Eji A Da Ne Emhin Nan Gbẹn Ọbhi Ebe ọsi Ikolo Unyẹnmhin bi Iwẹnna Oga Nọnsẹmhan
OCTOBER 5-11
EMHIN NE GHANLẸN NE RIBHI BAIBO | EXODUS 31-32
“Re Egbe Nẹ bhi Iga-ẹbọ”
(Exodus 32:1) Bhi ọne ẹghe nin, ene ẹbho da kere ghe, Moses bue gbe bhi uke ọne oke. Bhiriọ, ene ẹbho da tu gaga Aaron ha taman ọlẹn yọle: “Kpanọ, man osẹ nin mhan nọn ha kalo nin mhan, ranmhude mhan bha lẹn ebe ki sunu ji ọne Moses nan, ọne okpea nọn sun mhan sibhi otọ Egypt re.”
w09 5/15 11 ¶11
Situa Ha Wanre bhi Oga—Ukpẹdẹ Nọnsi Jehova Sire
11 Ọ iyi emhin nọn lẹkhẹ nin mhan rẹ re obọ rẹkhan emhin nin mhan luẹ bhi Baibo, manman nọn sade mhan ribhi ọnọghọ. Bhi ọsi ijiẹmhin, ọ bha sẹ bue gbe nin Jehova miẹn ibhokhan Izrẹl fan bhi otọ Egypt, ele da munhẹn ha ne iMoses van, yẹ ha dọnmhẹn iJehova. Bezẹle nin ele da ha lu ọnan? Ranmhude ele bha miẹn amẹn wọn. (Ex. 17:1-4) Ọ bha sẹ sẹ uki eva nin ele deba iJehova ve akovẹn, yẹ yọle ele dẹ lu emhin rebhe nin ọle tale, ele da gbobọrauhi nọnsi Jehova nọn yọle nin ele hẹi ga ẹbọ. (Ex. 24:3, 12-18; 32:1, 2, 7-9) Be ha sabọ zẹ nin ele da lu ọnan? Asabọmiẹn ofẹn ha mun ele ranmhude iMoses bue gbe bhi uke Oke Horeb bhi eji Jehova da ha gbe uhi nanlẹn. Asabọ yẹ miẹn, ele ha riale ghe, ibhokhan Amalek ha kie mun okhọn bu ele, ele ida sabọ khọn ele ranmhude Moses iribhi eji ele ye. (Ex. 17:8-16) Ebi ọ rẹ khin nin ele ha mhọn bhi ọkhọle, ene ibhokhan Izrẹl da mhọn akan-ehọ da iJehova. (Acts 7:39-41) Paul da taman iKristiẹn nin ele dọnmhegbe nin ele hẹi ha mhọn akan-ehọ beji ibhokhan Izrẹl rẹ mhọn akan-ehọ, ẹghe nin ofẹn rẹ ha mun ele rẹ nabhi otọ nan ve ive ọle nin ele.—Heb. 4:3, 11.
(Exodus 32:4-6) Bhiriọ, ọle da miẹn ele ene igolu, ọle da manlẹn, re emhin kanọ ọlẹn kiẹn obhi ẹmena. Ele da ha yọle: “Ọnan hi Osẹnobulua nọnsẹbha ibhokhan Izrẹl, nọn sun bha sibhi otọ Egypt re.” 5 Aaron ki daghe ọnan, ọle da bọn ukhuo-izọese ọbhi odalo ọle. Aaron da ki taan unun an yọle: “Iluemhin ribhọ rẹji Jehova ewiẹ.” 6 Bhiriọ, bhi ukpẹdẹ nọn rẹkhan ọlẹn, ele da riọkpanọ ọsewewiẹ bhibhi, ele da munhẹn ha zọese nan tuẹ a, bi ọnan kugbe zẹ. Ọnan ki gbera, ene ẹbho da dotua ha da yẹ le. Ele da kpanọ ha duje.
w12 10/15 25 ¶12
Hẹnmhọn Nin Osẹnobulua Nin Uwẹ Da Miẹn Elele bhi Ive Nesọle
12 Ẹghe nin Jehova rẹ deba ibhokhan Izrẹl ve akovẹn fo, ọle da wo re ẹjẹje munhẹn ha wẹnna ọbhọ nin ọle rẹ mun ive nin ọle ve nin ele sẹ. Ọle da taman iMoses nin ọle bọn ibọkpọ oga, yẹ ne ohẹn ọbhọ. Ọne emhanmhan nan dẹ rẹkpa ibhokhan Izrẹl rẹ deba iJehova ha mhọn ikolu arẹmiẹn eria olukhọ ele khin. Ọkpakinọn, ibhokhan Izrẹl da re ẹjẹje ye ive nin ele ve nin Jehova a, ọnan da wo ba ọle bhi egbe. (Ps. 78:41) Bhi ọsi ijiẹmhin, ẹghe nin Jehova rẹ ha gbe uhi nin Moses bhi uke Oke Sinai, ibhokhan Izrẹl bha yẹ sabọ ziẹngbe, urẹọbhọ nọnsele da munhẹn ha wẹghẹa, ele da ha riale ghe iMoses zẹ ele obọ. Bhiriọ, ele da re igolu rẹ man obhi ẹmena yẹ ha yọle: “Ọnan hi Osẹnobulua nọnsẹbha ibhokhan Izrẹl, nọn sun bha sibhi otọ Egypt re.” (Ex. 32:1, 4) Ele da lu iluemhin nin ele tiọle ‘iluemhin rẹji Jehova.’ Ele da ha deuhọnmhọnre yẹ zọese nin ọne obhi ẹmena nin ele man. Jehova ki daghe emhin nin ele ha lu, ọle da taman iMoses yọle: “Ele je wo re ẹjẹje sibhi uwedẹ nin mẹn rẹ gbe uhi nin ele re.” (Ex. 32:5, 6, 8) Ọ ba bhi egbe a ghe, rẹ na bhi ẹghenin ha khian, ibhokhan Izrẹl bha mun ive nin ele ve nin Osẹnobulua sẹ.—Num. 30:2.
