OSCAR CISANO | MALU A MU NSOMBELU
Ndi ‘mubandile bulengele bua Yehowa’
Panshi pakavua pafiike pamvua meme Alejandro mulunda wanyi munene bafike muaba mukese wa mu tshimenga pabuipi ne kuetu. Tuakabandila mitoto, tuetu kudiambila ne: tudi bashadile bikole ku mêsu kua Yehowa. Mvua anu ne bidimu 7 patupu, kadi nkavua ne lutatu lua mêsu. Nansha nanku, mvua anu mmona kakese, meme kufika ku dimanya ne: diulu ndinene bikole ne ndilenga dia katshia. Ngakafika ku dinanga Yehowa bikole, meme kupeta kabidi dijinga dikole dia kumuenzela mudimu. Katshia ku butuku abu, ndi mufike ku dibandila bikole bulengele bua Yehowa, ki nganu diulu dilenga didi diuwule tente ne mitoto to. Mpindieu ndi nnulondela tshindi musue kuamba.
Ndi muledibue mu 1966 ne lutatu lua mêsu anyi onso abidi, tshiena mmona bimpe to. Nunku ndi mmona anu kakese ne dîsu dianyi dia balume, dîsu dianyi dia bakaji ndifue dionso. Ne dîsu dianyi dia balume, ndi anu mua kutangila muulu anyi kubala mukanda, meme muwusemeje pabuipi ne mpala wanyi. Kadi tshiena mua kuenza malu a bungi adi bantu ba bungi mua kuenza, bu mudi kuendesha mashinyi anyi kunaya manaya to. Nansha nanku, tshiena mulekele lutatu luanyi elu lumpangisha bua kudia bulunda ne Yehowa to.
Ndi mulonge mua kunanga Yehowa katshia ku buana buanyi
Ndi mukolele mu Rafaela, katshimenga kakese kadi ntanta bu wa kilometre 500 lua ku nord-ouest kua tshimenga tshia Buenos Aires mu ditunga dia Argentine. Mamuanyi ne kakuanyi bavua Bantemu ba Yehowa, kadi tatuanyi kavua witaba ne: Nzambi utuku to. Uvua ne muoyo muimpe, kavua mukandike mamuanyi bua kuikala Ntemu anyi bua kundongesha malu a Yehowa to.
Mamuanyi uvua munange kungambila malu a Yehowa bikole, mvua munange kumuteleja panyi bikole. Katshia ku dîba dimvua anu ne bidimu bibidi patupu, uvua umbadila mukanda wa Du paradis perdu au paradis reconquis.a Uvua ubanga misangu yonso ne lukonko luvuaye ungela. Pashishe uvua ubala tshikoso, ungela kabidi lukonko alu. Bu mumvua mupuekele bikole, tshivua ngumvua bimpe malongesha onso avua mu mukanda au to. Kadi kulonga Bible ne mamuanyi mushindu au, kuakangambuluisha ku kukakese ku kakese bua kumona Nzambi bu muntu mulelela, meme kudia nende bulunda.
Pamvua ne bidimu bitanu
Pangakamanya mua kubala bimpe, mvua nzuka bikole bua kubala mukanda wonso wa malu a mu Bible umvua mpeta. Bu mumvua ne lutatu lua mêsu, mvua kuata mikanda nteka pabuipi ne mpala wanyi, kabiakantekesha mu maboko to. Mamuanyi wakandongesha bua kunanga dibala, nansha lelu ndi munange dibala bikole.
Mvua munange kubala nangananga mukanda wa Annuaire des Témoins de Jéhovah. Pamvua mbala malu adi afikila bana betu badi mu matunga a kule ne ntatu idibu nayi, mvua mutekemene ne: dimue dituku nengikale misionere ne nengenze mudimu muaba uvuabu dijinga ne bamanyisha ba bungi. Bua kukumbaja tshipatshila atshi, mvua mumanye ne: bivua bikengela nganji nkumbaje bipatshila bikuabu. Ntshinyi tshingakenza?
Pangakakumbaja bidimu 7, ngakalua mumanyishi wa lumu luimpe udi kayi muanji kubatijibua. Anu pamvua ne bidimu abi, meme ne Alejandro tuakabandila mitoto, tuetu kuakula bua bipatshila bituvua mua kudifundila mu nsombelu wetu. Ngakasanka bikole be pangakakumbaja tshipatshila tshianyi tshia kumpala! Meme mumane kulua mumanyishi, ngakenza muanyi muonso bua kuambila bana bakuabu malu a Yehowa dîba dionso dimvua ne mushindu, mvua nsanka bikole bua kulonga nabu Bible.
