EL CANTAR DE LOS CANTARES (YAA TA̱ SALOMÓN)
1 Yaa ña̱ liviní ña̱ ka̱ʼyi ta̱ Salomón.
2 “Xíʼin yuʼúra ná chitóra* yuʼíi̱.
Tá náʼún ña̱ kúni̱ún xíniún yi̱ʼi̱, va̱ʼaníka ña̱yóʼo nu̱ú tá vino.
3 Táminí xáʼa̱n aceite tá xíniñúʼún;
ki̱vi̱ún íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo aceite tá táminí xáʼa̱n,
tá sákaana xi̱ní na̱ yiví.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán kútóoní ná válí yóʼó.
4 Ndakiʼin yi̱ʼi̱ ná ku̱ʼi̱n xíʼún; ná kunuyó ku̱ʼu̱nyó.
Ta̱ rey nda̱kiʼinra yi̱ʼi̱ ki̱xai̱ xíʼinra nu̱ú íyora.
Ná kusi̱í-iniyó, inkáchi ná kusi̱í-iniyó.
Ná natúʼunyó xa̱ʼa̱ ña̱ náʼún ña̱ kúni̱ún xíniún yi̱ʼi̱,
chi va̱ʼaníka ña̱yóʼo nu̱ú tá vino.
Xa̱ʼa̱ ña̱kán kútóoní ná válí yóʼó.
5 Koto ndóʼó ná se̱ʼe ñuu Jerusalén, ñá tu̱ún loʼo kúi̱,
nda̱a̱ táki̱ʼva tu̱ún íyo veʼe válí ña̱ íyo chí Quedar,
soo livivai̱ nda̱a̱ táki̱ʼva livi tela ña̱ ku̱vaʼa veʼe loʼo ta̱ Salomón.
6 Va̱ása kotondó yi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ tu̱úi̱n,
saáchi ñu̱ʼu* xa̱ʼmiña yi̱ʼi̱.
Ni̱sa̱a̱ na̱ ku̱ʼvai̱ xíʼi̱n;
ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼi̱n ña̱ kundai̱ tú uva,
soo va̱ása níxi̱ndai̱ tú uva tú xi̱kuu kuenta miíi̱.
7 Ka̱ʼa̱n xíʼi̱n, yóʼó ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱,
¿ndáa míí xáʼún xíʼin ndikachi* sa̱na̱ún xíxáʼanrí?,*
¿ndáa míí xáʼún xíʼinrí ña̱ ndakindee̱rí tá káʼñu?,*
¿nda̱chun xíniñúʼu kundasi nu̱úi̱ xíʼin ti̱ko̱to̱
tá xíkai̱ nu̱ú íyo na̱ kítáʼan xíʼún na̱ ndáa ndikachi?”.
8 “Yóʼó ñaʼá ñá liviní nu̱ú inka ná ñaʼá,
tá kǒo xíni̱ún, kundiku̱n yichi̱ nu̱ú ku̱a̱ʼa̱n ndikachi
ta kúáʼan xíʼin ti̱xúʼú* válí sa̱na̱ún ná kixáʼanrí yatin nu̱ú íyo veʼe válí na̱ ndáa tí ndikachi”.
9 “Chítáʼi̱n yóʼó ñá kúni̱níi̱ xínii̱ xíʼin iin kuáyi̱ tí liviní tí ñúu carreta ta̱ faraón.
10 Liviní náʼa̱ nu̱ú loʼún tá tíkaa siki̱ so̱ʼún
ta tá tíkaa siki̱ su̱kún, liviní náʼa̱ña.
11 Keʼéndi̱ ña̱ʼa ña̱ oro kunúu xi̱níún
ta kuumiíña plata”.
12 “Tá íyo ta̱ rey nu̱ú mesara tú ti̱ku̱i̱ta̱,*
ndátani̱ siko̱ aceite tá táminí xáʼa̱n tá xíniñúʼi̱.
13 Ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ íyora nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin bolsa loʼo ña̱ mirra ña̱ táminí xáʼa̱n,
ña̱ chínúi̱ kándíkai̱ tá ñuú.
14 Nu̱ú miíi̱, ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ íyora nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yita ña̱ alheña
ña̱ íyo nu̱ú íyo tú uva chí En-Guedí”.
15 “Yóʼó ñá kúni̱níi̱ xínii̱, liviníún.
Va̱ʼaní náʼún, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nduchúnu̱ú paloma saá íyo nduchúnu̱ún”.
16 “Yóʼó ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱, va̱ʼaní náʼún. Ndixaní liviún.
Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ku̱ʼu̱ kúii̱ ña̱ kóʼo̱ní saá íyo xi̱toyó;
17 xi̱ní veʼeyó ku̱vaʼaña xíʼin yitu̱n tú cedro xíʼin tú enebro.
2 ”Iin yita loʼo ña̱ azafrán kuití kúi̱, ña̱ xáʼnu yoso̱ ña̱ íyo yuʼú tá mar,
iin yita ña̱ lirio ña̱ xáʼnu chí yoso̱ kúi̱”.
2 “Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yita ña̱ lirio ña̱ ndíkaa̱ ma̱ʼñú iñú,
saá íyo ñá kúni̱níi̱ xínii̱ tá ndíkaa̱ñá ma̱ʼñú ná válí”.
3 “Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yitu̱n tú manzana tú níndichi ma̱ʼñú yuku̱,
saá íyo ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ tá ndíkaa̱ra ma̱ʼñú ta̱ va̱lí.
Kúni̱níi̱ koi̱ ku̱nda̱ti̱* xa̱ʼa̱ra;
tá íyoi̱ xíʼin ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñá xáxi ku̱i̱ʼi tí vi̱si̱ní saá íyoi̱.
4 Ni̱xa̱ʼa̱nra xíʼi̱n nu̱ú kéʼéna vikó
ta ndiʼina xi̱kiʼin kuenta ña̱ kúni̱níra xínira yi̱ʼi̱.
5 Taxindó pasa kaxíi̱ ña̱ va̱ʼa ndaʼa níma̱i̱,
taxindó manzana kaxíi̱ ña̱ va̱ʼa ndakindee̱ inii̱;
saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñá ndeéndóʼo saá íyoi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱níi̱ xínii̱ra.
6 Chínúura ndaʼa̱ yitinra si̱kíi̱,*
ta xíʼin ndaʼa̱ kúaʼara númira yi̱ʼi̱.
7 Ndóʼó ná se̱ʼe ñuu Jerusalén
chinaʼándó* nu̱úi̱ xa̱ʼa̱ yusu síʼi tí íyo chí yuku̱:
va̱ása chikaa̱ndó-inii̱ ña̱ kutói̱ra.
8 Xa̱a̱ táku̱ va̱xi ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱.
Kotondó, káa va̱xira
ndáara yuku̱ va̱xira ta ndávara va̱xira chí xi̱kí.
9 Ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin yusu yúta̱* saá íyora.
Níndichira sa̱tá nama̱,
chí ventana xítora,
chí kui̱i̱n ventana xítora.
10 Ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ káʼa̱nra xíʼi̱n:
‘Ndakundichi chiʼí, yóʼó ñá kúni̱níi̱ xínii̱,
ná ku̱ʼu̱nyó xíʼi̱n, yóʼó ñá liviní náʼa̱.
11 Koto xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa tiempo vi̱xin.
Kǒoka sa̱vi̱ kúun, xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱nrá.
12 Xa̱a̱ xa̱a yita chi yuku̱,
xa̱a̱ ki̱xaa̱ tiempo ña̱ kaʼndana ndaʼa̱ tú uva,
xa̱a̱ liviní xíta tí paloma káʼnu nu̱ú ñuʼúyó.
13 Xa̱a̱ ni̱chi̱chi higo tí nu̱ú ndaʼa̱ tú higo;
xa̱a̱ xa̱a yita ndaʼa̱ tú uva ta támikaví xáʼa̱nña.
Ndakundichi chiʼí, yóʼó ñá kúni̱níi̱ xínii̱ ta kixiún.
Ná ku̱ʼu̱nyó xíʼi̱n, yóʼó ñá liviní náʼa̱.
14 Yóʼó ñá kúu paloma loʼi̱, kita kándíka yu̱u̱ nu̱ú ndíka̱ún,
kita kándíka taʼvi̱ nu̱ú ndíka̱ún,
taxi ná kunii̱ yóʼó ta ná kuniso̱ʼi̱ tu̱ʼún,
saáchi vi̱si̱ní tu̱ʼún ta liviní náʼún’”.
15 “Tiinndó yu̱kuii,*
tiinndó yu̱kuii válí tí xáʼnu̱ tú uva,
saáchi xa̱a̱ ka̱na yita ndaʼa̱ tú uvayó”.
16 “Kuenta miíi̱ kúú ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱, ta kúi̱ kuentara.
Ndáara ndikachi* chí nu̱ú íyo yita ña̱ lirio.
17 Tá kúma̱níka kani ta̱chí
tá kúma̱níka tu̱vi,
kama ndikóún, yóʼó ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱,
nda̱a̱ táki̱ʼva xíka yusu xi̱ní yuku̱ ña̱ ndátaʼví* miíyó.
