34 EZEKIAS
“Nagmatalek ken Jehova”
NI Ezekias ket maysa kadagiti sumagmamano a matalek nga ari ti Juda. Ngem ti tatangna a ni Ahaz ti maysa kadagiti kadadaksan nga ari. Inimpluensiaanna dagiti umili nga agdayaw kadagiti didiosen ken insakripisiona pay dagiti annakna kadagita. (2 Ar. 16:2-4; 2 Cron. 28:1, 3) Isu a mabalin nga idi ubing pay ni Ezekias, nakakitan kadagiti nakabutbuteng a bambanag. Ngem idi dakkelen, saanna a tinulad dagiti dakes nga inaramid ni tatangna. Idi agtawenen iti 25, natay ni Ahaz, ket isun ti simmaruno a nagturay. Idi nangrugin nga agturay, adda dagiti situtured nga inaramidna tapno maikkat ti ulbod a panagdaydayaw.
Linuktan ken tinarimaan ni Ezekias ti templo ni Jehova idiay Jerusalem, inikkatna dagiti idolo iti dayta, ken inorganisarna manen dagiti papadi ken Levita a mangaramid iti trabahoda. Idi kuan, nangyurnos iti dakkel a padaya. Nangibaon kadagiti mensahero a mangawis iti amin nga Israelita ken uray dagiti aggigian iti makin-amianan a pagarian tapno selebraranda ti paskua idiay Jerusalem. Kinatkatawaan ken inuy-uyaw ti dadduma dagiti mensahero, ngem adda dagiti napan. Gapu iti inaramid ni Ezekias, timmured dagiti tattao a nangdadael kadagiti idolo ken kadagiti lugar a pagdaydayawan kadagiti didiosen, iti man Israel ken Juda. Dinadaelda pay ti gambang nga uleg nga impaaramid idi ni Jehova ken Moises, isu nga awanen ti makapagdaydayaw iti dayta.
Iti adun a tawen, ammo ni Ezekias nga addanto dakes a mapasamak iti Israel. Nabayag ngaminen nga impakdaar ni Jehova a rauten dagiti kabusor ti makin-amianan a pagarian ti Israel, ket kasta a talaga ti napasamak. Sumagmamano a tawen pay laeng nga agturturay ni Ezekias idi rinaut ti Asiria ti makin-amianan a pagarian, ket impanawda ti adu nga umilina. Pinanunot kadi ni Ezekias nga isarunon ti Asiria ti Juda? Ngamin, ti Juda ket saan a matalek a kas iti Israel, ken nakarkaro pay ketdi dagiti inaramidda. Kinapudnona, pinakdaaran ni Jehova ti Juda a dusaenna ida gapu iti kinasukirda, ket kanayon a pumudno ti ibagana. Isu a madandanagan ni Ezekias ta umas-asidegen dagiti soldado ti Asiria.
Di nagbayag, nakadanon iti Juda ti ari ti Asiria a ni Senakerib ken dagiti soldadona. Agsasaruno a pinarmekda dagiti siudad a masakupan ni Ezekias. Mabalin nga iti dayta met laeng a nakabutbuteng a tiempo a naaddaan ni Ezekias iti nakaro a sakit nga ammona a pakatayanna. Awan pay idi ti anakna, isu a no matay, awan ti sumaruno nga agbalin nga ari a naggapu iti pamilia ni David. Kasta unay ti ladingitna isu a nagpakaasi a tulongan ni Jehova. Ket dinengngeg ni Jehova ti kararagna. Ipatpateg ni Jehova ni Ezekias isu a ninayonanna iti 15 a tawen ti biagna! Ngem agpegpeggad latta ti Jerusalem gapu iti Asiria.
Tapno maprotektaran ni Ezekias ti Jerusalem a nasantuan a siudad ni Jehova, nangipatulod ken Senakerib iti dakkel a gatad ti kuarta tapno saan koman a rumaut. Inawat ti ari ti Asiria ti kuarta ngem intuloyna latta ti planona a panangsakup iti Jerusalem. Tapno mapatibker ni Ezekias ti siudad, adu dagiti inaramidna. Kas pagarigan, nangibangon iti baro a pader. Nangaramid met kadagiti pagayusan iti danum tapno maalada ti danum iti ruar ti siudad. Iti kasta, adda latta danum dagiti umili ti Jerusalem uray no kas pagarigan palawlawan ida dagiti kabusor. Pinaregtana met dagiti umili. Impasiguradona nga adayo a nabilbileg ni Jehova ngem iti aniaman nga armada ti tao.
