Kapitulo 7—Sangalubongan a Kinatalged iti Sidong ti “Prinsipe ti Kappia”

Pananglawlawag iti Kuenta iti Panangusar kadagiti Pundo ni Kristo

1. Ania a gobierno ti awanan parparikut iti ekonomia, ket asino ita ti makikuentaan iti daytoy a gobierno?

Malaksid iti maysa, awan ti gobierno nga awanan kadagiti parikut iti ekonomia. Kaaduan a gobierno dadakkel ti utangda. Ti maysa a gobierno a nailaksid iti dayta isu itan ti nasaknap pannakaiwarwaragawagna a “pagarian iti langlangit.” (Mateo 25:1) Kaskasdi nga adda pay ditoy daga dagidiay manamnama a kameng dayta nailangitan a Pagarian nga adda iti serbisio dayta a gobierno. Kabayatan daytoy kapeggadan unay a panawen iti pakasarsaritaan ti tao, dagitoy nga ad-adipen “ti pagarian ti langlangit” maaw-awaganda a makikuentaan. Idatagda wenno makikuentaanda iti gobierno no kasano ti panangusarda kadagiti napateg a bambanag a naitalek kadakuada.

2. Apay nga interesadotayo iti maysa a pangngarig nga insalaysay ti “Prinsipe ti Kappia”?

² Tapno maiyilustrar daytoy a banag, ti kangrunaan a pannakabagi dayta a “pagarian ti langlangit” ti nabayagen a nangisalaysay ti maysa a pangngarig, wenno ilustrasion. Daytoy ti rebbeng a mamaginteres kadatayo itatta, ta ti “Prinsipe ti Kappia” inramanna dayta iti padtona a mangsaklaw iti masanguanan maipapan “iti pagilasinan” a mangtanda iti “kaaddana” iti Pagarian nga addaan naan-anay nga autoridad nga agturay. (Mateo 24:3) Datayo itatta ti di makalsut a nairaman kadagiti pagbanagan a sumaruno iti kaitungpalan iti naimpadtuan a pangngarig, yantangay ti agtultuloy a kaaddatayo, ti mismo a biagtayo, ti nairaman. Gapuna adtoy ita ti wagas a panangisalaysay ti “Prinsipe ti Kappia” iti pangngarig kadagiti apostolesna sumagmamano nga aldaw sakbay ti ipapatayna kas daton idiay Kalbario.

Ti Pangngarig dagiti Talento

3. Kasano ti panangtaming dagiti ad-adipen nga immawat iti talento manipud iti apo sakbay ti ipapanawna bayat ti kaawanna?

³ “Agsalukagkay ngarud, ta dikay ammo ti aldaw ken oras. Ta kas iti maysa a tao, a napan iti sabali a daga, inayabanna dagiti adipenna ket inyawatna kadakuada dagiti kukuana. Ket intedna iti maysa ti lima a talento,a intedna iti sabali ti dua, ket iti sabali intedna ti maysa, iti tunggal maysa kas iti kabaelanna, ket sa napan iti biahe. Dagus a daydi immawat iti lima a talento napan ket pinagsapulna ket nakagunggona iti sabali a lima a talento. Kasta met daydi immawat iti dua a talento, nakagunggona ti sabali a dua a talento. Ngem daydi immawat ti maysa napan, ket kinutkutna ti daga ket inlemmengna daydi pirak ni apona.

4. Aniat’ kuna ti apo kadagidiay ad-adipen a nakapaadu ti bilang dagiti talento?

⁴ “Idi nalabes iti adu nga aldawen immay daydi apo dagiti adipen ket inayabanna ida a kinakuenta. Idi nagparang daydi immawat ti lima a talento nangiyeg iti sabali pay a lima a talento, a kunkunana, ‘Apo, lima a talento ti inyawatmo kaniak; adtoy, nakagunggonaak ti sabali a lima a talento.’ Ni apona kinunana kenkuana, ‘Naimbag, adipen a nalaing ken mapagtalkan! Napagtalkanka iti bassit. Isaadkanto nga agaywan iti adu. Makipagragsakka iti apom.’ Daydi met immawat ti dua a talento nagparang ket kinunana, ‘Apo, dua a talento ti intedmo kaniak; adtoy, nakagunggonaak ti sabali a dua a talento.’ Ni apona kinunana kenkuana, ‘Naimbag, adipen a nalaing ken mapagtalkan! Napagtalkanka iti bassit. Isaadkanto nga agaywan iti adu. Makipagragsakka iti apom.’