3 ”Tá ñuú tá kánduʼíi̱* nu̱ú xi̱toi̱,
na̱ndukúi̱ ta̱a ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱,
na̱ndukúi̱ra soo kǒora níndani̱ʼíi̱.
2 Ndako̱i̱ ta iníísaá ñuu ku̱ʼi̱n;
ku̱ʼi̱n chí calle ta saátu nu̱ú ya̱ʼvi,
taxindó ná nandukúi̱ ta̱a ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱.
Na̱ndukúi̱ra soo kǒora níndani̱ʼíi̱.
3 Na̱ ndáa ñuu nda̱ni̱ʼína yi̱ʼi̱ tá xíkana ndáana.
Ta ni̱nda̱ka̱tu̱ʼíi̱nna: ‘¿Á kǒo ta̱a ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ níxinindó?’.
4 Tá sa̱kán nda̱kiʼii̱n ku̱a̱ʼi̱n
nda̱ni̱ʼíi̱ ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱.
Ti̱ii̱nra ta va̱ása nísañái̱ra
tasaá nda̱kiʼii̱nra ku̱a̱ʼa̱nra xíʼi̱n chí veʼe siʼíi̱,
ni̱xa̱ʼi̱n xíʼinra nda̱a̱ veʼe ñá sa̱káku yi̱ʼi̱.
5 Ndóʼó ná se̱ʼe ñuu Jerusalén,
chinaʼándó* nu̱úi̱ xa̱ʼa̱ yusu síʼi tí íyo chí yuku̱:
va̱ása chikaa̱ndó-inii̱ ña̱ kutói̱ra”.
6 “¿Ndáaña kúú ña̱ va̱xi chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí ña̱ náʼa̱ táki̱ʼva náʼa̱ yi̱ʼma̱?
Támikaví xáʼa̱nña nda̱a̱ táki̱ʼva xáʼa̱n mirra xíʼin olíbano,*
táki̱ʼva xáʼa̱n ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi ña̱ íxi̱íkóna”.*
7 “Kotondó, tayi̱* ta̱ Salomón kúúnú.
Ta iníí síi̱nnú* ndíta 60 na̱ ta̱a na̱ ndakúní,
na̱ ñuu Israel na̱ ndakúní na̱ xáʼa̱n nu̱ú ku̱a̱chi kúúna,
8 ndiʼina níʼina iin espada,
xíni̱nína kanitáʼanna,
iin tá iinna ndíkaa̱ iin espada tokóna
ña̱ va̱ʼa ndakiʼinna tu̱ʼunra tá ñuú”.
9 “Tayi̱ ta̱ rey Salomón kúúnú,
tú ku̱vaʼa xíʼin yitu̱n tú íyo chí Líbano.
10 Yitu̱n válí tú ndíta ti̱tu̱n tayi̱ra xíʼin plata i̱xava̱ʼaranú;
ta xíʼin oro i̱xava̱ʼara nu̱ú távi̱ndaara.
Nu̱ú íyora ku̱vaʼaña xíʼin ixí* ndikachi* ña̱ color ndíʼí;*
ta ná se̱ʼe ñuu Jerusalén
livikaví nda̱saviínánú xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-ininá xíninára”.
11 “Ndóʼó ná se̱ʼe ñuu Sion,
keendó kotondó ta̱ rey Salomón
kánuu corona ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yita xi̱níra
ña̱ ke̱ʼé siʼíra ki̱vi̱ tá ti̱ndaʼa̱ra,
ki̱vi̱ tá ku̱si̱íní-inira xíʼin ndiʼi níma̱ra”.
4 “Liviní yóʼó ñá kúni̱níi̱ xínii̱. Livikavíún.
Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nduchúnu̱ú paloma
saá íyo nduchúnu̱ún ña̱ ndási xíʼin ti̱ko̱to̱.
Ixí* xi̱níún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin tiʼvi tí ti̱xúʼú* tí va̱xinuu chí yuku̱ ña̱ Galaad.
2 Nu̱ʼún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ndikachi*
tí sa̱kán xa̱ʼndana ixí sa̱tá, tí sa̱kán chi̱chi;
kúáti kúú se̱ʼe ndiʼirí
ta kǒo nda̱a̱ ni iinrí níxi̱ʼi̱ se̱ʼe.
