Ti Naindaklan a Pannakaiyanak Ditoy Daga Pasakali ti Sangalubongan a Kinatalged

“Ta naiyanak ti maysa nga ubing kadatayo, maysa nga anak a lalaki ti naited kadatayo; ket ti naprinsipean a panangituray maiparabawto iti abagana. Ket ti naganna magaladanto iti Nakaskasdaaw a Mamagbaga, Mannakabalin a Dios, Agnanayon nga Ama, Prinsipe ti Kappia.”​—ISAIAS 9:6.

1. Iti sidong ti siasino a sigurado ti sangalubongan a kinatalged, ket kasanotay nga ammo daytoy?

SANGALUBONGAN a kinatalged! Iti sidong “ti Prinsipe daytoy a lubong,” ni Satanas a Diablo, daytat’ imposible a tagtagainep. (Juan 12:31, The New English Bible) Ngem ti sangalubongan a kinatalged iti sidong ti “Prinsipe ti Kappia,” ni Jesu-Kristo, ket maysa a naan-anay a kinapudno. Impasiguro ni Jehova kadatayo daytoy iti padto maipapan iti pannakaiyanak ken karera ti “Prinsipe ti Kappia.” Idiay Isaias 9:6, 7, mabasatayo: “Ta naiyanak ti maysa nga ubing kadatayo, maysa nga anak a lalaki ti naited kadatayo; ket ti naprinsipean a panangituray maiparabawto iti abagana. Ket ti naganna magaladanto ti Nakaskasdaaw a Mamagbaga, Mannakabalin a Dios, Agnanayon nga Ama, Prinsipe ti Kappia. Ti idadakkel ti naprinsipean a panangiturayna ken ti kappia awanto ti inggana, iti trono ni David ken iti pagarianna tapno bangonenna ken salimetmetanna babaen iti kinahustisia ken ti kinalinteg, manipud ita ken iti panawen a di nakedngan. Ti regta ni Jehova dagiti buybuyot ti mangaramidto iti daytoy.”

2. (a) Ania idi dagiti kasasaad a nakaitedan ti padto ti Isaias 9:6, 7? (b) Kasanotay nga ammo a ni Jehova dinto mapaay a mangsalimetmet iti tulag nga inaramidna ken David a maipaay iti agnanayon a pagarian iti kapuonanna?

² Anian a nakaskasdaaw a padto! Makaay-ayo a sukimaten daytoy a padto maipapan iti naindaklan a pannakaiyanak ti ubing ditoy daga. Ngem sakbay a maapresiartay a naan-anay dayta, kasapulan ti panangipamaysatayo kadagiti kasasaad a nakaitedan dayta a padto. Isut’ maysa a tiempo iti internasional a panagkukumplot kadagiti al-aldaw ti pagarian ti Juda iti sidong ni Ari Acaz. Nupay isut’ di matalek ken ni Jehova, dayta nga ari ti napalubosan nga agtugaw iti trono ni Jehova. Daytoy a kinaanus ti naipakita kenkuana gapu iti tulag nga inaramid ni Jehova ken David a maipaay iti agnanayon a pagarian iti kapuonanna. Nupay di naipalubos ken David ti pribilehio a panangibangon ti maysa a templo nga agpaay ken ni Jehova, ti Dios ti nangted kenkuana iti kasukat a bendision. Daytoy ti naibalabala kadagiti sasao ni mammadto a Natan: “Kasta met a ni Jehova ibagana kenka a ni Jehova iyaramidannakanto ti maysa a balay. Ket mapatalgedanto ti balaymo ken ti pagariam iti agnanayon iti sanguanam; ti tronom mapasingkedanto iti panawen a di nakedngan.” (2 Samuel 7:11, 16) Dayta nasantuan a kari ti napaneknekan a makapnek unay ken Ari David nga isut’ kimmita iti masanguanan a maipaay iti nadayag a kaitungpalanna.

3. (a) Iti siasino ti nakaitungpalan dayta a tulag ken David, ken kasano a dayta a tulag ti naisangsangayan unay? (b) Aniat’ pinagbalin ti Diablo a kalatna maipapan iti tulag ti Pagarian?

³ Dayta a tulag ken David nasarakannat’ kaitungpalanna iti naindaklan nga Anak ni David, ni Jesu-Kristo, ti “Prinsipe ti Kappia.” Awan sabali a naarian a balay iti rabaw ti daga ti nangtagiragsak iti kasta a tulag a maipaay iti pagarian, nga awan inggana iti kinaruay ti naprinsipean a turayna, nga awan inggana ti kappia. Ngem dayta a tulag ti Pagarian ti nangted iti karit kadagiti amin a pagpagarian iti lubong a ni Satanas isut’ prinsipe, wenno agturayna. Gapuna ti Diablo ken dagiti demoniona pinagbalinda a kalat a padpadasen a dadaelen ti balay ni David ket iti kasta maparmekda ti namnama ti pannakaada iti permanente nga agtawidna. Nakakita ni Satanas kadagiti sisasagana nga instrumento ken Ari Rezin iti Siria, ken Ari Pekah iti sangapulo-tribo a pagarian ti Israel, ken iti ari ti Asiria.

Ti Kumplot a Maibusor ti Tulag ti Pagarian

4. Kasanot’ panangituloy ti Diablo iti panagreggetna a pasardengen ti panagtignay ti tulag ti Pagarian ni Jehova a naaramid ken David?

⁴ Ania idi ti gannuat ti Diablo? Ti rantana isut’ panangpilit ken Ari Acaz iti Juda, gaput’ buteng, iti di umiso a pannakikadua iti ari ti Asiria. Kasano a maaramidan ti Diablo daytoy? Bueno, tinignayna ni Ari Pekah ti Israel ken ni Ari Rezin ti Siria a sumrek iti tulag a maibusor iti balay ni David. Nagkumplotda nga ikkaten ni Acaz manipud trono ti Juda tapno maipatugawda ti mismo a taoda, ti anak ni Tabeel, kas sinsinan ari (puppet king). Asino daytoy anak ni Tabeel? Nasken nga isut’ saan a kapuonan ti balay ni David. Gapuna, isut’ saan a maysa a tao a pakaiyallatiwan ti tulag ti Dios a maipaay iti Pagarian agingga a masarakanna ti permanente nga Agtawidna iti “Prinsipe ti Kappia.” Isu idi ti agbalin a taoda, saan a tao ti Dios, iti trono ti Juda. Gapuna imbutaktak ti Biblia ti panagregget ni Satanas a mangpasardeng ti panagandar ti tulag ti Pagarian ni Jehova a naaramid ken David.

