Panangilasin iti Atap nga Animal ken iti Markana
PAGRAGSAKANYO kadi a solbaren ti maysa a burburtia? Tapno maaramid dayta, agsapulkayo kadagiti pamalatpatan a tumulong kadakayo. Iti naipaltiing a Saona, mangipaay ti Dios kadagiti pangripiripan no maipapan iti numero 666, ti nagan, wenno marka, ti atap nga animal a tuktukoyen ti Apocalipsis kapitulo 13.
Iti daytoy nga artikulo, usigentayo ti uppat a kangrunaan nga argumento—napapateg a pamalatpatan—a mangipalgak iti kaipapanan ti marka ti animal. Usigentayo (1) no kasano ti pannakapili no dadduma dagiti nagan iti Biblia, (2) ti pakabigbigan ti atap nga animal, (3) no ania ti kaipapanan ti 666 kas “numero ti tao,” ken (4) ti kaipapanan ti numero 6 ken apay a namitlo a naulit, a napagdadagup ti 600 ken 60 ken 6, wenno 666.—Apocalipsis 13:18.
Nagnagan iti Biblia—Saan Laeng a Pangtukoy
Dagiti nagan iti Biblia ket masansan a naisangsangayan ti kaipapananda, nangruna no ti Dios ti nangipaay. Kas pagarigan, gapu ta agbalin ni Abram kas ama ti nasnasion, ti Dios binaliwanna ti nagan ti patriarka iti Abraham, kayatna a sawen “Ama ti Maysa nga Umariwekwek.” (Genesis 17:5) Ti Dios imbilinna kada Jose ken Maria a panaganandanto ti anak ni Maria iti Jesus, kayatna a sawen “Ni Jehova ti Pakaisalakanan.” (Mateo 1:21; Lucas 1:31) Maitunos iti kaipapanan dayta a nagan, pinagbalin ni Jehova a posible ti pannakaisalakantayo babaen ti ministerio ken sakripisio nga ipapatay ni Jesus.—Juan 3:16.
Maitunos iti dayta, ti numero 666 nga inted-Dios a nagan masapul nga isimbolona dagiti kalidad a matmatan ti Dios a mangipabigbig iti animal. Siempre, tapno matarusan dagita a kalidad, kasapulan a mabigbigtayo ti mismo nga animal ken adalentayo ti maipapan kadagiti aramidna.
Naibutaktak ti Animal
Ti libro ti Biblia a Daniel adu ti ilawlawagna maipapan iti kaipapanan dagiti simboliko nga animal. Naglaon ti kapitulo 7 iti detalyado a panangiladawan kadagiti “uppat a nakadakdakkel nga an-animal”—leon, oso, leopardo, ken nakabutbuteng nga animal nga addaan dadakkel a landok a ngipen. (Daniel 7:2-7) Ibaga kadatayo ni Daniel a dagitoy nga animal isimboloda dagiti “ari,” wenno dagiti napolitikaan a pagarian, a nagsasaruno a nagturay kadagiti nalawa ti sinaknapanda nga imperio.—Daniel 7:17, 23.
Maipapan iti animal iti Apocalipsis 13:1, 2, ilawlawag ti The Interpreter’s Dictionary of the Bible a dayta nga animal “adda kenkuana dagiti amin a pakabigbigan dagiti uppat nga animal iti sirmata ni Daniel . . . Maitunos iti dayta, daytoy nga umuna nga animal [iti Apocalipsis] irepresentarna dagiti nagtipon a puersa dagiti amin a napolitikaan a turay ditoy lubong a maibusor iti Dios.” Dayta a panangmatmat ket pinatalgedan ti Apocalipsis 13:7, a nagkuna maipapan iti animal: “Naited iti dayta ti autoridad iti tunggal tribu ken ili ken pagsasao ken nasion.”a
Apay nga inusar ti Biblia dagiti animal kas simbolo ti turay ti tao? Adda di kumurang a dua a rason. Umuna, gapu ta ti pakasaritaan dagiti gobierno narusep kadagiti inaanimal a panagibukbok iti dara kadagiti naglabas a siglo. “Ti gubat ti maysa kadagiti nagtultuloy a paset ti historia,” insurat da historiador Will ken Ariel Durant, “ken saan a nagsardeng dayta uray naipasdek ti sibilisasion ken demokrasia.” Anian a pudno a ti “tao dinominaranna ti tao iti pakadangrananna”! (Eclesiastes 8:9) Ti maikadua a rason, “ti dragon [ni Satanas] intedna iti animal ti pannakabalinna ken ti tronona ken dakkel nga autoridad.” (Apocalipsis 12:9; 13:2) Maitunos iti dayta, ti Diablo ti gubuayan ti natauan a turay, isu a ti inaanimal wenno arig-dragon a kababalinna ti iparparangarang dayta a turay.—Juan 8:44; Efeso 6:12.