Kadi mvua mumanye ne: kuvua malu a bungi amvua ne bua kuenza bua kumona mua kusankisha Nzambi. (1 Timote 4:15) Bidimu bibidi pashishe, ngakambila baledi banyi dijinga dianyi dia kubatijibua bua kulua mutendeledi wa Yehowa. Pangakabaleja tshivua tshinsake bua kuangata dipangadika adi, tatu wakitaba. Ngakabatijibua ne bidimu 9 dituku dimue ne mulunda wanyi Alejandro.
Ngakatetshibua bua mumvua munange Yehowa
Mu 1976, meme mumane kubatijibua kadi tshiyi muanji kukumbaja tshidimu tshijima, mbulamatadi wa ditunga dia Argentine wakakandika midimu ya Bantemu ba Yehowa. Mu ditunga dijima, bakipata bana ba Bantemu ba Yehowa nkama ya bungi mu tulasa bua muvuabu kabayi bimba musambu wa ditunga. Balongeshi ba bungi bakangambila ne: nebangipate panyi meme tshiyi muimbe musambu wa ditunga to.
Malu akabipa bikole menemene pavua tatu mungambile ne: uvua usamisha mutu bikole bua matuku anyi atshilualua. Wakangambila ne: “Ndi musue wikale uya mu bisangilu anyi uyisha bakuabu, kadi tshiakuvunga maboko bobu bakuipate mu kalasa to. Mbimpe ulonge kalasa bualu udi ne lutatu lua mêsu. Wewe kuyi mulonge kalasa, kuakudikumbajila majinga ebe pawalua muntu mukole to.”
Mu kuamba kuimpe mvua musue kusankisha tatu, kadi mvua mumanye ne: bivua bikengela ngikale ne lulamatu kudi Yehowa. Ke meme kusambila misangu ne misangu bua Yehowa angambuluishe ne andombole. Meme mumane kubala mêyi adi mu Bienzedi 5:29 ne muelanganapu meji, ngakadisuika ne muoyo mujima ne: tshiakuimba musambu wa ditunga to. Yehowa kakandekela to. Wakampesha bukole, yeye kundongoluela njila wa meme kupatukila bua mmone mua kutantamena lutatu alu. (1 Kolinto 10:13) Ngakakema bikole pavua balongeshi betu ba bakaji balekele kunzakeja bua kungipata mu kalasa. Pashishe mu 1979, kabadi kanene ka mu Argentine kakangata dipangadika dia ne: bapingaje bana babidi ba Bantemu ba Yehowa mu kalasa. Tubadi tupuekele tua bungi tuakangata patu dipangadika dia muomumue adi, tuotu kuambila bamfumu ba tulasa tukuabu bua bapingaje bana ba Bantemu ba Yehowa mu tulasa. Ngakadimuenena ne anyi abidi mushindu uvua Yehowa mutukube. Biakamfikisha ku didisuika ne muoyo wanyi wonso wa munda bua kuenzela Nzambi undi munange mudimu.
Meme ne Alejandro mu kalasa. Ndi muimane
Ngakatungunuka ne kudienzeja bua kumbaja bipatshila bianyi
Meme mumane kubatijibua, ngakatungunuka ne kuelangana meji a bipatshila bimvua nkeba kukumbaja. Tshimue tshia ku bipatshila abi tshivua tshia kubuela mu Kalasa ka malu a mu Bible ka Gilada bua ndue misionere.b Ngakasungula too ne ditunga dimvua musue kuenzela mudimu bobu bangambile bua kusungula. Ditunga adi divua dia Guinée équatoriale. Kubala mukanda wa Annuaire ke kuvua kungambuluishe bua kumanya ne: mu ditunga adi bavua dijinga ne bamanyishi ba bungi ba Bukalenge ne tshiena Espagne tshivua umue wa ku miakulu minene ya mu ditunga adi.
Mamuanyi wakenza tshionso tshivuaye mua kuenza bua kunkankamija bua kukumbaja bipatshila bianyi. Tshilejilu, uvua wakidila bikole mutangidi wa tshijengu ne mukajende kuetu. Ditabuja diabu ne tshisumi tshiabu biakakolesha dijinga dianyi dia kuikala mu mudimu wa ku dîba ne ku dîba. Ngakabanga kabidi kulonga Bible mvese ku mvese, bualu mvua ndiambila ne: ke mutu balongi ba Kalasa ka Gilada benza.
