Moderno a “Rukib Dagiti Mannanakaw”
IDIAY magasin a Natural History, insalaysay ti propesor ti antropolohia a ni Colin Turnbull dagiti kapadasanna kas maysa a turista idiay Jerusalem. Kunana a ti “espiritu ti Krismas” a rinugianna a patanoren ket “insigida a bimmaaw” idi makitana a dagiti paglaklakuan idiay siudad “napunnoda kadagiti basura a mailaklako kadagiti nakakatkatawa a presio kadagiti managgatang iti Krismas (dagiti turista) a kasla mapilitanda unay a gumatang.”
Kuna ni Turnbull maipapan ti “espiritu[na] ti Krismas”: “[Daytat’] ad-adda pay a napukaw iti maysa a lugar a kunak la no mabalin a mangpabiag [iti dayta]—ti tanem ti Nasantuan a Sepulkro.” (Ti makin-uneg a buya makita iti ngato.) Sadiay, ti kababalin dagiti padana a turista “a kasla mangipampamatmat ti nakaro a kinakurang ti panagraem iti nasagraduan” ti nangupay kenkuana bayat ti “panagdidinnuron ken panagsisinniko iti di Nakristianuan a pamay-an, nga us-usarenda dagiti abaga ken sikoda nga ipilit ti ilalasatda kadagiti nakail-ilet a ruangan iti mismo a sepulkro wenno tanem. Sagpaminsan bumtak dagiti babassit a panagaapa, a mapakuyogan ti panangilunod ken panaglilinnayat a saan a nasagraduan.”
Imbes a “mangipasubli ti rikna ti kinasanto,” kuna ni Turnbull, ti enkargado a klero “inikkatna ti aniaman a buya ti kinasanto babaen ti mismo a panangipakpakitada ti padron dagiti agresibo a kababalin.” Insalaysayna maipapan ti “maysa a nakasutana ti kastanio, a napuskol ti abbungna, nga umas-asping ken Rasputin” a “kasla ari-ari a mangpatalaw kadagiti komon laeng a turista manipud ruangan ti tanem tunggal adda makitana a maysa a bunggoy dagiti dakdakkel pagbayadda, nakaiggem-kandila a turista (a maaw-awagan peregrinos), nga idadauluan ti sabali a Rasputin.” Ti resultana, kuna ti edukador, ket “panagbimbinnusor dagiti awan-iggemna a kandila ken dagiti nakaiggem kandila, agraman iti nagbabaetan dagiti nadumaduma a klero, ta kasla adda awan inggana a panagsasaruno dagiti agkakaribal a sekta nga agiinnagaw ti oras ken puesto.”
Ti kadua ni Propesor Turnbull “sumagmamano a yarda laeng ti kaadayona idiay likud ti kapilia, a nakarukob kadagiti ima ken tumengna, a nalingdan ti kagudua idiay uneg ti abut idiay pader.” Insalaysay ni Turnbull: “Bayat ti panagbuybuyak, rimmuar ti kannawanna ket agar-arikap a sibubulsek ti kuarta iti bulsana, ngem daydiay maysa pay nga imana adda idiay uneg, a nakaunnat a kasla maig-iggaman. Apaman a naiyalisnan ti kuarta nga insubli idiay uneg ti abut, nupay kasta, naibbatan ti kannigid nga imana ket nagtakderen ti gayyemko . . . Iti kannigid nga imana ig-iggamanna ti nagbassitan a krus a kayo, a nabasa iti pannakawarwarsina ti kunada a nasagraduan a danum babaen iti monghe nga addaan iti dayta a palubos ken kumkumleb a nakalemmeng idiay uneg ti bassit a rukib, nga agur-uray kadagiti biktimana.”
Nakita ni Jesu-Kristo ti umas-asping a kababalin dagiti naimpluensia a tattao idiay templo, ket kunana kadakuada a pinagbalinda dayta a “rukib dagiti mannanakaw.” (Lucas 19:45, 46) Siempre, iti kaaldawantayo dagita a ‘rukib dagiti mannanakaw’ saanda a limitado idiay Jerusalem.
[Picture Credit Line iti panid 25]
Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.