(Exodus 32:9, 10) Jehova da sẹyẹ taman iMoses yọle: “Mẹn ki dọ kere ghe ene ẹbho nan wo bhi uhọnmhọn. 10 Bhiriọ, zẹ imẹn obọ nin mẹn da re ukpohu nọnsẹmhẹn rẹ fuẹn ele a, mẹn ki re uwẹ kiẹn agbaẹbho nọn khua nin ele ha rẹ kiẹn.”
Guanọ Emhin Oriọn ne Ghanlẹn
(Exodus 31:17) Iyaman ọsi ẹdẹdẹmhẹndẹ ọnan khin rẹji mẹn bi ibhokhan Izrẹl, ranmhude, ikpẹdẹ ehan iJehova rẹ man otọ bi okhun, bhi ukpẹdẹ nọnzi ihinlọn, ọle da hẹn-an yẹ koahua.’ ”
(Exodus 32:32, 33) Bhi ejayenan nian, huẹan, sade ọ ghọn uwẹ, rẹhunmhan olukhọ nọnsele. Sade ọ iki yiriọ, gbo elin mẹn sibhi ebe nọnsẹ nin uwẹ gbẹn re.” 33 Ọkpakinọn, Jehova da taman iMoses: “Ọnọn iki rẹ ha khin nọn lu emhin ebe da mẹn, mẹn ki gbo elin nọnsọle sibhi ebe nọnsẹmhẹn re.
w87 9/1 29
Ọta Nin Eria Ne Tie Ebe Nesẹmhan Nọọn
Baibo ha yọle a gbẹn elin nọnsi ọria ọbhi “ebe ọsi iẹnlẹn,” ọ rẹman ghe ẹmhọn ọne ọria ti Osẹnobulua bhọ, ghe ọle dẹ ye ọle re, yẹ re iẹnlẹn ọsi ighegheghe nanlẹn. Sokpan, ọnan bha rẹman ghe a ida sabọ re ọne elin sibhi ọne ebe re. Ẹghe nin ibhokhan Izrẹl rẹ gbobọrauhi nọnsi Jehova, Moses da bhii Jehova yọle: “Bhi ejayenan nian, huẹan, sade ọ ghọn uwẹ, rẹhunmhan olukhọ nọnsele. Sade ọ iki yiriọ, gbo elin mẹn sibhi ebe nọnsẹ nin uwẹ gbẹn re.” Osẹnobulua da wanniẹn ọlẹn yọle: “Ọnọn iki rẹ ha khin nọn lu emhin ebe da mẹn, mẹn ki gbo elin nọnsọle sibhi ebe nọnsẹmhẹn re.” (Exodus 32:32, 33) Ọnan rẹman ghe, aharẹmiẹn ghe iJehova gbẹn elin nọnsi ọria ọbhi “ebe ọsi iẹnlẹn,” ọne ọria dẹ sabọ yẹ mhọn akan-ehọ da ọle, yẹ fikeke gbe oga nọnsọle. Ọnan ha sunu, Jehova ki gbo elin ọsi ọne ọria sibhi “ebe ọsi iẹnlẹn” re.—Revelation 3:5.
OCTOBER 12-18
EMHIN NE GHANLẸN NE RIBHI BAIBO | EXODUS 33-34
“Ikpẹ Esili Nesi Jehova Ne Rẹ Mhan Sikẹ Ọle”
(Exodus 34:5) Bhiriọ, Jehova da nabhi adudu amẹn vae, yẹ deba ọle debhi enin an ha wewe elin nọnsi Jehova.
it-2 466-467
Elin
Emhin nin Osẹnobulua manlẹn nin mhan sabọ daghe rẹ mhan lẹn ghe Osẹnobulua ribhọ, sokpan, ele irẹ mhan lẹn elin nọnsọle. (Ps 19:1; Ro 1:20) Nin ọria rẹ lẹn elin nọnsi Osẹnobulua gbera nin ọle rẹ gheghe lẹn ghe iJehova a tie ọle. (2Ch 6:33) Ọkhẹke nin ọne ọria lẹn unan ọria nin Baibo yọle Osẹnobulua khin—emhanmhan nesọle, ikpẹ nesọle bi emhin nin ọle lu. (Sẹyẹ fẹ 1Ki 8:41-43; 9:3, 7; Ne 9:10 ghe.) Mhan daghe ọnan bhi ebi Jehova taman iMoses. Jehova da yọle ghe ọle lẹn elin nọnsi Moses, ranmhude ọle manman lẹn iMoses nọnsẹn. (Ex 33:12) Jehova da re uyi nọnsọle man iMoses, yẹ “wewe elin” nọnsọle man ọlẹn. (Ex 34:5) Be iJehova rẹ wewe elin nọnsọle man iMoses yẹ? Ọle bha wo gheghe ha sounun bhi ọne elin. Ọle da tẹmhọn ikpẹ nesọle bi emhin nin ọle lu man iMoses. Ọle da yọle: “Jehova, Jehova, Osẹnobulua nọn mhọn itohan bi ẹkẹ-ẹjẹjẹ, nin ukpohu ikẹ re, nọn manman mhọn ahoẹmhọn-egbe nọn ibeghe, Osẹ ọsi ẹmhọanta, nọn re ahoẹmhọn-egbe nọn ibeghe man ẹbho ne bunbun, nọn rẹhunmhan idobọ, olukhọ bi emhin ebe. Ọkpakinọn, a ida miẹn ọle bha re oya nin ene lu khọlọ. Ọle re oya nin imọn bi eyẹ ranmhude olukhọ ọsi aba, rẹ sẹbhi ore nin ọzea bi ore nin ọzenẹn.” (Ex 34:6, 7) Bhi illo nin Moses so, ọle da yẹ yọle “Mẹn dẹ wewe ẹmhọn elin nọnsi Jehova.” Ọle bha wo gheghe sounun bhi elin nọnsi Jehova, ọle da tẹmhọn ikpẹ nesi Jehova bi uwedẹ nin ọle rẹ ne ibhokhan Izrẹl lu emhin.—De 32:3-44.
