Panagibtur​—Nasken Kadagiti Kristiano

“Inayonyo iti pammatiyo . . . ti panagibtur.”​—2 PEDRO 1:5, 6.

1, 2. Apay a masapul nga agibturtay amin agingga iti panungpalan?

SARSARUNGKARAN ti agdaldaliasat a manangaywan ken ni baketna ti maysa a padada a Kristiano a nasuroken a 90 ti tawenna. Adu a dekada ti binusbosna iti amin-tiempo a ministerio. Bayat ti panagpapatangda, nalagip ti laklakay a kabsat ti dadduma kadagiti pribilehio a tinagiragsakna iti adu a tawen. “Ngem ita bassit lat’ maaramidakon,” aglulua nga insennaayna. Inukrad ti agdaldaliasat a manangaywan ti Bibliana ket binasana ti Mateo 24:13, a sadiay kinuna ni Jesu-Kristo: “Ti nakapagibtur agingga iti panungpalan isunto ti maisalakan.” Kalpasanna minatmatan ti manangaywan ti patpatgen a kabsat sana kinuna: “Ti maudi nga aramidentayo amin, uray kasano ti kaadu wenno kabassit ti maaramidantayo, isu ti panagibtur agingga iti panungpalan.”

² Wen, kas Kristiano masapul nga agibturtayo agingga iti panungpalan daytoy a sistema dagiti bambanag wenno agingga iti panungpalan ti biagtayo. Awanen sabali pay a pakagun-odan iti anamong ni Jehova tapno maisalakantayo. Makilumlumbatayo a maipaay iti biag, ket masapul nga ‘agtaray[tayo] a siaanus’ agingga a makagtengtayo iti pagpatinggaan. (Hebreo 12:1) Inyunay-unay ni apostol Pedro ti kinapateg daytoy a kababalin idi nga indagadagna kadagiti padana a Kristiano: “Inayonyo iti pammatiyo . . . ti panagibtur.” (2 Pedro 1:5, 6) Ngem ania kadi a talaga ti panagibtur?

Ti Kaipapanan ti Panagibtur

3, 4. Ania ti kayat a sawen ti panagibtur?

³ Ania ti kayat a sawen ti panagibtur? Ti Griego a verbo para iti “agibtur” (hy·po·meʹno) literal a kaipapananna “agtalinaed wenno agtalinaed iti sidong.” Mamin-17 a daras nga agparang dayta iti Biblia. Sigun kada leksikograpo a W. Bauer, F. W. Gingrich, ken F. Danker, ti panagibtur kaipapananna “agtalinaed imbes a pumanaw . . . , agbalin a natibker, mangnamnama.” Ti Griego a nombre para iti “panagibtur” (hy·po·mo·neʹ) ket nasurok a mamin-30 a daras nga agparang. Maipanggep itoy, kuna ti A New Testament Wordbook, ni William Barclay: “Isu dayta ti kababalin a mangitured kadagiti bambanag, saan laeng a panangawat iti pakarigatan, no di ket napakuyogan iti nasged a namnama . . . Isu dayta ti kababalin a mamagtalinaed iti maysa a tao a sitatakder iti sango ti napigsa nga angin. Isu dayta ti galad a mamagbalin iti kaingetan a pannubok a pakaidayawan agsipud ta iti laksid ti pakarigatan, siinanama iti kalat.”

⁴ No kasta, tulongannatay ti panagibtur nga agtalinaed a natibker ken saan a mapukawan iti namnama iti sango dagiti lapped wenno pakarigatan. (Roma 5:3-5) Saantay laeng nga ibturan ti rigat no di pay ket siinanama iti kalat​—iti gunggona, wenno sagut, a biag nga agnanayon, idiay langit man wenno ditoy daga.​—Santiago 1:12.

Apay a Masapul nga Agibturtayo?

5. (a) Apay a “masapul nga agibtur” dagiti amin a Kristiano? (b) Iti ania a dua a kategoria a mabingay dagiti pakasuotan a dumteng kadatayo?

⁵ Kas Kristiano, “masapul nga agibtur[tayo].” (Hebreo 10:36) Apay? Kangrunaanna, agsipud ta “aglak-amtayo kadagiti nadumaduma a pakasuotan.” Isingasing ti Griego a teksto ditoy idiay Santiago 1:2 ti di ninamnama wenno di matarigagayan a pannakaipasango, a kas no saneben ti tulisan ti maysa a tao. (Idiligyo ti Lucas 10:30.) Maipasangotayo kadagiti pakasuotan a mabalin a mabingay iti dua a kategoria: dagidiay gagangay a dumteng iti tao a bunga ti basol a tawid, ken dagidiay tumaud gapu iti panangsurottayo iti nadiosan a debosion. (1 Corinto 10:13; 2 Timoteo 3:12) Ania ti dadduma kadagitoy a pakasuotan?

6. Kasano a nagibtur ti maysa a Saksi idi nga agsagsagaba iti naut-ot a sakit?

⁶ Nakaro a sakit. Kas ken Timoteo, masapul nga ibturan dagiti dadduma a Kristiano ‘ti masansan a panagsakit.’ (1 Timoteo 5:23) Masapul nga agibturtayo, agtalinaed a natibker, iti tulong ti Dios ken sipapanunot iti Nakristianuan a namnamatayo nangruna no adda di maimbagan, nalabit naut-ot unay a sakittayo. Alaentayo a pangarigan ti maysa a Saksi a nasurok a 50 ti tawenna. Nabayag ken napalalo ti rigatna a nangib-ibtur iti napartak panagdakkelna a makapapatay a tumor. Namindua a naoperaan ket sititibker a sinalimetmetanna ti determinasionna a di agpayalison ti dara. (Aramid 15:28, 29) Ngem nagtubo manen ti tumor iti tianna ket nagtultuloy a dimmakkel agingga iti asideg ti durina. Kasta unay ti rigatna a nangan-andur iti ut-ot ta awan agas a makaep-ep iti dayta. Ngem, iti laksid ti rigat a sinagabana, siinanama iti gunggona a biag iti baro a lubong. Saan a nagsardeng a nangiranud iti nasged a namnamana kadagiti doktor, nars, ken bisita. Nagibtur agingga iti panungpalan​—iti panungpalan ti biagna. Mabalin a ti sakityo saanna a pagpeggaden ti biagyo wenno saan a kas kaut-ot iti napasaran dayta a patpatgen a kabsat, ngem mabalin a suotenna iti kasta unay ti panagibturyo.