5, 6. Kasanot’ panagrikna ni Ari Acaz iti kumplot maibusor iti balay ni David, ket ania a makaparegta a mensahe ti inted ni Jehova kenkuana?

⁵ Kasanot’ panagrikna ni Ari Acaz iti daytoy a peggad? Isu ken ti ilina nagkintayegda iti buteng. Gapuna nangted ni Jehova kenkuana iti makaparegta nga impormasion tapno ibaw-ingna manipud panangbukel iti maysa a makasalaknib a pannakikadua a kadua ti rumangrang-ay idi a pannakabalin ti lubong, ti Asiria. Imbaon ni Jehova ni Isaias a mammadtona tapno sabtenna ni Acas ken tapno ipaay daytoy a mensahe a masarakan idiay Isaias 7:4-9:

⁶ “Dika agbuteng . . . agsipud ta ti Siria kadua ti Efraim [ti kangrunaan a miembro ti pagarian ti Israel] ken ti anak ni Remalias [Pekah] nagpanggepda ti dakes a maibusor kenka, a kunaenda: ‘Sumang-attayo a maibusor iti Juda ket isu ti riribukentayo ket gutbawantayo sadiay a maipaay kadatayo; ken mangisaadtayo iti ari iti nagtengngaanna, uray ti anak ni Tabeel.’ Kastoy ti kuna ni Soberano nga Apo Jehova: ‘Isu saanto nga agtaeng ket dinto met maaramid. . . . No saankayo a mamati, pudno a dikayto mataginayon.’”

Ti Pagilasinan ti Pannakapaay ti Panagkukumplot

7. (a) Aniat’ nangiturong iti nakaskasdaaw a kaitungpalan ti Isaias 7:14? (b) Iti ania a ti pannakaipasngay ni Immanuel ket maysa a mapagtalkan a pagilasinan, ken aniat’ pagserbian dagiti annak ni Isaias?

⁷ Gapuna, impadto ni Jehova ti pannakaparmek dagiti managkumplot. Iti dayta a kanito immay ti tiempo a maipaay iti nasantuan a padto a nangkintayeg ti lubong ti kinapategna, ta intudo dayta ti naarian nga Agtawid iti tulag ti Pagarian ni David. Ngem aniat’ nangiturong iti dayta a nakaskasdaaw a padto? Bueno, agsasao ni Jehova ken Ari Acaz. Imbagana ken Acaz a dumawat iti aniaman a namilagroan a pagilasinan a mapanunotna, ket kalpasanna aramiden ni Jehova dayta kas maysa a naan-anay a garantia a burakburaken ti Dios ti kumplot a maibusor iti balay ni David. Ngem nagkitakit ni Acaz a dumawat iti kasta a pagilasinan. Aniat’ napasamak iti sumaganad? Ibaga kadatayo ti Isaias 7:14: “Gapuna ni Jehova met laeng ikkanakayonto ti maysa a pagilasinan: Adtoy! Maysa a birhen agsikogto, ken mangipasngayto ti maysa nga anak a lalaki, ket naigaladto ti naganna nga Immanuel.” Dayta a nagan kaipapananna “Ti Dios Adda Kadatayo.” Yantangay ni Immanuel ken dagiti dua a dadduma pay nga annak ni Isaias ket agserbida a kas pagilasinan, kuna ti mammadto idiay Isaias 8:18: “Adtoy! Siak ken dagiti ubbing nga ited kaniak ni Jehova maipaayda a pagilasinan ken datdatlag idiay Israel a naggapu ken ni Jehova dagiti buybuyot.” Gapuna ti pannakayanak ni Immanuel ket maysa a mapagtalkan a pagilasinan nga amin dagiti agkukumplot ken dagiti panagkukumplotda a maibusor ti tulag ti Pagarian ti Dios ken ti Agtawidna ket maawandanto!

8. (a) Aniat’ kinuna ti padto idiay Isaias 7:15, 16 maipapan iti ubing nga Immanuel, ket ania ti nagtungpalanna? (b) Apay a ti pakailasinan ni Immanuel idi kaaldawan ni Isaias ket nagtalinaed a di sigurado?

⁸ Ti rekord ti Biblia dina ibaga no asinot’ nangipasngay iti anak nga agnagan Immanuel. Daytat’ mabalin a maysa a balasang a Judio a nagbalin a maikadua met nga asawa ni mammadto Isaias. Aniaman ti napasamak, intuloy a kinuna ti padto a sakbay nga agmataengan ti ubing a makailasinen ti naimbag ken dakes, dagiti dua nga ar-ari a nagkumplot a maibusor iti balay ni David ket dumtengdanto iti makadidigra a panungpalanda. (Isaias 7:15, 16) Daytoy ti pimmudno. Ti kinapudnona a ti pakailasinan ni Immanuel idi kaaldawan ni Isaias ti nagtalinaed a di sigurado kadatayo ket mabalin a tapno di mariribuk ti atension dagiti maud-udi a kaputotan manipud ken Dakdakkel nga Immanuel inton isut’ agparang kas maysa a namilagruan a pagilasinan manipud langit.

9. (a) Aniat’ ipanamnama ti kaitungpalan ti pagilasinan ken ti pannakaparmek ti panagkukumplot a maibusor ti tulag ti Pagarian? (b) Ania ti kadadakkelan a kumplot iti lubong iti isuamin a panawen?