Tshidi ne mushinga wa bungi menemene tshidi ne: ngakatungunuka anu ne kuyisha. Ngakambuluisha bantu ba bungi bakalua kudilambula kudi Yehowa. Mu bantu abu mudi Antonia, mamu mukulakaje wa mu tshitendelelu tshia Katolike uvua munange malu atshididi bikole. Meme mumane kutuilangana nende ku buambi bua ku nzubu ne ku nzubu, meme ne kakuanyi tuakaya kumumona matuku makese pashishe. Tuetu kubanga kulonga nende Bible. Antonia wakalua kungambila ne: “Ngasanka bikole bua kutuilangana ne nsongalume uvua munange kuyukila malu a mu Bible. Ke bualu kayi ndi ndonga nebe Bible.” Antonia wakatungunuka ne kulonga Bible, yeye kudia bulunda ne Yehowa ne kubatijibuaye ne bidimu 73.
Ngakenza tshionso tshivua tshikengela nansha pamvua mutekete mu mikolo
Pangakakumbaja bidimu bu 18, ngakebeja bakulu malu amvua mua kuenza bua meme kulua misionere. Biakantonda bikole pakangambilabu ne: kabavua bitabile bamanyishi ba mu Argentine bua kuwuja dilomba bua kuya ku Kalasa ka Gilada to.c Ngakateketa mu mikolo bikole. Kadi kabiakatekesha dipangadika dianyi dia kuikala mpanda-njila wa pa tshibidilu ne dia kuenzela Yehowa mudimu ne muanyi muonso to.
Meme ne Alejandro mu mpungilu. Alejandro wakalua kulua mpanda-njila wa pa buende
Mu 1991, ngakalua mukulu. Bidimu bibidi pashishe, pankavua ne bidimu 26 ngakabuela mu Kalasa ka dilongesha mudimu kadibu babikila lelu ne: Kalasa ka bamanyishi ba Bukalenge. Panyima pa kalasa aku, ngakapingana mu tshisumbu tshietu tshia mu Rafaela.
Mu Kalasa ka dilongesha mudimu. Ndi mu mulongo wa kumpala, meme ke wa kumpala kumbukila ku dia bakaji
Bu mundi ne lutatu lua mêsu, bivua binkolela misangu mikuabu bua meme kuenza midimu ivuabu bampesha mu tshisumbu. Bu mundi mukulu, bavua batamba kumpesha midimu ya nkonko ne mandamuna mu bisangilu. Tshivua nansha mmona mpala ya bana betu bavua basomba mu mulongo wa kumpala to. Bivua bikole menemene bua meme kumanya bana betu bavua bela bianza muulu bua kuandamuna. Ku ntuadijilu, mvua ndienzeja bua kukuata muaba uvua muanetu yonso usomba ku muoyo. Kadi pavua muanetu kampanda usomba muaba mukuabu, mvua ntupakana mêna bikole. Nkavua ndomba muanetu mukuabu wa balume bua angambile mêna a bana betu bavua bela bianza muulu.
Mu 1998, ngakasela Vanina, mpanda-njila wa tshisumi uvua ne bipatshila bia mu nyuma bia buena bianyi. Tuvua tudienzeja bikole bua kuenzela Yehowa mudimu mu mishindu mishilashilangane. Kudi bipatshila bikuabu bituvua katuyi bakumbaje to bua mundi mmona bitayitayi. Nansha nanku, tuakatungunuka ne kuenzela Yehowa mudimu ne muetu muonso.
Mu dituku dietu dia dibaka
Meme ne Vanina tuakapeta mpunga wa kuenza mudimu wa bumpanda-njila bua pa tshibidilu mu ditunga dia Bolivie, muaba uvuabu dijinga ne bamanyishi ba bungi. Ke tuetu kubanga kulongolola malu etu bua tuye mu Bolivie. Mbingu isatu kumpala kua tuetu kuasa luendu, bakatubikila bua kuenza mudimu ku Betele wa mu Argentine. Katuvua batekemene dibikila adi to. Nkavua muambuluishe ku Tshibambalu tshia malu a mikenji tshia ku Betele munkatshi mua bidimu bia bungi. Tuasanka bikole be bua mutuvua bapete mushindu wa kuenzela Yehowa mudimu wa ku dîba ne ku dîba ku Betele!
Dilongesha dia budipuekeshi
Katshia ku 2001, meme ne Vanina tudi benze mudimu ku Betele wa mu Argentine, mutudi bapete mabenesha a bungi menemene. Kadi mu 2014, dîsu dianyi dia balume diakansama bikole, mvua mua kuikala mulue mpofu. Ngakadiumvua bibi bikole. Mvua mumanye ne: Yehowa utu ukuba batendeledi bende mu nyuma mu matuku makole a ku nshikidilu aa, kadi mvua musue bua ankube ku mubidi. Tshivua mujingulule ne: nkavua nsamisha mutu bikole bua bualu buanyi to. Yehowa wakampesha mubelu umvua nkengela. Mushindu kayi?