3 Ñií yuʼún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ yi̱ʼva̱ kúáʼa ña̱ yéʼe̱ní,
iin kándita níma̱i̱ xíʼin tu̱ʼun ña̱ káʼún.
nda̱a̱ táki̱ʼva kúáʼa ti̱ndísi̱* tá ndátánarí
saá kúáʼa nu̱ú loʼún ña̱ ndási xíʼin ti̱ko̱to̱.
4 Su̱kún íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo veʼe súkun ta̱ David,
ña̱ ku̱vaʼa xíʼin yu̱u̱ ta viíní ndísotáʼanña; nu̱ú tíkaa mil escudo,
yóʼo tíkaa ndiʼi escudo ña̱ ti̱ku̱i̱ta̱*
ña̱ kúú kuenta na̱ ta̱a na̱ xíni̱ní kanitáʼan.
5 Ndosóún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ u̱vi̱ yusu válí,
yusu válí tí ka̱ku kúáti,
tí xíxáʼan* ma̱ʼñú yita ña̱ lirio”.
6 “Tá kúma̱níka kani kaxin*
ta tá kúma̱níka ndaye̱ʼe̱ tá xi̱ta̱a̱n,*
ku̱ʼi̱n yuku̱ ña̱ mirra ta saátu xi̱kí ña̱ olíbano”.
7 “Ndixaní livi yóʼó ñá kúni̱níi̱ xínii̱;
ndixaní va̱ʼa náʼún.
8 Ná keeyó chí Líbano ta ná ku̱ʼu̱nyó xíʼi̱n, yóʼó ñá xíka xíʼi̱n,
ná keeyó chí Líbano tá ná ku̱ʼu̱nyó.
Kúánuu xi̱ní yuku̱ ña̱ Amaná,*
kúánuu xi̱ní yuku̱ ña̱ Senir, xi̱ní yuku̱ ña̱ Hermón,
nda̱a̱ chí nu̱ú ñúʼu tí ndikaʼa* kitaún kixiún,
nda̱a̱ chí yuku̱ chí nu̱ú ñúʼu tí leopardo* kitaún kixiún.
9 I̱xakuíʼnáún níma̱i̱ ku̱ʼva miíi̱, ñá xíka xíʼin miíi̱,
iin kuití yichi̱ xi̱toún nu̱úi̱ ta i̱xakuíʼnáún níma̱i̱,
tá xi̱nii̱ siki̱ tí tíkaa su̱kún, i̱xakuíʼnáún níma̱i̱.
10 Va̱ʼaní kúnii̱ tá náʼún ña̱ kúni̱ún xíniún yi̱ʼi̱, ku̱ʼva miíi̱, ñá xíka xíʼin miíi̱.
Tá náʼún ña̱ kúni̱ún xíniún yi̱ʼi̱, va̱ʼaníka ña̱yóʼo nu̱ú tá vino.
Táminíka xáʼa̱n aceite tá xíniñúʼún nu̱ú inkaka ña̱ʼa ña̱ xáʼa̱n támi.
11 Vi̱si̱kaví yuʼú yóʼó ñá xíka xíʼin miíi̱,
nda̱a̱ táki̱ʼva vi̱si̱ ñu̱ñú ña̱ va̱ʼaní saá vi̱si̱ yuʼún.
Ti̱xin yáa̱ún* íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo leche xíʼin ñu̱ñú,
ta nda̱a̱ táki̱ʼva xáʼa̱n támi chí Líbano saá xáʼa̱n támi ti̱ko̱to̱ún.
12 Ku̱ʼva miíi̱, ñá xíka xíʼin miíi̱,
íyoñá nda̱a̱ táki̱ʼva íyo jardín ña̱ ndási, iin jardín ña̱ ndási kútu̱,
íyoñá nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nu̱ú kána ti̱kui̱í ña̱ ndási kútu̱.
13 Yóʼó íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo* iin jardín
nu̱ú íyoní yitu̱n tú íyoní ti̱ndísi̱ ndaʼa̱,
nu̱ú íyo ku̱i̱ʼi tí va̱ʼaní, nu̱ú íyo yita ña̱ alheña xíʼin nardo,
14 nu̱ú íyo nardo xíʼin azafrán,
nu̱ú íyo ndo̱o̱ tú xáʼa̱n támi xíʼin canela,
nu̱ú íyo ndiʼi nu̱ú yitu̱n tú olíbano
ta saátu mirra xíʼin yitu̱n tú áloe,*
nu̱ú íyo ndiʼi nu̱ú yitu̱n tú xáʼa̱n támi.
15 Íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo nu̱ú kána ti̱kui̱í nu̱ú iin jardín,
íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin pozo nu̱ú kána ti̱kui̱í tá vi̱si̱ní,
ta íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yu̱ta tá kée va̱xi nda̱a̱ chí Líbano.