5, 6. Ania a pambar ti inted ti maikatlo nga adipen iti panangilemmengna ti talento, ket ania ti inaramid ti apo kenkuana?

⁵ “Ket dimteng met daydi immawat ti maysa a talento ket kinunana, ‘Apo, am-ammok a taoka a nainget nga aganika iti dika nagmulaan ken agakupka iti dika nagipuruakan. Gapuna nagbutengak ket napanak ket inlemmengko ti talento iti daga. Adtoy alaem ti kukuam.’ Ngem simmungbat ti apona ket kinunana kenkuana, ‘Adipen a managdakdakes ken nasadut, ammom nga aganiak ti diak nagmulaan ken agakupak iti diak nagipuruakan? Sika, rebbengmo koma ngarud nga inyawat ti pirakko kadagiti managsukat ti pirak, tapno ita ta umayak awatek koma ti kukuak agraman gunggona.

⁶ “‘Ikkatenyo ngarud kenkuana ti talento ket itdenyo iti addaan ti sangapulo a talento. Ta iti tunggal maysa nga addaan, maikkanto pay, ket addanto kinawadwad kenkuana; ngem ti awanan, uray dayta adda kenkuana maikkatto pay. Ket ti adipen nga awan ti kapapaayanna ibellengyo iti sipnget iti ruar. Idiay addanto ti panagsangit ken panagngaretnget dagiti ngipen.’”​—Mateo 25:13-30.

7. Ania ti irepresentar dagiti talento?

⁷ Iti daytoy a pangngarig, ania ti ireprepresentar dagiti talento? Banag a nangato ti pategna, saan a ti pateg ti kuarta no di ket ti naespirituan a kaipapananna. Dagiti talento irepresentarda ti bilin nga agaramid ad-adalan ni Kristo. Naikuyog iti daytoy a bilin ti nangato a pribilehio a gundaway nga agtignay kas dagiti embahador ni Kristo, ti Ari, a mangirepresentar ti Pagarian iti amin a nasnasion ti lubong.​—Efeso 6:19, 20; 2 Corinto 5:20.

8. (a) Iti ania a kinasipnget ti nakaibellengan ti klase “nasadut nga adipen” bayat daytoy “panungpalan toy sistema dagiti bambanag”? (b) Apay a ti lubong ti sangatauan dina tagtagiragsaken ti lawag ti pabor ken bendision ti Dios?

⁸ Awan duadua, nagtengantay itan ti kangatuan ti kaitungpalan daytoy naimpadtuan a pangngarig! Adda a bimmaban iti daytoy a kaputotan ti kasisipngetan a panawen iti intero a pakasarsaritaan ti tao! Pudno unay, adda iti maiyanatup unay a kinasipnget iti ruar ti makitkita a paset ti organisasion ni Jehova nga idiay ti pakaibellengan ti “nasadut” ken “managdakdakes” a klase adipen gapu iti bilin ti Apo. Ti kasta a “sipnget iti ruar” iladladawanna ti nasipngetan a kasasaad ti lubong ti sangatauan, nangnangruna ti narelihiusuan a kaipapananna. Ti lubong ti sangatauan ket saanna a tagtagiragsaken ti lawag ti pabor ken bendision ti Dios. Daytat’ awanan iti lawag ti pannakaammo iti Pagarian ti Dios. Daytat’ adda iti sidong “ti dios daytoy a sistema dagiti bambanag,” a “binulsekna dagiti is-isip dagiti saan a mamati, tapno di agraniag kadakuada ti lawag ti naimbag a damag ti dayag ni Kristo, isu a ladawan ti Dios.”​—2 Corinto 4:4.

9. (a) Iti kaitungpalan ti pangngarig, asinot’ iladladawan ti “tao,” ket kasanot’ kaadayo ti pagdaliasatanna? (b) Ania ti pammaneknek a mangipamatmat ti panagsublina?

