Naisubli ti Nagan ti Dios

“NAARUPNA ti agarup 60 a tawen para iti nagan ti Dios, ‘JHWH,’ nga isu ti Dios saan laeng a dagiti Judio no di ket uray met dagiti Kristiano, tapno maisubli iti lugar a sigud a nangisaadan ti manangikur-it.” Kastat’ panagkumento ti pagiwarnakan nga Aleman a Schwarzwälder Bote iti pannakaisubli ti nagan ti Dios iti sango ti town hall idiay Horb, makin-abagatan nga Alemania. Ngem apay a naikkat idi ti nagan?

Ipadamag ti pagiwarnakan a ti makinruar a diding ti town hall ket siaarte a napinturaan kadagiti pabuya a ladawan a mangarkos iti sanguanan. Naibilang ti Tetragrammaton, dagiti uppat a Hebreo a letra a mangdeletiar iti nagan ti Dios.

“Daytoy a nagan, nga agparang iti nasurok nga 6,000 a daras idiay Biblia,” intuloy ti pagiwarnakan, “ket ‘Jehova’ wenno iti kaarngina iti Aleman. Ti eksakto a pannakaibalikas ket saan a nalawag gapu ta ti panagsurat a Hebreo ket buklen laeng dagiti konsonante. Dagiti bokales ket inayon ti managbasa.”

Nupay kasta, idi 1934 dagiti mangibagi iti Partido a Nazi inkeddengda a ti Tetragrammaton ket “saan a maibagay iti agdama nga ideolohia” ket ngarud rebbeng a maparutapan. Makaparagsak unay, naisubli itan ti Tetragrammaton. Ikumento ti pagiwarnakan: “Ita ti sango [ti town hall], a naarkosan kadagiti historiko a buya, dagiti karatula ti armada, ken dagiti retrato, isu ‘ti’ rebbeng a makita idiay Horb.”