7. Ania a kita ti pakarigatan ti nasken nga ibturan dagiti dadduma a naespirituan a kakabsattayo a lallaki ken babbai?

⁷ Emosional a pakarigatan. Mapasaran no kua dagiti dadduma nga adipen ni Jehova “ti ladingit ti puso” a ‘mangdudog ti espiritu.’ (Proverbio 15:13) Gagangay ti nakaro a panagleddaang kadagitoy “napeggad a panawen a narigat a pakilangenan.” (2 Timoteo 3:1) Impadamag ti Science News a Disiembre 5, 1992: “Umad-adu dagiti agsagsagaba iti nakaro, masansan a makapalupoy a liday iti tunggal kaputotan sipud idi 1915.” Nagduduma ti pakaigapuan dagiti kasta a panagleddaang, a pakairamanan dagiti marikrikna ken dagiti nasaem a kapadasan. Kadagiti dadduma a Kristiano, masapul nga agibturda iti inaldaw a pannakidangadangda nga agtalinaed a natibker iti sidong ti emosional a pakarigatan. Ngem saanda a sumuko. Matalekda latta ken Jehova iti baet dagiti napait a kapadasanda.​—Idiligyo ti Salmo 126:5, 6.

8. Ania a pinansial a pakasuotan ti mabalin a mapasarantayo?

⁸ Mabalin a karaman kadagiti nadumaduma a pakasuotan a mapasarantayo ti nakaro a material a pakarigatan. Idi di ninamnama a napukawan iti panggedan ti maysa a kabsat a lalaki idiay New Jersey, E.U.A., siempre pampanunotenna ti pangtaraonna iti pamiliana ken madanagan amangan no maawanan iti pagtaengan. Nupay kasta, silalagip latta iti namnama iti Pagarian. Bayat nga agbirbiruk iti sabali a trabaho, ginundawayanna ti nag-auxiliary pioneer. Idi agangay, nakasapul iti trabaho.​—Mateo 6:25-34.

9. (a) Kasano a ti pannakapukaw ti ingungoten gapu iti ipapatay sapulenna ti panagibtur? (b) Ania dagiti kasuratan a mangipakita a saan a dakes ti agsangit gapu iti ladingit?

⁹ No napasaranyon ti napukawan iti ingungoten gapu ken patay, kasapulanyo ti panagibtur uray no nakasublin dagiti adda iti dennayo iti normal a panagbiagda. Mabalin pay ketdi a nangnangruna a narigat kadakayo tunggal dumteng ti tiempo iti tawen a pannakatay daydi ingungotenyo. Ti panangibtur iti kasta a pukaw saanna a kayat a sawen a dakes ti agladingit. Natural laeng a lumdaangtayo no matay ti maysa a tao a patpatgentayo, ket saan nga ipakita daytoy ti kinakurang ti pammati iti namnama iti panagungar. (Genesis 23:2; Idiligyo ti Hebreo 11:19.) “Nagsangit” ni Jesus idi natay ni Lazaro, nupay impanamnamana ken ni Marta: “Agungarto ni kabsatmo.” Ket agpayso a nagungar ni Lazaro!​—Juan 11:23, 32-35, 41-44.

10. Apay nga addaan dagiti tattao ni Jehova iti naipangruna a pannakasapul iti panagibtur?

¹⁰ Malaksid pay iti panangibtur kadagiti pakasuotan a gagangay kadagiti amin a tao, addaan dagiti tattao ni Jehova iti naipangruna a pannakasapul iti panagibtur. “Guraendakayto dagiti amin a nasion gapu iti naganko,” imballaag ni Jesus. (Mateo 24:9) Kinunana pay: “No indadanesdak, idadanesdakayto met.” (Juan 15:20) Apay a guraen ken idadanesdatayo? Ngamin, sadinoman ti pagnanaedantayo ditoy daga kas ad-adipen ti Dios, ikagkagumaan ni Satanas a dadaelen ti kinatarnawtayo ken Jehova. (1 Pedro 5:8; idiligyo ti Apocalipsis 12:17.) Maipaay itoy a panggep, masansan a mangparnuay ni Satanas iti nakaro a pannakaidadanes, a suotenna iti kasta unay ti panagibturtayo.

11, 12. (a) Ania a suot ti inibturan dagiti Saksi ni Jehova ken dagiti annakda idi 1930’s ken idi rugrugi ti 1940’s? (b) Apay a saan nga agsaludo dagiti Saksi ni Jehova iti bandera?

¹¹ Kas pangarigan, idi 1930’s ken idi rugrugi ti 1940’s, naidadanes dagiti Saksi ni Jehova ken dagiti annakda idiay Estados Unidos ken Canada gapu iti saanda a panangsaludo iti bandera maipuon iti konsiensia. Raemen dagiti Saksi ti bandera ti nasion a pagnanaedanda, ngem sursurotenda ti prinsipio a sagudayen ti Linteg ti Dios a nailanad idiay Exodo 20:4, 5: “Dika mangaramid iti agpaay kenka a kinitikitan a ladawan wenno uray ania a kapadpada ti adda idiay ngato sadi langit wenno ti adda iti baba ditoy daga wenno ti adda iti danum iti uneg ti daga. Dika agrukbab kadakuada wenno pagserbian ida, ta siak ni Jehova a Diosmo maysa a Dios a mangkalikagum iti naipamaysa a debosion.” Idi naikkat ti sumagmamano nga annak dagiti Saksi kadagiti pagadalanda gapu ta ni laeng Jehova a Dios ti tinarigagayanda a pagdaydayawan, nangipasdek dagiti Saksi kadagiti Kingdom School a pagbasaanda. Nagsubli dagitoy nga estudiante kadagiti publiko a pagadalan idi a binigbig ti Korte Suprema ti Estados Unidos ti narelihiusuan a takderda, kas iti ar-aramiden ita dagiti nalawlawaganen a nasion. Nupay kasta, ti natured a panagibtur dagitoy nga agtutubo agserbi a nasayaat nga ulidan nangruna kadagiti agtutubo a Kristiano a mabalin a malalais ita gapu iti panangikagumaanda a mangsalimetmet kadagiti pagalagadan ti Biblia.​—1 Juan 5:21.

