Kasanot’ Kangina ti Maysa a Biblia?
IMMANAMONG itay nabiit ti British Library nga agbayad iti agarup $1,600,000 para iti maysa a kopia ti patarus iti Ingles ni William Tyndale iti Kristiano a Griego a Kasuratan. Naipablaak 468 a tawenen ti napalabas, daytoy laeng ti kompleto nga immuna nga edision ti Biblia nga impatarus ni Tyndale a nakalasat manipud kadagiti napinget a panagregget a mangdadael iti dayta. Naiparangen iti publiko daytoy a Biblia idiay Londres.
Nagatang ti Biblia nga impatarus ni Tyndale manipud iti Bristol Baptist College idiay Inglaterra, a nakaidulinanna manipud pay idi 1784. Kinuna ni Dr. Roger Hayden, bise-tsirman iti komite ti kolehio: “Maysa daytoy a nakapatpateg a nasional, kultural ken Nakristianuan a dokumento ket tinarigagayanmi nga adu ti makabasa iti daytoy, gapu ta indulinmi dayta kadagiti kaha de yero.”
Iti sinigsiglo, ti Biblia ket magun-odan laeng kangrunaanna iti pagsasao a Latin ket dagiti laeng klero ken edukado nga umili ti makabasa iti dayta. Kas ken ni John Wycliffe nga immun-una kenkuana, tinarigagayan ni Tyndale ti pannakaipablaak ti maysa a Biblia a mabasa ken matarusan dagiti isuamin. Naminsan, kinunana iti maysa a klero a simmupiat kenkuana: ‘No yatiddog ti Dios ti biagko iti adu a tawen, pagbalinekto ti maysa nga ubing nga agar-arado nga ad-adut’ ammona iti Kasuratan ngem sika.’
Napeggad daytoy nga aramid, tangay siiinget a binusor dagiti klero ti aniaman a panagregget a mamagbalin iti Biblia a magun-odan dagiti kadawyan a tattao. Gapu iti dayta, naglibas ni Tyndale manipud Inglaterra a nagturong idiay Alemania. Impatarusna sadiay ti “Baro a Tulag” manipud iti orihinal a Griego. Agarup 3,000 a kopia ti nayimprenta ken naipuslit idiay Inglaterra. Ginatang ti obispo ti Londres ti tunggal kopia a masarakanna ket pinuoranna ida iti imatang dagiti tao iti paraangan ti simbaan ti St. Paul. Idi agangay, tiniliw, binista, ken pinabasolda ni Tyndale iti kinaerehe. Idi 1536, binekkel ken pinuoranda iti istaka. Anian a makapainteres ta ti Biblia a kagurgura dagiti klero ket nakanginngina itan!
Sipapasnek nga ikagkagumaan dagiti Saksi ni Jehova nga iburay ti umiso a pannakaammo iti Biblia kadagiti amin a mangbirok iti dayta. Malaksid iti panagimaldit ken panagiwaras kadagiti dadduma a bersion, nangaramidda iti maysa a patarus iti intero a Biblia manipud kadagiti orihinal a pagsasao nga agpadpada nga umiso ken nalaka a basaen. Iti 1995, nasurok a 74,000,000 a kopia daytoy New World Translation of the Holy Scriptures ti naipablaaken iti 12 a pagsasao. Siempre, ti makaited-biag a mensahe daytoy ti pudpudno a pateg ti aniaman a Biblia.
[Ladawan iti panid 32]
Ni William Tyndale
[Credit Line]
Manipud iti kadaanan a kitikit iti Bibliothèque Nationale