LUMINGU LUA DIA 9-15/11/2026
MUSAMBU WA 36 Tudi tulama mioyo yetu
Mua kupeta “muoyo wa ditumikila”
“Pesha muena mudimu webe muoyo wa ditumikila.”—1 BAK. 3:9.
LUNGENYI LUNENE
Mutudi mua kutumikila Yehowa ne muoyo mujima.
1. Mmalu kayi atu asaka bamue bantu bua kutumikila bantu badi bakokesha?
KUDI malu mashilashilangane atu asaka bantu bua kutumikila bantu badi bakokesha. Bantu ba bungi batu batumikila anu padibu babatangile anyi bua kababanyoki to. Bamue bantu batu batumikila mikenji ya Nzambi anu bua babamone. Tshilejilu, pavua Yezu pa buloba, bamfumu ba bitendelelu bavua bamba muvuabu batumikila Nzambi, pabi kabayi nansha bayitumikila nangananga to. (Mat. 23:5) Kadi tuetu tudi tutumikila tshidi Yehowa utuambila bualu tudi bamanye ne: mbua diakalenga dietu. (Yesh. 48:17, 18) Abu mbualu buimpe budi butusaka bua kumutumikila, kadi kudi bualu bukuabu bunene menemene.
2. Mbualu kayi bunene menemene budi butusaka bua kutumikila Yehowa?
2 Bualu bunene menemene budi butusaka bua kutumikila Yehowa budi ne: tudi bamunange bikole. (Mat. 22:37, 38) Dinanga adi didi ditusaka bua ‘kumutumikila ne muoyo mujima.’ (Lomo 6:17) Dinanga adi ne “muoyo wa ditumikila” bidi bitusaka bua kuenza muetu muonso bua kutumikila Nzambi nansha patudi pa nkayetu anyi patudi katuyi tumona diakamue buimpe bua ditumikila dietu adi. Tudi bamanye ne: muoyo wetu utu udinga; ke bualu kayi kudi misangu idibi mua kutukolela bua kutumikila. Mu tshiena-bualu etshi, netuakule bua bilejilu bibidi bia mu Bible bidi mua kutuambuluisha bua kupeta muoyo wa ditumikila. Netutuadije ne tshia bena Isalele pavua Yehowa mubapatule mu Ejipitu. Pashishe netuakule bua tshilejilu tshimpe tshia Yehoshafata, mukalenge wa Yuda.
TSHIVUA BENA ISALELE BENZE
3. Bua tshinyi bena Isalele bavua mua kuikala bumvue buôwa bua kutumikila tshivua Yehowa mubambile? (Tangila kabidi tshimfuanyi.)
3 Kumpala kua Yehowa kupatula bena Isalele mu Ejipitu, wakabambila bua kuenza bualu buvua pamuapa mua kubakolela bua kutumikila. Uvua mubambile ne: bashipe tshimpanga tshia mukoko anyi mbuji wa mpumbu ne basompuele mashi ku mabaya a mu nseke ya mishiku ya mbelu bua tshipupu tshia ndekelu tshia dikumi katshibalengi to. (Ekes. 12:5, 7) Dîba adi, muanjelu wa Yehowa kavua mua kushipa banabute babu ne banabute ba nyama yabu to. Kadi, bena Isalele bavua mua kuikala bumvue buôwa bua kutumikila tshivua Yehowa mubambile. Bua tshinyi? Bavua mua kuikala batshina bena Ejipitu bualu bavua bamona nyama ayi bu ya tshijila. (Ekes. 8:25-27) Nansha nanku, bena Isalele bakamona ne: bivua ne mushinga bua kutumikila ne lukasa, ke ‘kuenzabu anu muvua Yehowa mubatumine dîyi bua kuenza.’ (Ekes. 12:28) Yehowa wakasungila banabute babu.
Bena Isalele bavua batumikila mêyi a Yehowa nansha muvuabi mua kuikala bifiikisha bena Ejipitu munda (Tangila tshikoso 3)
4. Ntshinyi tshivua Yehowa muambile bena Isalele bua kuenza pavuabu bumbuka mu Ejipitu tshivua tshimueneka katshiyi mutu?