(Exodus 34:6) Jehova da sira ọle ha gbera yọle: “Jehova, Jehova, Osẹnobulua nọn mhọn itohan bi ẹkẹ-ẹjẹjẹ, nin ukpohu ikẹ re, nọn manman mhọn ahoẹmhọn-egbe nọn ibeghe, Osẹ ọsi ẹmhọanta,
w09 5/1 18 ¶3-5
Jehova Da Taman IMoses Unan Ọria Nin Ọle Khin
Emhin ọhẹnhẹn nin Jehova taman iMoses hi, “Osẹnobulua nọn mhọn itohan bi ẹkẹ-ẹjẹjẹ” ọle khin. (Exodus 34:6) Ọria ọkpa nọn guanọ otọ ẹmhọn nọn ribhi Baibo fẹghe da yọle ghe, ọne ukpọta iHebrew nan zedu ọle diọ bhi “itohan” rẹman ghe, Jehova wo re “itohan rẹ ne ẹbho lu emhin beji aba yẹ rẹ mhọn itohan da imọn nesọle.” Ukpọta nan zedu ọle diọ bhi “ẹkẹ-ẹjẹjẹ” da rẹman ghe Jehova mhọn “ọkhọle nan rẹ ze emhin bhi obọ, nan rẹ rẹkpa ọria nọn bha miẹn rẹ lu.” Jehova guanọ nin mhan lẹn ghe ẹkẹ-ẹjẹjẹ ọle rẹ gbẹloghe ẹbho ne ga ọle beji enebiọmọn rẹ gbẹloghe imọn nesele. Ọle yẹ wo muegbe nin ọle rẹ re emhin nin ele guanọ nin ele.—Psalm 103:8, 13.
Jehova da yẹ yọle ghe “ukpohu ikẹ re” ọle. (Exodus 34:6) Ohu ikẹ re iJehova sade ene ga ọle lu emhin ebe da ọle. Ele ha rahiẹ ọle, ọle ki mhọn iziẹngbe da ele yẹ re ẹghe nin ele rẹ fidenọ bhi emhin ebe nọnsele.—2 Peter 3:9.
Jehova da sẹyẹ yọle ghe Osẹ nọn “manman mhọn ahoẹmhọn-egbe nọn ibeghe,” bi “Osẹ ọsi ẹmhọanta,” ọle khin. (Exodus 34:6) Ikpẹ nọn manman lu uhọnmhọn-emhin, ọle “ahoẹmhọn-egbe nọn ibeghe” khin. Ọne ikpẹ nan nin Jehova mhọn da ẹbho nesọle, ọle zẹle nin ọle da sun rẹkhan ele. Ọle ize ele obọ ghẹdẹ. (Deuteronomy 7:9) Jehova yẹ hi Osẹ ọsi ẹmhọanta. Ọle ihiẹ ọria. Ọria ida yẹ sabọ hiẹ ọle. Beji a miẹn ghe ọle hi “Osẹ ọsi ẹmhọanta,” mhan dẹ sabọ mun udu tẹ emhin rebhe nin ọle ta, rẹ sẹbhi ive nin ọle ve rẹji ẹghe odalo.—Psalm 31:5.
(Exodus 34:7) nọn re ahoẹmhọn-egbe nọn ibeghe man ẹbho ne bunbun, nọn rẹhunmhan idobọ, olukhọ bi emhin ebe. Ọkpakinọn, a ida miẹn ọle bha re oya nin ene lu khọlọ. Ọle re oya nin imọn bi eyẹ ranmhude olukhọ ọsi aba, rẹ sẹbhi ore nin ọzea bi ore nin ọzenẹn.”
w09 5/1 18 ¶6
Jehova Da Taman IMoses Unan Ọria Nin Ọle Khin
Emhin ọbhebhe nin Jehova guanọ nin mhan lẹn rẹji ọle hi ghe, ọle “rẹhunmhan idobọ, olukhọ bi emhin ebe.” (Exodus 34:7) Ọle ‘muegbe nin ọle rẹ rẹhunmhan’ eria ne fidenọ bhi emhin ebe nin ele lu. (Psalm 86:5) Ọrẹyiriọ, ọle ire otọ nin eluemhin-ebe rẹ ha lu emhin ebe khian. Ọle da yọle ghe “a ida miẹn ọle bha re oya nin ene lu khọlọ.” (Exodus 34:7) Osẹ nọn khiale, nọn yẹ bhohiẹn nọn gbale, ọle iJehova khin. Bhiriọ, a ida miẹn ghe ọle bha re oya nin eria ọbe ne bha ka fidenọ. Ọ ha rẹ ha yi ẹlẹnan, la ọ yi ewiẹ, ele dẹ loya ọbhi emhin ebe nin ele lu.
Guanọ Emhin Oriọn ne Ghanlẹn
(Exodus 33:11) Jehova da ne iMoses talọ ghe-mẹn ghe-uwẹ, beji ikpea eva rẹ ne egbe talọ. Ọle ha fikie ha khian eji ele da mun agọ, Joshua nin ọmọn nọnsi Nun, nọn ha yi ọguọmhandia nọnsọle, ida sibhi ẹkẹ ọne ibọkpọ re.