⁹ Siempre, idi kaaldawan ni Acaz, adda laeng ti bassit a kaitungpalan ti pagilasinan ken ti pannakaparmek dagiti nailubongan a panagkukumplot a maibusor iti tulag ti Pagarian ti Dios. Kaskasdi impanamnama dayta a kaitungpalan a ti pagilasinan ken ti pannakaparmek dagiti sangalubongan a panagkukumplot ket matungpalto met iti dakdakkel a kaipapananna iti napeggad a panawentayo. Itatta naipasangotayo iti kadadakkelan a kumplot iti lubong iti isuamin a tiempo. Iti ania a kaipapanan? Ta dagiti nasnasion ti naan-anay a laklaksidenda ti urnos ni Jehova a panangiyeg iti agnanayon a talna, ken busbusorenda pay dagiti pannakabagi ti “Prinsipe ti Kappia.” Ti kumplot ket pudpudno a maibusor iti Agtawid iti tulag ti Pagarian, ti “Prinsipe ti Kappia.” Ngarud, ita, aniat’ maipapan iti naan-anay a kaitungpalan ti padto? No maawatantayo ti pagilasinan, iti kasta maapresiartayo a ti pagtungpalan ti kumplot daytoy a lubong ket maysa a naikeddengen ti pagbanaganna.

Ti Pannakaipasngay ti “Prinsipe ti Kappia”

10. (a) Iti naan-anay a kaitungpalan ti Isaias 7:14, asino ti namataud iti anak kas pagilasinan ken Agtawid iti tulag ti Pagarian? (b) Kasano nga innaig ni historiador a Mateo ti pagilasinan ni Immanuel iti balay ni David?

¹⁰ Iti naan-anay a kaitungpalan ti padto, ti balasang a namataud ti anak kas pagilasinan ken Agtawid iti tulag ti Pagarian ket isu ni Maria, maysa a birhen a Judio a nagtaud iti kapuonan ni Ari David. Imbaga ni anghel Gabriel kenkuana nga isut’ mangipasngayto ti maysa nga anak a lalaki a mapanaganan Jesus, ket ni Jehova a Dios “itednanto ti trono ni David nga amana,” ket “ti pagarianna awanto ti inggana.” (Lucas 1:26-33) Ti napaltiingan a historiador a ni Mateo innaigna ti pagilasinan ni Immanuel iti balay ni David. Mabasatayo idiay Mateo 1:20-23: “Maysa nga anghel ni Jehova nagparang ken ni [Jose] iti maysa a tagtagainep, a nagkuna: ‘Jose, anak ni David, dika agduadua nga umawat ken Maria nga asawam, ta ti nabukel kenkuana aramid ti nasantuan nga espiritu. Ket aganakto ti maysa a lalaki, ket panaganamto ti Jesus, ta isu isalakannanto ti ilina kadagiti basbasolna.’ Ket amin daytoy naaramid tapno matungpal ti sinao ni Jehova nga inaramatna ti mammadto, a kunkunana: ‘Adtoy! Ti maysa a birhen agsikogto ket aganakto ti maysa a lalaki, ket panaganandanto ti Immanuel,’ a no maiyulog, kayatna a sawen, ‘Ti Dios Adda Kadatayo.’”

11. Kaano ken sadino ti nakapasamakan ti naipadto a pannakaiyanak ni Immanuel?

¹¹ Kaano ken sadino ti nakatungpalan daytoy naipadto a pannakaiyanak ni Immanuel? Amin a matmata a Judio timmaliawda iti umiso a direksion babaen kadagiti sasao iti Mikias 5:2, a naadaw idiay Mateo 2:6: “Ket sika, O Bethlehem iti daga ti Juda, saan a sika ti kababassitan kadagiti prinsipes ti Juda; ta sika ti pagtaudanto ti maysa a pangulo, a mangpastor iti ilik nga Israel.” Idi tawen 2 K.K.P. idiay siudad ti Bethlehem a ti “Prinsipe ti Kappia” naiyanak, ket ti nakaay-ayat a padto ti Isaias 9:6, 7 nangrugin a matungpal.

12, 13. Iti siasinot’ nakaiyegan dakkel a dayaw iti pannakaiyanak ti “Prinsipe ti Kappia,” ket ania a nadayag ken nakaskasdaaw a ramramit ti maipakuyog iti daytoy a pannakaiyanak?

¹² Asino kadatayo ti di mangibilang iti dayta kas dayaw ken rag-o ti agbalin a naganak ti maysa nga isuntot’ maaddaan iti galad a “Prinsipe ti Kappia”? Gapuna daytat’ nangyeg iti dakkel a dayag iti naarian nga Ama daytoy a Prinsipe. Kinapudnona, pulos, awan pulos sakbayna, ti natauan a pannakaiyanak a nabuyogan ti kasta a nadayag ken nakaskasdaaw a ramramitna.

¹³ Ti naraniag nga anghel ni Jehova nagparang kadagiti pastor nga agbambantay kadagiti arbanda iti rabii kadagiti tay-ak idiay ruar ti Bethlehem, ket “ti dayag ni Jehova linikmutna ida iti raniag.” Ngarud inwaragawag ti anghel ti pannakaiyanak a kaitungpalan ti nasantuan a padto, a kunkunana: “Ta ita nga aldaw naiyanak kadatayo idiay ili ni David, ti maysa a Manangisalakan, isu ti Kristo nga Apo.” A kasla ket tay di pay umdas ti kinadayag dayta, nagparang kadagiti langlangit ti umariwekwek nga angheles a mangidaydayaw iti Ama ti kappasngay nga ubing ket kas maysa a timek kunkunada: “Dayaw iti Dios idiay kangatuan, ken talna iti rabaw ti daga kadagiti tattao a naimbag ti nakemna.” Anian a maiyanatup ti panangiwaragawag dagiti anghel ti pannakaiyanak ti naikeddeng a “Prinsipe ti Kappia” tapno maaddanto ti nadiosan a talna nga agpaay kadagiti isuamin a tattao nga addaan naimbag a nakem!​—Lucas 2:8-14.

14, 15. (a) Kadagiti ania a paspasamak a dagiti nailangitan nga annak ti Dios indaydayawda ni Jehova? (b) Apay nga awan sabali a pannakaipasngay ti ubing iti amin a natauan a historia ti maiyarig iti daytoy?

¹⁴ Nabayag pay sakbay ti pannakaipasngay daydiay agbalin a “Prinsipe ti Kappia,” indaydayawen dagiti anghel ti Dios iti espesial nga okasion. Dayta ket idi, iti panamarsua, imbangonna ti daga. (Job 38:4) Nakakitkitakayon aya ti retrato ti dagatayo nga innala dagiti astronaut manipud makinruar a law-ang? No kasta nakitayon ti nakita laeng dagiti anghel agingga pay laeng kadagiti nabiit a tiempo. Ket kasanot’ panagrikna dagiti anghel idi? Ti Job 38:7 ibagana kadatayo: “Idi dagiti bitbituen iti agsapa nagdaniwda a sangsangkamaysa, ken amin dagiti annak a lallaki ti Dios dimmir-ida gapu iti rag-o.”