¹² Dagiti nadumaduma a pakasuotan a mapasarantayo​—agpadpada dagidiay gagangay iti tao ken dagidiay pakaipasanguantayo gapu iti Nakristianuan a pammatitayo​—ipakitana no apay a masapul nga agibturtayo. Ngem kasanotay a makapagibtur?

Agibtur Agingga iti Panungpalan​—Kasano?

13. Kasano nga ipaay ni Jehova ti panagibtur?

¹³ Nasaysayaat ti kasasaad ti ili ti Dios ngem dagidiay saan nga agdaydayaw ken Jehova. No maipaay iti tulong, mabalintay ti umadani iti “Dios a mangipaay iti panagibtur.” (Roma 15:5) Nupay kasta, kasano nga ipaay ni Jehova ti panagibtur? Ti maysa a wagas a panangaramidna iti dayta ket babaen dagiti pagulidanan ti panagibtur a nailanad iti Saona, ti Biblia. (Roma 15:4) No ut-utobentayo dagitoy, saantay laeng a maparegta nga agibtur no di pay ket adut’ masursurotayo no kasano ti agibtur. Usigentayo ti dua a naisalumina a pagulidanan​—ti natured a panagibtur ni Job ken ti awan pakapilawanna a panagibtur ni Jesu-Kristo.​—Hebreo 12:1-3; Santiago 5:11.

14, 15. (a) Aniada a pakasuotan ti inibturan ni Job? (b) Kasano a naibturan ni Job dagiti pakasuotan a dimteng kenkuana?

¹⁴ Ania dagiti situasion a nangsuot iti panagibtur ni Job? Naglak-am iti material a pakarigatan idi a napukawna ti gistay amin a sanikuana. (Job 1:14-17; idiligyo ti Job 1:3.) Dakkel a pukaw ti sinagaba ni Job idi a natay dagiti amin a sangapulo nga annakna babaen ti napigsa nga angin. (Job 1:18-21) Isu ket kinaptan ti nakaro, naut-ot unay a sakit. (Job 2:7, 8; 7:4, 5) Kiniwkiwan ti mismo nga asawana a tallikudanna ti Dios. (Job 2:9) Nangisawang dagiti nadekket a gagayyemna kadagiti makapasakit, nagubsang, ken di tumutop a balikas. (Idiligyo ti Job 16:1-3 ken Job 42:7.) Iti laksid amin dagitoy, nagtalinaed a natibker ni Job, a sinalimetmetanna ti kinatarnawna. (Job 27:5) Dagiti inibturanna ket kas met la kadagiti pakasuotan a mapaspasaran dagiti tattao ni Jehova ita.

¹⁵ Kasano a naibturan ni Job amin dagidiay a pakasuotan? Ti maysa a banag a nangpakired kenkuana isu ti namnama. “Adda namnama uray ti maysa a kayo,” kinunana. “No mapukan, agsaringitto manen, ket ti sangana dinto agpatingga.” (Job 14:7) Ania ti namnama ni Job? Kas ipakita ti sumagmamano a naud-udi a bersikulo, kinunana: “No matay ti tao, agbiagto aya manen? . . . Umawagkanto ket sungbatankanto. Adda koma maysa a kalikagummo [wenno, tarigagay].” (Job 14:14, 15) Wen, saan laeng nga inibturan ni Job ti rigat a sagsagabaenna. Ammona nga aggibusto met laeng dagiti pakasuotan a dimteng kenkuana. Nasken nga agibtur agingga ken patay no isut’ kasapulan. Namnamaenna nga isut’ pagungarento ni Jehova, a siaayat ken sidadaan a mangpagungar kadagiti natay.​—Aramid 24:15.

16. (a) Aniat’ masursurotayo maipapan iti panagibtur iti ulidan ni Job? (b) Kasanot’ rumbeng a kapayso kadatayo ti namnama iti Pagarian, ken apay?

¹⁶ Aniat’ masursurotayo iti panagibtur ni Job? Tapno makapagibturtayo agingga iti panungpalan, masapul a sipapanunottayo a kanayon iti namnamatayo. Laglagipentayo met a ti di mapagduaduaan a namnama iti Pagarian kaipapananna nga “apagbiit” laeng ti aniaman a sagabaentayo. (2 Corinto 4:16-18) Sititibker a naibatay ti nagpateg a namnamatayo iti kari ni Jehova maipapan iti maysa a panawen iti asidegen a masanguanan inton “punasenna ti amin a lua kadagiti mata[tayo], ket awanton ni patay, awanto metten ti sasaibbek, wenno sangsangit, wenno rigrigat.” (Apocalipsis 21:3, 4) Dayta a namnama, a “saan a mangiturong iti pannakaupay,” masapul a saluadanna ti panunottayo. (Roma 5:4, 5; 1 Tesalonica 5:8) Masapul a napaypayso dayta kadatayo​—napaypayso unay ta babaen ti mata ti pammatitayo, mailadawantayo ti bagitayo nga adda iti baro a lubong​—a saanen a makidangadang iti sakit ken liday no di ket agriing iti tunggal aldaw a nakaradkad ken nasaliwanwan ti panunotna; saanen a maringgoran gapu iti nakaro a material a pakarigatan no di ket agbiag a sitatalged; saanen nga agdung-aw gapu iti ipapatay dagiti ingungotentayo no di ket maragsakan a makakita kadakuada a mapagungar. (Hebreo 11:1) No awan ti kasta a namnama, mabalin a ringbawandatayo iti kasta unay dagiti agdama a pakasuotan a dumteng kadatayo nga uray la pasukuendatayo. Ti namnamatayo papigsaenna ti pakinakemtayo nga agpatuloy a makidangadang, nga agibtur agingga iti panungpalan!