(Exodus 33:20) Sokpan, ọle da yẹ taman ọlẹn yọle: “Uwẹ ida sabọ daghe ẹlo nọnsẹmhẹn, ranmhude ọria soso iribhọ nọn ha sabọ daghe mẹn yẹ ha nyẹnlẹn.”
w04 3/15 27 ¶5
Emhin Eso Nan Miẹn Tie bhi Ebe ọsi Exodus
33:11, 20—Be a re ọle ta ẹghe nin Baibo rẹ yọle ghe “ghe-mẹn ghe-uwẹ” Osẹnobulua rẹ ne iMoses talọ? Ọne ọta nan rẹman ghe ele ha ne egbe talọ bọsi imọẹ ne manman sikẹ egbe. Ẹhi nọn mundia nin Jehova, ọle iMoses ha ne talọ. Ọne ẹhi sẹyẹ ha taman iMoses emhin nin Jehova tale. Moses bha gene re ẹlo ọle daghe iJehova, ranmhude, ‘ọria soso iribhọ nọn ha sabọ daghe iJehova yẹ ha nyẹnlẹn.’ Bhi ọsi ẹmhọanta, Jehova bha tobọle ne iMoses talọ. Galatians 3:19 da ji mhan lẹn ghe, rẹ na obọ ene ẹhi, ọle iJehova rẹ ne ene uhi nin Moses.
(Exodus 34:23, 24) “Igba ea bhi ukpe, ọle ene ikpea nesẹbha rebhe ha rẹ ha vae bhi odalo iJehova nin Ebeanlẹn ọsi ẹmhọanta, nin Osẹnobulua ọsi Izrẹl. 24 Mẹn dẹ khu ene agbaẹbho rebhe sibhi eji bha ye re, mẹn ki lu ọle nin otọ nọnsẹbha manman bhia. Sẹyẹ, ọria soso ida ha guanọ nọn miẹn bha otọ nọnsẹbha, ẹghe nin bha ha rẹ vae bhi odalo iJehova igba ea bhi ukpe.”
w98 9/1 20 ¶5
Mun Oga Nọnsi Jehova Kalo bhi Iẹnlẹn Nọnsẹ!
Igba ea bhi ukpe, ọle iJehova yọle nin ikpea rebhe bhi ẹwẹ ibhokhan Izrẹl, bi eriọbhe ne ribhi ẹwẹ ele ha bu ọle re. Ọdafẹn uwa ne bunbun lẹnmhin ghe ọrebhe bhi azagba-uwa nọnsele dẹ miẹn elele bhi ene usikoko nan. Ranmhude ọnan, ele ki ne ikhuo ele bi imọn nesele rẹkhan egbe ha khian. Sokpan, họbhọ ha gbega uwa nọnsele bi ugbo nọnsele sade ele rebhe khian ọne okhian nan? Jehova da taman ele yọle: “Ọria soso ida ha guanọ nọn miẹn bha otọ nọnsẹbha, ẹghe nin bha ha rẹ vae bhi odalo iJehova igba ea bhi ukpe.” (Exodus 34:24) Urẹọbhọ rẹkpa ibhokhan Izrẹl rẹ mun udu nyan ebi Jehova tale, ghe ele ha mun oga nọnsọle kalo, emhin nin ele mhọn ida yu ele. Jehova be gene mun ive nin ọle ve sẹ? Ehe, ọle wo mun ọlẹn sẹ!
OCTOBER 19-25
EMHIN NE GHANLẸN NE RIBHI BAIBO| EXODUS 35-36
“Jehova Hi Ọnọn Rẹkpa Ẹbho Rẹ Lu Iwẹnna Nọnsọle”
(Exodus 35:25, 26) Ene ikhuo rebhe ne guẹ ebi a rẹ fi ukpọn yẹ, da re obọ nọnsele rẹ fi ukpọn. Ele da ne ebi ele fi re: olu nọn mhọn alo iblue, olu nọn mhọn alo ipurple, ukpọn nọn gian, bi linen nọn mhọn-ose. 26 Sẹyẹ, ene ikhuo rebhe da yẹ tobele re ọkhọle nọnsele re ilọn ẹbhe rẹ fi ukpọn.
w14 12/15 4 ¶4
Jehova Manman Nan Erọnmhọn Nin Ẹbho Ne Zegbere Nin Ele Rẹ Lu Iwẹnna Nọnsọle
Ọ iyi emhin nin ibhokhan Izrẹl ne re manman ti Jehova bhọ nẹ. Ọkhọle nin ele rẹ zegbere nin ele rẹ re iyobọ nin iwẹnna nọnsọle, ọle ti ọle bhọ nẹ. Ele da yẹ muegbe nin ele rẹ noo ẹghe nọnsele bi ahu nọnsele bhi ọne iwẹnna. Baibo da yọle ghe “ene ikhuo rebhe ne guẹ ebi a rẹ fi ukpọn yẹ, da re obọ nọnsele rẹ fi ukpọn. . . Sẹyẹ, ene ikhuo rebhe da yẹ tobele re ọkhọle nọnsele re ilọn ẹbhe rẹ fi ukpọn.” Rẹ deba ọnin, Jehova da re “ẹwanlẹn, ilẹn-otọ-emhin bi ilẹnmhin ọsi iwẹnna obọ rebhe” nin Bezalel. Ọle da re ẹwanlẹn nin Bezalel bi Oholiab rẹ sabọ lu emhin rebhe nin ọle yọle nan lu ọbhi ọne ibọkpọ ọsi oga.—Ex. 35:25, 26, 30-35.
