Ti Nakristianuan a Panangmatmat iti Kinabaknang

NABASAYO aya iti nabiit pay ti immuna a surat ni apostol Pablo ken ni Timoteo, nangnangruna ti kapitulo 1 Tim 6:6-19? Inggunamgunam dayta ti kinatimbeng iti rebbeng nga akem ti kinabaknang iti biag dagiti Kristiano. Nakagteng ken Timoteo ti surat nga agtataeng idi iti aglaplapusanan ti kinabaknangna a siudad ti Efeso. Dagiti Kristiano nga agtataeng iti dayta dakkel a sentro ti komersio ti masapul a makidangadangda iti tendensia a mangmatmat kadagiti nailubongan a kinabaknang kas dakkel a banag. Iti ababa, dagidiay a bersikulo ti nangbalakad: Agbalinkay a kontento iti adda kadakayon, ket dikay biruken ti panagbalin a nabaknang; dikay isadag ti namnamayo kadagiti material a bambanag. Imbes ketdi, amin ti masapul a nabaknang koma kadagiti naimbag nga ar-aramid ken amin ti managparaburda koma.

Ti bangking a panangmatmat kadagiti kinabaknang ti nangiturong kadagiti tattao iti kinaagum. Ti kinaagum ti agbalin kas pangsengngat nga agin-inut ngem sigsigurado a mangpalukay ti panangpetpet ti Kristiano kadagiti napipigsa a pannursuro ni Kristo. No naisinan manipud nalawag a panagpampanunot iti kinapudno, isu itan ti tumapog iti agsasaruno a nadawel a pannakisuppiat kadagidiay adda iti uneg ken ruar ti kongregasion. Daytoy a dalan ti mabalin a mangiturong “iti awan no di laeng iti im-imun, panagaapa, insulto ken malisioso a panangiparparipirip​—agtultuloy a ringgor, kinapudnona, kadagiti tattao a ballikog ti pampanunotda a nakapukawen iti pudpudno a panangpetpetda iti kinapudno no di ket manginanama a pagganansiaanda iti Nakristianuan a relihion.”​—1 Timoteo 6:3-5, Phillips.

Kasta met ti mapaspasamak kadagidiay mangap-aprobitsar kadagiti Nakristianuan a koneksionda a maipaay iti personal a pinansial a “pakagunggonaan.” Naikapisda iti pudpudno a kinabaknang a ti laeng nadiosan a debosion ti makaipaay, “ta adda kari iti biag nga agdama ken iti mapasungad.” Gapuna, namatigmaan ni Pablo kadagiti amin nga “mapnektayon koma” no “adda ngarud pagtaraontayo ken pagkawestayo.”​—1 Timoteo 4:8; 6:8.

Tarigagayanyo Aya ti Bumaknang?

No dagiti babaknang ikabilda ti bagida iti pedestal, masansan a dagiti dadduma nababa ti panagrikriknada, nga isut’ mangparissik kadakuada, umuna, ti panagapal ken kalpasan ti napigsa, mangpetpet a tarigagay iti kinabaknang wenno uray laeng kadagiti bambanag a magatang ti kinabaknang. Wenno ti imunda ti mabalin mangtignay kadakuada nga agpanunot iti di umiso a nainkalintegan laeng ti pananggundawayda kadagiti babaknang ken iti kinabaknangda babaen ti panangutangda ti kuartada ngem lislisiandanto ti panagbayadda. Pagyamanan, ta ti 1 Timoteo 6:6-16 mangted kadagiti napipigsa a pammagbaga no kasano ken no apay rebbeng a liklikan dagiti Kristiano ti makadadael a panangtarigagay a bumaknang.

◻ 6:6-8​—Mammano a ti kinakontento ti sumarsaruno iti kinabaknang, ngem kanayon a daytat’ kakkakuyog ti nadiosan a debosion. Apay a tarigagayan dagiti bambanag nga adda kadagiti dadduma? Dagita ti temporarioda laeng, ta awan inyegtayo ditoy lubong, ket awan met ti mairuartayo.

◻ 6:9​—Saan unay a dagidiay nabaknang no di ket kas “dagiti agpanggep a bumaknang” a, kas ti awan pannakaawatna nga animal, kemmegenna ti makaay-ayo nga appan, mapulipolan ti silo, ket agbalinen a kinayawan ti “makaranggas a tarigagay” nga isu ti “mangipalned” ti tattao iti pannakadadael (iti literal, mangiguyod kadakuada iti baba).

◻ 6:10​—Amin a kita dagiti bambanag a dakes nagtaudda manipud “ayat ti pirak.” Gapu iti kuarta, dagiti tattao ti nangbalballikogen iti kinahustisia, nagtaktakawdan, pinagbalangkantisda ti bagbagida, nangpappapataydan, nangtraidor ken nangpalsipikar ti kinapudno. Awan naimbag ti agtataud manipud iti daytoy a kita ti ayat. Apay? Ngamin ta nairamut iti kinadakes. Yantangay kaaduan a ramutna ti nakalemmeng, dagiti di agsipsiput a Kristiano dida napattapatta a naimbag ti kinabilegna iti kinadakes a naisentro iti “ayat ti pirak.” Babaen laeng ‘ti panangagum dagiti dadduma itoy nga ayat’​—saan a daydiay panangikut ti kuarta​—a “dagiti dadduma naiyaw-awanda iti pammati.” ‘Nasalputda kadagiti adu a ladladingit nga emosional, pisikal ken naespirituan pay a ladladingit’ agsipud ta pinadpadasda a ragpaten ken petpetan dagitoy a kinabaknang. Ti kinabaknang laeng ti nikaanoman di makaiyeg ti ragsak.