17. (a) Aniada a pakasuotan ti inibturan ni Jesus? (b) Aniat’ mangipakita a nakaro ti rigat nga inibturan ni Jesus? (Kitaenyo ti footnote.)

¹⁷ Idagadag ti Biblia kadatayo a ‘sipapasnek a kitaentayo’ ni Jesus ken ‘panunotentayo a naimbag.’ Ania dagiti pakasuotan nga inibturanna? Dadduma kadagitoy ket bunga ti basol ken kinaimperpekto dagiti sabsabali. Inibturan ni Jesus saan laeng a ti “panangsupring dagiti managbasol” no di pay ket dagiti parikut a rimsua kadagiti adalanna, agraman ti panagsusuppiatda no siasino kadakuada ti katan-okan. Saan la a dayta, naipasango pay iti awan kapadana a pakasuotan ti pammati. “Inibturanna ti kayo a pagtutuokan.” (Hebreo 12:1-3; Lucas 9:46; 22:24) Kinapudnona, narigat uray ti panangpanunot laeng iti mental ken pisikal a panagsagabana idi a nailansa ken gapu iti nakababain a pannakapapatayna kas maysa a managtabbaaw.a

18. Sigun ken apostol Pablo, ania dagiti dua a banag a nangpakired ken ni Jesus?

¹⁸ Aniat’ nakatulong ken Jesus a nagibtur agingga iti panungpalan? Dua a banag ti dinakamat ni apostol Pablo a nangpakired ken Jesus: ‘ar-araraw ken dawdawat’ ken kasta met “ti rag-o nga agur-uray kenkuana.” Ni Jesus, ti perpekto nga Anak ti Dios, ket saan a mabain nga agpatulong. Nagkararag a “buyogen ti nasged a sangsangit ken lulua.” (Hebreo 5:7; 12:2) Inulit-ulit ken impaspasnekna ti nagkararag tapno dumawat iti pammakired idi nga umas-asidegen ti nakaro a pakasuotan nga agur-uray kenkuana. (Lucas 22:39-44) Kas sungbat iti ar-araraw ni Jesus, saan nga inikkat ni Jehova ti pakasuotan, no di ket pinakiredna ni Jesus a mangibtur iti dayta. Nagibtur met ni Jesus agsipud ta iti laksid ti panagsagabana iti kayo a pagtutuokan, siinanama iti gunggonana​—ti rag-o nga agtaud iti panangsantipikar iti nagan ni Jehova ken iti panangsubbot iti natauan a pamilia manipud ken patay.​—Mateo 6:9; 20:28.

19, 20. Kasano a tulongannatayo ti ulidan ni Jesus a maaddaan iti realistiko a panangmatmat iti ramanen ti panagibtur?

¹⁹ Adut’ masursurotayo iti ulidan ni Jesus a makatulong kadatayo a maaddaan iti realistiko a panangmatmat iti ramanen ti panagibtur. Saan a nalaka ti agibtur. No marigatantayo a mangibtur iti maysa a pakasuotan, maliwliwatayo iti pannakaammo a pudno met dayta uray ken ni Jesus. Tapno makapagibturtayo agingga iti panungpalan, masapul nga ikararagtay a kanayon ti pammakired. No masuottayo, mabalin a mariknatayo no dadduma a saantayo a maikari nga agkararag. Ngem awisennatayo ni Jehova a mangiparukpok iti pusotayo kenkuana ‘agsipud ta maseknan kadatayo.’ (1 Pedro 5:7) Ket gapu iti inkari ni Jehova iti Saona, sidadaan a mangipaay iti “bileg a napigpigsa ngem ti gagangay” kadagidiay umawag kenkuana a buyogen ti pammati.​—2 Corinto 4:7-9.

²⁰ No dadduma masapul nga agibturtayo a buyogen ti lulua. Saan a ti panagsagabana iti kayo a pagtutuokan ti pakaragsakan ni Jesus no di ket ti gunggona nga agur-uray kenkuana. No maipapan kadatayo, saan a realistiko a namnamaen a kanayon a maragragsakan ken maay-ayatantayo iti sidong ti pakasuotan. (Idiligyo ti Hebreo 12:11.) Nupay kasta, no sipapanunottayo iti gunggona, mabalintayo nga ‘ibilang a rag-o amin’ uray no masuottayo iti kasta unay. (Santiago 1:2-4; Aramid 5:41) Ti nasken ket agtalinaedtayo a natibker​—uray no adu ti lua nga agarubos. Total, saan a kinuna ni Jesus a, ‘Ti kabassitan ti luana maisalakanto’ no di ket, “Ti nakapagibtur agingga iti panungpalan isunto ti maisalakan.”​—Mateo 24:13.

21. (a) Idiay 2 Pedro 1:5, 6, aniat’ naidagadag nga inayontayo iti panagibturtayo? (b) Ania dagiti saludsod a mausigto iti sumaganad nga artikulo?

²¹ Nasken ngarud ti panagibtur iti pannakaisalakan. Nupay kasta, idiay 2 Pedro 1:5, 6, naidagadag nga inayontayo ti nadiosan a debosion iti panagibturtayo. Ania kadi ti nadiosan a debosion? Kasano a nainaig dayta iti panagibtur, ken kasanoyo a mapatanor dayta? Mausig dagitoy a saludsod iti sumaganad nga artikulo.

[Footnote]

Inayonyo iti Panagibturyo ti Nadiosan a Debosion

“Inayonyo iti pammatiyo . . . ti panagibtur; iti panagibturyo, ti nadiosan a debosion.”​—2 PEDRO 1:5, 6.