Ngakabanga kuteleja mêyi makuata a mu Bible a mukanda wa Yobo. Tshilejilu tshiende tshiakamfikisha ku dimona ne: mvua ntamba kutuma meji anyi onso ku lutatu luanyi. (Yobo 30:20, 26) Mvua ndua mpofu. Kadi makanda anyi a mubidi kaavua tshintu tshia mushinga mukole menemene to. Bivua bikengela ntume meji anyi ku tshintu tshia mushinga mukole menemene. (Yobo 35:9, 10) Tshivua tshingambuluishe bua kumona lutatu luanyi mu mushindu muimpe ntshinyi?
Muanetu mukuabu wa balume uvua mpofu wakambikila bua kusomba ku luseke luende pavuaye ulombola dilonga dia Bible. Pangakamona mushindu uvua muanetu au ulombola dilonga dia Bible, ngakajingulula ne: nansha meme panyi mulue mpofu, mvua anu mua kuenzela Nzambi undi munange mudimu. Atshi ke tshivua ne mushinga wa bungi menemene kundi! Matuku makese pashishe, mutangidi wa tshijengu mukuabu wakayukila nanyi, kumbadishaye Misambu 112:7, 8. Wakangambuluisha bua kumona ne: meme mueyemene Yehowa ne muoyo mujima, kakundekela to, nansha meme mulue mpofu.
Bakampanda dîsu dianyi dia balume, meme kumvua bimpe. Matuku makese bobu bamane kumpanda dîsu, ngakabanga kabidi mudimu wanyi wa ku Betele. Tshidimu tshijima pashishe ngakatuadija kuenza mudimu ne bena mu Tshibambalu tshia malu a mikenji tshidi ku biro bietu bidi bilombola mudimu wetu pa buloba bujima. Mvua ngenza mudimu au muikadile ku bule. Bu mumvua ngambuluisha Betele ya buloba bujima ne bilumbu bia ku tubadi, mvua anu mmona mudi Yehowa wambuluisha batendeledi bende.—Yobo 42:2.
Yehowa wakandongesha bualu bua mushinga budi butangila budipuekeshi ebu: Ntatu yanyi ki ngidi ne mushinga wa bungi menemene to. Ngakalonga kabidi ne: Yehowa katu ulekela balunda bende nansha.—Misambu 9:10.
Ndi mumone ne: Yehowa mmuimpe
Katshia anu ku buana buanyi, Yehowa ke udi ne mushinga wa bungi menemene mu nsombelu wanyi. Ndi ngela mamuanyi tuasakidila bua mudiye mundongeshe bua kunanga Yehowa bikole ne mungambuluishe bua kudifundila bipatshila mu mudimu wende katshia anu ku buana buanyi. Pangakamona ne: tshiakukokesha bua kukumbaja bipatshila bikuabu bimvua mudifundile, Yehowa wakangambuluisha bua ntungunuke ne kuenza tshionso tshimvua mua kuenza bua bualu buende. Wakangambuluisha bua kulama buena Kristo buanyi mu kalasa, ne wakalongolola ngelelu wanyi wa meji pankavua nditatshisha bikole bua bualu buanyi.
Kukadi mpindieu bidimu 50 bia katshia meme ne mulunda wanyi Alejandro batangile muulu ne bayukile bua bipatshila bituvua mua kudifundila mu nsombelu wetu. Butuku abu, ngakasanka bikole pangakamona bulengele bua mitoto. Kadi katshia anu pine apu, ndi mumone bintu bikuabu bia bungi bidi Yehowa muenze. Nansha mundi mmona bitayitayi, ndi ngamba ne muoyo mujima ne: ndi ‘mubandile bulengele’ bua Nzambi undi munange.—Misambu 27:4.
Meme ne Vanina ku Betele wa mu Argentine
a Mupatula kudi Bantemu ba Yehowa, kadi kabatshitu bawupatula kabidi to.
b Kumpala bavua basungula bamisionere mu bana betu bavua bajikija Kalasa ka malu a mu Bible ka Gilada. Lelu bamisionere batu pa tshibidilu babalongesha mu Kalasa ka bamanyishi ba Bukalenge.
c Munkatshi mua bidimu bia bungi, bana betu ba bungi bavuabu babikila ku Kalasa ka Gilada bavua bampanda-njila ba mu matunga muvua Ntemu umue ne bua kuyisha bantu ba bungi.