Ngem saanna a kaipapanan daytoy a tunggal agturay a tao ket direkta nga iturturong ni Satanas. Kinapudnona, iti maysa a pamay-an, dagiti gobierno ti tao agserbida kas “ministro ti Dios,” a mangipapaay iti kinatalged iti kagimongan, a no awan dayta agraira ti riribuk. Ken adda dagiti lider a nangsalaknib kadagiti napateg a kalintegan ti tao, agraman ti kalintegan a makiraman iti pudno a panagdayaw—banag a saan a kayat ni Satanas. (Roma 13:3, 4; Esdras 7:11-27; Aramid 13:7) Kaskasdi, gapu iti impluensia ti Diablo, awan ti tao wenno institusion ti tao a nakabael a nangyeg iti manayon a talna ken kinatalged kadagiti umili.b—Juan 12:31.
“Natauan a Numero”
Ti maikatlo a pamalatpatan tapno maawatan ti kaipapanan ti 666 ket ti pannakatukoyna kas “numero ti tao,” wenno, kas iti panangawag ti The Amplified Bible, “natauan a numero.” Dayta a sasao ket saan a mabalin a tumukoy iti maysa a tao, yantangay ni Satanas—saan nga ti asinoman a tao—ti mangiturturay iti animal. (Lucas 4:5, 6; 1 Juan 5:19; Apocalipsis 13:2, 18) Imbes ketdi, yantangay addaan ti animal iti “natauan a numero,” wenno marka, ipasimudaagna a natauan dayta, saan nga espiritu wenno demonio, ken mangiparparangarang ngarud kadagiti natauan a kalidad. Ania dagita a kalidad? Sumungbat ti Biblia: “Amin [a tattao] nagbasol ken agkurang iti dayag ti Dios.” (Roma 3:23) Addaan ti animal iti “natauan a numero,” ngarud, mangipasimudaag a dagiti gobierno iparangarangda ti sibabasol a kasasaad ti tao, ti marka ti basol ken kinaimperpekto.
Paneknekan dayta ti historia. “Naggibus ti amin a timmanor a sibilisasion,” kinuna ti dati a U.S. Secretary of State Henry Kissinger. “Naglaon ti historia kadagiti panagregget a napaay, ambision a saan a pimmayso . . . Isu a kas maysa a historiador, ibagak a nasken a bigbigen ti maysa a talaga a saan a malapdan ti didigra.” Ti napudno a panangmatmat ni Kissinger paneknekanna daytoy a nagpateg a kinapudno iti Biblia: “Saan a kukua ti naindagaan a tao ti dalanna. Saan a kukua ti tao a magmagna uray ti panangiturong iti addangna.”—Jeremias 10:23.
Ita ta naammuantayo no ania ti animal ken naawatantayo ti panangmatmat ti Dios iti dayta, mabalintayon nga usigen ti maudi a paset ti misterio—ti numero nga innem ken no apay a namitlo a naulit—kayatna a sawen, 666, wenno napagdadagup nga 600 ken 60 ken 6.
Namitlo a Naulit ti Numero nga Innem—Apay?
Iti Kasuratan, adda dagiti numero a simboliko ti kaipapananda. Kas pagarigan, ti numero a pito ket masansan a nausar a mangisimbolo iti banag a kompleto, wenno perpekto, iti panangmatmat ti Dios. Kas pagarigan, ti lawas a panamarsua ti Dios ket buklen ti pito nga “aldaw,” wenno nawatiwat a periodo dagiti panawen, a kabayatan dayta, naan-anay nga itungpal ti Dios ti panggepna a panamarsua mainaig iti daga. (Genesis 1:3–2:3) Dagiti “sasao” ti Dios ket kasla pirak a “napasin-aw iti mamimpito,” gapuna, naan-anay a napasudi. (Salmo 12:6; Proverbio 30:5, 6) Ti agkukutel a ni Naaman naibaga nga agdigus iti mamimpito a daras iti Karayan Jordan, ket naan-anay nga immimbag idi inaramidna dayta.—2 Ar-ari 5:10, 14.