◻ 6:11-16​—Imbes a kamkamaten ti kinabaknang, pagtalawan ketdi dagiti masirib a Kristiano ti agum. Ti distansia maipaay iti kinatalged ti di unay dakkel. Busbosenda ti pigsada ketdi a manggun-od kadagiti kualidad ti “kinalinteg, nadiosan a debosion, pammati, ayat, panagibtur, kinaemma” tapno “mapetpetanda ti biag nga agnanayon,” ken agbalinda nga “awan tulawna ken awan ti pakababalawanda” iti imatang ni Jehova, ni Kristo ken kadagiti kapammatianda.

Nabaknangkay Aya?

Dadduma kadagiti Kristiano idi umuna a siglo ti nabaknangda. Mabalin a tinawidda ti kinabaknangda wenno nagun-odanda dayta babaen iti di mababalaw a pamay-an gaput’ negosio. Kas pangarigan, ni Lydia idiay Filipos ket agnegnegosio babaen ti panaglaklakona ti pagkolor wenno kadagiti lupot a de kolor. Yantangay ti kolor-ube wenno ti kawkawes a nakoloran ti bioleta wenno murado ti nangingina, mabalbalin nga adda nawadwad a kinabaknang ni Lydia. Kasanot’ panangusarna ti kinabaknangna? Saan a parammag ni Lydia. Sipapakumbaba nga inusarna ti sansanikuana tapno makaipakita ti pudpudno a kinamanagparabur a Kristiano ken tapno maiyadelantar ti pannakaisaknap ti naimbag a damag. Makaparagsak met ta ita, adda dagidiay addaan ti umasping nga espiritu.​—Aramid 16:14, 15, 40.

Ti 1 Timoteo 6:17-19 ti addaan ti nagsayaat a patigmaan kadagidiay kayatda a tuladen ti ulidan ni Lydia.

◻ 6:17​—Imbes nga ipagpannakkelda ti kinabaknangda, mabalakadan dagiti baknang nga ipakitada koma ti kinapakumbaba​—a dida pampanunoten a natantan-okda ngem kadagiti tattao a napangpanglaw. Ti wagas ti panagbiagda ti rebbeng a mangipaneknek kadagiti isuamin a makaim-imatang a ti pudpudno a pagtalkanda ket, saan nga iti kinabaknang, no di ket, sititibker koma a naiyangkla iti Dios. Gapu itoy saanda a mangpatpataud ti aniaman nga umiso a pakaikulboan iti sanguanan dagidiay saan a nabaknang; saanda a mangpakpakiwkiw ti agum gaput’ apal. Kasta met, saanda koma liplipatan a ti material a sansanikua ken kinabaknang saanda a natibker ket ngarud dagitat’ marunaw a naparpartak ngem niebe iti sidong ti napudot nga init.

◻ 6:18, 19​—Usaren ken tagiragsakenyo ti kinabaknangyo tapno matulongan ti bagiyo ken ti dadduma nga agserbi ken Jehova, isut’ patigmaan ni Pablo. Dagiti baknang ti gumaw-atda koma iti amin a direksion iti trabaho a naimbag iti naespirituan, nga ipaayda a situtulok ti material a tulongda kadagidiay adda iti pudpudno a pisikal a pakasapulan, ken tapno tagiragsakenda ti pannakitimtimpuyog kadagiti amin nga adda iti kongregasion, agraman dagiti kapanglawan ken kapakumbabaan.

Kayat kadi a sawen daytoy a dagidiay di nabaknang mabalindat’ agdawatdawat manipud kadagiti nababaknang a kapammatianda? Saan. Kas kunaenna idiay 2 Tesalonica 3:10-12 ken 1 Timoteo 5:8, tunggal makabael a Kristiano ti obligado nga agtrabaho tapno makaipaay kadagiti kabbalayda met laeng. No ngarud madi nga agtrabaho ti maysa a tao, ti panangted ti kuarta ti saan a pudpudno a makatulong. Kasta met laeng kadagidiay simamaag a gasgastarenda ti kuartada. Ti ad-adu a kuarta ti saan a talaga a makatulong. Ngem anian a bendision iti kongregasion no dagiti matalek a manamati nga addaan kadagiti pudpudno a pakasapulan ti siaasi a maikkan kadagiti pisikal ken naespirituan a tulong. Iti daytoy a pamay-an, amin a puso ti naiturong iti panagurnong ti nailangitan a gamgameng a mangtedto kadagiti nababaknang a gunggona wenno supapak iti langana a naespirituan a gunggona manipud ken Jehova.

Gapuna, amin ti rebbeng koma nga agpampanunot maipapan iti takdertayo iti imatang ti Dios ken ni Kristo. Ipalagip kadatayo ti Proverbio 11:4: “Ti kinabaknang awanto ti mamaayna inton aldaw ti pungtot, ngem ti kinalinteg mangispal manipud ken patay.” Gapuna apay nga aramatenyo a naan-anay daytoy agbalbaliwen, matmatayen a lubong? (1 Corinto 7:29-31) Adayuanyo ti agum ken dagiti makapapatay nga epektona! Awanantayo ti awan-patpatinggana a panawen a mangibangon ti maysa a rekord dagiti naimbag nga ar-aramid. Sapay koma ta masarakantayonto a tattao nga addaan kadagiti aglaplapusanan a gameng idiay langit.​—Mateo 6:20.

[Ladawan iti panid 29]

Inusar ni Lydia ti kinabaknangna a mangipakita ti kinamanagparabur ken tapno maisaknap ti naimbag a damag