Ania ti mapanunotmo no mangngegmo ti “Asidegen ti panungpalan ti lubong!”? Mapanunotmo kadi ti asteroid nga agtupak iti daga a mangpukaw iti amin a biag? Wenno aggigiddan a kalamidad wenno didigra? Wenno panagbettak ti Gubat Sangalubongan III? Mabalin nga agdanag wenno agbuteng ti dadduma gapu kadagita nga eksena, ken adda met dagiti agduadua.

Kuna ti Biblia: “Umayton ti panungpalan.” (Mateo 24:14) Maawagan met dayta iti “naindaklan nga aldaw ti Dios” ken “Armagedon.” (Apocalipsis 16:14, 16) No maipapan iti dayta a topiko, agduduma ti ibagbaga dagiti relihion, ken karkarna ken nakabutbuteng ti kapanunotan ti kaaduan. Ngem nalawag ti kuna ti Biblia maipapan iti panungpalan​—ti kaipapananna ken ti saanna a kaipapanan. Ipakita met ti Biblia no talaga nga asidegen ti panungpalan. Kangrunaanna, isurona no kasanotayo a maisalakan! Ngem ammuentay pay nga umuna dagiti di umiso a kapanunotan maipapan iti panungpalan. Kalpasanna, kitaentayo ti pudno a kaipapanan ti “panungpalan” sigun iti Biblia.

TI PANUNGPALAN KET:

1. SAAN A PANNAKAURAM TI INTERO A DAGA.

   Kuna ti Biblia: “[Ti Dios] imbangonna ti daga kadagiti naipasdek a dissona; saanto a mapagdiwengdiweng [wenno madadael] dayta agingga iti . . . agnanayon.” (Salmo 104:5) Ipasigurado dayta ken ti dadduma pay a teksto a saanto a pulos dadaelen ti Dios ti daga ken dinanto ipalubos a madadael dayta!​—Eclesiastes 1:4; Isaias 45:18.

2. SAAN A NAIPARNA LAENG A PASAMAK.

   Ibaga ti Biblia nga adda inkeddeng ti Dios nga espesipiko a tiempo ti panungpalan. Kunana: “Maipapan iti dayta nga aldaw wenno ti oras awan ti asinoman a makaammo, uray dagiti anghel sadi langit wenno uray ti Anak, no di ti Ama. Agtultuloykayo a kumita, agtultuloykayo a siririing, ta saanyo nga ammo no kaano ti naituding a tiempo.” (Marcos 13:32, 33) Nalawag nga inkeddeng ti Dios (“ti Ama”) ti eksakto a tiempo ti panungpalan.

3. SAAN A MANGRUGI BABAEN TI TAO WENNO ASTEROID NGA AGTINNAG ITI DAGA.

   Kasano a mangrugi ti panungpalan? Kuna ti Apocalipsis 19:11: “Nakitak ti langit a naluktan, ket, adtoy! maysa a puraw a kabalio. Ket daydiay sisasakay iti dayta maawagan Matalek ken Napudno.” Ituloy ti bersikulo 19: “Ket nakitak ti atap nga animal ken ti ar-ari ti daga ken dagiti buyotda a naurnong a sangsangkamaysa tapno makigubatda iti daydiay sisasakay iti kabalio ken agraman ti buyotna.” (Apocalipsis 19:11-21) Nupay simboliko ti kaaduan kadagita a sasao, nalawag a mangibaon ti Dios iti buyot dagiti anghel a mangdadael kadagiti kabusorna.

TI PANUNGPALAN KET:

1. PANAGPATINGGA DAGITI SAAN A NABALLIGI A GOBIERNO TI TAO.

   Kuna ti Biblia: “Mangipasdekto ti Dios ti langit iti maysa a pagarian a saanto a pulos madadael. Ket ti met laeng pagarian saanto a mayawat iti aniaman a sabali nga ili. Rumekennanto ken pagpatinggaenna amin dagitoy a pagarian, ket dayta agtalinaedto agingga kadagiti tiempo a di nakedngan.” (Daniel 2:44) Kas nadakamat iti maikatlo a punto, madadaelto “ti ar-ari ti daga ken dagiti buyotda,” a “naurnong a sangsangkamaysa tapno makigubatda iti daydiay sisasakay iti kabalio ken agraman ti buyotna.”​—Apocalipsis 19:19.

