Ipakita dagiti komento da Samuel, Teresa, ken Magdalene a nadumaduma ti rason nga agkarkararag dagiti tattao. Nasaysayaat ti rason ti dadduma ngem iti sabsabali. Adda dagiti naimpusuan a kararag; adda met dagiti saan. Ngem marikna ti minilion a tattao a kasapulanda ti agkararag, idawatda man a makapasada iti eksaminasion iti eskuelaan, mangabak ti paboritoda a team, tulongan ti Dios ti pamiliada, wenno aniaman pay nga idawatda. Kinaagpaysuanna, ipakita dagiti surbey a regular met nga agkarkararag uray ti dadduma nga awan relihionna.

Agkarkararagka kadi? No wen, ania ti ikarkararagmo? Managkararagka man wenno saan, mabalin a mapanunotmo: ‘Talaga kadi nga adda pagsayaatanna ti panagkararag? Adda kadi dumdumngeg?’ Kuna ti maysa a mannurat a ti panagkararag ket maysa laeng a “pamay-an ti panangagas a mangparelaks.” Kasta met laeng ti kapanunotan ti dadduma a doktor ta ibagada a ti kararag ket maysa a kita ti “alternatibo nga agas.” Maysa la kadi a rutina ti ar-aramiden dagidiay agkarkararag wenno maysa laeng dayta a pangparelaks?

Iti sabali a bangir, ipakita ti Biblia a ti kararag ket saan la a basta pamay-an ti panangagas. Ibagbagana a talaga nga adda dumdumngeg kadagidiay husto ti panagkararag ken ikarkararagda. Pudno kadi daytoy? Kitaentayo dagiti ebidensia.

Para iti dadduma, masayang laeng ti panawenda no agkararagda ta awan met ti dumdumngeg. Pinadas met ti dadduma ti agkararag ngem kasla di masungsungbatan dagiti kararagda. Maysa nga ateista ti nagkararag iti pampanunotenna a Dios: “Sungbatannak uray arasaas laeng.” Ngem kinunana nga “awan pulos sungbat” ti Dios.

Ngem ipasigurado ti Biblia nga adda pudpudno a Dios ken dengdenggenna dagiti kararagtayo. Nairekord iti Biblia dagitoy a sasao a naiturong kadagiti tattao idi un-unana: “Di bumurong [wenno sigurado] nga ipaayannakanto [ti Dios] iti parabur gapu iti uni ti ikkismo; apaman a mangngegna pudno a sungbatannakanto.” (Isaias 30:19) Kuna ti sabali pay a teksto ti Biblia: “Ti kararag dagidiay napalungdo [wenno nalinteg] pakaragsakan [ti Dios].”​—Proverbio 15:8.

Salaysayen met ti Biblia ti maipapan kadagiti tattao a nasungbatan ti kararagda. Kuna ti maysa a teksto a ni Jesus ‘insangitna ti nagkararag iti Dios a makaisalakan kenkuana’ ket ‘naipangag’ isuna. (Hebreo 5:7, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Mabasa pay ti dadduma a pagarigan iti Daniel 9:21 ken 2 Cronicas 7:1.

Apay ngarud nga ipagarup ti dadduma a di masungsungbatan dagiti kararagda? Tapno masungbatan dagiti kararagtayo, masapul nga agkararagtayo laeng iti Dios a tuktukoyen ti Biblia, ni Jehova,a saan nga iti asinoman wenno iti aniaman. Kayat met ti Dios a ‘dumawattayo maitunos iti pagayatanna’​—kadagiti bambanag a makaay-ayo kenkuana. No kasta ti panagkararagtayo, ipasigurado ti Dios kadatayo a “denggennatayo.” (1 Juan 5:14) Tapno ngarud masungbatan dagiti kararagtayo, masapul nga am-amuentayo ti pudno a Dios ken adalentayo no ania ti pagayatanna.

Adu ti mamati a ti kararag ket saan la a basta paset ti narelihiosuan a rutina no di ket talaga a dengdenggen ken sungsungbatan ti Dios dagiti kararag. Kuna ni Isaac a taga-Kenya: “Inkarkararagko a maawatak koma ti Biblia. Di nagbayag, adda immasideg kaniak ket kunana a tulongannak nga agadal iti Biblia.” Sabali met ti kapadasan ni Hilda a taga-Pilipinas. Kayatna nga isardeng ti agsigarilio ngem namin-adu a napaay. Isu a kinuna ni lakayna, “Padasem ngata nga ikararag a tulongannaka ti Dios?” Inaramidna dayta ket kinunana: “Nasdaawak iti epekto ti tulongna kaniak. Panagriknak, in-inut a napukaw ti tarigagayko nga agsigarilio ket naisardengko met laeng dayta.”

Interesado ngata ti Dios a mangtulong kenka kadagiti pakadanagam a maitunos iti pagayatanna?

Kayat ti Dios nga agbalinka a gayyemna.

