihiusuan a grupo idiay Japan ket 207,080,000 idi agngudo ti 1982 idinto a ti napattapatta a populasion ti Japan idi 1982 ket 118,600,000 laeng. Kayatna a sawen daytoy a ti dagup a miembro ti relrelihion iti Japan ti nagkidar iti 170 porsiento iti dagup ti populasion!
“Imposible!” mabalin a maidir-i dagiti tattao nga agan-annurot ti monoteistiko a kultura wenno mamatpati iti maymaysa a dios. Ngem daytoy met laeng a panagkadkadua iti narelihiusuan a kababalin ti mapaspasamak iti Makinlaud a pamay-an a panangrambak met ti Krismas. Kasano daytoy? Ken no kasta, rebbengyo kadi a selebraran ti Krismas?
[Ladawan iti panid 3]
Ti dagup a miembro ti relrelihion idiay Japan: 207,080,000
Dagup ti populasion a Hapones: 118,600,000