JUDAISMO

Ti narelihiosuan a sistema dagiti Judio. (Ga 1:13, 14) Idi umuna a siglo K.P., ti Judaismo iti nadumaduma a pormana ket saan a naan-anay a naibatay iti Hebreo a Kasuratan. Ti maysa kadagiti kangrunaan a benneg ti Judaismo, dagiti Saduceo, linaksidda ti Nainkasuratan a sursuro ti panagungar ket inlibakda ti kaadda dagiti anghel. (Mr 12:18-27; Ara 23:8) Nupay dagiti Fariseo, sabali pay a napateg a sanga ti Judaismo, naan-anay a supiatenda dagiti Saduceo maipapan kadagitoy a banag (Ara 23:6-9), nakabasolda agsipud ta pinagbalinda nga awan kapapay-an ti Sao ti Dios gapu iti adu a di nainkasuratan a tradisionda. (Mt 15:1-11) Adu a tattao ti narigat nga umawat ken Kristo gapu kadagitoy a di nainkasuratan a patpatien, saan ket a gapu iti Linteg, a maysa laeng a ‘manangisuro’ a mangiturong ken Kristo. (Ga 3:24) Ti Linteg a mismo ket naimbag ken nasantuan (Ro 7:12), ngem dagiti tradision ti tattao ti nangadipen kadagiti Judio. (Col 2:8) Gapu iti nasged a regta ni Saulo (Pablo) maipaay ‘kadagiti tradision dagidi ammana,’ isu nagbalin a nadamsak a manangidadanes kadagiti Kristiano.​—Ga 1:13, 14, 23; kitaenyo ti FARISEO; SADUCEO.