1, 2. (a) Nangrugi idi 1930’s, ania ti napasamak kadagiti Saksi ni Jehova kadagiti pagilian a kontrolado dagiti Nazi, ken apay? (b) Ania ti nagmaayan dagiti tattao ni Jehova iti sidong daytoy a naulpit a pannakatrato?

NALIDEM daydi a periodo iti historia iti maika-20 a siglo. Nangrugi idi 1930’s, rinibo a Saksi ni Jehova kadagiti pagilian a kontrolado dagiti Nazi ti di nainkalintegan a naaresto ken naipisok kadagiti kampo konsentrasion. Apay? Agsipud ta situtured a nagtalinaedda a neutral ken saanda nga indaydayaw ni Hitler. Kasano ti pannakatratoda? “Awan sabali a grupo dagiti balud . . . ti nagsagaba iti kinasadista dagiti soldado nga SS a kas kakaro iti linak-am dagiti Estudiante ti Biblia [dagiti Saksi ni Jehova]. Kinasadista daydi nga awan sardayna a panangtutuok iti pisikal ken mental, a ti kakas-ang dagita awan pagsasao ditoy lubong a makailadawan.”​—Karl Wittig, dati nga opisial ti gobierno ti Alemania.

² Ania ti nagmaayan dagiti Saksi? Iti librona a The Nazi State and the New Religions: Five Case Studies in Non-Conformity, kinuna ni Dr. Christine E. King: “Kadagiti laeng Saksi [no idilig kadagiti dadduma a relihiuso a grupo] a di nagballigi ti gobierno.” Wen, nagtalinaed a natibker dagiti Saksi ni Jehova, nupay ginasut kadakuada ti nagibtur agingga ken patay.

3. Ania ti nakatulong kadagiti Saksi ni Jehova a nangibtur kadagiti nakaro a pakasuotan?

³ Ania ti nakatulong kadagiti Saksi ni Jehova a nangibtur iti kakasta a pakasuotan saan laeng nga idiay Alemania a Nazi no di ket iti intero a lubong? Tinulongan ida ti nailangitan nga Amada nga agibtur gapu iti nadiosan a debosionda. “Ammo ni Jehova nga isalakan dagiti tattao nga addaan nadiosan a debosion manipud iti pakasuotan,” inlawlawag ni apostol Pedro. (2 Pedro 2:9) Sakbay dayta iti isu met la a surat, binalakadan ni Pedro dagiti Kristiano: “Inayonyo iti pammatiyo . . . ti panagibtur; iti panagibturyo, ti nadiosan a debosion.” (2 Pedro 1:5, 6) Isu nga agkanaig unay ti panagibtur ken ti nadiosan a debosion. Kinapudnona, tapno makapagibturtayo agingga iti panungpalan, masapul a ‘surotentayo ti nadiosan a debosion’ ken iparangarang dayta. (1 Timoteo 6:11) Ngem ania kadi a talaga ti nadiosan a debosion?

Ti Kaipapanan ti Nadiosan a Debosion

4, 5. Ania ti nadiosan a debosion?

⁴ Ti Griego a nombre para iti “nadiosan a debosion” (eu·seʹbei·a) mabalin a literal a maipatarus kas “umno a panagraem.”a (2 Pedro 1:6, Kingdom Interlinear) Kaipapananna ti nabara ken naimpusuan a rikna a naiturong iti Dios. Sigun ken W. E. Vine, ti adjetivo nga eu·se·besʹ, nga iti literal kaipapananna “naraem unay,” ipasimudaagna “ti bileg a, babaen ti panangiturong ti nasantuan a panagbuteng iti Dios, mayebkas iti napasnek nga aramid.”​—2 Pedro 2:9, Int.

⁵ Gapuna, ti ebkas a “nadiosan a debosion” tuktukoyenna ti panagraem wenno debosion ken ni Jehova a mangtignay kadatayo a mangaramid iti makaay-ayo kenkuana. Aramidentayo daytoy uray pay maipasangotayo kadagiti narigat a pakasuotan agsipud ta naimpusuan nga ay-ayatentayo ti Dios. Maysa dayta a napudno, personal a pannakirelasion ken Jehova a mayebkas babaen ti panagbibiagtayo. Naidagadag kadagiti pudno a Kristiano nga ikararagda nga “agbiag[da koma] a natalna ken naulimek a buyogen ti naan-anay a nadiosan a debosion.” (1 Timoteo 2:1, 2) Sigun kada leksikograpo a J. P. Louw ken E. A. Nida, “iti sumagmamano a pagsasao, ti [eu·seʹbei·a] iti 1 Tm 2.2 mabalin a siuumiso a maipatarus kas ‘agbiag iti wagas a kayat ti Dios a panagbiagtayo’ wenno ‘agbiag iti wagas nga imbaga ti Dios kadatayo a rumbeng a panagbiagtayo.’”

6. Ania ti pakainaigan ti nadiosan a debosion iti panagibtur?

⁶ Ad-adda itan a maawatantayo ti pakainaigan ti nadiosan a debosion iti panagibtur. Gapu ta agbibiagtayo iti wagas a kayat ti Dios a panagbiagtayo​—buyogen ti nadiosan a debosion​—kaguranatayo ti lubong, a mangsusuot iti pammatitayo iti nadumaduma a pamay-an. (2 Timoteo 3:12) Ngem awan pakatignayantayo a mangibtur iti kakasta a pakasuotan no saan a gapu iti personal a pannakirelasiontayo iti nailangitan nga Amatayo. Maysa pay, ipangag ni Jehova ti kasta a naimpusuan a debosion. Panunotenyo laengen ti riknana a mangmatmatmat manipud langit kadagidiay mangikagkagumaan a mangay-ayo kenkuana iti baet ti amin a kita ti ibubusor gapu iti debosionda kenkuana. Di ngad pakasdaawan nga “isalakan[na] dagiti tattao nga addaan nadiosan a debosion manipud iti pakasuotan”!

