NASIGLAT NGA ULEG

[Heb., qip·pohzʹ].

Maysa a kita ti uleg a nabatad a naawagan iti kasta gapu ta kasla pana a sumiag a mangtukkaw iti biktimana, kas iti itutukkaw ti rattlesnake. Ti Hebreo a sao a nagtaudan daytoy a nagan ket mabalin a nainaig iti maysa nga Arabiko a sao a nagtaudan ti berbo a kaipapananna ti “aglagto” wenno “umigpaw.” Ti nasiglat nga uleg ket nadakamat iti padto ni Isaias (34:15) kas maysa kadagiti parsua nga agnaed iti Edom. Daytoy ti mangipaganetget a ti Edom ket agbalinto a langalang a rebba, isu nga agbalinto a natalged a disso a pagyanan ti nasiglat nga uleg tapno ‘pagumokanna ken pagitloganna ken pangpessaanna kadakuada ken pangurnonganna kadakuada a sangsangkamaysa iti sirok ti salinongna.’ Agitlog ti kaaduan nga uleg, ket mabalin a tumukoy daytoy a teksto iti kadawyan ti dadduma nga uleg a panagkulinikon iti likmut dagiti itlogda. Kuna ti libro ni H. W. Parker nga Snakes: A Natural History (1977, p. 55): “Ti ugali a ‘panangukop’ ken ti panagkulinikon ket maysa a pamay-an ti panangtaginayon iti temperatura ken salaknib met gapu ta ti ina mabalinna a salukoban wenno lukasan dagiti itlogna sigun iti panagbaliwbaliw ti klima iti kasta mataginayon ti kalkalainganna a kapudot, ken nalabit napudpudot pay a temperatura; kanayonanna bassit laeng dagiti nakaparang a paset gapu iti panagkulinikonna.”

Iti insurat ni Samuel Bochart (1599-1667) a Hierozoicon (Leipzig, 1796, Tomo 3, Paset II, Libro III, kap. XI, p. 194-204), nangaramid iti detalyado a panangadal iti Hebreo a sao a qip·pohzʹ isu a naikunana a tumukoy dayta iti uleg a naawagan a·kon·tiʹas iti Griego ken jaculus iti Latin​—ti nasiglat nga uleg. Nupay kasta, saan nga agtutunos dagiti agdama a leksikograpo maipapan iti kaipapanan daytoy a Hebreo a sao.