Ti Bomba ken ti Masanguanan ti Tao
TI NAKAAT-ATAP a magun-odan a kinatalged iti panawen ti nuklear nagbanag iti pannakaurnong ti rinibribo nga armas iti sapasap a pannakadadael.
Dagiti aduan pannakaammo a tattao mabigbigda a dagiti nasnasion masapul a pudno a wayawayaanda ti bagbagida iti panangusar kadagiti armas no magargari. Kinapudnona, ti panagteppel a mangusar kadakuada isu ti ramut a mismo ti pannakalapped. Ti komander iti United States Strategic Air Command a ni Heneral B. L. Davis, ti nagsurat iti nabiit pay: “Iti maudi a panangusig, ti abilidadtayo a mangtaginayon iti mapapati a pananglapped ket aramid dagiti dua nga agpannuray iti maysa ken maysa a banag. Umuna, masapul nga addaantayo—ken dagiti mabalin a bumusor masapul a maawatanda nga addaantayo—ti kabaelan a mangilibak kadagiti kalatda iti aniaman a tukad iti panagdangadang. Maikadua, masapul nga addaantayo—ken masapul a maammuan dagiti bumusor nga addaantayo—ti pagayatan kas maysa a nasion a mangibanag iti dayta a kabaelan tapno salakniban ti nasional a pagimbagantayo.” (Kuami dagiti italiko.)—Air Force Magazine, Hulio 1985.
Dagiti nuklear nga armas saanda pay a naus-usar gapu iti pungtot iti uneg ti 40 a tawtawen, ngem ti napalabas a panagteppel di mangipanamnama iti masanguanan. Ti nabiit pay a panagsaludsod ipakitana a 68 porsiento kadagiti Americano a tattao ti mamati a dagiti nuklear nga armas mausarto kamaudiananna no agtultuloy ti salisal iti armas.
Ti kasta a panagdanag marikna iti isuamin a lubong. Usigenyo ti insurat ti maysa a 18-años nga estudiante idiay Sierra Leone: “Ti nuklear a gubat apektarannanto ti tunggal tao iti daytoy a planeta . . . Gapuna uray dagiti tattao idiay Africa mariknada ti peggad uray adayoda iti teretoria dagiti superpowers. . . . No gupgopen, tamingen dagiti tattao ti pammutbuteng iti sangalubongan a pannakauram babaen iti awagan dagiti managsirarak a ‘di panangpampanunot,’ kayatna a sawen, ti panagkedked a mangpanunot iti dayta. Bayat ti iyaadu ti panagdanag, nupay kasta, ad-adda a narigat ti panangaramid iti daytoy a panagteppel iti emosion ket iti kasta basta din ikankano ti pammutbuteng.”
Dadduma Pay a Pammutbuteng iti Kinatalged
Malaksid pay iti nalawagen a pammutbuteng iti ingagara a panaggubat dagiti superpowers, ti kinatalged ti sangatauan ti madadael iti dadduma pay a pamay-an. Maysa a peggad a ta umad-adu a pagpagilian ti makagun-oden kadagiti nuklear nga armas. Mainayon kadagiti lima a nasnasion a sigurado nga addaanen kadakuada, addada agarup innem a sabali a pagpagilian a mabalin nga addaanen wenno mabiiten a maaddaan iti bukodda. Inton agngudo ti siglo, patien dagiti eksperto, 20 wenno ad-adu pay a nasnasion ti addaanton iti bomba.
Ti sabali pay a peggad a ta ti maysa a terorista nga organisasion ti manggun-odto kadagitoy nga armas. Panunotenyo laengen no ania ti mabalin a maaramidan ti maysa a terorista iti maysa a bomba atomika! Apay, ti intero a siudad ti mabalin a matengngel a maipaay a subbot!
Kasano a ti kasta a grupo makagun-od iti nuklear a bomba? Iti maysa kadagiti dua a pamay-an. Mabalinda ti mangtakaw iti maysa—laglagipenyo, addada 50,000 a pagpilian! Mabalinda met ti mangaramid iti maysa. Ti teknolohia iti panangibangon iti bomba atomika saanen a sekreto. Ket ti plutonium, ti kangrunaan a kasapulan, umad-adun. Kinapudnona, napattapatta nga inton tawen 2000 addanton umdas a plutonium a mapataud babaen laeng iti nuklear a programa dagiti sibilian a mangaramid iti 750,000 a bomba a kas iti kadakkel ti bomba ti Nagasaki iti tinawen!
Mainayon pay kadagitoy a pagbutbutngan iti kinatalged isu ti posibilidad iti aksidente, ti di umiso a panangpattapatta, wenno ti di panagballigi ti sistema.