4 Bena Isalele bakumbuka mu Ejipitu anu butuku abu. Yehowa wakanji kuya nabu ku ndekelu kua Mbuu Mukunze, lua ku nord. Kadi pashishe wakabambila bua kuenza bualu bukuabu buvua bumueneka kudibu kabuyi mutu. Wakabambila bua bapingane lua ku sud ne baye kutudila pankatshi pa Mbuu Mukunze ne mikuna. Bidi bimueneka ne: muaba uvuabu ne bua kutudila au, bavua badisangana pankatshi pa tshiluilu tshia Pâlo tshivua tshienda tshibalonda ne Mbuu Mukunze. Nansha nanku, bena Isalele bakatumikila kabidi tshivua Yehowa mubambile ku butuangaji bua muena mudimu wende Mose. (Ekes. 14:1-4) Kadi pakamonabu bena Ejipitu benda basemena, “bakumvua buôwa bua bungi,” kutuadijabu kuamba too ne Mose muvuaye ujinga kubashipesha. (Ekes. 14:5-11) Tumonayi tshivua tshibafikishe ku dienza nanku ne muvua Yehowa mumvue bua bivuabu bambe ne malu avuabu benze.
5. Ntshinyi tshivua bena Isalele bapangile bua kuenza ku Mbuu Mukunze? (Misambu 106:7 ne dimanyisha dia kuinshi kua dibeji)
5 Bible udi uleja ne: pavua bena Isalele ku Mbuu Mukunze, kabakavuluka muvua Yehowa mubaleje dinanga dia lulamatu ne kabavua nansha ne dianyisha bua malu onso a kukema avuaye mubenzele to. (Bala Misambu 106:7 ne dimanyisha dia kuinshi kua dibeji.) Bavua badimuene muvua Yehowa mukube banabute babu ku tshipupu tshia dikumi. Nansha nanku, kabavua bajingulule muvua Yehowa mubanange bikole ne kabakamueyemena bua yeye kubasungila kabidi to. Bu muvua Yehowa mumone mu meji abu, wakamba ne: bena Isalele bavua ‘bamutumbokele ku Mbuu Mukunze.’ Nansha muvuabu balonde Mose pavuabu basabuka Mbuu Mukunze, kabakashintulula meji abu to. Ndekelu wa bionso, Yehowa wakabenga tshipungu tshia bena Isalele bonso abu ne kakabanyishila bua kubuela mu Buloba Bulaya to. (Mis. 106:21, 24-26) Ntshinyi tshidi bualu ebu mua kutulongesha?
TSHILEJILU TSHIBI TSHIA BENA ISALELE TSHIKULONGESHE
6. Tuetu bikale ne muoyo wa ditumikila, ntshinyi tshituenza? (Yelemiya 23:4)
6 Bualu bua bena Isalele budi butulongesha ne: mbimpe tumanye tshidi tshitusaka bua kutumikila Yehowa ne badiye muteke bua kutulombola. Mbimpe tudiebeje ne: “Ntu tumikila Yehowa anu pandi mmona ne: mbua diakalenga dianyi anyi?” Bidi bimueneka ne: bamue bena Isalele bavua basompuele mashi ku mabaya a ku biibi biabu anu bua kusungila banabute babu. Mbimpe tudiebeje kabidi ne: “Ntu ntumikila Yehowa nansha padi bakuabu kabayi bamutumikila anyi padibu bafiika munda bualu ndi mmutumikila anyi?” Butuku buvua bena Isalele ne bua kupatuka mu Ejipitu, Yehowa wakenza bua ‘balengelele bena Ejipitu.’ (Ekes. 12:36) Kadi pavua bena Ejipitu babakudimukile, bakatombokela Yehowa ne kabakamueyemena kabidi to. (Ekes. 14:10-12) Katubafuanyi to. Kadi tuikale tuetu ne muoyo wa ditumikila bualu kuenza nanku nekutufikishe ku dieyemena Yehowa ne bantu badiye muteke bua kutulombola. (Bala Yelemiya 23:4.) Netulonde buludiki budibu batupesha nansha tuetu katuyi bumvue bimpe malu onso anyi padi kubulonda kufiikisha bantu badi bakine Yehowa munda. Ntshinyi tshitudi mua kuenza bua kuepuka bilema bionso bivua bena Isalele benze ne bua kupeta muoyo wa ditumikila?