Ti numero nga innem ket agkurang iti maysa tapno pito. Saan kadi a maitutop dayta a simbolo ti banag nga imperpekto, wenno depektibo, iti panangmatmat ti Dios? Talaga a kasta! (1 Cronicas 20:6, 7) Kanayonanna, ti mamitlo a pannakaulit ti numero nga innem, kas 666, sibibileg nga ipagpaganetgetna dayta a kinaimperpekto. Umiso dayta a panangmatmat yantangay ti 666 ket maysa a “natauan a numero,” kas naammuantayo. Gapuna, ti rekord ti animal, ti ‘natauan a numerona,’ ken ti mismo nga 666 awan duadua a maymaysa ti tukoyenda—nakaro a pagkurangan ken pannakapaay iti panangmatmat ni Jehova.
Ti pannakailadawan dagiti pagkurangan ti animal ipalagipna ti nadakamat maipapan ken ni Ari Belsazar ti nagkauna a Babilonia. Babaen ken ni Daniel, kinuna ni Jehova iti agturay: “Natimbangka iti gagantingan ket nasarakanka a nagkurang.” Iti dayta met laeng a rabii, napapatay ni Belsazar, ket narebbek ti nabileg nga Imperio ti Babilonia. (Daniel 5:27, 30) Umasping iti dayta, ti panangukom ti Dios iti napolitikaan nga animal ken dagidiay addaan iti markana kaipapananna ti panungpalan dayta nga animal ken dagiti sumupsuporta kenkuana. Ngem iti dayta a pasamak, ti Dios duprakenna saan laeng a ti maysa a napolitikaan a sistema no di ket ti amin a turay ti tao. (Daniel 2:44; Apocalipsis 19:19, 20) Anian a nagpateg ngarud a liklikantayo ti maaddaan iti makapapatay a marka ti animal!
Ti Kaipapanan ti Marka
Kalpasan unay nga impalgakna ti numero 666, dinakamat ti Apocalipsis dagiti 144,000 a pasurot ti Kordero, ni Jesu-Kristo, a naisurat kadagiti mugingda ti naganna ken ti nagan ni Amana, ni Jehova. Dagitoy a nagan ti mangipabigbig a kukua ida ni Jehova ken ti Anakna, a pakaidayawanda a saksian. Umasping iti dayta, dagidiay addaan iti marka ti animal ipakpakaammoda nga agserserbida iti animal. Gapuna, ti marka, iti makannawan man nga ima wenno iti muging, ket simbolo a mangipabigbig iti daydiay agdaydayaw kadagiti arig-animal a napolitikaan a sistema ti lubong. Dagidiay addaan iti marka ipapaayda ken “Cesar” ti rumbeng a kukua ti Dios. (Lucas 20:25; Apocalipsis 13:4, 8; 14:1) Kasano? Babaen ti panagdayaw a naibuyog iti panangbigbigda iti napolitikaan nga estado, kadagiti simbolona, ken iti namilitaran a bilegna, a pagtaltalkanda a mangyeg iti namnama ken pannakaisalakan. Agingga laeng sao ti panagdayawda iti pudno a Dios.
Maisupadi iti dayta, idagadag kadatayo ti Biblia: “Dikay ikabil ti panagtalekyo kadagiti natan-ok, wenno uray iti anak ti naindagaan a tao, a kenkuana awan pannakaisalakan. Ti espirituna pumanaw, isu agsubli iti dagana; iti dayta nga aldaw mapukaw dagiti panunotna.” (Salmo 146:3, 4) Dagidiay mangipangag iti dayta a masirib a balakad saanda a maawanan iti namnama uray no mapaay dagiti gobierno a mangtungpal kadagiti karida wenno no maipababa dagiti natan-ok a lider.—Proverbio 1:33.
Dina kaipapanan daytoy a dagiti pudno a Kristiano buyaenda lattan ti mapaspasamak iti sangatauan. Maisupadi iti dayta, siaaktibo nga iwaragawagda ti maysa a gobierno a mangsolbar kadagiti parikut ti sangatauan—ti Pagarian ti Dios, nga irepresentarda.—Mateo 24:14.