7. Apay a masapul a patanoren ti nadiosan a debosion?

⁷ Nupay kasta, saantay a nayanak nga addaan nadiosan a debosion, ken saantay met nga automatiko a matawid dayta kadagiti managbuteng-Dios a nagannak. (Genesis 8:21) Imbes ketdi, masapul a patanoren dayta. (1 Timoteo 4:7, 10) Masapul a reggetantayo nga inayon ti nadiosan a debosion iti panagibtur ken pammatitayo. Kinuna ni Pedro a sapulen daytoy ti “napasnek a panagregget.” (2 Pedro 1:5) Ngarud, kasanotay a mapatanor ti nadiosan a debosion?

Kasanotay a Mapatanor ti Nadiosan a Debosion?

8. Sigun ken apostol Pedro, ania ti tulbek iti panangpatanor ti nadiosan a debosion?

⁸ Inlawlawag ni apostol Pedro ti tulbek iti panangpatanor ti nadiosan a debosion. Kinunana: “Sapay koma ta ti di kaikarian a kinamanangaasi ken talna umadu kadakayo babaen ti umiso a pannakaammo iti Dios ken ni Jesus nga Apotayo, idinto ta ti nadiosan a pannakabalinna ti sibubulos a nangted kadatayo iti isuamin a banag a maipaay iti biag ken nadiosan a debosion, babaen ti umiso a pannakaammo kenkuana a nangayab kadatayo babaen ti dayag ken kinaimbag.” (2 Pedro 1:2, 3) Isu a tapno mainayon ti nadiosan a debosion iti pammati ken panagibturtayo, masapul a rumang-aytayo iti pannakaammo, kayatna a sawen, awan pagkuranganna, wenno naan-anay a pannakaammo ken Jehova a Dios ken ni Jesu-Kristo.

9. Kasano a mayilustrar a ti pananggun-od iti umiso a pannakaammo iti Dios ken ni Kristo ket saan laeng a ti panangammo iti kinasiasinoda ti ramanenna?

⁹ Ania ti kayat a sawen ti pananggun-od iti umiso a pannakaammo iti Dios ken ni Kristo? Nalawag a saan laeng a ti panangammo iti kinasiasinoda ti ramanen dayta. Tapno iyilustrar: Mabalin nga am-ammoyo ti kaarrubayo ken mabalin a kablaawanyo pay ketdi iti naganna. Ngem pautanganyo aya iti dakkel a gatad? Saan malaksid no pudpudno nga ammoyo ti kinataona. (Idiligyo ti Proverbio 11:15.) Umarngi iti dayta, saan laeng a ti panamati nga addada ken ti pannakaammo iti naganda ti kaipapanan ti umiso, wenno naan-anay a panangammo ken Jehova ken ni Jesus. Tapno situtulok a maibturantayo dagiti pakasuotan gapu kadakuada uray pay agingga ken patay, masapul a pudpudno nga am-ammotay ida. (Juan 17:3) Ania ti ramanen daytoy?

10. Ania dagiti dua a banag a ramanen ti pananggun-od iti umiso a pannakaammo ken Jehova ken ni Jesus, ken apay?

¹⁰ Dua a banag ti ramanen ti pananggun-od iti umiso, wenno naan-anay a pannakaammo ken Jehova ken ni Jesus: (1) ammuen ida kas persona​—dagiti galad, rikrikna, ken daldalanda​—ken (2) tuladen ti ulidanda. Ti nadiosan a debosion ramanenna ti naimpusuan, personal a pannakirelasion ken Jehova ket maiparangarang dayta babaen ti panagbibiagtayo. Gapuna, tapno mapatanortay dayta masapul a personal nga ammuentayo ni Jehova ken sursuruen a naimbag ti pagayatanna ken dagiti daldalanna iti amin a kabaelantayo. Tapno pudpudno nga am-ammotayo ni Jehova, nga iti ladawanna naparsuatayo, masapul nga usarentay ti kasta a pannakaammo ken ikagumaantay a tuladen. (Genesis 1:26-28; Colosas 3:10) Ket yantangay naan-anay a tinulad ni Jesus ni Jehova iti sao ken aramid, makatulong unay iti panangpatanor ti nadiosan a debosion ti umiso a pannakaammo ken ni Jesus.​—Hebreo 1:3.

11. (a) Kasanotay a magun-od ti umiso a pannakaammo iti Dios ken ni Kristo? (b) Apay a nagpateg ti panangmennamenna iti mabasbasatayo?

¹¹ Nupay kasta, kasanotay a magun-od ti umiso a pannakaammo iti Dios ken ni Kristo? Babaen ti naanep a panagadal iti Biblia ken kadagiti naibatay-Biblia a publikasion.b Ngem, tapno agresulta iti pannakapatanor ti nadiosan a debosion ti personal a panagadaltayo iti Biblia, nasken a mennamennaentayo, kayatna a sawen, pampanunoten, wenno ut-utoben, ti mabasbasatayo. (Idiligyo ti Josue 1:8.) Apay a nagpateg daytoy? Laglagipenyo a ti nadiosan a debosion kaipapananna ti nabara, naimpusuan a rikna a naiturong iti Dios. Iti Kasuratan, maulit-ulit a nainaig ti panagmennamenna iti piguratibo a puso​—ti akin-uneg a kinatao. (Salmo 19:14; 49:3; Proverbio 15:28) No ut-utobentayo a buyogen ti panangapresiar ti mabasbasatayo, sumagepsep dayta iti kaunggantayo, a mangtukay iti rikriknatayo, mangsagid iti emosiontayo, ken mangimpluensia iti pampanunottayo. Iti kasta, mapatibker ti panagadaltayo ti personal a pannakirelasiontayo ken Jehova ken matignaytayo nga agbiag iti wagas a makaay-ayo iti Dios uray pay maipasangotayo kadagiti makakarit a sirkumstansia wenno narigat a pakasuotan.