2. PANAGPATINGGA TI GUBAT, KINARANGGAS, KEN KINAAWAN HUSTISIA.

   “[Ti Dios] pagsardengenna dagiti gubat agingga iti ungto ti daga.” (Salmo 46:9) “Dagiti napalungdo [wenno nalinteg] isuda ti agtaengto iti daga, ket dagiti awan pakababalawanna isuda ti mateddanto iti dayta. No maipapan kadagiti nadangkes, magessatdanto iti mismo a daga.” (Proverbio 2:21, 22) “Adtoy! Pagbalbalinek a baro ti amin a bambanag.”​—Apocalipsis 21:4, 5.

3. PANAGPATINGGA DAGITI RELIHION A DI NAKAPUDNO ITI DIOS KEN TATTAO.

   ‘Ulbod ti sasawen dagiti propeta. Isuro dagiti papadi ti kaykayatda . . . Ngem anianto ti aramidenda inton agpatingga amin dagitoy?’ (Jeremias 5:31, Ti Baro a Naimbag a Damag Biblia) “Adunto ti agkuna kaniak iti dayta nga aldaw, ‘Apo, Apo, saankami aya a nagipadto iti naganmo, ken nangparuar kadagiti sairo iti naganmo, ken nagaramid iti adu a mannakabalin nga aramid iti naganmo?’ Ket kaskasdi nga iti dayta ipudnokto kadakuada: Saankay a pulos am-ammo! Umadayokayo kaniak, dakayo nga agar-aramid ti kinakillo.”​—Mateo 7:21-23.

4. PANAGPATINGGA DAGITI TATTAO A MANGPAKPAKARO ITI AGDAMA A KASASAAD TI LUBONG.

   Kinuna ni Jesus: “Ita daytoy ti pakaibatayan ti pannakaukom, a ti silaw immay iti lubong ngem dagiti tattao inayatda ti sipnget imbes a ti lawag, ta nadangkes dagiti aramidda.” (Juan 3:19) Dakamaten ti Biblia ti immuna a pannakadadael ti lubong idi kaaldawan ti matalek a ni Noe. “Nagpasar iti pannakadadael ti lubong iti daydi a tiempo idi nalayus iti danum. Ngem babaen iti isu met laeng a sao naidulin ti langlangit ken ti daga nga adda ita maipaay iti apuy ket maisagsaganada iti aldaw ti panangukom ken ti pannakadadael dagiti di nadiosan a tattao.”​—2 Pedro 3:5-7.

Paliiwem ta ti um-umay nga “aldaw ti panangukom ken ti pannakadadael” ket kas iti pannakadadael “ti lubong” idi kaaldawan ni Noe. Ania a lubong ti nadadael? Saan a ti planetatayo, no di ket dagiti “di nadiosan a tattao”​—dagiti kabusor ti Dios. Iti “aldaw ti panangukom,” madadaelto met dagidiay sipapakinakem a bumusbusor iti Dios. Ngem maisalakanto dagiti gagayyem ti Dios, kas met idi ken Noe ken ti pamiliana.​—Mateo 24:37-42.

Panunotem no kasanonto kasayaat ti kasasaad ti daga kalpasan a pukawen ti Dios ti amin a kinadakes! Nalawag a ti mensahe ti Biblia maipapan iti panungpalan ket naimbag a damag, saan ket a dakes a damag. Ngem mabalin a maisaludsodmo: ‘Ibaga kadi ti Biblia no kaano nga umay ti panungpalan? Asideg kadin dayta? Kasanoak a maisalakan?’