(Exodus 35:30-35) Moses da ki taman ibhokhan Izrẹl yọle: “Ghọle, Jehova zẹ iBezʹal·el nin ọmọn nọnsi Uʹri nin omọn nọnsi Hur, nọn nabhi ulin uwa nọnsi Judah vae. 31 Ọle biri ahu ẹlinmhin nọnsi Osẹnobulua nyan ọlẹn, ọle re ẹwanlẹn, ilẹn-otọ-emhin bi ilẹnmhin ọsi iwẹnna obọ rebhe nanlẹn, 32 nin ọle rẹ ha man emhin kẹkẹ, nin ọle rẹ ha re igolu, siliva, bi oze rẹ wẹnna, 33 nin ọle rẹ ha hian udo yẹ mhanmhan ele, bi nin ọle rẹ ha re eran rẹ kanọ emhin kẹkẹ. 34 Ọle da sẹyẹ re ọle ọbhi ọkhọle nọnsọle nin ọle rẹ ha man ẹbho emhin, ọle bi O·hoʹli·ab nin ọmọn nọnsi A·hisʹa·mach nọn nabhi ulin uwa nọnsi Dan vae. 35 Ọle re ẹwanlẹn nin ele rẹ guẹ emhin nan man rebhe, ebi a rẹ fi emhin ọbhi ukpọn yẹ, bi ebi a rẹ noo olu nọn mhọn alo iblue, olu nọn mhọn alo ipurple, olu nọn gian, bi linen nọn mhọn-ose rẹ do ukpọn yẹ. Ene ikpea nan dẹ lu iwẹnna kẹkẹ rebhe, yẹ man emhin kẹkẹ.
w11 12/15 18 ¶6
Eria Nin Osẹnobulua Re Ahu Ẹlinmhin Nọnsọle Rẹ Dia bhi Ẹghe Ẹdẹlẹ
6 Jehova da yẹ re ahu ẹlinmhin nọn khiale nọnsọle rẹ rẹkpa iBezalel, nọn nyẹnlẹn bhi ẹghe nọnsi Moses. Ijiẹmhin nọnsọle da rẹkpa mhan rẹ lẹn emhin ne bunbun rẹji uwedẹ nin ahu ẹlinmhin nọn khiale nọnsi Osẹnobulua ha rẹ sabọ dia mhan. (Tie Exodus 35:30-35.) Jehova da zẹ iBezalel nọn mun ọkalo bhi iwẹnna rebhe nan ha lu bhi ibọkpọ ọsi oga. Bezalel be ka guẹ ene iwẹnna nan khẹ? Asabọmiẹn iriọ. Ọkpakinọn, ọ diabe iwẹnna ọsi ekẹn nan man, ọle hi iwẹnna nin ọle lu kike bhi otọ Egypt. (Ex. 1:13, 14) Bhiriọ, be bhọ Bezalel ha rẹ sabọ miẹn ọne udede ẹsọn nan yẹ? Jehova da “re ẹwanlẹn, ilẹn-otọ-emhin bi ilẹnmhin ọsi iwẹnna obọ rebhe nanlẹn, nin ọle rẹ ha man emhin kẹkẹ.” Aharẹmiẹn ghe Bezalel ka guẹ ene iwẹnna obọ nan khẹ, ahu ẹlinmhin nọn khiale, ọle rẹkpa ọle rẹ manman fuẹlo ele nọnsẹn. Iriọ yẹ nọn rẹji Oholiab. Ahu ẹlinmhin nọn khiale gene wo rẹkpa Bezalel bi Oholiab rẹ guẹ ọne iwẹnna nọnsẹn. Ọnan zẹle nin ele da sabọ miẹn ọne ẹsọn yẹ man ẹbho ebhebhe ebi a rẹ lu ọle yẹ. Jehova da re ọle ọbhi ọkhọle nọnsele nin ele rẹ ha man ẹbho emhin.
(Exodus 36:1, 2) “Bezʹal·el, O·hoʹli·ab bi ikpea rebhe nin Jehova re ẹwanlẹn bi ilẹn-otọ-emhin nan ki ko wẹnna kugbe, beji ele ha da sabọ lẹn ebi ele ha rẹ lu iwẹnna ne khiale rebhe yẹ beji Jehova yọle nan rẹ lu ọle.” 2 Moses da tie Bezʹal·el bi O·hoʹli·ab bi ikpea rebhe nin Jehova re ẹwanlẹn nan. Ọle da tie ọrebhe ne re ọkhọle nọnsele rẹ zegbere nin ele rẹ lu ọne iwẹnna.
w11 12/15 19 ¶7
Eria Nin Osẹnobulua Re Ahu Ẹlinmhin Nọnsọle Rẹ Dia bhi Ẹghe Ẹdẹlẹ
7 Emhin kẹkẹ nin Bezalel bi Oholiab man da wo manman tọ. Ọnan hi emhin ọbhebhe nọn rẹman ghe ahu ẹlinmhin nọn khiale nọnsi Osẹnobulua, ọle rẹkpa ele. Ikpe 500 rẹ gbera, ibhokhan Izrẹl da sẹyẹ ha noo emhin nin ele man. (2 Chron. 1:2-6) Bezalel bi Oholiab bha diabe ẹbho ne man emhin ẹlẹnan, ne guanọ nin ẹbho re ogẹn ji ele bhi emhin nin ele man. Jehova hi ọnọn miẹn ogẹn bhi iwẹnna rebhe nin ele lu.—Ex. 36:1, 2.
