Dagiti Babbai iti Panggedan—Ti Susuot ken Karkarit
“DAGITI babbai sinerrekdan ti pormal a puersa dagiti trabahador iti di pay naartapan a bilang bayat dagiti napalabas a tallo a dekada.” Kasta ti impadamag ti organisasion ti panagsirarak a Worldwatch Institute. “Agpadpada kadagiti nabaknang ken napanglaw a pagilian,” intuloy ti report, “ti implasion ti mangparparegta kadagiti babbai nga agtrabaho a maipaay iti sueldo.” Wenno kas ti panangiyebkas ti maysa a babai a taga Nigeria: “Kasta unay ti ekonomiko a rigat a kasapulan a rummuarak ket agtrabaho.”
Kas ti “natalunggadingan nga asawa a babai” idi panawen ti Biblia, adu a babbai ti naragsak a mangaramid iti nesesita a kontribusion iti panagbiag a maipaay iti pagimbagan ti pamiliada. (Proverbio 31:10, 16, 24) Ket dadduma nasarakanda a ti kaadda ti panggedan ket maysa a makakarit ken makapnek. Ngem nupay ti sekular a panagtrabaho adda dagiti panggunggonana, daytat’ mabalin nga addaan met kadagiti parparikutna.
Kas pangarigan, kuna ti maysa a babai a manedyer ti maysa a tiendaan: “Kaay-ayok unay ti trabahok. Nagsayaatan ti amok, nagpintasan ti opisinak. Ngem kagurak unay no ti trabahok ket al-alaenna ti ad-adu iti tiempok ngem ti rebbeng a maipaay iti dayta, agsipud ta kalpasanna addaanak pay ti sabali a trabaho nga agur-uray kaniak idiay balay—kas maysa nga asawa a babai ken ina.” Kaskasdi, adu a babbai mabalinda nga aywanan ti trabahoda, ti pagtaenganda, ken ti pamiliada a sisasayaat, ket gapu iti dayta sibabara a makomendaranda.a
Dagiti sekular a panggedan, nupay kasta, ti mangisarang met kadagiti babbai iti adu a parparikut a naisalsalumina iti pagtrabahuan. Kadagiti adu, ti karit isut’ panangsalimetmet iti natimbeng a kababalin no mapilitan nga agtrabaho iti maysa nga atmospera a napunno iti napalalo a kompetision wenno aglaplapusanan ti di panangikankano. Ti tarigagay nga umadelantar, umasenso, ti nangdagdag ti sumagmamano kadagiti babbai a pagbalinen dagiti panggedanda kas ti kangrunaan a pakaisentruan ti panagbiagda.
No maminsan ti pangpanggedanda isu met ti gubuayan dagiti moral a panangparigat. Ti pannakaisarang iti inaldaw-aldaw a kaadu dagiti naalas a sasao ket maysa kadagiti gagangayen a reklamo dagiti mangmangged a babbai. Ti dakdakes pay, dadduma masarakanda dagiti bagbagida a biktima ti awan sardayna a seksual a panangrirriribuk. “Idi damo a mangrugiak nga agtrabaho,” malaglagip pay ti maysa a babai a Kristiano, “sisiak laeng ti babai idiay opisina. Dagiti lallaki ti agaramid kadagiti makagargari a sasao, ket pudno a daytat’ nagrigat para kaniak.”
Dagita a parparikut ti pudpudno a pakaseknan dagiti babbai a masapul a maipasango nga inaldaw kadakuada, nangnangruna kadagidiay tarigagayanda a taginayonen dagiti Nakristianuan a pagalagadan. Siraragsak, adda met ti gubuayan ti pudpudno a tulong para kadakuada.
[Dagiti Footnote]
a Kitaenyo salaysay ti “Agtartrabaho nga Agassawa—Panangsango iti Karit,” iti Hulio 8, 1985, a ruar ti kaduami a magasin nga Agriingkayo!