Ipalubosto kadi ti Dios nga agtultuloy a dominaran ti tao ti padana a tao agingga nga agpeligro ti biag ti amin? Saan. Kas naammuantayon, bumallaet ken pagpatinggaennanto ti nabayagen a panagrigrigat ken pannakairurumen. Kayat ti Namarsua iti tao ken iti daga a maammuam a dandanin ti panagtignayna. Kasanona nga ipakaammo dayta a napateg nga impormasion?

Panunotem daytoy: No agbiaheka nga usarem ti luganmo, nalabit ammuem nga umuna dagiti impormasion iti internet, mapa, ken nakasurat nga instruksion. Iti panagbiahem, no makitamon a dagiti pagilasinan ken karatula ket pumada kadagiti naammuam nga impormasion, masiguradom nga asidegkan iti papanam. Inted met ti Dios kadatayo ti Biblia, a mangdeskribir kadagiti nakadkadlaw a paspasamak iti lubong. Bayat a makitkitatayo a mapaspasamak dagita a pagilasinan, masiguradotayo nga asidegen ti panungpalan.

Ilawlawag ti Biblia a dumteng ti maysa a periodo ti tiempo a nagpaiduma ken nakapatpateg, nga agpatingganto iti panungpalan. Iti dayta a panawen, masaksianto dagiti gistay aggigiddan a pasamak ken kasasaad iti intero a lubong a di pay pulos napasamak. Kitaentayo ti sumagmamano a dinakamat ti Sao ti Dios.

1. RIRIBUK ITI INTERO A LUBONG Iti Mateo kapitulo 24, naipadto dagiti pasamak iti daga nga agserbi kas pagilasinan. Dayta ti mangtanda nga agpatinggan ti “sistema ti bambanag” ket ‘umayen ti panungpalan.’ (Bersikulo 3, 14) Karaman kadagita ti dadakkel a gubat, bisin, ginggined iti nagduduma a lugar, kumarkaro a kinadakes, kinaawan panagayat, ken ti panangallilaw dagiti lider ti relihion kadagiti tattao. (Bersikulo 6-26) Adda met ketdin kasta a paspasamak iti napalabas ngem iti nagduduma a panawen. Ngem bayat nga umas-asideg ti panungpalan, mapasamak amin dagita a pagilasinan iti maymaysa a nariribuk a panawen. Malaksid kadagita, adda pay sabali a tallo a pagilasinan.

2. UG-UGALI DAGITI TATTAO Kuna ti Biblia a dumakes a dumakes ti ugali dagiti tattao “kadagiti maudi nga aldaw”​—ti tiempo nga agturong iti panungpalan. Kastoy ti mabasatayo: “Dagiti tattao managayatdanto iti bagbagida, managayat iti kuarta, napalangguad, natangsit, managtabbaaw, nasukir kadagiti nagannak, saan a managyaman, saan a nasungdo, awanan nainkasigudan a panagayat, saan a sidadaan iti aniaman a tulagan, manangparpardaya, awanan panagteppel, narungsot, awanan panagayat iti kinaimbag, mangliliput, natangken ti uloda, natangsit gapu iti panagpannakkel, managayat iti ragragsak imbes a managayat iti Dios.” (2 Timoteo 3:1-4) Agpayso nga uray idi, addan dagiti tattao nga awanan panagraem, ngem kadagiti laeng “maudi nga aldaw” a kimmaro unay ti kasta a kababalin, nga uray la nailadawan daytoy a panawen kas “napeggad a tiempo a narigat a pakilangenan.” Madmadlawmo kadi ti dumakdakes a kababalin dagiti tattao?