¹⁵ Ti naindaklan unay a pannakaiyanak a nangpadayaw pay iti daga ket saan a maysa a basbassit a pasamak a pagkaykaysaan met dagiti annak a lallaki ti Dios a mangikanta ti daydayaw a buyogen dagiti makaay-ayo a timtimek. No kasano a ti maysa a naindagaan nga ama ket mapadayawan iti pannakaipasngay ti inauna nga anakda a lalaki, kasta met ti nailangitan nga Ama a responsable iti daytoy naindaklan a pannakaiyanak a napagteng pay laeng ditoy daga ti maikari a maidaydayaw iti kanta babaen kadagiti kamkameng iti nailangitan a pamiliana. Ania la ngatan ti panangtagiragsak ti nasantuan a Persona iti dayta nakapimpintas unay a konsierto iti damdamo unay a panagbalinna kas ama iti naan-anay a baro a kasasaad dagiti bambanag! Nikaanoman iti amin a pakasarsaritaan ti sapasap nga adda ti kasta a pannakaipasngay ti maysa nga anak a maidilig iti dayta naikeddeng nga agbalin a “Prinsipe ti Kappia.”

Sumilnag ti “Maysa a Dakkel a Lawag”

16. Kaano ken kasano nga addanto pay kanayonan a kaitungpalan ti Isaias kapitulo 9?

¹⁶ Idi rinugian ni Jesus ti ministeriona iti publiko, adda pay kanayonan a kaitungpalan ti Isaias kapitulo 9. Daytoy ket maipapan kadagiti dua nga umuna a bersikulona, a nangipadto a “maysa a dakkel a lawag” ti aglawagto kadagiti umili a “magmagna iti kasipngetan.” Ti kaitungpalan dagidiay a bersikulo ti nailawlawag para kadatayo babaen iti napaltiingan a historiador a ni Mt Mateo idiay kapitulo 4, bersikulo 13 agingganat’ 17: “Ket pinanawanna ti Nasaret, dimteng ni [Jesus] ken nagnaed idiay Capernaum nga adda iti igid ti baybay kadagiti nagbedengan ti Zabulon ken ti Neptali, tapno matungpal ti sinao ni mammadto nga Isaias, a kunkunana: ‘Ti daga ti Zabulon ken ti daga ti Neptali, iti denna ti baybay, iti labes ti Jordan, Galilea dagiti nasnasion! dagiti umili a nagtugaw kadagiti sipnget, makakitada ti dakkel a lawag, ket dagiti nagtugaw iti disso ken linong ni patay, ti silaw linawaganna ida.’ Nanipud idin rinugian ni Jesus ti nangaskasaba ken nagkuna: ‘Agbabawikayo, ta ti pagarian ti langit asidegen.’”

17. Apay a mapataud ni Jesus ti lawag a sumilnag kadagiti umili idiay Zabulon ken Neptali, ket aniat’ kaipapanan daytoy a lawag kadagidiay situtugaw iti kasipngetan?

¹⁷ Ti Zabulon ken Neptali ti nagsaad iti umamianan a kaadayuan a paset ti Israel ket ramanenna ti distrito ti Galilea. Ti Neptali ti naibeddeng iti intero a makinlaud nga igid ti Baybay ti Galilea. Gapuna babaen ti panangikaskasaba ti naimbag a damag ti Pagarian ti Dios kadagidiay a disso a ni Jesus, agraman dagiti adalanna, pinagsilnagda ti lawag kadagiti umili a nabayagen nga agtugtugaw iti kasipngetan. Kuna ni Jesus idiay Juan 8:12: “Siak ti silaw ti lubong. Ti sumurot kaniak saanto a magna iti sipnget, no di ket addanto kenkuana ti silaw ti biag.” Gapuna, babaen ken Jesus “dagiti nagtugaw iti disso ken linong ni patay” nabalinanda nga inikutan “ti silaw ti biag” agsipud ta intedna ti biagna “kas subbot nga agpaay kadagiti adu.” Isu daydiay inusar ni Jehova a mangited ti lawag a babaen kenkuana magun-odan dagiti tattao ti biag.​—Mateo 4:23; 20:28.

18. (a) Apay a daytoy “dakkel a lawag” ket saan a napamaysa kadagiti umili iti Galilea? (b) Aniat’ mausig iti sumaganad nga artikulo?

¹⁸ Daytoy “dakkel a lawag” a mangikarkari ti pannakaispal manipud ken patay ken pannakairurumen ket saan a naipamaysa kadagiti tattao ti Galilea. Di met aya impadto ni Isaias a ti kinaruay ti gobierno ket awanto ti inggana? Ken di met aya impadto ni Isaias a ti akem ti “Prinsipe ti Kappia” ket maysanto nga aglaplapusanan? Wen, ta ti Isaias 9:6, 7 kunana: “Ket ti naganna magaladanto ti Nakaskasdaaw a Mamagbaga, Mannakabalin a Dios, Agnanayon nga Ama, Prinsipe ti Kappia. Ti idadakkel ti naprinsipean a panangiturayna ken ti kappia awanto ti inggana.” Iti sumaganad nga artikulo, usigentayto ti akem ni Jesu-Kristo kas “Nakaskasdaaw a Mamagbaga, Mannakabalin a Dios, Agnanayon nga Ama,” agraman ti “Prinsipe ti Kappia.”

Ti Sangalubongan a Kinatalged iti Sidong ti “Prinsipe ti Kappia”

“Ti idadakkel ti naprinsipean a panangiturayna ken ti kappia awanto ti inggana, iti trono ni David ken iti pagarianna tapno bangonenna ken salimetmetanna babaen ti kinahustisia ken kinalinteg, manipud ita ken iti agnanayon. Ti regta ni Jehova dagiti buybuyot ti mangaramidto iti daytoy.”​—ISAIAS 9:7.