Dagiti Solusion ti Tao
Dagiti sientista, eskolar, henerales, ken dagiti politiko adun ti naisuratda maipapan iti daytoy a tema. Kumarkaro ti panangmatmatda iti salisal iti nuklear nga armas a nangina, awan mamaayna, ken nakaam-amak unay. Mangisingasingda kadagiti nadumaduma a solusion. Dadduma tarigagayanda ti pannakaisardeng iti panangpataud kadagiti armas. Kaskasdi dadduma isingasingda ti ‘star wars’ a depensa. Idi napalabas nga Enero dagiti dua a pangulo iti superpowers nangitukonda ti makaparegta a sasao. Ni Mikhail Gorbachev insingasingna ti tukad por tukad a pamay-an a panangikkat kadagiti nuklear nga armas ditoy daga inton tawen 2000. Kuna ni Ronald Reagan nga agyaman iti tukon. Maysa kadi dayta a serioso a plano iti kappia wenno maysa a propaganda? Amin dagitoy a singasing addaanda ti pagpapadaan—itudtudoda ti isu met laeng a natauan a solusion.
Daytoy ti mamataud iti kangrunaan a saludsod: Napudno kadi ti panangikabiltayo iti panagtalektayo kadagiti tattao a mangiyeg iti wayawaya manipud iti peggad iti nuklear a gubat, yantangay dagiti tattao isuda a mismo ti nangpataud kadagiti peggad iti damo pay laeng? Dagiti tattao nangipakitada iti nakaskasdaaw a kinalaing iti panangusar kadagiti armas ti ipapatay ken panangdadael a mangusar iti kompiuter, ngem nalaingda kadi a mangtengngel iti bukodda a kababalin? Daytoy a kaputotan nakitanan ti dua a narurungsot a gubgubat, a ti kasaknapna ken ti panangdadaelna pagbalinenna a bassit laeng ti aniaman a napalabas a gubat iti historia ti sangatauan. Ket iti 40 a tawtawen nanipud idi Gubat Sangalubongan II, agarup 150 a babbabassit a gubgubat ti napaglalabananen; 30 milion a tattao ti napukawen kadakuada.
Ti Solusion ti Dios
Di ngarud pakasdaawan a kunaen ti Biblia: “Dika agkammatalek kadagiti prinsipe, ken iti anak ti tao, a kenkuana awan ti tulong.” Pinanggep ni Jehova ti bukodna a solusion iti nuklear a parikut. Saan a kas kadagiti solusion ti tao, ti solusionna agbanagto iti pannakaikkat iti gubat a naan-anay ken iti agnanayon.—Salmo 46:9; 146:3.
Dayta a solusion agpannuray iti Pagarian ti Dios, maysa a sangalubongan a gobierno a mangiyegto iti agnanayon a kinatalged kadagiti managayat iti talna iti sadinoman. Tallo milion a tattao iti nasurok a 200 a dagdaga iti daga bigbigenda a daytoy a Pagarian ipakitananton ti autoridadna iti mabiiten ditoy daga, isu a mangipatingga iti agnanayonen ti pananginanama iti maysa a nuklear a pannakauram. Dagitoy a tattao isu dagiti Saksi ni Jehova.
Kas panagpasakop kadagiti nalinteg a linlinteg dayta a Pagarian, tungtungpalenda ti padto idiay Mikias 4:3, a kunaenna: “Ket pitpitendanto dagiti kampilanda a tadtadem ti arado, ken dagiti gayangda a komkompay a pagpukan. Ti nasion saannanto nga ilayat ti kampilan a maibusor iti sabali a nasion, ket didanto met sursuruenen ti gubat.” Maysa a kakapat dagiti sientista iti lubong ti adda kadagiti ar-aramid a mainaig iti depensa. Awan kadakuada ti Saksi ni Jehova. Agarup 70 milion a tattao ti direkta nga adda kadagiti mainaig ti militar a pagsapulan. Awan ti uray maysa kadakuada a saksi ni Jehova.
Ngem imbes a basta managpaliiwda laeng iti makariro a nuklear a kasasaad, dagiti Saksi siaayat a mangisuroda kadagiti tattao no anianto ti aramiden ti Dios tapno ipamusposan ti kasasaad. Dagiti kinapudno addada iti mismo a kopiayo iti Biblia. Tapno makagun-odkayo iti tulong tapno maawatanyo dagitoy a bambanag, makipagkitakayo kadagiti Saksi ni Jehova iti komunidadyo. Maragsakandanto a tumulong kadakayo.
[Blurb iti panid 7]
Ti kangrunaan a parikut: Dagiti superpowers nakaro ti saanda a panagtalek ken panagamakda iti maysa ken maysa
[Blurb iti panid 8]
Agarup 70 milion a tattao ti direkta nga adda kadagiti mainaig iti militar a pagsapulan. Awan ti uray maysa kadakuada a saksi ni Jehova