3. Aniat’ mangipasimudaag a ti padton Malakias naisurat kalpasan ti 443 K.K.P.?

³ Kaano a naisurat ti padto? Bayat ti administrasion ti gobernador, ket isaadna iti tiempot’ pannakapabaro ti Jerusalem kalpasan ti 70 a tawen a panaglangalang ti Juda. (Mal. 1:8) Ngem asino a gobernador? Yantangay nadakamat ti panagserbi idiay templo ngem di natukoy ti pannakabangon ti templo, nalabit a kalpasan dayta ni gobernador Zorobabel, nga idi tiempona nakompleto ti templo. Maymaysa laeng a gobernador ti nadakamat ti Kasuratan iti daytoy a periodo, ket isun Nehemias. Maikanatad ngata a tiempon Nehemias dayta a padto? Awan nadakamat ni Malakias a pannakabangon manen ti Jerusalem ken ti paderna, a dayta ti mangipuerat’ nasapsapa a paset ti kinagobernador ni Nehemias. Ngem, adut’ nasao maipapan iti panagabuso dagiti padi, ket inaigna ni Malakias iti situasion idi maikadua a yaay ni Nehemias iti Jerusalem, kalpasan daydi panangawag kenkuanan Artaxerxes sadi Babilonia idi 443 K.K.P., ti maika-32 a tawen a panagturay ti ari. (Mal. 2:1; Neh. 13:6) Dagiti agkaarngi a tekstot’ Malakias ken Nehemias ipasimudaagda a ti padto agaplikar iti dayta a partikular a tiempo.​—Mal. 2:4-8, 11, 12​—Neh. 13:11, 15, 23-26; Mal. 3:8-10​—Neh. 13:10-12.

8. Kasano a tinulawan dagiti padi ti lamisaan ni Jehova, ket apay nga umapayto ti lunod kadakuada?

⁸ Itan kasarita ni Jehova a diretsa ‘dagiti padi a manglalais iti naganna.’ Idi impadasda a palintegen ti bagida, intudo ni Jehova dagiti bulsek, pilay, ken masaksakit a datonda, sana insaludsod, Anamonganto aya uray ti gobernador dagiti kasta a daton? Saan a maay-ayo ni Jehova kadagita. Ti naganna maitan-ok koma kadagiti nasion, ngem dagitoy a lallaki agbassawangda a kunada: “Ti lamisaan ni Jehova narugitan.” Umaytot’ lunod kadakuada ta sinisikap nga impuerada dagiti sapatada babaen iti panangidatagda kadagiti awan mamaayna a daton. “‘Ta dakkelak nga Ari,’ kuna ni Jehova dagiti buyot, ‘ket ti naganko nakaam-amakto iti nagtengngaan dagiti nasion.’”​—1:6, 12, 14.