1, 2. (a) Ti pannakaipasngay ti Pagarian ti Dios ket okasion nga agpaay iti ania, ket kaano ti pannakaaramid daytoy a pannakaipasngay? (b) Ania ti intuding ti karta ti Naciones Unidas iti dayta nga organisasion, ket ania ti intuding ti tulag ti Pagarian ken ni Jesu-Kristo? (c) Kasanotay nga ammo a ni Jehova ket dinto mapaay a mangsalimetmet iti tulag ti Pagarian?

NO KASANO a ti pannakaiyanak ni Jesus, ti perpekto nga ubing a lalaki, ket maysa idi nga okasion iti naisalsalumina a panagrag-o, kasta met ti pannakaiyanak ti nabayagen a naikari a Pagarian maysanto met nga okasion ti aglaplapusanan a rag-o. (Salmo 96:10-12) Sigun kadagiti kinapudno iti moderno nga historia, dayta a gobierno ti naipabaklay kadagiti abaga ti naipadayag a Jesus idi 1914. Ti kaadda itatta ti organisasion ti Naciones Unidas dida ilinged dayta a kinapudno. Awan kadagiti agtuturay kadagiti 159 a miembro ti UN ti naggapu iti sangakabbalayan ni David. Nupay kasta, ti karta dayta sangalubongan a kumplot ti nangituding kadakuada iti trabaho a panangragpat iti sangalubongan a talna ken talged para iti sangatauan.

² Ngem ti tulag ni Jehova maipaay iti Pagarian ti nikaanoman di nakanselar. Idiay Isaias 9:7 ti ebkas nga “iti trono ni David” patalgedanna ti tulag nga inaramid ti Dios ken David a maipaay iti pagarian nga awan inggana. Mainayon pay, nagsapata ni Jehova nga agpaay iti naballigi a pannakairingpas dayta. A ni Jehova salimetmetanna daytoy a tulag ti napagbalin a nalawag idiay Salmo 89:3, 4, 35, 36: “Nangaramidak iti tulag kadagiti pinilik; insapatak ni David nga adipenko, ‘Ti kaputotam ipasdekkonto nga agnanayon ket patakderekto ti tronom agingga kadagiti amin a kapkaputotan.’ Idinto nga insapatak babaen ti kinasantok, saanakto nga agulbod ken David. Ti kapuonanna agpautto nga agnanayon, ken ti tronona kas ti init iti sanguanak.” Dayta a tulag, agraman ti titulo a “Prinsipe ti Kappia,” ti nangituding ken Jesu-Kristo ti trabaho a panangiyeg iti sangalubongan a kinatalged.

3. Apay a ti tiempo a panangrugi ti “Prinsipe ti Kappia” iti panagturayna ket saan a tiempo ti talna idiay langit ken ditoy daga?

³ Nupay kasta, ti tiempo a panangipabaklay ni Jehova a Dios iti gobierno ken Nakoronaan a Prinsipe ket saanto a maysa a tawen ti talna idiay langit wenno ditoy daga. Sigun iti Apocalipsis kapitulo 12, ti pannakaipasngay ti Pagarianna ti sarunuen ti gubat idiay langit. Ni Satanas a Diablo ken dagiti demoniona limmabanda iti kaipaspasdek a gobierno, ket ti kaitrontrono nga Ari agraman nasantuan nga anghelesna nakidangadangda met kadagiti nademonioan a puersa. Ti nagbanaganna ket naitappuak ni Satanas ken dagiti demoniona manipud langit ket naitappuakda ditoy kaparanget ti dagatayo. Kalpasanna, inyikkisda: “Asikayo pay daga ken baybay, ta ti Diablo immulog kadakayo nga addaan dakkel a pungtot nga ammona a bassiten ti tiempona.” (Apocalipsis 12:12) Nanipud pannakaipababa ti Diablo, nakalkaldaang a nagbalin ti dagatayo a disso ti di maartapan a kinaranggas ken panaggugubat. Anian ti pannakasapul unay ti sangatauan iti “Prinsipe ti Kappia,” ta daytat’ mangibunga iti sangalubongan a kinatalged!

4. Apay a ti titulo a “Mannakabalin a Dios” di koma mairiro iti mannakabalin-am a Dios?

⁴ Sigun iti Isaias 9:6, dadduma a titulo, a mainayon iti “Prinsipe ti Kappia,” ti mainayon pay iti nadayag a nagan ni Jesu-Kristo. Maysa kadagitoy a titulo isu ti “Mannakabalin a Dios.” Isu ti saan a maawagan ti Dios a Mannakabalin-amin, a kasla ket tay kapada ken kapatas a miembro ti maysa a trinidad dagiti didiosen. Uray pay iti aldaw a panagungarna, impakaammona nga isut’ nababbaba ngem ni Jehova. Nagparang ken Maria Magdalena ket isut’ imbaonna kadagiti magagaran nga adalanna nga isut’ agsubli ken Amada ken Amana ken ti Diosda ken Diosna. (Juan 20:17) Agingga itoy nga aldaw, isut’ agtultuloy a mangidadaulo iti amin a sangaparsuaan iti panagdaydayaw iti “Dios dagiti didios, ni Jehova. (Daniel 11:36) Ay, wen, ni Jesu-Kristo ket addaan ti Dios ket dayta a Dios saan a ni Jesus met laeng no di ket ti nailangitan nga Amana a ni Jehova. Anian a nagdaeg ti panagserbi ti “Prinsipe ti Kappia” kas pakpakauna ti sapasap nga agnanayon a talna ken talged!

5. Apay a ni Jesu-Kristo ti kualipikado unay a mangidaulo iti amin a nasaririt a parparsua iti panagdayaw iti pudno ken sibibiag a Dios, a ni Jehova?

