PAMMABALAW
Ti Hebreo a berbo a ga·ʽarʹ ket kadawyan nga ipasimudaagna ti nakaro a di iyaannugot wenno ti pananglapped babaen iti sasao wenno tigtignay (Ge 37:10) Ti sabali pay a Hebreo a berbo a naipatarus a “mangbabalaw” ket literal a kaipapananna ti “ibabain” (Job 11:3); ti maysa a Hebreo a nombre a naipatarus a “pammabalaw” ket literal a kaipapananna ti “pannubngar.” (2Ar 19:3) Iti Griego, “mangbabalaw” ti ipasimudaag ti sao nga e·pi·ti·maʹo, a mabalin a kaipapananna met ti “siiinget a bilinen,” “ibaga a siiinget,” “mangtinggar.”—Mt 12:16; Lu 18:39; 2Ti 4:2.
Ti sabali pay a kaipapanan ti panangbabalaw ket saan laeng nga agaplikar iti tattao, a kas iti sasao a “medmedan,” “pasardengen ti maysa a banag.” Ti panangbabalaw ni Jehova iti naimula a bin-i ipasimudaagna ti pananglappedna iti nasayaat nga ani. (Mal 2:3) Ti panangbabalawna kadagiti agal-alun-on nga insekto kaipapananna ti panangpasardengna iti nakaro a panangdadaelda kadagiti apit. (Mal 3:11) Idi dinakamat ti salmista dagiti kasla animal a kabkabusor ti ili ti Dios, nagpakaasi iti Kangatuan a lapdanna ti bilegda a mangranggas: “Babalawem dagiti atap nga animal kadagiti runo, ti ummong dagiti toro.” (Sal 68:30) Binabalaw ni Jesu-Kristo ti angin ken ti gurigor.—Mr 4:39; Lu 4:39.
No dadduma, ti “pammabalaw” kaipapananna ti “pangta.” Gapuna, ti ebkas a “pammabalaw ta rupam” mabalin nga ipamatmatna ti langa a mangipangpangta.—Sal 80:16.
Ti maysa a pammabalaw mabalin tukoyenna ti resulta ti naindaklan a pannakabalin ni Jehova. Ti maysa a naisangsangayan a pagarigan isu ti pannakabisngay ti Nalabaga a Baybay.—Sal 106:9.
Nainkalintegan Wenno Di Nainkalintegan. Ti maysa a pammabalaw ket mabalin a nainkalintegan wenno di nainkalintegan. Gapu ta ti tagtagainep nga insalaysay ni Jose ket kasla saan a maitunos iti gagangay a relasion ti anak iti nagannakna, binabalaw ni amana a Jacob. (Ge 37:10) Idi imbaga ni Jesu-Kristo kadagiti adalanna a dandanin ti panagsagabana ken pannakasentensiana a matay, binabalaw ni Pedro kadagiti sasao a: “Kaasiam ta bagim, Apo; saanto a pulos mapasamak kenka daytoy a pagtungpalan.” (Mt 16:22) Yantangay di umiso ni Pedro, maiparbeng laeng a babalawen ni Jesus iti nadagsen a sasao nga: “Inka iti likudak, Satanas, agsipud ta pampanunotem, saan a ti pampanunot ti Dios, no di ket ti pampanunot ti tattao.”—Mr 8:33.
Makagunggona. Nupay mabalin a makapasakit ti panangbabalaw ti masirib a tao, kunaen ti naipaltiing a pammatigmaan: “Nasaysayaat a denggen ti pammabalaw ti maysa a masirib ngem iti sika ti tao a dumdumngeg iti kanta dagidiay maag.” (Ec 7:5) No awaten ken agtignay ti maysa nga indibidual maitunos iti pammabalaw ti masirib a tao, sumayaat ti kababalinna. Naun-uneg ti epekto ti simple a pammabalaw iti manakem a tao ngem iti nakuneng a tao a masaplit iti mamin-100 gapu iti dakes nga aramidna. (Pr 17:10) Ti panangilaksid ket maysa a kita ti pammabalaw ti kongregasion a mabalin a pagpampanunotan ti nagbasol tapno agnakem, nga agparang a kasta ti napasamak iti maysa a lalaki idiay Corinto a nakaaramid iti insesto.—2Co 2:6, 7; 1Co 5:1-5.