16 Ná kani ta̱chí ña̱ va̱xi chí norte;
ná kani ta̱chí ña̱ va̱xi chí sur.
Kúee kuití ná kaniña nu̱ú jardín miíi̱
ña̱ va̱ʼa ná ndatani̱ xiko̱ ña̱ xáʼa̱n támi”.
“Ná ki̱ʼvi ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ nu̱ú jardín miíra
ta ná kaxíra ku̱i̱ʼi ña̱ va̱ʼaníka”.
5 “Ni̱ki̱ʼvii̱ nu̱ú jardín miíi̱,
ku̱ʼva miíi̱, ñá xíka xíʼin miíi̱.
Nda̱kayai̱ mirra xíʼin bálsamo* ña̱ kúú kuentai̱.
Xa̱xíi̱ ñu̱ñú ña̱ kúú kuentai̱.
Xi̱ʼii̱ vino xíʼin leche tá kúú kuentai̱”.
“Kuxu ndóʼó na̱ kúú migoi̱.
Na̱ʼa̱ndó ña̱ kúni̱níndó xínitáʼanndó,
ta ná kooña nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼéndó tá xíʼindó vino nda̱a̱ xínindó”.
2 “Kísi̱vai̱ soo kánditava níma̱i̱ xa̱ʼa̱ra.
Xi̱niso̱ʼi̱ ña̱ kána ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱.
‘Kuná yéʼé nu̱úi̱ ku̱ʼva miíi̱ ñá kúni̱níi̱ xínii̱,
yóʼó ñá kúú paloma loʼi̱, ñá liviní.
3 Xa̱a̱ ta̱vái̱ ti̱ko̱to̱ káni̱ ña̱ ndíxii̱.
¿Á xíniñúʼuví ndakundixi tukui̱ña?
Xa̱a̱ nda̱katai̱ xa̱ʼíi̱.
¿Á xíniñúʼuví sakúyaku̱a̱ tukui̱ña?
4 Ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ ta̱vára ndaʼa̱ra ya̱vi̱ ña̱ kúúmií yéʼé
ta xi̱kuni̱níi̱ kunii̱ra.
5 Nda̱koi̱ ña̱ va̱ʼa kunái̱ yéʼé nu̱ú ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱;
iin tóo aceite tá mirra ndaʼíi̱;
iin tóorá nu̱ú ndaʼíi̱*
tóorá sa̱tá ka̱a ña̱ tíin yéʼé.
6 Nda̱kunái̱ yéʼé nu̱ú ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱,
soo xa̱a̱ ku̱a̱ʼa̱nva ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱, xa̱a̱ ku̱xíkára.
Tá ku̱a̱ʼa̱nra, ki̱xáʼa ndíʼi̱ní-inii̱.
Na̱ndukúíi̱ra soo kǒora níndani̱ʼíi̱.
Ka̱nai̱ra soo kǒora níndakuiin yuʼíi̱.
7 Na̱ ndáa ñuu nda̱ni̱ʼína yi̱ʼi̱ tá xíkana ndáana.
Ka̱nina yi̱ʼi̱, sa̱túkue̱ʼe̱na yi̱ʼi̱.
Na̱ ndáa chí xi̱ní nama̱ sa̱kútaʼana ti̱ko̱to̱ ña̱ ndási nu̱úi̱.
8 Ndóʼó ná se̱ʼe ñuu Jerusalén, chinaʼándó* nu̱úi̱:
tá ná ndani̱ʼíndó ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱, ka̱ʼa̱nndó xíʼinra
ña̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñá ndeéndóʼo saá íyoi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱níi̱ xínii̱ra”.
9 “Yóʼó ñaʼá ñá liviníka nu̱ú ndiʼi ná ñaʼá,
¿nda̱chun va̱ʼaníka ta̱ kúni̱níún xíniún nu̱ú inkaka na̱ ta̱a?
¿Ndáa ki̱ʼva íyo ta̱ kúni̱níún xíniún
ña̱kán káʼún xíʼinndi̱ ña̱ chinaʼándi̱ ña̱yóʼo?”.
10 “Va̱ʼaní náʼa̱ ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱, kúaʼa kúaʼa náʼa̱ nu̱úra,
Va̱ʼaníka náʼa̱ ta̱yóʼo nu̱úka u̱xu̱ mil na̱ ta̱a.
11 Xi̱níra náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ oro, oro mií ña̱ va̱ʼaka.
Ixí xi̱níra kánda̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva kánda̱ ndaʼa̱ tú ñu̱u̱,*
ndáákaviña nda̱a̱ táki̱ʼva ndáá saa ndáá.