Guanọ Emhin Oriọn ne Ghanlẹn
(Exodus 35:1-3) Akizẹbue Moses da si ibhokhan Izrẹl rebhe koko yẹ taman ele yọle: “Enan hi emhin nin Jehova yọle nan ha lu: 2 Ibha sabọ rẹ re ikpẹdẹ ehan rẹ wẹnna, sokpan, ukpẹdẹ nọnzi ihinlọn ki ha yi ukpẹdẹ nọn khiale rẹji bha, ọ ki ha yi ukpẹdẹ isabbath nin bha ha rẹ ha koahua nin Jehova. Ọria soso nọn lu iwẹnna bhi ọne ukpẹdẹ, a ki gbe ọle a. 3 Ọria soso hẹi fie eranlẹn bhi uwa nọnsọle bhi ukpẹdẹ iSabbath.”
w05 5/15 23 ¶14
Lẹn IJehova Nọnsẹn
14 Mun ilọnmhọn oga kalo bhi iẹnlẹn. Jehova wo ha guanọ nin ibhokhan Izrẹl mun ilọnmhọn oga kalo bhi iẹnlẹn nọnsele. Ọle bha guanọ nin ele ha re ẹghe nọnsele rebhe rẹ khu ọbhi ọsi egbe ele ọkpa. Jehova da yọle ghe, ukpẹdẹ nin ọzihinlọn bhi ẹkẹ uzana dẹ ha yi ukpẹdẹ nọn khiale. Ibhokhan Izrẹl ida miẹnsọn soso bhi ọne ukpẹdẹ nan, ilọnmhọn oga ele da ha re ọle lu. (Exodus 35:1-3; Numbers 15:32-36) Usikoko kẹkẹ yẹ ha ribhọ nin Jehova yọle nin ele ha do ukpe-ukpe. Ele ida miẹnsọn soso bhi ene ikpẹdẹ nin ele ha rẹ do ene usikoko. (Leviticus 23:4-44) Ọne ẹghe nan ki re isẹhoa nin ele rẹ yere emhin ọhan-ilo nin Jehova lu nin ele. Ele ki yẹ luẹ ẹmhọn iJehova, yẹ khuẹnmhẹn ọlẹn bhi emhin rebhe nin ọle lu nin ele. Beji ibhokhan Izrẹl ha rẹ re inian ha lu ilọnmhọn oga, ekpẹn bi oyẹẹ nin ele mhọn da iJehova ki ha tuẹn okhun. Ọnan ki rẹkpa ele rẹ ha lu iho nọnsọle. (Deuteronomy 10:12, 13) Ene adia nan nin Jehova re nin ibhokhan Izrẹl yẹ wo rẹso mhan ẹlẹnan.—Hebrews 10:24, 25.
(Exodus 35:21) Ẹbho rebhe ne ha mhọn ọkhọle nin ele rẹ re emhin re bi ẹbho rebhe ne ha mhọn ọhubhudu nin ele rẹ re emhin re da re emhin ji Jehova, nan ha noo bhi ọne uwa oga, nan ha rẹ miẹn ẹsọn rebhe nan da miẹn bhọ, bi nan rẹ sẹ ene ikpọn ne khiale.
w00 11/1 29 ¶1
Eghọnghọn Nabhọre Sade A Ze Emhin bhi Obọ
Ibhokhan Izrẹl bha ha mhọn emhin soso ẹghe nin ele rẹ ha yi igbọn bhi otọ Egypt. Ele wo ha loya. Ọkpakinọn, ẹghe nin ele rẹ ha sibhi Egypt re, ele da miẹn ibhokhan Egypt emhin ne bunbun. Be uwẹ riale ọ dẹ dia ele bhi egbe yẹ, nin ele rẹ ne bhi ene emhin nan re, nan rẹ bọn uwa oga nọnsi Jehova? Ele be ha riale ghe ele wẹnna ọbhọ, bhiriọ, ọria soso ida taman ele ebi ele ha rẹ noo ene emhin yẹ? Eye. Ẹghe nin Jehova rẹ yọle nin ele ne emhin re nan rẹ bọn ibọkpọ ọsi oga, ele da re ọkhọle rebhe rẹ ze emhin bhi obọ. Ọ bha ha daan ele nin ele rẹ ne ene emhin nan re. Ele bha yelea ghe Jehova rẹkpa ele rẹ miẹn emhin nin ele miẹn bhi obọ ibhokhan Egypt. Bhiriọ, ele da re ọkhọle rebhe ne igolu, siliva bi emhin-uri nesele re. Ele da ha “mhọn ọkhọle nan rẹ re emhin re.” Ele da ha “mhọn ọhubhudu nin ele rẹ re emhin re.”—Exodus 25:1-9; 35:4-9, 20-29; 36:3-7.
OCTOBER 26–NOVEMBER 1
EMHIN NE GHANLẸN NE RIBHI BAIBO | EXODUS 37-38
“Ukhuo-izọese Ne Ha Ribhi Ibọkpọ ọsi Oga—Ebi A Rẹ Ha Noo Ele Yẹ”
(Exodus 37:25) Ọle da ki re eran acacia rẹ lu ukhuo-izọese nan da tuẹ emhin nọn vin-ohin. Utanmhin ọkpa, ọle obọ enẹn ọsi ọne ukhuo-izọese ha mhọnlẹn. Utanmhin nọnsọle da ha yi cubit ọkpa, ubhiamhin nọnsọle da ha yi cubit ọkpa, uyomhin nọnsọle da ha yi cubit eva. Ọle bi ikhuan ne ribhọ a ko lu kugbe.