Pinatibker ni Ezekias dagiti umili iti Jerusalem idi adda nabileg a kabusor a nangpadas a mangbutbuteng kadakuada
Ngem ad-adda a nakapungtot ni Senakerib. Imbaonna iti Jerusalem ti nangato nga opisialna, ti Rabsake, tapno uyawen ken butbutngenna dagiti umili. Inin-insulto ti Rabsake ti arida ken ti Diosda a ni Jehova. Ngem nagtultuloy a matalek ni Ezekias ken Jehova ken pinabilegna dagiti tattao. Kalpasanna, nangipatulod ni Senakerib kadagiti surat tapno butbutngenna ni Ezekias. Impan ni Ezekias dagita a surat iti templo ken impakitana ken Jehova. Ipakita ti inaramidna nga italtalekna ti amin a problemana ken Jehova, ti mannakabalin-amin a Dios. Sinungbatan ni Jehova ni Ezekias. Imbaonna ni propeta Isaias tapno ibagana iti ari daytoy a makaliwliwa a mensahe: Saanto a pulos makastrek iti Jerusalem ni Senakerib ken saanto pulos makaibiat iti pana dagiti soldadona.
Iti dayta met la a rabii, nangibaon ni Jehova iti maysa nga anghel iti kampo dagiti Asiriano. Iti apagkirem ti mata, pinapatay dayta nga anghel ti 185,000 a soldado ni Senakerib. Imadyinem ti reaksion ni Senakerib idi makariingen iti agsapa ket nakitana a natayen dagiti soldadona. Gapu ta naabak ken naibabain, nagawid iti Asiria. Maysa nga aldaw, bayat nga adda iti templo ti diosna a ni Nisrok, pinatay dagiti mismo nga annakna.
Talaga a nakaskasdaaw ti panangisalakan ni Jehova ken Ezekias ken iti ilina! Idi awanen dagiti Asiriano ken immimbagen ni Ezekias, di nagbayag, naaddaan iti anak a lalaki. Makapaladingit ta adda idi tiempo a timmangsit ni Ezekias. Ngem idi inlinteg ni Jehova, sipapakumbaba nga inawatna dayta. Talaga a maysa ni Ezekias kadagiti kasayaatan nga ari a nangituray iti ili ni Jehova. Impakitana ti naisangsangayan a kinatured kadagiti narigat a tiempo ken nagtalinaed a matalek ken Jehova agingga a natay.
Basaem ti salaysay ti Biblia:
Pagsasaritaan:
Kasano nga impakita ni Ezekias ti kinatured?
Agkalika Pay
1. Ania ti nadiskobre dagiti archaeologist a mangipakita nga umiso ti ibagbaga ti Biblia maipapan ken Ezekias? (w11 5/1 15 ¶1-3) A
Zev Radovan/Alamy Stock Photo
Ladawan A: Pangselio a naaramid iti pila nga agarup 2,700 a tawenen ti kabayagna. Kastoy ti nakasurat: “Kukua ni Ezekias [nga anak ni] Ahaz, nga Ari ti Juda”
2. Kasano a tinungpal ni Ezekias ti padto ni Isaias maipapan iti “tumaytayab nga umap-apuy nga uleg”? (Isa. 14:28, 29, ftn.; ip-1 190-191 ¶4-6)
3. Apay a makapainteres ti nadiskobre dagiti archaeologist iti Nineve maipapan kadagiti imbaga ni Senakerib ken dagiti saanna nga imbaga? (g 12/10 27 ¶3-5) B
© The Trustees of the British Museum. Licensed under CC BY-NC-SA 4.0. Source
Ladawan B: Ti Taylor Prism, a mangiladladawan iti panangsakup ni Senakerib
4. Idi 2003, kayat nga ammuen ti grupo dagiti sientista no ti pagayusan ti danum a pagaammo kas Usok ni Ezekias ket talaga a naaramid bayat ti panagturayna. Ania ti konklusionda? (w09 5/1 27 ¶3-5)
Panunotem Dagiti Leksion
Kasano a makatulong ti ulidan ni Ezekias kadagiti Kristiano a saan nga agdaydayaw ken Jehova dagiti nagannakna? C
Ladawan C
Idi adda pangta maibusor iti Jerusalem, ania ti kangrunaan a pakaseknan ni Ezekias? (2 Ar. 19:15-19) Kadagiti ania a situasion a matuladtayo ti ulidanna?
Kasanom a matulad ti kinatured ni Ezekias?
Utobem ti Napatpateg a Banag
Ania ti isuro kaniak daytoy a salaysay maipapan ken Jehova?
Kasano a konektado daytoy a salaysay kadagiti panggep ni Jehova?
Ania ti isaludsodko ken Ezekias inton mapagungar?
Ammuem ti Ad-adu Pay
Buyaem ti nakaskasdaaw a pasamak a naisalaysay iti 2 Ar-ari 19:14-36 iti daytoy a video.
Kasano a natungpal ti padto iti Mikias 5:5 iti kaaldawan ni Ezekias, ken kasano a matungtungpal dayta ita?
“Pito a Pastor, Walo a Duke—Ti kaipapananda Ita Kadatayo” (w13 11/15 18-20 ¶9-18)