SOFONIAS, LIBRO TI

Daytoy a libro ti Hebreo a Kasuratan ket naglaon iti sao ni Jehova babaen ken Sofonias a mammadtona. Intungpal ni Sofonias ti trabahona a panagipadto idi kaaldawan ni Ari Josias (659-629 K.K.P.) ti Juda. (Sof 1:1) Idi maika-12 a tawen ti panagturay ni Josias, idi agtawen iti agarup 20, rinugian ti ari ti nasaknap a kampania maibusor iti idolatria, ket nanipud iti maika-18 a tawen ti panagturayna agingga iti panagpatingga dayta, dagiti iturayanna “saanda a simiasi iti isusurot ken Jehova.” (2Cr 34:3-8, 33) Gapuna, yantangay dinakamat ti libro ti Sofonias nga adda idiay Juda ti papadi dagiti ganggannaet a dios ken ti panagdaydayaw ken Baal ken iti nailangitan a bambanag, nainkalintegan laeng a kunaen a naisurat daytoy sakbay a rinugian ni Josias ti narelihiosuan a repormana idi agarup 648 K.K.P.​—Sof 1:4, 5.

Nasaknap idi idiay Juda ti idolatria, kinaranggas, ken panangallilaw idi nangrugi nga agipadto ni Sofonias. Adu ti agkunkuna iti pusoda: “Ni Jehova saanto nga agaramid iti naimbag, ket saanto nga agaramid iti dakes.” (Sof 1:12) Ngem imbatad ni Sofonias iti padtona nga ipakat ni Jehova ti pammales kadagiti nagbasol a saan nga agbabbabawi. (1:3–2:3; 3:1-5) Ti panangukomna ket saan laeng nga agpaay iti Juda ken Jerusalem no di ket iti dadduma pay a tattao​—dagiti Filisteo, Ammonita, Moabita, Etiope, ken Asirio.​—2:4-15.

Mabalin a ti padto ni Sofonias ket nangnangruna a makaliwliwa kadagidiay mangikagkagumaan nga agserbi ken Jehova ken kadagidiay marirriribukan unay gapu kadagiti nakarimrimon nga aramid dagiti agnanaed iti Jerusalem, agraman dagiti rinuker a piprinsipe, uk-ukom, ken papadi sadiay. (Sof 3:1-7) Yantangay sigurado a segseggaan dagiti nalinteg-panagpuspusona a tattao ti pannakaipakat ti panangukom ti Dios kadagiti nadangkes, nabatad a naiturong kadakuada ti sasao nga: “‘Agtultuloykayo a manginanama kaniak,’ kuna ni Jehova, ‘agingga iti aldaw nga itatakderko a mangkamkam, ta ti hudisial a pangngeddengko isu ti panangummong kadagiti nasion, tapno mangummongak a sangsangkamaysa kadagiti pagarian, tapno ibukbokko kadakuada ti panangkondenarko, isuamin a sumsumged nga ungetko.’” (3:8) Inton agangay, iturong ni Jehova ti atensionna iti natda iti ilina nga Israel, nga isublina ida manipud pannakakautibo ken pagbalinenna ida a maysa a nagan ken maysa a dayaw iti tengnga dagiti amin a sabsabali pay nga ili.​—3:10-20.

Kinaumiso. Di mapagduaduaan ti kinaumiso ti libro ti Sofonias. Dagiti kapanunotan a nayebkas iti daytoy a libro ket masansan nga adda kapadada iti dadduma pay a paset ti Biblia. (Idiligyo ti Sof 1:3 iti Os 4:3; ti Sof 1:7 iti Hab 2:20 ken Zac 2:13; ti Sof 1:13 iti De 28:30, 39 ken Am 5:11; ti Sof 1:14 iti Joe 1:15; ken ti Sof 3:19 iti Mik 4:6, 7.) Naan-anay a tumunos dayta iti dadduma pay a paset ti Kasuratan iti panangipaganetget kadagiti nagpateg a kinapudno. Kas pagarigan: Ni Jehova ket Dios ti kinalinteg. (Sof 3:5; De 32:4) Nupay mangted iti gundaway nga agbabawi, saanna nga ipalubos a di madusa ti nagsalungasing. (Sof 2:1-3; Jer 18:7-11; 2Pe 3:9, 10) Saan a kabaelan nga ispalen ti pirak wenno balitok ti nadangkes a tattao iti aldaw ti rungsot ni Jehova. (Sof 1:18; Pr 11:4; Eze 7:19) Tapno magun-od ti maysa a tao ti pannalaknib ni Jehova, masapul nga agbiag a maitunos kadagiti nalinteg a panangukom ti Dios.​—Sof 2:3; Am 5:15.

