Vyuma Muka Yahanjika Mbimbiliya Kutalisa kuMatoto?
Vyuma yakumbulula Mbimbiliya
Mbimbiliya yanangula ngwayo matoto aze navahona kutulisa, eji kunehanga ukalu kumutu yivene navatu vaze ali navo. (Vishimo 29:22) Numba tuhu lwola lumwe mutu nahase kukwata matoto, oloze Mbimbiliya yamba ngwayo vosena vaze navatwalaho lika kukwata “matoto” kaveshi kukavalwilako. (Wavaka-Ngalesha 5:19-21) MuMbimbiliya mwatwama jindongi jize jinahase kukafwa mutu ahonese matoto.
Uno matoto apwa amapi lwola lwosena tahi?
Nduma. Shimbu jimwe chapwa chakwoloka kukwata matoto. Chakutalilaho Nehemiya uze apwile lunga wakushishika, ‘apihililile chikuma’ omu evwile ngwavo vangamba jaKalunga vamwe vapwile nakuvayanjisa.—Nehemiya 5:6.
Shimbu jimwe Kalunga eji kukwatanga matoto. Chakutalilaho, omu vatu jenyi kushikulu vahonene kutesamo lushiko valishikile nenyi lwakumulemesanga kaha ikiye, nakuputuka kukavangiza tulunga vamakuli, ‘Yehova avakwachilile utenu.’ (Vaka-kuyula 2:13, 14) Chipwe ngocho, kukwata matoto kachapwa havilinga vyamwaza atwama navyo Kalungako. Shikaho kachi nge napihilila eji kuunjisanga washi matoto enyi.—Kulovoka 34:6; Isaya 48:9.
Matoto muka apwa amapi?
Matoto amapi chikuma shina aze navahona kuunjisa. Hakuwana nge vatu kavakupukako, ngocho cheji kuvakaluhwilanga kuunjisa matoto. Chakutalilaho:
Kena “evwile matoto chikuma” omu Kalunga akanyine kwitavila wana wenyi. Hakuwana nge Kena apihilile chikuma, ngocho ajihile Songo yenyi.—Kuputuka 4:3-8.
Kapolofweto Yona “evwile matoto chikuma” omu Kalunga atetelelele vaka-Nyineve. Kalunga ahuhumwine Yona hakumulweza ngwenyi kachapwile “chakutamo kuli [ikiye] kupihilila,” oloze atelelele kwivwila keke vaze vaka-shili vapihililile nakwalumuka.—Yona 3:10–4:1, 4, 11.a
Evi vyakutalilaho kana vyasolola nge “utenu wamutu kaweshi kuneha kwoloka chaKalungako.”—WaYakova 1:20.
Unahase kuhonesa ngachilihi matoto?
Fwila kutachikiza ukalu weji kufumanga hakuhona kutulisa matoto. Vatu vamwe vanahase kushinganyeka ngwavo kukwata washi matoto cheji kuvasololanga nge vapwa vakukangana. Oloze mutu uze mwahona kutulisa matoto enyi, atwama naukalu waunene. Shikaho “nganomu yinapu nganda yikwechi kembwe yakupuzuka, mukiko mwanapu namutu uze mwahona kutulisa matoto enyi.” (Vishimo 25:28; 29:11) Kaha nawa nge natutulisa matoto, kaha natusolola ngwetu tukwechi ngolo nauhashi wakukekesa vyuma. (Vishimo 14:29). Mbimbiliya yahanjika ngwayo: “Muka-kushipwokela kukwata utenu nawahe kuhambakana chindume.”—Vishimo 16:32.
Tulisa washi matoto shimbu kanda ulinge vyuma vize naukaliveya. Hali Samu 37:8, vamba ngwavo: “Mbila utenu, seza matoto. Kanda naupihilila nakulinga upiko.” Tachikiza ngwove, nge tunasulakana, kaha tunahase kutulisa matoto shimbu kanda ‘tulinga upi,’ ngana muze vatulweza hali Wavaka-Efwesu 4:26, ngwavo: “Kwatenu utenu, oloze kanda namulinga shiliko.”
Nge chinahase kaha fuma kuze kuli vatu vanakusulakanyisa. Mbimbiliya yahanjika ngwayo: “Kuputuka chandombo chinapu nge kusokolola vikolo vyameya. Shimbu kanda vikokojola vyepuke, katuka uyenga.” (Vishimo 17:14) Numba tuhu chapwa chamwaza kukumisa washi vikokojola, oloze mwatela kuvangila kutulisa matoto numba jino mushimutwile hachihande kana.
Wana mashina namasongo. Hali Vishimo 19:11 vatulweza ngwavo: “Kunangakana chamutu cheji kuunjisanga matoto enyi.” Shikaho chapwa chamwaza kutachikiza mashina namasongo shimbu kanda tulinge vyuma vimwe. Kachi nge natuvangila kwivwilila kuchihande chosena, kaha katweshi kukwata washi matotoko.—WaYakova 1:19.
Lomba upwenga namuchima wakuunda. Kulomba nachikukafwa upwenga ‘nakuunda chaKalunga chize chahambakana kunangakana chosena.’ (Wavaka-Fwilipi 4:7) Kachi nge natulomba kaha navatuhana shipilitu yajila yize nayitukafwa tupwenga navilinga vyakufwana nge kuunda, kutalilila chikoki namuchima wakulikanyisa.—Luka 11:13; Wavaka-Ngalesha 5:22, 23.
Sakula kanawa vatu vakulikata navo. Kakavulu tweji kupwanga navilinga ngana vyavatu vaze natulikata navo. (Vishimo 13:20; Wavaka-Kolinde 1, 15:33) Evi vikiko Mbimbiliya yatuhuhumwina ngwayo: “Kanda naulikata namuka-kukwata washi matoto, chipwe kulikwatasana namuka-kukwata washi kulundunduko.” Mwomwo ika? “Mangana uzeneke kulinangula jijila jenyi, nakufwa mumuheto.”—Vishimo 22:24, 25.
a Yona etavilile kuhuhumuna kana nakumbila matoto enyi, ngocho Kalunga amuzachishile asoneke mukanda wamuMbimbiliya uze vavulukila lijina lyenyi.