Panangalagad iti Nadiosan a Debosion iti Pagtaengan

12. (a) Sigun ken Pablo, kasano a maalagad ti maysa a Kristiano ti nadiosan a debosion iti pagtaengan? (b) Apay nga aywanan dagiti pudno a Kristiano dagiti nataenganen a nagannak?

¹² Ti nadiosan a debosion rumbeng a maipakita nga umuna iti pagtaengan. Kuna ni apostol Pablo: “No adda annak wenno appoko ti maysa a balo, sursuruen koma dagitoy nga umuna nga alagaden ti nadiosan a debosion iti sangakabbalayanda met laeng ken subadanda dagiti nagannak kadakuada ken apongda, ta daytoy makaay-ayo iti imatang ti Dios.” (1 Timoteo 5:4) Kas impakita ni Pablo, ti panangaywan kadagiti nataenganen a nagannak ket maysa nga ebkas ti nadiosan a debosion. Aywanan dagiti pudno a Kristiano dagiti nagannak kadakuada saan laeng a gapu ta rebbengenda dayta no di ket gapu ta patpatgenda ida. Ngem, saan la a dayta, bigbigenda a ti panangaywan iti pamilia ket ibilang ni Jehova a napateg. Pagaammoda unay a ti panangbaybay-a kadagiti dadakkelda iti kanito ti panagkasapulan kaipapananna ti ‘panangtallikud iti Nakristianuan a pammati.’​—1 Timoteo 5:8.

13. Apay a mabalin a pudno a maysa a karit ti panangalagad iti nadiosan a debosion iti pagtaengan, ngem ania a pannakapnek ti agtaud iti panangaywan kadagiti nagannak?

¹³ Agpayso, saan a kanayon a nalaka ti panangalagad iti nadiosan a debosion iti pagtaengan. Mabalin nga agaaddayo dagiti kameng ti pamilia. Mabalin nga addan pamilia a sungsungbatan dagiti nataengan nga annak ken mabalin nga ikarkarigatanda ti agbiruk iti pagbiag. Ti kita wenno rukod ti panangaywan a kasapulan dagiti nagannak mabalin a pakapsutenna ti pisikal, mental, ken emosional a salun-at dagidiay mangay-aywan. Nupay kasta, mabalin a mangyeg iti pudpudno a pannakapnek ti pannakaammo a ti panangaywan kadagiti nagannak ket saan laeng a ‘panangsubad’ no di pay ket makaay-ayo iti Daydiay ‘pangalaan ti nagan ti tunggal pamilia idiay langit ken ditoy daga.’​—Efeso 3:14, 15.

14, 15. Mangtedkayo iti pangarigan ti nadiosan a panangaywan dagiti annak iti nagannak.

¹⁴ Usigenyo daytoy makasagid-rikna a pasamak. Naipasango da Ellis ken dagiti lima a kakabsatna a lallaki ken babbai iti napaypayso a karit iti panangaywan ken ni tatangda iti pagtaengan. “Idi 1986, naistrok ni tatang, a namagbalin kenkuana a paralitiko,” kinuna ni Ellis. Agtitinnulong dagiti innem nga annak a mangasikaso kadagiti kasapulan ni tatangda, kas iti panangdigos ken regular a panangibalikid kenkuana tapno saan nga agluptak ti bukotna. “Ibasaanmi, kasaritami, tokaranmi. Dimi masinunuo no ammona ti maar-aramid iti aglawlawna, ngem tratuenmi a kas man la ammona ti amin a mapaspasamak.”

¹⁵ Apay a kasta la unay ti panangtaripato dagiti annak iti amada? Intuloy a kinuna ni Ellis: “Idi natay ni nanang idi 1964, bukbukoden ni Tatang a nangtaraken kadakami. Iti daydi a tiempo, 5 ti tawen ti buridekmi ket 14 ti inaunaanmi. Madadaan idi a tumulong kadakami; madadaankami met ita a tumulong kenkuana.” Nalawag, saan a nalaka ti mangaywan, ket no dadduma maupay dagiti annak. “Ngem ammomi nga apagbiit laeng a parikut ti sasaaden ni tatang,” kuna ni Ellis. “Siinanamakami iti tiempo inton kumaradkad ni tatang ken makadennaminto manen ni nanang.” (Isaias 33:24; Juan 5:28, 29) Makaay-ayo la ketdi ti kasta a napasnek a panangaywan iti nagannak iti Daydiay nangibilin kadagiti annak a raemenda dagiti dadakkelda!c​—Efeso 6:1, 2.

Nadiosan a Debosion ken ti Ministerio

16. Ania ti rumbeng a kangrunaan a rason iti aramidentayo iti ministerio?

¹⁶ No awatentayo ti awis ni Jesus a ‘surotentayo a kanayon,’ addaantayo iti annongen nga inted ti Dios, nga isu ti panangikaskasaba ti naimbag a damag ti Pagarian ken panangaramid kadagiti adalan. (Mateo 16:24; 24:14; 28:19, 20) Nalawag, pagrebbengan dagiti Kristiano ti makiraman iti ministerio kadagitoy “maudi nga al-aldaw.” (2 Timoteo 3:1) Nupay kasta, ti motibotayo a mangasaba ken mangisuro ket saan laeng a gapu ta rebbengen wenno obligasiontayo dayta. Ti nauneg a panagayat ken Jehova ti rumbeng a kangrunaan a rason iti aramidentayo ken iti kaadu ti aramidentayo iti ministerio. “Ti naruay ti puso sawen ti ngiwat,” kinuna ni Jesus. (Mateo 12:34) Wen, no agliplippias iti pusotayo ti ayat ken Jehova, awan makalapped kadatayo a mangpaneknek maipapan kenkuana kadagiti sabsabali. No ti ayat iti Dios ti motibotayo, ti ministeriotayo ket maysa a nabagas nga ebkas ti nadiosan a debosiontayo.