Importante ti komunikasion iti aggayyem tapno tumibker ti relasionda. Kasta met, aw-awisennatayo ti Dios a makisarita kenkuana tapno agbalintayo a nadekket a gayyemna. Kunana: “Awagandakto ken umaykayo ken agkararagkayo kaniak, ket denggenkayto.” (Jeremias 29:12) Kada makisaritaka iti Dios, ‘umas-asidegka [kenkuana], ket umasideg’ met kenka. (Santiago 4:8, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) Ipasigurado ti Biblia: “Ni Jehova asideg kadagidiay amin nga umaw-awag kenkuana.” (Salmo 145:18) No kanayontayo nga agkararag iti Dios, umuneg ti pannakigayyemtayo kenkuana.

Kayatnaka a tulongan ti Dios.

Kinuna ni Jesus: ‘Siasino kadakayo a ti anakna dumawat iti tinapay​—iyawatannanto kadi iti bato? Wenno, nalabit, dumawatto iti ikan​—iyawatannanto kadi iti serpiente? Gapuna, no ammoyo ti mangted iti naimbag a sagsagut iti annakyo, anian a nangnangruna pay a kasta ni Amayo nga adda iti langlangit mangted iti naimbag a bambanag kadagidiay agdawdawat kenkuana!’ (Mateo 7:9-11) Wen, aw-awisennaka ti Dios nga agkararag ta “maseknan” kenka ken kayatnaka a tulongan. (1 Pedro 5:7) Aw-awisennaka pay ketdi nga umasideg kenkuana no adda problemam. Ibaga ti Biblia: “Dikay maringgoran iti aniaman, no di ket iti amin a banag babaen iti kararag ken araraw agraman panagyaman maipakaammo koma dagiti dawatyo iti Dios.”​—Filipos 4:6.

Adda naespirituan a kasapulan dagiti tattao.

Sigun kadagiti eksperto iti ug-ugali ti tao, minilion ti makarikna a kasapulanda ti agkararag, uray ti dadduma a di mamati ken agduadua nga adda Dios.a Paneknekan dayta a talaga a naaramid ti tao nga adda naespirituan a kasapulanna​—ti panangidalan ti Dios. Kinuna ni Jesus: “Naragsak dagidiay sipapanunot iti naespirituan a kasapulanda.” (Mateo 5:3) Ti maysa a pamay-an tapno mapennek dayta a panagkasapulan ket ti regular a pannakisarita iti Dios.

Ania dagiti manamnamatayo a pagsayaatanna no awatentayo ti awis ti Dios nga agkararag kenkuana?

Sakbay nga aramidem ti maysa a banag, mabalin a maisaludsodmo, ‘Ania ti maitulongna daytoy kaniak?’ Ngem no isaludsodmo dayta sakbay nga agkararagka, ti la kadi bagim ti pampanunotem? Saan met ketdi. Normal laeng a kayattayo a maammuan no adda pagsayaatan ti panagkararag. Uray ti naimbag a tao a ni Job, naisaludsodna: ‘No umawagak kenkuana, sungbatannak ngata?’​—Job 9:16.

Iti napalabas nga artikulo, naammuantayo dagiti pammaneknek a ti kararag ket saan la a basta paset ti narelihiosuan a rutina wenno maysa a pangparelaks. Talaga a dumdumngeg ti pudno a Dios kadagiti kararag. No umiso ti panagkararagtayo ken dagiti ikarkararagtayo, denggennatayo. Kinaagpaysuanna, aw-awisennatayo nga umasideg kenkuana. (Santiago 4:8) Ania ngarud ti manamnamatayo no pagbalinentayo ti kararag a paset ti biagtayo? Kitaentayo ti tallo kadagiti maitedna a pagsayaatan.

Talna ti panunot.

No maipasangoka kadagiti problema ken karit iti biag, mariknam kadi a kasla sumukokan? Iparegta ti Biblia nga ‘agkararagtayo a di agressat’ kadagita a kasasaad ken ‘ipakaammotayo dagiti dawattayo iti Dios.’ (1 Tesalonica 5:17; Filipos 4:6) Ipasigurado ti Biblia a no agkararagtayo, “ti talna ti Dios a mangringbaw iti isuamin a panunot saluadannanto dagiti puso[tayo] ken dagiti pannakabalin ti isip[tayo].” (Filipos 4:7) Maaddaantayo iti talna ti panunot no iyebkastayo iti nailangitan nga Amatayo ti amin a pakaproblemaantayo. Kinapudnona, iparparegtana nga aramidentayo dayta. “Ipalladawmo ti dadagsenmo ken Jehova a mismo, ket isu saranayennakanto,” kuna ti Salmo 55:22.

Iti intero a lubong, di mabilangen ti nakarikna iti kasta a talna. Kuna ni Hee Ran a taga-South Korea: “Uray adda nadadagsen a problemak, no inkararagko dagitan, mariknak a lumag-anda ken adda pigsak nga agandur.” Kuna met ni Cecilia a taga-Pilipinas: “Kas ina, madandanaganak unay kadagiti annakko, kasta met ken ni nanangko a din makailasin. Ngem gapu iti kararag, maitultuloyko latta ti inaldaw a panagbiagko ken basbassiten dagiti pakadanagak. Ammok a tulongannak ni Apo Jehova a mangaywan kadakuada.”