it-1 82 ¶3
Ukhuo-izọese
Ukhuo-izọese nan da tuẹ emhin nọn vin-ohin. Ọne ukhuo-izọese nan a yẹ tiọle ukhuo-izọese nan re igolu lu. (Ex 39:38) Eran acacia a rẹ lu ọle. A da re igolu rẹ gue okhun ọlẹn bi egbe ọle. A da yẹ manman igolu ọbhi ehọ-ehọ ọle nẹga. Utanmhin ọlẹn bi ubhiamhin ọlẹn da ha yi 1.5 ft. Uyomhin ọlẹn da ha yi 2.9 ft. Ọ da yẹ ha mhọn ikhuan bhi obọ enẹn ne ribhọ. A da re igolu rẹ lu ukpoloka eva ne bhia-bhia ọbhi obọ eva ọsi ọne ukhuo-izọese. Ene ukpoloka da ha ribhi odotọ igolu nan manman ọbhi ehọ-ehọ ọle nẹga. A da yẹ re eran acacia rẹ kanọ ukpokpo nan rẹ ha mun ọne ukhuo-izọese. A da re igolu rẹ gue ene ukpokpo nẹga. Ẹkẹ ene ukpoloka a da ha ne ene ukpokpo na. (Ex 30:1-5; 37:25-28) Ọsewewiẹ bi ọsemuan, ọle a rẹ ha tuẹ emhin nọn vin-ohin bhi uke ọne ukhuo-izọese ukpẹdẹ-ukpẹdẹ. (Ex 30:7-9, 34-38) Baibo yẹ sounun bhi emhin ọbhebhe nan rẹ tuẹ emhin nọn vin-ohin. Ọ diabe a yẹ ha noo ọne emhin nan ba ukhuo-izọese nan rẹ tuẹ emhin nọn vin-ohin. (Le 16:12, 13; Heb 9:4; Re 8:5; sẹyẹ fẹ 2Ch 26:16, 19 ghe.) Ẹkẹ ibọkpọ ọsi oga, ọle ọne ukhuo-izọese nan da tuẹ emhin nọn vin-ohin ha ye. Odalo ukpọn nan rẹ wa Eje Khia Nẹ sibhi Eje Khiale re, ọle a mun ọlẹn ọi. Ọnan zẹle nin Baibo da yọle ghe odalo ẹkpẹti akovẹn ọ ha ye.—Ex 30:1, 6; 40:5, 26, 27.
(Exodus 37:29) Ọle da yẹ lu ọne abhii nọn khiale nan biri ọbhi uhọnmhọn ọsi ọria nan zẹ, bi ọne emhin nọn vin-ohin, nan bha re emhin soso gua, nan lu nọnsẹn.
it-1 1195
Emhin Nọn Vin-ohin
Emhin ne manman ghan, ele a rẹ lu ọne emhin nọn vin-ohin nan ha noo bhi ibọkpọ ọsi oga. Ibhokhan Izrẹl ne emhin re nan rẹ lu ọle. (Ex 25:1, 2, 6; 35:4, 5, 8, 27-29) Ẹghe nin Jehova rẹ ha taman iMoses emhin enẹn nan ha rẹ lu ọne emhin nọn vin-ohin, ọle da taman ọlẹn yọle: “Ne abọkpa ọsi ene emhin nan ne vin-ohin: stacte, onycha, galbanum nọn vin-ohin, bi frankincense nan bha re emhin soso gua. Re ele lu emhin nọn vin-ohin. Nọ ene emhin rebhe kugbe nọnsẹn, yẹ re umhẹn ọbhọ. A ida re emhin soso gua ọle. Ọ ki ha yi emhin nọn khiale. Uwẹ ki lunmhun eso bhọ, nọn manman sun, yẹ ne bhọ fiọbhi odalo Ẹkpẹti Akovẹn bhi ibọkpọ ọsi oga, bhi eji mẹn ha da re egbe man uwẹ. Ọ dẹ ha yi emhin nọn khiale rẹji bha.” Nin Jehova rẹ ji ibhokhan Izrẹl lẹn ghe oga nọnsọle ọkpa ele ha da ha noo ọne emhin nọn vin-ohin, ọle da yọle: “Ọria nọn ki rẹ khin nọn lu emhin nọn vin-ohin nọn diabe ọle, nin ọle rẹ ha sọnyẹnmhẹn, a dẹ hian ọne ọria fia bhi ẹwẹ ẹbho nesọle.”—Ex 30:34-38; 37:29.
(Exodus 38:1) Ọle da re eran acacia rẹ lu ukhuo-izọese nan da re emhin ze. Utanmhin ọkpa, ọle obọ enẹn ọsi ọne ukhuo-izọese ha mhọnlẹn. Utanmhin nọnsọle da ha yi cubit isẹn, ubhiamhin nọnsọle da ha yi cubit isẹn, uyomhin nọnsọle da ha yi cubit ea.
it-1 82 ¶1
Ukhuo-izọese
Ukhuo-izọese Ne Ha Ribhi Ibọkpọ ọsi Oga. Ukhuo-izọese eva, ele a lu ọbhi ibọkpọ ọsi oga. A da lu ele beji Jehova yọle nin ele dia. Ọkpa bhọ hi ukhuo-izọese nan da re emhin ze. Ọne ukhuo-izọese nan a yẹ ha tiọle ukhuo-izọese nan re oze lu. (Ex 39:39) Eran acacia a rẹ khan ọlẹn bọsi ẹkpẹti nan bha gue bhi otọ ọle bi okhun ọlẹn. Utanmhin ọlẹn bi ubhiamhin ọlẹn da ha yi 7.3 ft. Uyomhin ọlẹn da ha yi 4.4 ft. Ọ da yẹ ha mhọn ikhuan bhi obọ enẹn ne ribhọ. A da re oze rẹ gue ọle egbe nẹga. A da yẹ re oze rẹ lu igaga nan mun ọbhi ẹkẹ ọle. Ọne igaga bha “sotọ fo bhi ẹkẹ ọne ukhuo-izọese.” A da ne ukpoloka ne bhia-bhia ọbhi akhokho enẹn ọsi ọne ukhuo-izọese, bhi egbegbe eji ọne igaga ye. Ọ diabe ene ukpoloka nan, ele a ne ukpokpo nan rẹ mun ọne ukhuo-izọese na. Asabọ yẹ miẹn ghe ọne igaga ha mhọn ene ukpoloka enẹn ne bhia-bhia. Ahamiẹn iriọ nọn, uhio ki re iriọ ha ribhi obọ eva ọsi ọne ukhuo-izọese, nan ha mun ọne igaga na. Ẹbho ne guanọ otọ ẹmhọn nọn ribhi Baibo fẹghe mhọn emhin kẹkẹ nin ele ta bhi ọne ẹmhọn nan. Eso bhọ yọle ghe ukpoloka elẹnlẹn ha ribhọ. Ele da yọle ghe enẹn ha ribhi ọne igaga, enẹn ebhebhe da ha ribhi egbe ọsi ọne ukhuo-izọese, nan rẹ ha mun ọlẹn. Emhin ebhebhe nan lu ba ọne ukhuo-izọese nan da ha yi: bọkẹti bi isọbi nan rẹ ha bii ẹmọn kie, ukpamanku nan rẹ ha da aranlẹn, ukpakẹ-igbẹn nan rẹ ha denọ elanmhẹn bhi eranlẹn, bi emhin nan zẹ eranlẹn fiọ. Oze a rẹ lu ene emhin nan rebhe.—Ex 27:1-8; 38:1-7, 30; Nu 4:14.