⁵ Iti amin a kinaagnanayon, ti naipadayag nga Anak ti Dios ti agtultuloy a mangidaulo iti amin a nasaririt a parsua iti panagdaydayaw iti daytoy maymaysa ken pudno a sibibiag a Dios, ni Jehova. Ti naitan-ok nga Anak ti Dios ti naindaklan a kualipikado a maipaay iti daytoy. Kadagiti isuamin a parparsua idiay langit ken ditoy daga, ti naipadayag nga Anak ti Dios ket isu daydiay makaammo ken Jehova iti kaundayanen a panawen ken daytat’ sisisinged unay. Idiay 1 Corinto 2:11 kuna ni apostol Pablo: “Siasino ngarud kadagiti tao ti makaammo kadagiti bambanag ti maysa a tao no saan a ti espiritu ti tao nga adda kenkuana?” Gapuna kasta met iti kaso ni Jesu-Kristo. Nupay isut’ inusar ni Jehova a Dios iti panamarsua ti tao, sabali met a banag para kenkuana ti aktual nga agbalin a tao a mismo, nga isut’ nalikmut kadagiti naindagaan a kasasaad ken mapadasanna a mismo ti rikrikna ti tao. Gapuna naisurat nga “uray pay no isu ti Anak idi, naadalna ti panagtulnog gapu kadagiti bambanag a linak-amna” kas maysa a tao ditoy daga. (Hebreo 5:8) Ngarud pinaneknekanna nga isut’ maikari a mapagtalkan a sitatalged kadagiti ‘isuamin a turay idiay langit ken ditoy daga’ ken tapno ibaklay ti titulo kas “Mannakabalin a Dios.”​—Mateo 28:18; idiligyo iti Filipos 2:5-11.

“Nakaskasdaaw a Mamagbaga” ken “Agnanayon nga Ama”

6. Kasano a ni Jesu-Kristo ti agserserbin kas “Nakaskasdaaw a Mamagbaga,” ken kasano a nagunggonaan ti “dakkel a bunggoy” manipud nakaskasdaaw a pammagbagana?

⁶ Agpaay kadagiti amin a napigsa a rason, ti nailangitan a Prinsipe ti Dios ti makapagserbi a naan-anay iti sangatauan kas “Nakaskasdaaw a Mamagbaga.” (Isaias 9:6) Ti balakadna ti kanayon a nainsiriban, perpekto, ken di agbiddut. Kas Manangibabaet ni Jehova a Dios ken kadagidiay naiserrek iti baro a tulag, isu ti kinapudnona agserserbi kas nakaskasdaaw a mamagbaga kadagiti napalabas a 19 a siglo. Ita, nanipud 1935, “maysa a dakkel a bunggoy” ti “sabsabali a karnero” ti mangaw-awat iti nakaskasdaaw a pammagbagana ket magunggun-odanda ti kasayaatan a pannursuro ken panangiwanwanna. (Apocalipsis 7:9-17; Juan 10:16) Kas maysa nga ahensia iti daytoy trabaho a panangbalbalakad, isut’ nangpataud iti daytoy “panungpalan ti sistema dagiti bambanag” ti naikari a klase “matalek ken naannad nga adipen” ket inkabilna dayta a mangaywan kadagiti isuamin a naindagaan a gamengna, wenno naarian nga interesesna. (Mateo 24:3, 45-47; Lucas 12:42-44) Ti “dakkel a bunggoy” ti umaw-awat itan iti naespirituan a balakad a pudno a nakaskasdaaw ken mapagtalkan agsipud ta daytat’ naibatay iti naipanayag a Sao ti Dios.

7. Apay a ni Satanas a Diablo ket saanen a mannakabalin a dios iti ili ni Jehova?

⁷ Kas resulta ti panangabrasada iti dayta a balakad, ni Satanas a Diablo, “ti dios daytoy a sistema dagiti bambanag,” ket saanen a mannakabalin a Dios kadatayo kas ili ni Jehova. (2 Corinto 4:4) Situtulnog a rimmuartayon manipud Babilonia a Dakkel, ti sangalubongan nga imperio ti ulbod a relihion, ket saantayon a makiramraman kadagiti dakes ken naranggas a basbasolna. Innalatayon ti di maisin a takdertayo iti dasig Daydiay nangipabaklayan ni Jehova a Dios iti gobiernona.

8. (a) Apay a ti titulo nga “Agnanayon nga Ama” ti nangnangruna a makaallukoy iti “dakkel a bunggoy”? (b) Aniat’ mapasamakto kadagidiay mangipalubos a ni Satanas a Diablo ti agbalin a naespirituan nga amada?

⁸ Ti titulo nga “Agnanayon nga Ama” ti nakaay-ayat unay. Ti “dakkel a bunggoy” dagiti “sabsabali a karnero” ti mangapresiar a nangnangruna iti daytoy a termino. Ti kinaama ni Satanas a Diablo ti di makaallukoy kadakuada. Agpigpigergerda pay no malagipda dagiti narelihiusuan a papangulo a Judio a nangbusor ken ni Jesus a nagkunaanna: “Kukuanakayo ti Diablo nga amayo ket kayatyo nga aramiden dagiti kalikagum ni amayo. Isu nakapapatay nanipud idi damo, ket saan a nagtalinaed iti pudno, ta awan ti pudno kenkuana. No agsao ti ulbod, sawenna ti kababalinna met laeng, ta isu manangulbod ket ama ti kinaulbod.” (Juan 8:44) Ti “dakkel a bunggoy” ket rimmuardan manipud kadagidiay naespirituan nga annak ni Satanas a Diablo, a ti kinaamana ti nagbasol a sangatauan ti saanto nga agnanayon. Dagidiay mangipalubos kenkuana nga agbalin kas naespirituan nga amada madadaeldanto a kaduana. Ti naan-anay a pannakadadael, nga isimsimbolo “ti agnanayon nga apuy” idiay Mateo 25:41, ti agur-uray iti Diablo ken amin a tattao a di makapagtalaw manipud iti kinaamana.​—Mateo 25:41-46.

9. Kasano a manannanamen ti “dakkel a bunggoy” ti kinaama ti “Agnanayon nga Ama”?

⁹ Iti kasumbangirna, ti “dakkel a bunggoy” nannanamendan ti kinaama ti “Agnanayon nga Ama.”a Kasano? Babaen ti panagim-imdengda iti timekna ken ti panagbalinda kas dagiti “sabsabali a karnero[na]” ken babaen iti pannakitimtimpuyogda iti natda ti naespirituan nga Israel. Daytoy nabara a relasion ti pamilia ti mangipamatmat ti kinatalna. Iti panagsuratna babaen iti paltiing tinukoy ni apostol Pablo idiay Roma 16:20 kas “ti Dios a mangted talna.” Ngarud, anian a maiyanatup, a ti bugbugtong nga Anakna ti rebbeng met a maawagan “Prinsipe ti Kappia”! Bayat ti panangisubsublinanto ti talna iti intero nga uniberso, awan duadua a ti “Prinsipe ti Kappia” agbiagto a maitunos iti kinapateg ti naindaklan a titulona.