Ti Pagarian ti Dios—Ti Kakaisuna a Namnama ti Sangatauan
Idi adda ni Jesus ditoy daga, ti Pagarian ti Dios ti kangrunaan a tema ti panangasabana. (Lucas 4:43) Iti modelo a kararag ni Jesus, a no dadduma maawagan iti Kararag ti Apo, insurona kadagiti pasurotna nga ikararagda ti iyaay dayta a Pagarian ken ti pannakaaramid ditoy daga ti pagayatan ti Dios. (Mateo 6:9, 10) Ti Pagarian ket maysa a gobierno a mangituray iti intero a daga, saan a manipud iti maysa a kabesera ditoy daga, no di ket manipud langit. Gapuna, inawagan dayta ni Jesus a “pagarian ti langlangit.”—Mateo 11:12.
Asino pay koma ti ad-adda a maikari nga Ari iti dayta a Pagarian no saan a ni Jesu-Kristo, daydiay natay maigapu kadagiti iturayanna iti masanguanan? (Isaias 9:6, 7; Juan 3:16) Iti din agbayag, daytoy a perpekto nga Agturay, a maysa itan a mannakabalin nga espiritu a persona, igarangugongna ti animal, dagiti ar-ari, ken dagiti buyot ti animal iti “umap-apuy a danaw a sumsumged iti asupre,” a simbolo ti naan-anay a pannakadadael. Ngem saan la a dayta. Ni Jesus pukawennanto met ni Satanas, banag a dinto pulos maaramid ti tao.—Apocalipsis 11:15; 19:16, 19-21; 20:2, 10.
Ti Pagarian ti Dios iyegna ti talna kadagiti amin a natulnog nga iturayanna. (Salmo 37:11, 29; 46:8, 9) Awanton uray ti ladingit, saem, ken ipapatay. Anian a nagdayag a namnama para kadagiti agtalinaed nga awanan iti marka ti animal!—Apocalipsis 21:3, 4.
[Footnotes]
a Para iti detalyado a pannakausig dagitoy a bersikulo, kitaenyo ti kapitulo 28 ti libro nga Apocalipsis—Ti Grande a Tampokna Asidegen!, nga impablaak dagiti Saksi ni Jehova.
b Nupay mabigbigda nga inaanimal ti panangituray ti tao, dagiti pudno a Kristiano agpasakupda kadagiti gobierno a “nangatngato nga autoridad,” kas imbilin ti Biblia. (Roma 13:1) Ngem no bilinen ida dagiti autoridad nga agtignay maikontra iti linteg ti Dios, ‘agtulnogda iti Dios kas agturay imbes a kadagiti tattao.’—Aramid 5:29.
[Kahon iti panid 5]
Dagiti Pamalatpatan iti Kaipapanan ti 666
1. Dagiti nagan iti Biblia masansan nga adda ipalgakda maipapan iti galad wenno panagbiag ti makinnagan, kas iti kaso da Abraham, Jesus, ken adu a dadduma pay. Kasta met, ti numero a nagan ti animal isimbolona dagiti kalidad ti animal.
2. Iti libro ti Biblia a Daniel, dagiti nagduduma nga animal isimboloda dagiti agsasaganad a natauan a pagarian, wenno imperio. Ti mangibagi nga animal iti Apocalipsis 13:1, 2 isimbolona ti sangalubongan a napolitikaan a sistema, a pinabileg ken iturturong ni Satanas.
3. Ti animal nga addaan iti “numero ti tao,” wenno “natauan a numero,” ipasimudaagna a maysa daytoy a grupo dagiti tattao, saan a demonio. Gapuna, iparangarangna dagiti natauan a pagkapuyan gapu iti basol ken kinaimperpekto.
4. Iti panangmatmat ti Dios, ti bilang nga innem, a nakurang no idilig iti dinakamat ti Biblia a pito a mangitakder iti kinanaan-anay wenno kinaperpekto, ipasimudaagna ti kinaimperpekto. Ti marka nga 666 ipaganetgetna dayta a kinaimperpekto babaen ti mamitlo a panangulit iti numero.
[Dagiti Ladawan iti panid 6]
Napaneknekan a napaay ti turay ti tao, kas maitutop nga isimbolo ti numero 666
[Credit Line]
Mabisbisin nga ubing: UNITED NATIONS/Rinetrato ni F. GRIFFING
[Dagiti Ladawan iti panid 7]
Ni Jesu-Kristo iyegna ti perpekto a turay ditoy daga