7. Mmunyi mudi kunanga Yehowa bikole kutuambuluisha bua kumutumikila?
7 Nanga Yehowa bikole. Bidi mua kutukolela bua kulonda buludiki bua mupika tuetu katuyi bamone mudi kuenza nanku kuikala ne mushinga anyi padibu batuluisha. Biobi nanku, mbimpe tuvuluke ne: tudi tutumikila Yehowa nangananga bualu tudi bamunange ne tudi tumueyemena. (1 Yone 5:3) Dinanga adi ke diatuambuluisha bua kuindila Yehowa ne lutulu, bamanye ne: bidi bikengela kuindila bua kushisha kumvua mudi kutumikila kuikala ne mushinga.—Muam. 7:8; Mika 7:7.
8. Mmunyi muvua bena Kristo netu kampanda baleje ne: bavua badisuike bua kutumikila?
8 Bena Kristo ba bungi ba tshikondo tshietu etshi mbatushile tshilejilu tshimpe bua ditumikila diabu nansha muvuabu kabayi bamone bipeta bimpe diakamue. Tshilejilu, pavua tshipupu tshia korona tshibudike, bakambila bena mu bisumbu bionso bua bikale benzela bisangilu ku biamu. Mukulu mukuabu wa mu ditunga dia Pérou udi wamba ne: “Ngakanji kuela meji ne: buludiki abu kabuvua bukumbana muaba utuvua basombele to.” Nansha muvuabi bimutonde, uvua anu mudisuike bua kutumikila Nzambi ne kumueyemena. (Nsu. 3:5, 6) Mmunyi muakaluaye kumvua pakapita matuku? Udi wamba ne: “Ngakamona muvua Yehowa mumfute bua mumvua mumutumikile. Tshisumbu tshietu tshiakakola ne tuvua anu mu buobumue.” Tuangate tshilejilu tshikuabu. Mu 2020, bulongolodi buetu buvua bushintulule amue malu bua bisumbu ne tusumbu tukese bia miakulu mienyi. Pavua muanetu mukuabu wa bakaji wa mu Japon mumvue ne: bavua bashipe kasumbu kavuaye, wakamba ne: “Ndi musue kutumikila tshidibu batulombe bua kuenza ne tshiena musue kuakula bibi bua bualu ebu to. Ndi muindile bua kumona bipeta bimpe biapatuka bua malu adibu bashintulule aa.”
9. Mmunyi mutudi mua kudilongolola bua kutumikila nansha padibu batuluisha? (Tangila kabidi tshimfuanyi.)
9 Dilongolola bua buluishi. Mbimpe tudilongolole bua kutungunuka ne kuyisha mukenji wa Bukalenge nangananga padibu batuluisha. Miaba ya bungi ki mbakandike mudimu wetu wa kuyisha to. Nansha nanku, tudi dijinga ne dikima bua kuambila bantu ne: Bukalenge bua Nzambi bukadi pa kubutula ndongoluelu mubi wa malu eu. Netuyishe mukenji eu too ne katupa kakese kumpala kua kubutulabu ndongoluelu wa malu eu ku Armagedone. (Mat. 24:14) Bualu bukuabu, mu dikenga dinene, netuyishe mukenji wapetesha bantu tshiji tshia bungi, wikala mua kubasaka bua kusungula bua kutua ku tshia Bukalenge bua Nzambi anyi ku tshia mbulamatadi ya bantu. Mukenji wetu newikale anu bu ‘tshipupu tshinene’ kudi bantu badi bakine Yehowa.a (Buak. 16:21) Kakuyi mpata, nebumvue tshiji anu bu Pâlo ku Mbuu Mukunze. Mbimpe tutumikile ku mpindieu dîyi didibu batutumine dia kuyisha nansha bantu bobu batumona mushindu kayi bua tumone mua kudilongolola ku buluishi budi butuindile kumpala eku.