3. PANNAKADADAEL TI DAGA Kuna ti Biblia a ti Dios ‘dadaelenna dagidiay mangdaddadael iti daga.’ (Apocalipsis 11:18) Kasano a daddadaelen ti tao ti daga? Kastoy ti pannakailadawan ti tiempo a nagbiagan ni Noe: “Ti daga nadadael iti imatang ti pudno a Dios ken ti daga napno iti kinaranggas. Gapuna ti Dios nakitana ti daga ket, adtoy! nadadael.” Isu a kinuna ti Dios kadagita a dakes a tattao: “Dadaelek ida.” (Genesis 6:11-13) Makitkitam kadi ti umad-adu nga ebidensia a talaga a kumarkaro ti kinaranggas ditoy daga? Maysa pay, kabaelan itan ti tao a punasen a mamimpinsan ti biag ditoy daga gapu iti nagduduma nga armasda. Madaddadael met ti daga iti sabali pay a pamay-an. Gapu iti di umiso a pannakaaywan ti daga, agtultuloy a madaddadael dagiti kangrunaan a kasapulan iti biag kas ti angin nga ang-angsentayo, dagiti taaw, ken ti natural a taeng dagiti animal ken mula.

Panunotem, ‘Iti napalabas a sangagasut a tawen, kabaelan kadi ti tao a mamimpinsan a dadaelen ti daga?’ Saan. Ngem ita, kabaelanen ti tao dayta gapu iti panagurnongna kadagiti moderno nga armas ken iti panangdadaelna iti aglawlaw. Agparang a naparpartak ti panagrang-ay ti teknolohia ngem ti abilidad ti tao a mangammo ken mangkontrol kadagiti dakes nga epekto dayta. Ngem saan a tao ti mangikeddeng wenno mangkontrol iti pagtungpalan ti daga. Sakbay pay a mapukaw ti amin a biag ditoy daga, bumallaet la ketdi ti Dios tapno dadaelenna dagiti mangdaddadael iti daga. Inkarina dayta!

4. PANANGASABA ITI INTERO A LUBONG Maysa a di maartapan a trabaho ti naipakpakauna kas sabali pay a paset ti pagilasinan ti panungpalan: “Daytoy naimbag a damag ti pagarian maikaskasabanto iti intero a mapagnaedan a daga maipaay a pangsaksi kadagiti amin a nasion; ket iti kasta umayton ti panungpalan.” (Mateo 24:14) Daytoy a trabaho a panangasaba ket naiduma unay iti panangkomberte nga inaramid ti kaaduan a relihion iti naglabas a ginasut a tawen. Kabayatan ti maudi nga al-aldaw, mayunay-unay ti maysa nga espesipiko a mensahe, “daytoy naimbag a damag ti pagarian.” Adda kadi ammom a relihion a mangitamtampok iti dayta a mensahe? Uray no kasla ikaskasabada met dayta a naimbag a damag, ikaskasabada kadin dayta iti “intero a mapagnaedan a daga,” wenno iti laeng lugaryo?

Ti Web site a www.jw.org/ilo ket naipamaysa iti “naimbag a damag ti pagarian.” Naitampok iti dayta a site dagiti publikasion a mangilawlawag iti dayta a mensahe iti nasurok a 700 a lengguahe. Adda kadi ammom a sabali pay a mangipakpakaammo iti naimbag a damag ti Pagarian iti kasta kasaknap? Nabayag pay sakbay a naimbento ti Internet, pagaammon dagiti Saksi ni Jehova iti kinagagetda a mangisaknap iti naimbag a damag ti Pagarian. Sipud idi 1939, mabasa iti akkub ti tunggal ruar ti magasin a Ti Pagwanawanan dagiti sasao a “Mangibumbunannag iti Pagarian ni Jehova.” Sigun iti maysa a libro maipapan iti relihion, ti trabaho a panangasaba dagiti Saksi ni Jehova ket “dandani awan makapada no iti kinaganetget ken kasaknapna.” Daytoy a panangasaba ipaganetgetna ti naimbag a damag nga ‘um-umayen ti panungpalan’ babaen ti panagtignay ti Pagarian ti Dios.