12 Nduchúnu̱úra náʼa̱ña táki̱ʼva náʼa̱ paloma
tí ñúʼu yuʼú ti̱kui̱í, tí chíchi xíʼin leche.
Tí níndoso yatin nu̱ú ñúʼu ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í.
13 Nu̱úra íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin jardín nu̱ú íyo planta tú xáʼa̱n támi,
íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin xi̱kí loʼo nu̱ú íyo yu̱ku̱ ña̱ táminí xáʼa̱n.
Yuʼúra íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yita ña̱ lirio, tóo aceite tá mirra yuʼúra.
14 Nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ oro saá náʼa̱ nu̱ú ndaʼa̱ra ta kúúmiíña yu̱u̱ ña̱ crisólito.
Ti̱xinra náʼa̱ña táki̱ʼva náʼa̱ marfil ña̱ tu̱xína ta kúúmiíña yu̱u̱ ña̱ zafiro.
15 Xa̱ʼa̱-si̱ʼinra náʼa̱ña táki̱ʼva náʼa̱ poste tú mármol tú ndíta sa̱tá ka̱a ña̱ oro mií ña̱ va̱ʼaka.
Náʼa̱ra táki̱ʼva náʼa̱ yuku̱ ña̱ Líbano; náʼa̱ra táki̱ʼva náʼa̱ yitu̱n tú cedro,
kǒo na̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ta̱yóʼo.
16 Vi̱si̱ní yuʼúra,
kútóoníi̱ ndáa ki̱ʼva náʼa̱ra.
Saá íyo ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱, ta̱yóʼo kúú ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱,
ndóʼó ná se̱ʼe ñuu Jerusalén”.
6 “¿Ndáa míí ku̱a̱ʼa̱n ta̱ kúni̱níún xíniún,
yóʼó ñaʼá ñá liviníka nu̱ú ndiʼi ná ñaʼá?
¿Ndáa yichi̱ ku̱a̱ʼa̱n ta̱ kúni̱níún xíniún?
Ku̱ʼu̱nndi̱ xíʼún nandukúyóra”.
2 “Ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱ ku̱a̱ʼa̱nra chí jardín ña̱ kúúmiíra,
ku̱a̱ʼa̱nra chí jardín nu̱ú íyo planta tú xáʼa̱n támi,
ña̱ va̱ʼa kundaara ndikachi* ma̱ʼñú jardín
ta ndakayara yita ña̱ lirio.
3 Kuenta miíi̱ kúú ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱
ta kúi̱ kuentara.
Ta̱yóʼo ndáara ndikachi nu̱ú íyo yita ña̱ lirio”.
4 “Liviníún nda̱a̱ táki̱ʼva livi ñuu Tirzá, yóʼó ñá kúni̱níi̱ xínii̱,
ndixaní liviún nda̱a̱ táki̱ʼva livi ñuu Jerusalén,
ndákanda̱ní-inii̱* xíʼún chi íyoún nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ soldado
na̱ ndátaka ña̱ ku̱ʼu̱nna nu̱ú ku̱a̱chi.
5 Iin kánditani̱nu níma̱i̱ tá xítoún nu̱úi̱.
Ixí* xi̱níún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin tiʼvi tí ti̱xúʼú*
tí va̱xinuu chí yuku̱ ña̱ Galaad.
6 Nu̱ʼún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ndikachi
tí sa̱kán chi̱chi;
kúáti kúú se̱ʼe ndiʼirí
ta kǒo nda̱a̱ ni iinrí níxi̱ʼi̱ se̱ʼe.
7 Nda̱a̱ táki̱ʼva kúáʼa ini ti̱ndísi̱*
saá kúáʼa nu̱ú loʼún ña̱ ndási xíʼin ti̱ko̱to̱.
9 Soo iinlá kuití kúú paloma loʼi̱, paloma loʼi̱ ñá liviní.
Iinlá kúúñá nu̱ú siʼíñá,
ñáyóʼo kúú ñá kúni̱níka siʼíñá xíniñá.
Ná válí xítonáñá ta káʼa̱nná ña̱ kúsi̱íní-iniñá;
ná reina xítonáñá ta saátu ná síʼi̱, ta va̱ʼaní káʼa̱nná xa̱ʼa̱ñá.