Tuetu tutumikila mukenji wa Yehowa wa kuyisha mpindieu, nebikale bipepele bua kutungunuka ne kuyisha nansha mu buluishi (Tangila tshikoso 9)
TUMIKILA YEHOWA ANU BU YEHOSHAFATA
10. Mmunyi muvua mukalenge Yehoshafata mumvue pavua bisamba bisatu bilue kubaluisha?
10 Mu Bible mudi kabidi bilejilu bimpe bia bantu bavua batumikile Yehowa. Umue wa kudibu mmukalenge Yehoshafata. Uvua mukalenge wa Yuda tshikondo tshivuabu baluisha tshisamba atshi kudi bisamba bisatu bivua bidisange. Tudi tuela meji ne: ke tshivua mua kuikala tshisake Yehoshafata ne bantu bende bua bikale ne buôwa. (2 Kul. 20:1-3) Kadi kakafua ne buôwa to, wakakeba tshia kuenza. Tumonayi mpindieu muvua Yehoshafata mueyemene Yehowa ne mumutumikile, ne mutudi mua kumuidikija.
11. Ntshinyi tshivua Yehoshafata muenze pavuaye mumvue buôwa? (2 Kulondolola 20:5, 6, 10-12)
11 Ikala mudisuike bua kukeba buludiki bua Yehowa ne kumutumikila. Pavua Yehoshafata mumvue buôwa, ‘wakadisuika bua kukeba Yehowa.’ (2 Kul. 20:3) Yehoshafata uvua ne tshibidilu tshia kukeba buludiki kudi Yehowa. (2 Kul. 19:3) Kadi mu nsombelu mukole au, ‘wakadisuika’ kabidi bikole bua kukeba diambuluisha kudi Yehowa ne kutumikila tshionso tshivuaye mua kumuambila. Pashishe wakasambila ne muoyo mujima, ulomba Yehowa bua amuambuluishe. (Bala 2 Kulondolola 20:5, 6, 10-12.) Patudi tutuilangana ne ntatu, mbimpe tulonde tshilejilu tshiende. Tudisuikayi bua kutumikila Yehowa, kusambila ne kudilongela bua kukeba buludiki buende, ne kumueyemena ne muoyo mujima, batuishibue ne: neatuambuluishe.—Mis. 119:112.
12. Ntshinyi tshitudi mua kuenza bua kudisuika bikole bua kutumikila Yehowa?
12 Ikala udilongela Bible. Malu avua Yehoshafata muambe mu disambila adi aleje muvuaye ne dimanya dia bungi dia malu a Nzambi. Uvua mumanye muvua Yehowa mukumbaje tshivuaye mulaye Abalahama tshia kupesha bena Isalele buloba buimpe. (Gen. 12:7) Mêyi avuaye muambe mu disambila avua mafuanangane ne avua mukalenge Solomo muambe mu disambila pavuaye ubanjija ntempelo. (2 Kul. 6:28-30; 20:5-9) Dimanya divua nadi Yehoshafata diakamuambuluisha bua kueyemena Yehowa bikole ne kudisuika bua kuikala anu kumutumikila. Bua tuetu kumuidikija, mbimpe tuikale tudilongela bua kusakidila malu makuabu ku atukadi bamanye. (Mat. 13:52) Tuetu benze nanku, netudisuike bikole bua kutumikila Yehowa nansha patudi mu ntatu.
13. Mmunyi mudi didipuekesha mua kutuambuluisha bua kuikala kutumikila?
13 Ikala ne didipuekesha. Disambila dia Yehoshafata didi kabidi dileja muvuaye ne didipuekesha. Nansha muvuaye mukalenge ne muikale ne tshiluilu tshinene, kakakeba bua kuluangana ne baluishi kayi ne diambuluisha dia Yehowa to. Wakasambila kumpala kua bantu, kulejaye muvuaye dijinga ne diambuluisha dia Nzambi. (2 Kul. 20:12) Didipuekesha diende diakamuambuluisha bua kutumikila diakamue tshivua Nzambi mumuambile. Didipuekesha nedituambuluishe petu bua kuikala ne muoyo wa ditumikila.—Filip. 2:5, 8.
14. Ntshinyi tshiakenza Yehoshafata pakumvuaye mêyi a kudi Nzambi?
14 Ela meji a tshidi malu audi wenza mua kuenzela bakuabu. Yehowa wakandamuna disambila dia Yehoshafata, kumutuminaye muprofete Yahaziele bua amuambile mêyi avuaye ne bua kulonda. Yahaziele wakambila bantu ne: kabavua ne bua kuluangana to. Wakabambila ne: “Dilongololayi, nushale bimane, ne numone lupandu lua Yehowa bua bualu buenu.” Bible udi wamba ne: pashishe Yehoshafata “wakinama, kutuaye mpala panshi.” Pakamona bantu nanku, ‘bakadiela panshi bua kutendelela Yehowa.’ Yehoshafata wakambila bantu bende dituku diakalonda pavuaye nabu bua kutuilangana ne baluishi babu bua ‘bikale ne ditabuja kudi Yehowa’ ne “kudi baprofete bende.”—2 Kul. 20:14-20.