⁹ Ita aglaplapusanan ti pammaneknek a daydiay iladladawan ti “tao,” nga ik-ikutanna ti di kumurang walo a talento a pirak, ti nagsublin manipud iti panagbiahena iti sabali a daga. Dayta a “tao” ket isu ni Kristo Jesus. Ti panagbiahena iti sabali a daga ti nangipan kenkuana iti imatang ti Namarsua iti init, bulan, ken dagiti bitbituen iti unibersotayo. Tapno matandaan ti panagsublina, dua a gubgubat a sangalubongan ti kadadakkelda a napakuyogan itan kadagiti adu a dadduma pay a gubgubat a babbabassit ti rukodda ti nangpunno ti dagatayo iti dara. Kas naipadto, dagitoy ti napakuyogan ti panagbisin, saksakit, ken ginggined, ken babaen ti iyaadu ti kinadakes ken ti pannakaikaskasaba “daytoy naimbag a damag ti pagarian” iti amin a mapagnaedan a daga. Daytoy ti nangtungpal a detaliado iti kinuna ni Jesus nga agbalinto a “tanda iti kaadda[na] ken ti panungpalan ti sistema dagiti bambanag.”​—Mateo 24:3-15.

10. (a) Apay a ti tao napan iti sabali a daga? (b) Apay a ti lubong ti sangatauan dinanto aktual a makita ti panagsublina?

¹⁰ Nupay di espisipiko a naipamatmat iti pangngarig ni Jesus, ti tao a napan iti adayo a daga, tapno maawan iti mabayag a panawen, kinapudnona inaramidna daytoy a panagbiahena tapno magun-odanna “ti pagarian ti langlangit,” a natukoy a nasapsapa idiay Mateo 25:1. Agpapan pay panagbettak ti Gubat Sangalubongan I, ni Jehova a Dios, a ti pagarianna iti Israel ket naparmek idi 607 K.K.P., intronona ti makin-rebbeng nga Agtawid iti Pagarian idi 1914 K.P., idi nadanonen ti panawen a pannakaisardeng ti pannakaibaddebaddek. Saan, di nakita dagiti nasnasion a Gentil ti natural a panagkitada iti pannakaitrono daydiay inawagan ni Ari David nga “Apok.” (Salmo 110:1) Dida mabalin a makita agsipud ta ti tao iti daydiay pangngarig, a ni Jesu-Kristo, kinunana kadagiti ad-adalanna, sakbay ti ipapanna iti sabali a daga: “Adda pay apagbassit ket ti lubong dinakto makitan.”​—Juan 14:19.

11. (a) Anianto ti paset ti pagilasinan a mangtanda ti panagsubli ken kaaddana? (b) Kaanonto ti pannakapasamak daytoy?

¹¹ Yantangay ti iyaay iti nailangitan a pannakabalin ti Pagarian babaen ken Kristo ket di makita ti natauan a matmata, kasapulan nga ipaawatna ti kaaddana iti nailangitan a Pagarian babaen kadagiti pagilasinan nga inkalikagum dagiti apostol kenkuana tallo nga aldaw sakbay ti pannakamartirna. Paset dayta makakumbinsir a pagilasinan isu ti panagsubli ti tao manipud sabali a daga ket makikuentaan kadagiti ad-adipenna a nangitalkanna kadagiti nangato ti pategna a talento. Gapu itoy a kaso, dayta a pannakikuentaan kadagidiay naparaburan iti panangusar kadagiti talento ti napasamak kalpasan ti 1914.

12. (a) Iti siasino ti nakaipaayan ti obligasion a mangidaulo ti panangted pammaneknek iti Pagarian? (b) Ti kamaudianan a pannakaisalakanda agpannuray iti ania?

¹² Kaipapanan daytoy ti pannakikuentaan kadagidiay makipagtawid “ti pagarian ti langlangit.” Kaipapanan daytoy ti pannakikuentaan iti natda iti dayta Nakristianuan a bagi, a naiyanak babaen ti espiritu ti Dios manipud aldaw ti Pentecostes idi tawen 33 K.P. (Aramid, kapitulo 2) Addanto ti natda kadagitoy ditoy daga bayat daytoy “panungpalan toy sistema dagiti bambanag” manipud 1914 nga agtultuloy. Dagitoyto ti pakaipabaklayan iti obligasion a mangidaulo iti kaitungpalan ti padto ni Jesus nga agpaay iti dayta a tiempo: “Daytoy naimbag a damag ti pagarian maikaskasabanto iti amin a mapagnaedan a daga kas pammaneknek iti amin a nasnasion; ket iti kasta umayton ti panungpalan.” (Mateo 24:14; Marcos 13:10) Maipabaklay kadakuada ti responsabilidad nga agmatalek agingga iti panungpalan, tapno maisalakandanto iti Pagarian ti langlangit. (Mateo 24:13) Gapu ta makitkitan ti maudi a pannakaisalakanda, pinabileg ti Mannakabalin-amin a Dios ida nga agibtur agingga ita agpapan pay iti sangalubongan a pannakaidadanes. Daytoy a kinapudno ti mangpaneknek iti anamongna kadakuada!

