Maysa a Narikut nga Iyaadani iti Dios
“SIAK ti dalan ken ti kinapudno ken ti biag. Awan ti umay ken Ama no di magna kaniak,” kuna ni Jesu-Kristo. Sana innayon: “Pudno, pudno, kunak kadakayo, No adda aniaman a dawatenyo iti Ama itdennanto kadakayo gapu iti naganko.”—Juan 14:6; 16:23.
Kadagiti adu a siglo, nupay kasta, dagiti relihion ti Kakristianuan, nangnangruna ti Iglesia Katolika Romana, babaen kadagiti doktrinana iti impierno, purgatorio, ken Trinidad, ginuloda “ti dalan.” Ni Jesus ti nailadawan, saan a kas situtulok a manangibabaet nga agpaay iti managbasol a tattao, no di ket kas maladaga nga ub-ubbaen wenno kas nakabutbuteng nga ukom, nga ad-adda a mangkondenar ken mangdusa kadagiti managbasol imbes a mangisalakan kadakuada. Kasano, ngarud ita, nga asitgan ti maysa a managbasol ti Dios?
Ti libro a The Glories of Mary (1750) ti mangilawlawag. Iti panangidiligna ken Jesus iti umap-apuy nga init ti kinahustisia, daydi maika-13 siglo a papa Inocentes III ti nagkuna: “Asinoman nga adda iti rabii ti basol, bay-anyo nga ikitana dagiti matana iti bulan, ket agpakpakaasi ken Maria.” Ken Maria, nga ina ni Jesus, sabali manen a manangibabaet ti naimbento. Nalabit gapu iti makunkuna nga impluensia ti ina, mabalin a magun-odan ti parabur manipud ken Jesus ken manipud iti Dios. Gapuna, iti sasao ni Laurence Justinian, maysa a klerigo idi maika-15 a siglo, nagbalin ni Maria a “ti agdan nga agturong paraiso, ti ruangan ti langit, ken ti pudpudno unay a manangibabaet a babai iti Dios ken iti tao.”
Gapu kadagiti amin a dayaw a maipapaay kenkuana, idi agangay isut’ saanen a mamatmatmatan kas “Birhen Maria” laeng no di ket nagbalinen a ti “Nasantuan a Reina, Ina ti Asi,” a naiparang a nakadaldalus unay ken maitantan-ok nga isu met ti nakasagsagrado unay a maipaay iti direkta nga iyaadani. Adda kadi sabali pay a manangibabaet ti masarakan? Ti ngay nanangna?
Gapu ta naulimek ti Biblia iti dayta a tema, binirukda ti sungbat iti sabali. Ti Apocryphal a libro a Protevangelium ni Santiago insalaysayna ti estoria ni Anne (wenno Anna), nga asawa ni Joakim, nga awanan anak kalpasan ti adu a tawen ti panagasawa. Iti kamaudianan, nagparang ni anghel Gabriel kenkuana ket inyanunsiona nga isut’ mangisikog ti maysa nga ubing. Idi dimteng tiempona, isut’ nagbalin nga ina ni “Birhen Maria,” daytat’ kunada.
Gapu itoy rimsua ti panagdaydayaw ken “Santa” Anna. Dagiti altar ken simsimbaan ti naibangon a pammadayaw kenkuana. Ti panagrukbab ken “Santa” Anna nagsaknap unay idiay Europa idi maika-14 a siglo.
“Anian a nagrikut ti nagbalinan ti relihion!” kuna ti libro a The Story of the Reformation. “Nagkarkararag dagiti tattao ken Anna a nangibabaet ken Maria a mangibabaet met iti Anakna a mangibabaet met iti Dios nga agpaay ti managbasol a tattao. Daytat’ pantastiko, ngem daytat’ kita ti inaanito a pammati a pakatartaraonan ti karkararua dagiti tattao.” Adtoy, ngarud, ti sabali a kaso a pagaplikaran unay ti sasao ni Jesus: “Nga ikkatenyo ti kapapay-an ti sao ti Dios gapu iti ugali nga inyawatyo.”—Marcos 7:13.
Picture Credit Line iti panid 21]
The Metropolitan Museum of Art, Bequest of Benjamin Altman, 1913. (14.40.633)