Guanọ Emhin Oriọn ne Ghanlẹn
(Exodus 37:1) Bezʹal·el da re eran acacia rẹ lu ọne Ẹkpẹti Akovẹn. Utanmhin nọnsọle da ha yi cubit eva bi ukhiọnmhẹn, ubhiamhin nọnsọle da ha yi cubit ọkpa bi ukhiọnmhẹn, uyomhin nọnsọle da ha yi cubit ọkpa bi ukhiọnmhẹn.
(Exodus 37:10) Ọle da re eran acacia rẹ lu ọne itebu. Utanmhin ọlẹn da ha yi cubit eva, ubhiamhin ọlẹn da ha yi cubit ọkpa, uyomhin ọlẹn da ha yi cubit ọkpa bi ukhiọnmhẹn.
(Exodus 37:25) Ọle da ki re eran acacia rẹ lu ukhuo-izọese nan da tuẹ emhin nọn vin-ohin. Utanmhin ọkpa, ọle obọ enẹn ọsi ọne ukhuo-izọese ha mhọnlẹn. Utanmhin ọlẹn da ha yi cubit ọkpa, ubhiamhin ọlẹn da ha yi cubit ọkpa, uyomhin ọlẹn da ha yi cubit eva. Ọle bi ikhuan ne ribhọ a ko lu kugbe.
it-1 36
Acacia
Eran nọn manman mhọn igbẹn bhi ikpabọ, ọle eran acacia khin. Ene eran ha wanre sikẹ egbe, ikpabọ nọnsele ki khi kugbe. Ọnan zẹle nan da miẹn ghe ukpọta natiọle shit·timʹ, nan rẹ tẹmhọn usun ọsi ene eran nan, ọle a kẹ noo bhi Baibo. Ọne eran sabọ tan sẹbhi 26 ft. Sokpan, ọ wo manman mhọn ebe. Ebe nesọle dia kuọkọ-kuọkọ, ọ da yẹ mhọn aroro ne mhọn alo nọn yellow. Ene aroro manman vin-ohin. Ikpẹ nesọle ki jẹ dagbare bọsi ikpakpa. Eran ọlẹn wo manman wo. Ododo isabọ le ọle. Eran nan kẹ miẹn bhi ẹkẹ ojẹgbo nọn. Enan rebhe zẹle nan da miẹn ghe ọne eran nan iJehova yọle nin ibhokhan Izrẹl rẹ lu emhin ne bunbun nin ele lu bhi ibọkpọ ọsi oga. Ọne eran nan a rẹ lu ẹkpẹti ọsi akovẹn (Ex 25:10; 37:1), tebu nan mun ibrẹdi arẹman fiọ (Ex 25:23; 37:10), ukhuo-izọese veva (Ex 27:1; 37:25; 38:1), ukpokpo nan rẹ ha mun ene emhin nan (Ex 25:13, 28; 27:6; 30:5; 37:4, 15, 28; 38:6), ikazi eso (Ex 26:32, 37; 36:36), eran nan rẹ bọn ọne ibọkpọ nẹga (Ex 26:15; 36:20) bi eran nan rẹ gban ele kugbe (Ex 26:26; 36:31).
(Exodus 38:8) Ọle da re oze rẹ lu etasa nọn bhiabhia bi ebi a mun ọlẹn nyan; ọle da noo ughegbe ọsi ene ikhuo ne ga bhi eji a da nabhi ibọkpọ ọsi oga.
w15 4/1 15 ¶4
Uwẹ Be Rẹ Lẹn?
Ughegbe nan ha miẹn bhi ẹghe ọsi ibhokhan Izrẹl bha diabe ughegbe nan miẹn ẹlẹnan. Igolu, siliva, bronze, la oze, ọle a rẹ ha lu ughegbe bhi ẹghe ẹdẹlẹ. A ki manman gbo ọle a nọn ha fi wanlan-wanlan. Ẹghe nin ibhokhan Izrẹl rẹ ha bọn ibọkpọ ọsi oga, ọle hi ẹghe ọhẹnhẹn nan rẹ tẹmhọn ughegbe bhi Baibo. Ughegbe nin ene ikhuo ne re, ele a rẹ lu “etasa nọn bhiabhia bi ebi a mun ọlẹn nyan.” (Exodus 38:8) Asabọmiẹn ghe a ka re eranlẹn rẹ nian ene ughegbe a, beji a ha da sabọ re ele lu ọne etasa bi ebi a mun ọlẹn nyan.