Ti Naarian a Gobierno ti “Prinsipe ti Kappia”

10, 11. Kalpasan ti panangipadtona iti naindaklan a pannakaipasngay pay laeng ti anak, aniat’ intuloy a kinuna ni Isaias, ket aniat’ kaipapanan dagiti sasaona?

¹⁰ Kalpasan ti panangipadto ni Isaias ti naindaklan a pannakaiyanak pay laeng​—wen, ti pannakaipasngay ti Anak ti Dios a mapadayawanto iti titulo a “Prinsipe ti Kappia”​—ti mammadto ti pinaltiingan ti espiritu ni Jehova a mangikuna: “Ti idadakkel ti panangiturayna ken ti kappia awanto ti inggana . . . Ti regta ti buybuyot ni Jehova ti mangaramidto iti daytoy.”​—Isaias 9:7.

¹¹ Iti panagkunana “ti idadakkel ti panagiturayna,” ipakpakita ti padto a ti sakupento ti “Prinsipe ti Kappia” ket saknapannanto ti intero a daga. Awanto dagiti pagbeddengan ti daga a manglimitar iti pagturayanna. Saklawennanto ti intero a globo. Mainayon pay, iti Paraiso a daga nga umay, awantot’ inggana ti talna. Nikaanoman nga addanto aniaman a riribuk iti uray sadino. Ti talna ti agsaknapto iti intero a daga ken kanayon nga aglaplapusananto. (Salmo 72:7) Ti talna iti daytoy a kaso kaipapananna saan laeng a ti kaawan ti kinaranggas ken gubat. Ramanen dayta ti kinahustisia ken kinalinteg, ta kuna ni Isaias a ti naprinsipean a panagturayna ti mapapigsanto “babaen iti kinahustisia ken iti kinalinteg, manipud ita ken iti agnanayon.” Addanto ti kinawadwad dagiti bembendision a maipaay iti sangatauan. Ket ti dinto mapaksuyan a regta ni Jehova a Dios ti mangaramid iti dayta iti las-ud dagiti panawentayo.

12. Kasano a ti gobierno nga adda iti abaga ti “Prinsipe ti Kappia” maireprepresentaren iti intero a daga?

¹² Uray pay itattan, daytoy a gobierno iti abaga ti “Prinsipe ti Kappia” ti maireprepresentaren iti intero a daga. Ti pannakaawaten iti naarian a nailangitan a gobiernona ti sipapardas nga agsaksaknapen. Ti natda dagiti naiyanak iti espiritu nga ad-adalan ni Jesu-Kristo naurnongdan a naan-anay manipud amin a nasnasion. Mainayon pay, ti “dakkel a bunggoy” maur-urnongdan manipud nasurok a 200 a nagduduma a dagdaga. Adda itan 3,229,022 a saksi ni Jehova, ket ti nakaay-ayat a trabaho a panangurnong ti di pay nalpas. Daytoy “dakkel a bunggoy” ti mangitantandudo ken mangidaydayawen iti gobierno a naipabaklay iti “Prinsipe ti Kappia.” Dagiti miembrona siyayamanda unay iti panagbalinda kas iturayan dayta a gobierno ken ti panagbalinda kas pannakabagi dayta iti intero a daga, a kadkadua dagiti “embahador a maisuno ken Kristo,” ti napulotan a natda.​—2 Corinto 5:20.

Ti Moderno-Aldaw a Kumplot Mawarawara

13. (a) Aniat’ pagregreggetan dagiti embiado ti Pagarian nga aramiden iti nagbabaetanda? (b) Kasanot’ panangmatmat ti Dios iti Naciones Unidas?

¹³ Dagitoy nga embiado wenno pannakabagi ti Pagarian salsalimetmetanda met ti talna iti nagtetengngaanda. ‘Ag-agawaanda a salimetmetan ti panagmaymaysa ti espiritu iti singgalut ti talna.’ (Efeso 4:3) Ar-aramidenda daytoy agpapan pay amin a kinagulo a nakasaksaknapen iti intero a daga. Dagiti nasnasion a miembro ken saan a miembro ti Naciones Unidas nakalineada a maibusor iti gobierno ti “Prinsipe ti Kappia.” Kas panangmatmat ti Dios iti dayta, ti Naciones Unidas ket maysa a nagdakkelan a sangalubongan a kumplot. Apay? Agsipud ta iwarwaragawagna ti bagina a nakasaganan a makagun-od kadagiti kalat nga impataw ti Dios a gun-odan laeng ti “Prinsipe ti Kappia[na].” Ken aw-awisenna dagiti tattao iti amin a nasnasion a mangsuportar iti dayta a mangipasdek iti sangalubongan a kinatalged babaen iti panagregget ti tao. Inwaragawagna pay ti 1986 kas ti “Internasional a Tawen ti Kappia.” Ngarud pinaneknekanna ti bagina kas maysa a kumplot a maibusor iti “Prinsipe ti Kappia” ken maibusor iti tulag ni Jehova kenkuana a maipaay iti agnanayon a Pagarian.

14. Kasanot’ panangpakdaar ni mammadto nga Isaias kadagiti amin a bumusbusor ken Jehova ken ti tulag ti Pagarianna?

¹⁴ Iti rason a kas iti dayta, pinakdaaran ni mammadto Isaias ni Ari Acaz ken dagiti iturayanna idi a maibusor iti panangsapul ti talna ken talged babaen ti pannakitulagda iti Asirio a Pannakabalin ti Lubong. Masarakan dayta a pakdaar idiay Isaias 8:9, 10. Iti napintas a daniw, pinakdaaran ti mammadto amin a bumusbusor ken ni Jehova ken ti tulag ti Pagarianna: “Agariwawakayo, O dakayo nga inilin-ili, ket maburburakkayo; ket timudenyo, dakayo amin a taga adayo a dagdaga! Agbarikeskayo, ket maburburakkayo! Agbarikeskayo, ket maburburakkayo! Agpipinnatigmaankayo, ket awanto ti kapapaayanna! Baliksenyo ti sao, ket dinto mataginayon, ta ti Dios adda kadakami!”