10 ‘¿Ndáañá kúú ñá ndáye̱ʼe̱ní nda̱a̱ táki̱ʼva ndáye̱ʼe̱ tá xi̱ta̱a̱n?,*
liviníñá nda̱a̱ táki̱ʼva livi tí yo̱o̱
ndáye̱ʼe̱ñá nda̱a̱ táki̱ʼva ndáye̱ʼe̱ ñu̱ʼu*
ndákanda̱ní-inii̱ xíʼinñá chi íyoñá nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ soldado
na̱ ndátaka ña̱ ku̱ʼu̱nna nu̱ú ku̱a̱chi’”.
11 “Ni̱xa̱ʼi̱n chí jardín nu̱ú íyo yitu̱n tú tu̱tíkí
ña̱ va̱ʼa kotoi̱ á xa̱a̱ va̱xi numa̱nú chí yoso̱,
ña̱ va̱ʼa kotoi̱ á xa̱a yita tú uva,
ña̱ va̱ʼa kotoi̱ á xa̱a̱ xa̱a yita tú ti̱ndísi̱.
12 Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuni̱i̱ kotoi̱ ña̱yóʼo
ni kǒo níkiʼi̱n kuenta
ta ni̱xa̱ʼi̱n nda̱a̱ nu̱ú ndíta carreta ta̱ rey xíʼin na̱ ñuura”.
13 “Ndikó, ndikó yóʼó ñá loʼo sulamita.
Ndikó, ndikó ña̱ va̱ʼa kotondi̱ yóʼó”.
“¿Nda̱chun xítondó yi̱ʼi̱ ñá sulamita?”.
“Ñáyóʼo náʼa̱ñá nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ tá tíxáʼana chí Mahanaim”.
7 “Liviní náʼa̱ xa̱ʼún tá ñúʼu ndu̱xa̱ún,
yóʼó ñá loʼo ñá va̱ʼaní-ini.
Liviní náʼa̱ toko̱ún nda̱a̱ táki̱ʼva liviní náʼa̱ siki̱ ña̱ ñúʼu su̱kún ná ñaʼá,
siki̱ tí íxava̱ʼa na̱ yiví na̱ xíni̱va̱ʼa.
2 Xandún* náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin ko̱ʼo̱ loʼo ña̱ kúnú ini.
Ndiʼi tiempo ná kuñuʼu vino tá nda̱saka̱ iniña.
Ti̱xiún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ iin koʼndo loʼo trigo
nu̱ú ni̱ka̱va̱nduu yita ña̱ lirio.
3 Ndosóún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ u̱vi̱ yusu válí,
yusu válí tí ka̱ku kúáti.
4 Su̱kún íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo veʼe súkun ña̱ ku̱vaʼa xíʼin marfil.
Nduchúnu̱ún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ti̱kui̱í tá ñúʼu chí Hesbón
tá ñúʼu yatin yéʼé Bat-Rabim.
Si̱ti̱ún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ veʼe súkun ña̱ íyo chí Líbano,
veʼe súkun ña̱ xítondaa chí Damasco.
5 Liviní xi̱níún nda̱a̱ táki̱ʼva livi yuku̱ Carmelo,
ixí* xi̱níún náʼa̱ña nda̱a̱ táki̱ʼva náʼa̱ ixí ndikachi* ña̱ nda̱kaʼyi̱ color ndíʼí.*
Kútóoní ta̱ rey tá kánda̱ ixí xi̱níún xíʼin ta̱chí.
6 Yóʼó ñá loʼo ñá kúni̱níi̱ xínii̱, liviníún.
Liviníkaún nu̱ú inkaka ña̱ʼa ña̱ livi.
7 Táki̱ʼva súkun tú ñu̱u̱, saá súkún,
ndosóún íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo u̱vi̱ koʼndo tí dátil.
8 Ka̱chii̱: ‘Ndai̱ ndaʼa̱ tú ñu̱u̱
ta tii̱n tí dátil yóʼo’.
Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo u̱vi̱ koʼndo tí uva, saá ná koo ndosóún;
nda̱a̱ táki̱ʼva támi xáʼa̱n tí manzana, saá támi ná kuxaʼa̱n ta̱chí yuʼún,
9 nda̱a̱ táki̱ʼva íyo vino tá va̱ʼaní, saá ná koo yuʼún”.
“Kúee kúee ná nuurá su̱kún ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱,
ya̱si̱n ná nuurá yuʼúra ta ná na̱a̱-inira xíʼinrá.
10 Kúi̱ kuenta ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱,
ta ta̱yóʼo kúni̱níra koora xíʼi̱n.
11 Naʼa, yóʼó ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱,
ná ku̱ʼu̱nyó chí yuku̱;
ta ná kundooyó ma̱ʼñú tú alheña.
