Ti Panangmatmat ti Biblia

Nagbiagkayon Aya Sakbayna?

“MALAGIPKO ti adu kadagiti naglabas a panagbiagko​—no dadduma maysaak a lalaki, no dadduma maysaak a babai.” Ti artista a ni Shirley MacLaine inlawlawagna no kasano a nakagteng iti dayta a konklusion iti kaaduan a malako a librona nga Out on a Limb. Idi damo isut’ nakellaat a makaammo, a saan laeng a ti reinkarnasion ket paset ti kaaduan a Makindaya a pampammati . . . no di ket ti adu pay a mabigbigbig a masisirib iti Laud ti addaan met itoy a panangmatmat.”

Wen, umad-adu a tattao ngem ti pagarupenyo​—agraman dagiti ginasut a milion a Budhista ken Hindus​—patienda a nagbiagdan sakbayna. Mamatida iti banag iti unegda​—nga awagan dagiti adu a kararua​—ti makalasat iti ipapatay ket maiyanak manen iti maminsan wenno ad-adu pay nga agsasaruno a kaadda. Daytoy a “banag” ti agsubli kas tao, wenno kas kunaen ti dadduma animal wenno mulmula pay. Kaaduan kadakuada ti umanamong a ti panggep daytoy isut’ panangdalus iti kararua wenno mangiturong iti indibidual iti kamaudianan a pannakaan-anay.

Kinaagpaysona, ti kapanunotan a nagbiagen sakbayna ken nalabit ti panagbiag manen ti mabalin a makaay-ayo, makaliwliwa pay. Ngem pudno aya dayta?

Nagbiagkayon Aya iti Lugar dagiti Espiritu?

“Wen,” kuna ti The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints, a dagiti miembrona ti gagangay a maaw-awagan Mormons. Ti pimmusayen a ni James E. Talmage, maysa nga apostol ti iglesia, nagsurat maipapan iti “adu a nainkasuratan a pammaneknek a dagiti espiritu ti sangatauan addadan sakbay ti naindagaan a pannakasubok​—maysa a pannakasubok a nagbiagan dagitoy ken nangaramidanda iti wayawayada sakbay ti panangalada iti kinataoda.”

Pudno, ni Jesus, ti Anak ti Dios, addan idi idiay langit sakbay ti panagbiagna ditoy daga. (Juan 6:38, 62) Kinapudnona, daytoy ti nangiturong ken ni Talmage nga agsurat a “maitunos iti dayta ti panagkuna a no ti naindagaan a pannakaipasngayna isut’ panagtipon ti addan a saan a matay nga espiritu nga addaan iti matay a bagi kasta met ti pannakaipasngay ti tunggal pamilia ti tao.”

Bayat ti kaaddana sadi langit, kankanayon a nagtulnog ni Jesus iti Amana. Gapuna ti panagnaedna ditoy daga saan a nairanta a “panangsubok kenkuana ditoy daga,” a kasla isut’ maysa a managbasol. Maisuppadi ketdi, isut’ naan-anay, awanan basol a tao, a makasubbot kadagiti managbasol, a “makaipaay iti kararuana a subbot kadagiti adu.” (Mateo 20:28) Gapuna ni Jesus ti kakaisuna a kita, ti “mangibabaet iti Dios kadagiti tao.” (1 Timoteo 2:5, 6) Ti nakaitudinganna a panagserbi ditoy daga ket temporario. Kalpasan ti panangileppasna iti dayta, isut’ makapagsubli idiay pudno a pagtaenganna, idiay langit.

Ngem gapu kadagitoy a kinapudno, mabalin kadi a sawentayo ti langit kas ti pagtaengantayo iti kastoy met laeng a kaipapanan?

Iti Langa ti Tao Ngem Saan a Tao

Idi napalabas, dagiti di makita nga espiritu a parparsua, dagiti anghel, makapaglasagda iti panangiturong ti Dios. (Genesis 19:1; Lucas 1:26-28) Ngem idi kaaldawan ni Noe, dadduma kadakuada ti nagbukbukod a naglasag. Apay? Gapu iti inaagum a rason a mangtagiragsak iti seksual a pannakidenna kadagiti babbai. (Genesis 6:2) Gapu ta daytoy ket saan nga urnos ti Dios para kadagiti anghel, ti addangda ket panagsukir. Ti Biblia awaganna ida a “dagiti anghel a saanda a tinaginayon daydi nakaisigudanda a kasasaad.” (Judas 6) Nalawag, ngarud, a ti langit ti ‘nakaisigudan a pagsaadan’ dagiti anghel, a kas ti daga para kadagiti tao.​—Idiligyo ti Salmo 115:16; 1 Corinto 15:39, 40.