Dagiti Ulbod a Mangtagtagikua kadagiti Talento

13. (a) Asinot’ agkunkuna nga immawat kadagiti talento? (b) Iti ania a pannakaukomna ti nakagtengantayo?

¹³ Kuna ti Kakristianuan a napadayawanda a nakaitalkan dagiti talento ti tao a baknang iti pangngarig ni Jesus. Ngem no kuentaentayo ti tigtignayna nanipud 1914, iti ania a pangngeddeng ti intay magtengan? Daytoy: Ti Kakristianuan ket di nagbiag a maitunos iti kasta a panagkunana. Ti dida panagtalek iti daydiay tao nga adda iti pangngarig, inkapponna ti bagina kadagiti pagpagarian daytoy a lubong; dagiti politiko kadagidiay nailubongan a gobierno dagiti kamalalana. Kaskasdi a supsuportaranna ti Naciones Unidas, ti kasuno daydiay awanen a Liga de Naciones.

14. Sadino ti pakasarakantay iti Kakristianuan itatta?

¹⁴ Isut’ di pay maitupag iti daydiay adipen a maymaysa ti talento a naited kenkuana, a napaneknekan nga isu ti nasadut ket dina pinaadu dagiti kukua ni apona. Gapuna iti daytoy a periodo nanipud iti kangitingitan ti Gubat Sangalubongan I idi 1918, naibutaktak a silalawag ti Kakristianuan nga isut’ kankanayon nga adda iti sipnget iti ruar iti nalawagan unay a balay ti Apo. Iti kasipngetan unay iti rabii idiay ruar ti lubong ti yan, iti piguratibo a panagsao, ti nangrugianen ti panagsangit ken panagngaretnget dagiti ngipenna. Adunto pay iti dayta ti mapasamak inton dagiti napolitikaan a kamalalana ket bueltaenda ket pagbalinendanto a lamolamo kas ti managbasol unay a paset ti intero a Babilonia a Dakkel, ti sangalubongan nga imperio ti ulbod a relihion.

Ti Klase “Adipen a Managdakdakes” Naibelleng iti Ruar

15. Asinot’ nangitungpal ti ladawan ti nasadut nga adipen, ket sadino ti pakasarakanna iti bagbagina itan?

¹⁵ Dagidiay aktual a paset ti napulotan iti espiritu a natda ken nakaitalkan dagiti kinabaknang ti Pagarian, ngem saandan nga agregregget a parang-ayen dagiti intereses ti nagsubli nga Apo, naibellengda iti ruar ti naarian a serbisio ti Apo. (Mateo 24:48-51) Ditay makitkita itan ti nasadut a klase “managdakdakes nga adipen” a mangikaskasaba iti “daytoy naimbag a damag ti pagarian.” Imbes ketdi, ipangpangrunada ti personal a pannakaisalakanda imbes a kadagiti intereses ti Pagarian ti Dios. Nasarakanda itan ti bagbagida “iti sipnget iti ruar,” a sadiay ti yan ti lubong ti sangatauan. Ti simboliko a talentoda ti naikkat kadakuada ket naited iti klase a nangipakita iti kinatulok a mangusar iti dayta a talento bayat ti natda pay a paset daytoy “panungpalan toy sistema dagiti bambanag.”

16. (a) Daytoy ti kasayaatanen a panawen a pangusaran iti ania a piguratibo a talento? (b) Ania nga obligasion ti nagtinnag itan iti “dakkel a bunggoy” ti “sabsabali a karnero”?

¹⁶ Awan pay ti kasasayaatan a panawen ngem ita a maipaay iti panangiwaragawag ti “naimbag a damag ti pagarian” babaen ti panangusar iti “talento,” kayatna a sawen, ti karkarna a pribilehio, ti gundaway, nga agserbi kas dagiti “embahador a kasuno ni Kristo,” ti Ari nga agturturayen, ken iti panagaramid ti ad-adalan nga agpaay kenkuana. (2 Corinto 5:20) Ket bayat a sipapardas nga umadanin ti panungpalan, agpaay a pagimbagan ti “dakkel nga umariwekwek” ti “sabsabali a karnero” a tulongan dagidiay natda iti naiyanak iti espiritu nga embahador bayat a sireregta nga us-usarenda a naan-anay ti nagpateg a “talento” a naitalek kadakuada.

[Dagiti Footnote]