17. Kasanotay a mapatanor ti umiso a motibo iti ministerio?

¹⁷ Kasanotay a mapatanor ti umiso a motibo iti ministerio? Panunotenyo a buyogen ti panangapresiar dagiti tallo a rason nga inted ni Jehova kadatayo no apay a rumbeng nga isut’ ayatentayo. (1) Ay-ayatentayo ni Jehova gapu kadagiti inaramidna a maipaay kadatayo. Awanen dakdakkel pay nga ayat a naipakita ngem iti panangipaayna iti subbot. (Mateo 20:28; Juan 15:13) (2) Ay-ayatentayo ni Jehova gapu iti madama nga ar-aramidenna a maipaay kadatayo. Addaantayo iti wayawaya a makisao ken Jehova, a mangsungbat kadagiti kararagtayo. (Salmo 65:2; Hebreo 4:14-16) Bayat a yun-unatayo ti intereses ti Pagarian, sagsagrapentayo dagiti kangrunaan a kasapulan iti biag. (Mateo 6:25-33) Umaw-awattayo iti nawadwad a naespirituan a taraon a makatulong kadatayo a mangsaranget kadagiti parikut a pakaipasanguantayo. (Mateo 24:45) Ken naparaburantayo iti panagbalin a paset ti sangalubongan a Nakristianuan a panagkakabsat a pudno a mangiduma kadatayo iti lubong. (1 Pedro 2:17) (3) Ay-ayatentayo met ni Jehova gapu iti aramidennanto pay a maipaay kadatayo. Gapu iti ayatna, ‘petpetpetantayo ti napaypayso a biag’​—biag nga agnanayon iti masanguanan. (1 Timoteo 6:12, 19) No panunotentayo ti panagayat ni Jehova kadatayo, tignayennatay la ketdi ti pusotayo a sipapasnek a mangisarsarita kadagiti sabsabali ti maipapan kenkuana ken kadagiti napateg a panggepna! Saanen a nasken pay nga ibaga dagiti dadduma no ania ti aramidentayo wenno no kasano kaadu ti aramidentayo iti ministerio. Tignayennatay ti pusotayo a mangaramid iti amin a kabaelantayo.

18, 19. Ania a lapped ti pinagballigian ti maysa a kabsat a babai tapno mabalinanna ti makiraman iti ministerio?

¹⁸ Uray iti sango dagiti makakarit a sirkumstansia, ti puso a napnuan nadiosan a debosion ket matignay nga agsao. (Idiligyo ti Jeremias 20:9.) Naipakita daytoy iti kapadasan ni Stella, maysa a managbabain unay a Kristiano a babai. Idi damona ti agadal iti Biblia, kinunana iti nakemna, ‘Pulos a diak mabalinan ti mamalaybalay!’ Inlawlawagna: “Nakataltalnaak idi. Pulos a diak maitured ti umasideg ken makisarita kadagiti sabsabali.” Bayat ti panagad-adalna, dimmakkel ti panagayatna ken Jehova, ket rimmayray ti tarigagayna a mangisarsarita maipapan kenkuana kadagiti sabsabali. “Malagipko ti imbagak iti nangisuro kaniak iti Biblia, ‘Tarigagayak unay ti agsao, ngem diak kabaelan, ket talaga a pakasikorak dayta.’ Pulos a diak malipatan ti imbagana kaniak: ‘Stella, agyamanka ta kayatmo ti agsao.’”

¹⁹ Di nagbayag, nabaelan ni Stella a kinasabaan ti kaarrubana. Kalpasanna nakiramanen iti panangasaba iti binalaybalay iti kaunaan a gundaway. Para kenkuana, maysa dayta a dakkel nga addang. (Aramid 20:20, 21) Malagipna: “Insuratko ti presentasionko. Ngem kasta unay ti amakko ta uray pay no adda iti sangok, napalalo ti nerbiosko a mangtaldiap iti notak!” Itatta, nasurok a 35 a tawenen ti napalabas, managbabain pay laeng ni Stella. Ngem, pagaayatna ti ministerio iti tay-ak ken addaan iti makapnek a paset iti dayta.

20. Ania a pangarigan ti mangipakita nga uray ti pannakaidadanes wenno pannakaibalud dina mapagulimek dagiti nasungdo a Saksi ni Jehova?

²⁰ Uray ti pannakaidadanes wenno pannakaibalud dina mapagulimek dagiti nasungdo a Saksi ni Jehova. Usigenyo ti kapadasan da Ernst ken Hildegard Seliger ti Alemania. Gapu iti pammatida, no pagtiponen, nasurok nga 40 a tawen a naipupokda kadagiti kampo konsentrasion dagiti Nazi ken kadagiti pagbaludan dagiti Komunista. Uray pay addada iti uneg ti pagbaludan, intuloyda ti nangpaneknek kadagiti dadduma a balud. Linagip ni Hildegard: “Imbilangdak dagiti opisial ti pagbaludan a napeggad unay, gapu ta, kas kinuna ti maysa a guardia a babai, agmalmalem a nangpaneknekak maipapan iti Biblia. Isu nga impisokdak iti bartolina.” Idi naruk-atandan, binusbos da Brother ken Sister Seliger ti amin a tiempoda iti Nakristianuan a ministerio. Agpadada a simamatalek a nagserbi agingga iti ipapatayda. Pimmusay ni Brother Seliger idi 1985 ket ni baketna idi 1992.

21. Ania ti masapul nga aramidentayo tapno mainayon ti nadiosan a debosion iti panagibturtayo?

²¹ No siaanep nga adalentayo ti Sao ti Dios ken ut-utobentayo a buyogen ti panangapresiar ti maad-adaltayo, rumang-aytayo iti umiso a pannakaammo ken Jehova a Dios ken ni Jesu-Kristo. Iti kastoy a wagas, maparayraytayo dayta nagpateg a galad​—nadiosan a debosion. No awan ti nadiosan a debosion saantay a maibturan dagiti nadumaduma a pakasuotan a dumteng kadatayo kas Kristiano. Gapuna, surotentayo ti balakad ni apostol Pedro, nga itultuloytayo nga ‘inayon iti pammatitayo ti panagibtur ket iti panagibturtayo, ti nadiosan a debosion.’​—2 Pedro 1:5, 6.