Pudno a “nagbalin a lasag” ni Jesus idi immay ditoy daga. (Juan 1:14) Saan a kasta dagitoy nga anghel. Basta naglasagda laeng isu nga imbatida idi Layus tapno makasublida iti pagtaengan dagiti espiritu. Gapu iti iyaalsada, nupay kasta, impupok ‘ida ti Dios iti mangliwengliweng a sipnget a maaywananda tapno maukomdanto.’ Saandan a makapaglasag tapno agbiagda ditoy daga.​—2 Pedro 2:4.

Gapuna ti ulidan ni Jesus ken dagiti naglasag nga anghel di umiso a mausar a mangpaneknek iti kaadda ti tao iti pagtaengan dagiti espiritu “sakbay ti pannakasubokda ditoy daga,” kas isursuro dagiti Mormons. Ngem daytoy kadi laksidennan ti panagbiag idi kas tattao ditoy daga?

Ti Panggep ti Dios iti Panangparsua iti Kararua

Kinapudnona, ti sekreto iti panangikeddeng no ti tao nagbiag idin wenno saan​—iti man pagtaengan dagiti espiritu wenno ditoy daga​—isu ti panangikeddeng no isut’ addaan ti di matay a kararua wenno saan. Deskribiren ti Genesis 2:7 ti pannakaparsua ti immuna a natauan a kararua iti kastoy: “Ket ni Jehova a Dios binukelna ti tao iti tapuk ti daga, ket impuyotna iti agongna ti anges ti biag, ket ti tao nagbalin a kararua a sibibiag.”

Paliiwenyo a ti kararua saan a nadeskribir a kas banag a naiduma ken naisina iti awanan-biag a bagi. Kinapudnona, kalpasan laeng a pinagbiag ti Dios ti awanan-biag a bagi babaen “ti anges ti biag,” tapno mairugi ti panaganges, a ti kararua ni Adan nagbalin a sibibiag. No agsardengen ti panaganges ket awanen ti puersa ti biag, ti bagi awanan manen iti biag. Ti tao “agsubli iti dagana; iti dayta met la nga aldaw dagiti pampanunotna mapukawda.” (Salmo 146:4) Masapul nga urayenna ti aldaw ti panagungar tapno agbiag manen. (Juan 5:28, 29) Kabayatanna, “awan ti aramid wenno gakat wenno pannakaammo wenno sirib” iti ipapatay. (Eclesiastes 9:5, 10) Iti simple a panagsao, ti kararua natay.

Dinosdosena a teksto ti Biblia ti mangipakita a ti kararua madadael, nga isu ti nalawag a mangikkat ti immortalidad ti kararua. (Ezequiel 18:4, 20; Salmo 22:29; Aramid 3:23; Apocalipsis 16:3) No natay ti kararua, ania ti nabati nga agbiag manen nga umallatiw iti sabali a bagi? Malaksid iti dayta, apay a masapul pay laeng ti iyaallatiw? Idi pinarsua ti Dios ti natauan a kararua, kinunana a “nagsayaatda.” Mabalinna nga aramiden daytoy ta pinarsuana ida a naan-anay, nairanta nga agbiag nga agnanayon ditoy daga. (Genesis 1:31) Dagitoy dagiti karkararua a saan a makasapul iti pannakagugor; dagitoy nadalusdan iti moral. Ket saanda met a dagiti karkararua a kasapulan a matay tapno agbiagdanto manen. Ti biag nga agnanayon iti sidong ti balabala ti orihinal a kaaddada ditoy daga isu ti namnamada.

Ti sungbat ti Biblia no nagbiagkayon sakbayna​—iti maysa a pagtaengan dagiti espiritu wenno ditoy daga​—ket nalawag. Ket nalawag met ti gundaway nga ituktukon ti Dios kadakayo a panagbiagyonto iti maysa nga aldaw iti maysa a paraiso a daga iti agnanayon. Kayatyo kadi a maammuan ti ad-adu pay?

[Blurb iti panid 11]

Adda sangagasut a teksto ti Biblia a mangipakita a ti natauan a kararua matay, madadael; makasarakkay kadi ti maysa nga agkuna a dayta saan a matay?

[Dagiti ladawan iti panid 10]

Dakayo kadi dagitoy amin a tattao?