15. Aniantot’ mapasamak iti kumplot a maibusor iti tulag ti Pagarian itatta, kas indemostra ti kumplot idi kaaldawan ni Ari Acaz?

¹⁵ Gapuna bay-an a dagiti nasnasion iti sidong ti prinsipe daytoy a lubong, ni Satanas a Diablo, agkukumplotda a maibusor iti tulag ti Pagarian ken ti naprinsipean nga Agtawid ken Agturayna. Ti panagkumplot ti maburburakto, kas ti panagkumplot idi panawen ni Ari Acaz. Ni Ari Rezin iti Siria ken Ari Pekah ti Israel dida nagbuteng ken ni Jehova dagiti buybuyot no di ket nagkukumplotda a maibusor iti tulag a maipaay iti Pagarian. Ngem, ti panagkukumplotda naburburakda. Kasta met, ken Ari Acaz iti Juda di nagbuteng ken ni Jehova no di ket nakikumplot iti sangalubongan a pannakabalin ti Asiria. Daytoy ti di pudno a nakatulong ken Acaz wenno nakaiyeg ti talna ken talged kenkuana. Dayta ketdi ti nangiyeg ti dukot ken pannakakayawna. Dakdakes pay naikkat ti pabor ni Jehova ken ni Acaz.

16. Kasano a binurakburak ni Jehova ti kumplot dagiti Asirio a maibusor ti tulag ti Pagarian, ket aniat’ inyanniniwan daytoy iti kaaldawantayo?

¹⁶ Kalpasan ti ipapatay ni Acaz ken iti panawen ni Ezekias nga anakna, binurak ni Jehova dagiti buybuyot ti kumplot ti Asiria a maibusor iti tulag ti Pagarian. Napilitan ti ari ti Asiria a nagsanud manipud Juda kalpasan ti panangtalipupos ti anghel ni Jehova iti 185,000 kadagiti buyotna. Awan pay uray maysa a pana a naipatayab dagiti kabusor a maibusor iti siudad ti Jerusalem. (Isaias 37:33-36) Ti umas-asping iti agdama a sangalubongan a panagkukumplot a maibusor iti tulag ti Pagarian ni Jehova ken iti “Prinsipe ti Kappia” ti sigsigurado, ta ti Dios adda ken Prinsipe Immanuel ken kaduana amin dagiti mangidaydayaw kenkuana!

Panagtakder nga Awanan Buteng a Maipaay iti Sapasap a Kinasoberano ni Jehova

17. (a) Aniantot’ aramiden iti mabiiten dagiti napolitikaan nga el-elemento iti Babilonia a Dakkel, ket anianto ti kasapulan ken awaten ti ili ni Jehova? (b) Kalpasan ti pannakaipakni ti Babilonia a Dakkel, anianto ti aramiden dagiti ateistiko nga agtuturay ita, a mangtignay ken ni Jehova a mangala iti aniaman a panagtignay?

¹⁷ Saanen nga agbayag dagiti napolitikaan nga elemento ti mangiturongto iti panagreggetda a maibusor iti Kakristianuan ken maibusor iti intero a Babilonia a Dakkel, ti sangalubongan nga imperio ti ulbod a relihion, tapno dayta ti talipuposendan. Iti daytanto napeggad a kanito, umayto ti nadiosan a pannalaknib iti ili ni Jehova iti naisangsangayan a pamay-an. Babaen ti pannakasulsolnanto iti nadara a panagballigina iti Babilonia a Dakkel sirurungsotto a bueltaen dagiti ateistiko nga agtuturay dagidiay adda iti dasig ti gobierno ti Dios babaen ken Jesu-Kristo. Kalpasanna usarento ni Jehova ti “Prinsipe ti Kappia[na]” a makirupak “iti gubat ti dakkel nga aldaw ti Dios a Mannakabalin-amin.” (Apocalipsis 16:14) Mapaneknekanto ni Jesu-Kristo kas ti di maparukma a Mannakigubat a ti gobiernona dinto agpababa a pulos. Isunto ti mapaneknekan a “Mannakabalin a Dios” iti sidong ti naballigi a Dios a mannakabalin-amin, ni Jehova. Daytoy “Mannakabalin a Dios” balangatannanto ti naraniag a karerana iti daytoy a panagballigi inton Armagedon a dinto kumupas a pulos iti panawen nga awan inggana. Agvivatay amin iti dayta di maartapan a panagbiktoria!

18. Iti sango ti moderno-aldaw a kumplot a maibusor ti tulag ti Pagarian, aniat’ determinado nga aramiden dagiti Saksi ni Jehova, ket anianto ti pagtungpalanna?

¹⁸ Ngarud, umabantetayo iti dakdakkel a sangalubongan a pannakaitan-ok ngem iti napalabas, aminkayo a saksi ni Jehova, nga agtalek a naan-anay iti Diosyo ken ti agturturayen nga Arina, ti “Prinsipe ti Kappia”! Ipamatmatyo ti kinaawan panagbutengyo iti agdama a sangalubongan a kumplot. Babaen ti panangiwaragawagyo iti uray sadino ti mensahe ti Pagarian ken ti um-umayen a panagballigina iti sangalubongan a kumplot inton Armagedon, agpaaykay koma amin para kadagiti pagilasinan ken datdatlag a pakaidayawan ni Jehova. Inton ti Diablo ibueltananton dagiti agtuturay ti lubong a maibusor kadatayo, laglagipenyo, ti panagballigi ti addanto kadagidiay agtakder a sipupudno ken simamatalek a maipaay ti Pagarian ni Immanuel, ti “Prinsipe ti Kappia,” ta “Ti Dios Adda Kadatayo”! (Mateo 1:23; idiligyo iti Isaias 8:10.) Ket bay-an nga amin dagiti anghel ti langit ken amin dagidiay mangsalimetmet ti kinatarnawda iti sangatauan ditoy daga kunaenda “Amen” iti pannakaalangon ti kinasoberano ni Jehova iti isuamin a bambanag a naparsua idiay langit ken ditoy daga, nga addanton ti kinatalged a dinto mamingga!