NAKAPATPATEG A TIEMPO ITI PAKASARITAAN TI LUBONG

Iti panagbiagmo, naobserbaram kadi a mapaspasamaken ti uppat a pagilasinan manipud iti Biblia a nadakamat iti daytoy nga artikulo? Iti nasuroken a 100 a tawen, mangmangted daytoy a magasin iti impormasion maipapan iti paspasamak iti lubong tapno matulongan dagiti agbasbasa a mangpaneknek nga asidegtayon iti panungpalan. Siempre, adda latta dagiti saan a mamati. Irasrasonda a dagiti impormasion ken estadistika ket naibasar laeng iti personal nga opinion ken mabalin a “doktoren.” Kunada pay a kasla laeng dumakdakes ti situasion ti lubong gapu ta umad-adu dagiti agipadpadamag kadagiti pasamak. Ngem umad-adu dagiti ebidensia nga addatayon iti pagpatinggaan ti nagpaiduma a panawen iti pakasaritaan ti tao.

Mamati ti dadduma nga eksperto a paspasungadentayo dagiti dadakkel a panagbalbaliw iti daga. Kas pagarigan, idi 2014, ti Science and Security Board ti Bulletin of the Atomic Scientists pinakdaaranna ti United Nations Security Council maipapan kadagiti kangrunaan a mamagpeligro iti biag ti tattao. Pinaneknekan dagitoy a sientista: “Maibatay iti naannad a panangadalmi kadagitoy a peligro, maikunami a dakkel latta ti posibilidad a mapukaw ti biag ti amin a tattao gapu iti teknolohia.” Umad-adun ti makomkombinsir a nadanontayon ti nakapatpateg a panawen iti pakasaritaan ti lubong. Masigurado dagiti nangipablaak iti daytoy a magasin ken ti adu nga agbasbasa a daytoy a naisangsangayan a tiempo ket talaga a maudin nga al-aldaw ken asidegen ti panungpalan. Ngem imbes a pagbutngam ti masanguanan, maragsakanka ketdi iti resulta ti panungpalan. Apay? Gapu ta posible a maisalakanka!

Kuna ti Biblia nga inton panungpalan, addanto pannakadadael: “Addanto dakkel a rigat a dayta ket saan pay a napasamak nanipud idi pangrugian ti lubong agingga ita . . . Iti kinapudnona, malaksid no napaababa dagidiay nga aldaw, awan ti lasag a maisalakan.” (Mateo 24:21, 22) Ngem ikarkari ti Dios nga adunto ti makalasat: “Ti lubong aglabas . . . , ngem ti agaramid iti pagayatan ti Dios agtalinaed iti agnanayon.”​—1 Juan 2:17.

No kayatmo ti makalasat inton madadael daytoy a lubong ken “agtalinaed iti agnanayon,” ania ti rumbeng nga aramidem? Rugiam kadi ti agurnong kadagiti abasto wenno agisagana iti dadduma pay a kasapulam? Saan. Iyunay-unay ti Biblia a saan koma a dayta ti prioridadtayo. Kunana: “Yantangay marunawto a kasta dagitoy amin a banag, anian a kita ti tattao ti rebbeng a pagbalinanyo kadagiti nasantuan a panagbibiag ken ar-aramid ti nadiosan a debosion, nga ur-urayenyo ken agtaltalinaedkayo a silalagip unay iti kaadda ti aldaw ni Jehova.” (2 Pedro 3:10-12) Ipakita ti dadduma pay a bersikulo a ti mairaman kadagiti “amin a banag” a marunawto ket dagiti agtuturay iti daytoy dakes a lubong ken dagidiay pinilida ti agpaituray kadakuada imbes nga iti Dios. Nalawag ngarud a ti panagurnong iti material a bambanag dinatayo maisalakan.

Kinapudnona, ti pannakaisalakantayo ket nakadepende iti panangayat ken Jehova a Dios ken iti panangsursuro kadagiti ugali ken aramid a makaay-ayo kenkuana. (Sofonias 2:3) Imbes a sumurottayo lattan iti kaaduan ken ditay ikankano dagiti nalawag a pagilasinan nga asidegtayon iti panungpalan, masapul nga ‘agtalinaedtayo a silalagip unay iti kaadda ti aldaw ni Jehova.’ Babaen iti Biblia, matulongandaka dagiti Saksi ni Jehova a mangammo no kasanoka a makalasat iti dayta nga aldaw.