15. Ntshinyi tshivua Yehoshafata muenze bua kuleja muvuaye ne ditabuja dikole?
15 Yehoshafata wakaleja muvuaye ne ditabuja dikole bualu wakateka bantu bua kutumbisha Yehowa ne misambu “pavuabu benda baya bikale kumpala kua bantu bavua ne bia mvita.” (2 Kul. 20:21) Uvua mubateke nanku pakavuaye “mumane kuyukila ne bantu.” Bu muvuaye musake bantu bende bua kueyemena Yehowa ne bua bamutumikile, udi tshilejilu tshimpe be! Mona muvua Yehowa mubafute: wakenza bua baluishi babu abu bashipangane bobu nkayabu.—2 Kul. 20:22-24.
16. Tshilejilu tshia Yehoshafata tshidi mua kulongesha bantu badi ne bukokeshi tshinyi? (1 Bakalenge 3:9) (Tangila kabidi tshimfuanyi.)
16 Tshilejilu tshia Yehoshafata tshidi mua kulongesha bakulu, baledi nansha bantu bakuabu badi ne bukokeshi. Bu muvuaye utumikila Nzambi ne muoyo mujima, uvua tshilejilu tshimpe kudi bantu bavuaye ulombola. Ke tshivua mukalenge Solomo wenza pende. Patshivuaye ne lulamatu kudi Yehowa, wakamulomba bua amupeshe muoyo wa ditumikila. Kavua muwulombe bua diakalenga diende nkayende to, kadi bivua bua diakalenga dia tshisamba tshia Nzambi. Dijinga diende divua dia kubalumbuluisha muvua Yehowa musue. (Bala 1 Bakalenge 3:9.) Bu muvuaye ne didipuekesha, wakateleja muprofete wa Nzambi, kuyukilaye ne bantu bende kumpala kua yeye kuangata dipangadika dinene, pashishe kubakankamijaye bua batumikile tshivua Yehowa muambe. Bakulu pabu badi ne bua kueyemena Yehowa bua bamone mua kutabalela tshisumbu. Kumpala kua kuangatabu mapangadika manene adi atangila tshisumbu, bimpe didipuekesha dibasake bua kukonkonona Bible ne mikanda yetu ne balombe mibelu kudi bakulu bakuabu. (Nsu. 15:22) Padibu balonda diakamue buludiki bua kudi bulongolodi buetu, badi tshilejilu tshimpe kudi bena mu tshisumbu; dîba adi, bidi bibasaka bua babulonde pabu. Bia muomumue, baledi bobu batumikila mêyi a Yehowa ne muoyo mujima, nebiambuluishe bana babu bua kubidikija.—Nsu. 1:8; 14:1.
Bakulu ba meji batu bateleja Yehowa ne bulongolodi buende, ne batu balomba bakulu bakuabu mibelu (Tangila tshikoso 16)
17. Bua tshinyi mbimpe tuikale anu ne muoyo wa ditumikila?
17 Tuikalayi batuishibue ne: tuetu badiakaje bua kutumikila Yehowa, neatutabalele ne neatuambuluishe bua kumanya tshia kuenza mu nsombelu kayi yonso. Neenze mudimu ne bantu bende bua kutulombola. Lelu udi ulombola bulongolodi buende ku diambuluisha dia Kasumbu Kaludiki ne dia bakulu bakuabu. Tudi tutumikila malu adibu batuambila bua kuleja mutudi tutumikila Yehowa. Tuetu katuyi tumvua malu au bimpe, kabitukemeshi to; Yehowa udi ne dimanya dia bungi kutupita kule ne kule, kakuena tshidiye kayi mua kuenza to. (Yesh. 55:9) Nunku tudisuikayi tuetu bua kuikala ne muoyo wa ditumikila.
MUSAMBU WA 88 Mmanyisha njila yebe
a Tangila tshiena-bualu tshia “Nkonko ya babadi” tshidi mu Tshibumba tshia Nsentedi tshia ngondo wa 8/2025.