Ti Dios Pudpudno Aya a Persona?
“REBBENG nga adda ti Dios” kuna ti Agosto 14, 1981 a ruar ti Daily Express. Ipadpadamag ti pagiwarnakan ti nalawag a pannakakumberte ti dua kadagiti prominente a sientista iti panamati iti Dios. Ti nasarakanda a kabbaro a pammatida ti timmanor kalpasan ti pannakadiskubreda ti nagdakkelan a matematikal a bentaha kontra iti giddato a panagparang ti biag. Nupay kasta, aniat’ kayat a sawen dagiti dua a kabbaro a manamati idi a kinunada ti “Dios”? Kinuna ti Daily Express: “Ti Dios isingasingda, ket ISU ti uniberso.”
No mamatikayo iti Dios, ania ti pannakaawatyo kenkuana? Isu kadi met ti matmatmatanyo kas maysa a di madepinar a kinasaririt, maysa a di mailadawan a siaadda a kanayon a puersa, maysa a naindaklan a “Banag”? Wenno isu ti matmatmatanyo kas maysa a madepinar, nasaririt a Persona?
Masarakan dagiti dadduma a narigat a panunoten ti Dios kas maysa a Persona. Mabalin pay ketdi a patienda a ti panangaramid iti kasta ti mangipababa kenkuana kas maysa laeng a natauan a biag—kas iti inuubingan a ladawan ti maysa a lakay a natalukbongan ti ulona ken addaan atiddog a puraw a barbasna, a situtugaw iti maysa nga ulep. Wenno, kas panangiladawan ni Michelangelo iti Dios iti nalatak a fresco a bubida iti kapilia ti Sistine—maysa a maskulado, dinamiko a lakay nga agkalkallautang iti tangatang.
Pudno, no mangngegtayo ti sao a “persona,” mabalin nga automatiko a panunotentay ti maysa a tao. Ti Webster’s Third New International Dictionary, kas pangarigan, depinarenna ti “persona” kas “maysa nga indibidual a natauan a biag.” Ngem depinarenna met ti “persona” kas “maysa a biag a nailadawan iti sipupuot a panagdanag, panagpampanunot, ken moral a sentido.” Gapuna, ti maysa mabalin a siuumiso a panunotenna ti Dios kas maysa a Persona nga awan panangiladladawan kenkuana kas maysa a tao.
Ngem dadduma mabalin nga agkedked: ‘Ania ti adda a pagdumaanna no matmatanyo ti Dios kas maysa a di mailadawan a puersa wenno kas maysa a Persona?’ Bueno, no ti Dios ket maysa laeng a puersa, maysa a “Banag,” di kadi kayat met a sawen daytoy a ti natauan a biag ket maysa met a purpuro a mekanikal? No kasta ti tao maipababa iti maysa laeng a “dayta,” kas maysa laeng a ngipen iti nagdakkelan a makina. Ngem no ti Dios ket maysa a nasaririt a Persona, di met aya daytat’ mangted iti biag iti dakdakkel a kaipapananna? Pudno, daytat’ mangilukat iti posibilidad iti pannakaadda ti pannakirelasion iti Dios—pannakirelasion a saan nga iti nagbaetan dagiti dua a “dayta” no di ket ti persona iti persona.
Nalawag, ti persona-iti-persona a pannakirelasion iti Dios ti ad-adda a matarigagayan. Ngem umuna, kasanotay a maammuan no ti Dios ket maysa a Persona wenno saan? Ken, no isut’ kasta, kasanot’ pannakaadda kadatayo ti kasta a relasion? Kitaentayo no ania ti makuna ti Biblia iti daytoy a banag.