Ti Instrumento a Pangdadael ti Dios

10. Siasinonto ti usaren ni Jehova a mangparmek iti Babilonia?

¹⁰ Ania a turay ti usaren ni Jehova a mangparmek iti Babilonia? Agarup 200 a tawen kasakbayanna, ipalgak ni Jehova ti sungbat: “Adtoy gutugotek a bumusor kadakuada dagiti Medo, isuda a mangibilang iti pirak a mismo kas awan kapapay-anna ken isuda a, no maipapan iti balitok, saanda a pagragsakan dayta. Ket dagiti baida lasanglasangendanto uray dagiti agtutubo a lallaki. Ket ti bunga ti tian saandanto a kaasian; ti matada saanto a maasian kadagiti annak. Ket ti Babilonia, ti arkos dagiti pagarian, ti pintas ti pagpannakkel dagiti Caldeo, masapul nga agbalin a kas idi a ti Dios dinuprakna ti Sodoma ken Gomorra.” (Isaias 13:17-19) Maparmekto ti naranga a Babilonia, ket ti instrumento a pangitungpal ni Jehova iti daytoy isu dagiti buyot nga aggapu iti adayo, iti kabambantayan a pagilian ti Media.a Pagangayanna, aglangalangto ti Babilonia a kas kadagiti nakaro ti kinadakesda a siudad ti Sodoma ken Gomorra.​—Genesis 13:13; 19:13, 24.

11, 12. (a) Kasano nga agbalin ti Media a pannakabalin ti lubong? (b) Ania a karkarna a kababalin ti dakamaten ti padto maipapan kadagiti buyot ti Media?

¹¹ Idi kaaldawan ni Isaias, agpadpada ti Media ken Babilonia nga adda iti sidong ti sangol ti Asiria. Agarup maysa a siglo kalpasanna, idi 632 K.K.P., nagtipon dagiti buyot ti Media ken Babilonia ket pinarmekda ti Nineve, ti kabesera ti Asiria. Daytoy ti nangilukat iti panagbalin ti Babilonia a kabilgan a pannakabalin ti lubong. Ngem dina ammo nga agarup 100 a tawen kalpasan dayta, ti Media ti mangdadaelto kenkuana! Malaksid ken Jehova a Dios, siasino ti makaitured a mangipakpakauna iti kasta?

¹² Idi inagananna ti pinilina nga instrumento a pangdadael, kuna ni Jehova a dagiti buyot ti Media ‘ibilangda ti pirak a mismo kas awan kapapay-anna ken . . . no maipapan iti balitok, saanda a pagragsakan dayta.’ Anian a karkarna a kababalin dagiti soldado a nairuamen iti gubat! Kuna ti eskolar iti Biblia a ni Albert Barnes: “Talaga a manmano dagiti rumaut nga armada a di naimpluensiaan iti panangnamnama kadagiti masamsam.” Paneknekan ngata dagiti buyot ti Media a pudno ni Jehova iti daytoy a banag? Wen. Usigenyo daytoy a komento ni J. Glentworth Butler a masarakan iti The Bible-Work: “Maisupadi kadagiti kaaduan a nasion a nakigubgubat, dagiti Medo, ken nangnangruna dagiti Persiano, basbassit ti panangipategda iti balitok ngem iti panangparmek ken dayag.” b Gapu iti daytoy, di pakasdaawan nga idi linuk-atanna dagiti Israelita manipud iti pannakaidestieroda idiay Babilonia, insubli kadakuada ni Ciro nga agturay iti Persia dagiti rinibu a basehas a balitok ken pirak a sinamsam ni Nabucodonosor idiay templo ti Jerusalem.​—Esdras 1:7-11.

13, 14. (a) Nupay dida interesado iti sinamsam, ania ti ambision dagiti mannakigubat a Medo ken Persiano? (b) Kasano a mapagballigian ni Ciro dagiti pagtangtangsitda a depensa ti Babilonia?

¹³ Nupay bassit ti panagtarigagay dagiti mannakigubat a Medo ken Persiano iti sinamsam, kaskasdi nga ambisiosoda. Dida kayat ti agbalin a sumegunda iti aniaman a nasion iti sangalubongan nga eksena. Maysa pay, ikabil ni Jehova kadagiti pusoda ti “panangagaw.” (Isaias 13:6) Gapuna, babaen kadagiti metal a baida​—a saan laeng a mausar a mangibiat iti pana no di pay ket mangkabil ken mangrumek kadagiti kabusor a soldado, ti annak dagiti inna a taga Babilonia​—determinadoda a mangparmek iti Babilonia.

¹⁴ Ni Ciro, a pangulo dagiti buyot ti Medo-Persia, di napabutngan kadagiti sarikedked ti Babilonia. Iti rabii ti Oktubre 5/6, 539 K.K.P., imbilinna ti pannakaibaw-ing ti ayus ti Karayan Eufrates. Idi ages-es ti danum, nagarudok a simrek dagiti manangraut iti siudad, a nagnada iti karayan a pagat’ luppo ti kaadalemna. Nakellaat dagiti agnanaed iti Babilonia, ket naparmek ti Babilonia. (Daniel 5:30) Pinaltiingan ni Jehova a Dios ni Isaias a mangipadto kadagitoy a pasamak, a di pagduaduaan nga Isu ti mangiturturong iti bambanag.