Ti sabali pay a naisangsangayan a pammaneknek iti kinakanoniko ti libro ket isu ti pannakatungpal dagiti padto a linaonna. Ti naipadto a pannakadadael dimteng iti Nineve a kabesera ti Asiria idi 632 K.K.P. (Sof 2:13-15) ken iti Juda ken Jerusalem idi 607 K.K.P. (Sof 1:4-18; idiligyo ti 2Ar 25:1-10.) Kas kaaliansa dagiti Egipcio, nabatad a nagsagaba dagiti Etiope iti didigra idi pinarmek ni Nabucodonosor ti daga ti Egipto. (Sof 2:12; idiligyo ti Eze 30:4, 5.) Ket idi agangay, naan-anay a napukaw kas nasion dagiti Ammonita, Moabita, ken dagiti Filisteo.​—Sof 2:4-11.

[Kahon iti panid 1213]

DAGITI TAMPOK TI SOFONIAS

Dagiti mensahe ti panangukom ti Dios maibusor iti Juda ken Jerusalem, kasta met a maibusor iti dadduma pay a nasion; maysa met a pakaammo ti pannakaisubli ti Jerusalem

Insurat ni Sofonias iti nasapa a paset ti panagturay ni Josias, sakbay dagiti narelihiosuan a reporma nga inrugina idi agarup 648 K.K.P.

Asidegen ti aldaw ti panangukom ni Jehova (1:1–2:3)

Ni Jehova ikisapnanto ti isuamin iti rabaw ti daga

Magessatto dagiti amin nga adda iti Juda ken Jerusalem a mangal-alagad iti idolatria, nga agsapatada ken Jehova ken babaen iti ulbod a dios ket idianda ti agserbi ken Jehova, wenno saanda a sapulen Isuna

Dagiti prinsipe, naranggas a tattao, manangallilaw, karamandanto kadagidiay maipaayan iti atension; amin dagidiay mangipagarup a saanto nga agtignay ni Jehova maipaay iti naimbag wenno maipaay iti dakes makitadanto a mapukaw ti kinabaknang ken sanikuada

Um-umayen ti aldaw ni Jehova, aldaw ti rungsot; uray ti pirak wenno ti balitok ket saan a makaisalakan

Dagidiay naemma iti daga rumbeng a sapulenda ni Jehova kasta met ti kinaemma ken kinalinteg; nalabit maitalimengdanto iti aldaw ti ungetna

Dusa dagiti kaarruba ti Juda ken agpaay iti Etiopia ken Asiria nga adda iti ad-adayo (2:4-15)

Madadaelto dagiti Filisteo; agbalinto a langalang ti Moab a kas iti Sodoma, ket ti Ammon agbalinto a kas iti Gomorra gapu ta inumsida ti ili ni Jehova

Mapasagto dagiti Etiope babaen iti kampilan; madadaelto ti Asiria; mapagwalangwalangto ti Nineve, ket ikutanto dagiti atap nga animal dagiti rebbana

Panagrebelde ken kinarinuker ti Jerusalem (3:1-7)

Ti manangirurumen a siudad, Jerusalem, ket naituding met a maukom; saan a nagtalek ken Jehova ken saan nga immadani kenkuana; rinuker ti ar-aramid ti amin a prinsipe, uk-ukom, mammadto, ken papadina imbes nga aramatenda ti impluensiada maipaay iti naimbag

Saan a nagbuteng ken Jehova dagiti umili ken saanda a binaliwan ti daldalanda uray pay kalpasan a nasaksianda ti panangukomna iti dadduma a nasion

Ti pannakaibukbok ti unget ni Jehova ken ti pannakaisubli ti natda (3:8-20)

Ti unget ni Jehova maibukbokto iti nasnasion ken pagpagarian

Addanto nasin-aw a pagsasao a maipaay iti il-ili tapno umawagda iti nagan ni Jehova ken agserbida kenkuana iti abagan-abaga

Dagiti laeng napakumbaba ken nanumo ti matedda iti tengnga ti ili ti Dios nga Israel ket tagiragsakenda ti kinatalged iti sidong ti pannalaknibna

Madusanto amin dagidiay makinggapuanan iti panagrigat ti Israel; ti naummong manen a natda mapagbalinto a “maysa a dayaw iti tengnga dagiti amin nga ili ti daga”