Liwliwa ken pigsa no maipasango iti pannubok.

Maipaspasangoka kadi iti nakaro nga stress, wenno nalabit iti delikado wenno makapaladingit a situasion? Makapagin-awa unay ti panagkararag iti “Dios ti amin a liwliwa.” Ibagbaga ti Biblia a ‘liwliwaennatayo ti Dios iti amin a rigattayo.’ (2 Corinto 1:3, 4) Kas pagarigan, idi nariribukan unay ni Jesus, “nagparintumeng ket nangrugi nga agkararag.” Ti resultana? “Nagparang kenkuana ti maysa nga anghel manipud langit ket isu pinabilegna.” (Lucas 22:41, 43) Ti sabali pay a pagarigan ket ti matalek a ni Nehemias. Binutbuteng dagiti dakes a tattao ta kayatda a pasardengen a mangaramid iti trabaho nga intalek ti Dios. Inkararagna: “Ita papigsaem dagiti imak.” Impakita dagiti simmaruno a napasamak a talaga a tinulongan ti Dios isuna a manglaban iti butengna ken agballigi iti trabahona. (Nehemias 6:9-16) Nasayaat met ti kapadasan ni Reginald a taga-Ghana. Kinunana: “No agkararagak, aglalo no maipasangoak kadagiti nakaro a pakarigatan, panagriknak, ibagbagak ti problemak iti maysa a talaga a makatulong kaniak ken mangipaspasigurado kaniak nga awan rumbeng a pagdanagak.” Wen, maliwliwanatayo ti Dios no agkararagtayo kenkuana.

Sirib manipud iti Dios.

Mabalin a permanente ti epektona kadatayo ken kadagiti ay-ayatentayo ti dadduma a desisiontayo. Kasanotayo a makaaramid kadagiti umiso a desision? Kuna ti Biblia: “No ti asinoman kadakayo agkurang iti sirib [aglalo no maipasango iti pannubok], agtultuloy koma nga agdawat iti Dios, ta isu mangted a sipaparabur kadagiti isuamin ken awanan panangumsi; ket maitedto dayta kenkuana.” (Santiago 1:5) No ikararagtayo iti Dios nga ikkannatayo iti sirib, usarenna ti nasantuan nga espirituna a mangidalan kadatayo tapno makapagdesisiontayo iti umiso. Kinaagpaysuanna, mabalin nga espesipiko a dumawattayo iti nasantuan nga espiritu ta impasigurado ni Jesus a “ti Ama sadi langit mangtedto iti nasantuan nga espiritu kadagidiay agdawdawat kenkuana!”​—Lucas 11:13.

Uray ni Jesus, nariknana a kasapulanna ti agpatulong iti Amana no agaramid idi kadagiti napateg a desision. Ibagbaga ti Biblia nga idi nagpili iti 12 a lallaki nga agbalin nga apostolna, ‘nagpatpatnag a nagkararag iti Dios.’​—Lucas 6:12.

Kas ken Jesus, adu ita ti tumalged ti riknada no makitkitada no kasano a sungsungbatan ti Dios ti panagpatulongda a mangaramid iti umiso a desision. Inestoria ni Regina a taga-Pilipinas ti nadumaduma a problemana, kas iti panangsuportana iti bagina ken iti pamiliana kalpasan a natay ti asawana, pannakaikkatna iti trabaho, ken rigatna a mangpadpadakkel kadagiti annakna. Ania ti mangtultulong kenkuana tapno makapagdesision iti umiso? Kunana, “Kanayon nga ikarkararagko ti tulong ni Apo Jehova.” Imbaga met ni Kwabena a taga-Ghana no apay a nagpatulong iti Dios, “Napukawko ti trabahok iti konstruksion a dakkel ti sueldona.” Bayat a pampanunotenna no ania ti pilienna a trabaho, kunana, “Kanayon nga inkarkararagko ken Apo Jehova nga idalannak tapno umiso ti agbalin a desisionko.” Innayonna, “Talaga a nariknak a tinulongannak ni Apo Jehova a mangpili iti trabaho a makatulong tapno masuportarak ti pisikal a kasapulak ken saanko a mabaybay-an ti espiritualidadko.” Mabalin met a mariknam ti panangidalan ti Dios no ikararagmo dagiti bambanag a makaapektar iti relasionmo kenkuana.

Naibagan ti tallo kadagiti pagsayaatan a maited ti kararag kenka. (Kitaem ti ad-adu pay iti kahon a “Dagiti Maited ti Kararag.”) Ngem tapno matagiragsakmo dagita, masapul nga umuna nga am-ammuem ti Dios ken ti pagayatanna. No kayatmo nga aramiden dayta, paregtaendaka nga agpatulong kadagiti Saksi ni Jehova a mangadal iti Biblia.a Dayta ti umuna nga addang a maaramidam tapno agbalinka a nadekdekket iti “Managdengngeg iti kararag.”​—Salmo 65:2.