12 Xi̱ta̱a̱nní* ná ndako̱oyó ta ná ku̱ʼu̱nyó nu̱ú íyo tú uva,
ña̱ va̱ʼa kotoyó á xa̱a̱ xa̱a yita ndaʼa̱nú,
á xa̱a̱ ka̱na yita ndaʼa̱nú,
á xa̱a̱ xa̱a yita ndaʼa̱ tú ti̱ndísi̱.*
Kán na̱ʼi̱ ña̱ kúni̱i̱ xínii̱ yóʼó.
13 Támikaví xáʼa̱n tí mandrágora;
yatin yéʼéyó íyo ku̱a̱ʼání ku̱i̱ʼi mií tí va̱ʼaka.
Tí sa̱kán ni̱ta̱ʼnda̱ ta saátu tí yi̱chí,
ta̱ánva̱ʼi̱rí* xa̱ʼa̱ yóʼó ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱.
8 ”Á va̱ʼakaví ku̱ʼvai̱ níxi̱yoún,
ku̱ʼvai̱ ta̱ sa̱chíchín siʼíi̱.
Tasaá tá ná ndani̱ʼíi̱ yóʼó chí calle, chitói̱* nu̱ún
ta va̱ása kundasína kunina yi̱ʼi̱.
2 Yi̱ʼi̱ kuniʼi yichi̱ nu̱ún;
ta ku̱ʼún xíʼi̱n veʼe siʼíi̱,
veʼe ñá sa̱náʼa̱ yi̱ʼi̱ ku̱a̱ʼání ña̱ʼa,
ta taxii̱ vino tá ya̱si̱nní koʼún,
taxii̱ nduta̱ tí ti̱ndísi̱* tá sa̱kán ku̱vaʼa koʼún.
3 Chinúura ndaʼa̱ yitinra si̱kíi̱,*
ta xíʼin ndaʼa̱ kúaʼara numira yi̱ʼi̱.
4 Ndóʼó ná se̱ʼe ñuu Jerusalén, chinaʼándó* nu̱úi̱:
va̱ása chikaa̱ndó-inii̱ ña̱ kutói̱ra”.
5 “¿Ndáañá kúú ñá ku̱a̱ndaa chí nu̱ú ñuʼú yi̱chí
ta távi̱ndaañá so̱ko̱ ta̱ kúni̱níñá xíniñá?”.
“Tá kánduʼún xa̱ʼa̱ yitu̱n tú manzana, sa̱ndákáxíi̱-iniún.*
Kán kúú nu̱ú sa̱káku siʼún yóʼó,
tá xi̱ndika̱ún ti̱xinñá.
6 Yatinní ná kundikai̱ níma̱ún, nda̱a̱ táki̱ʼva ndíkaa̱ seʼe̱* ndaʼún,
nda̱a̱ táki̱ʼva yatin tíkaa seʼe̱ su̱kún.
Tá kúni̱ní u̱vi̱ na̱ yiví xínitáʼanna,
ndeéní ña̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva ndeé ña̱ xáʼní,
ta kǒo sándakoona ña̱ kúni̱na xínitáʼanna,
nda̱a̱ táki̱ʼva kǒo sáñá Ya̱vi̱* nu̱ú ñúʼu na̱ ni̱xi̱ʼi̱ na̱ ñúʼu iniña.
Ña̱ kúni̱na xínitáʼanna íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ñuʼu̱ ña̱ ndeéní xíxi̱, ña̱ kúú ñuʼu̱ Jehová.*
7 Ni ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í ná kuniñúʼuna ña̱ ndaʼvana ñuʼu̱,
ñuʼu̱ ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ kúni̱níyó xínitáʼanyó, va̱ása kivi nda̱ʼva̱ña,
ña̱ kúni̱yó xínitáʼanyó va̱ása kivi ku̱ʼu̱nña xíʼin yu̱ta.
Tá iin ta̱a ná taxira ndiʼi ña̱ kúiká ña̱ kúúmiíra ña̱ va̱ʼa kuni̱na kuninara,
kundasína kunina ña̱yóʼo”.
8 “Íyo iin ku̱ʼva loʼondi̱
ta ta̱ʼán kuaʼnu ndosóñá.
¿Ndáaña keʼéndí xa̱ʼa̱ñá
tá ná ndukúnañá ña̱ tindaʼa̱ñá?”.
9 “Tá iin nama̱ kúú ñáyóʼo
keʼéndi̱ iin veʼe súkun ña̱ plata sa̱táñá;
soo tá iin yéʼé kúúñá,
ndakasindi̱ñá xíʼin iin yitu̱n tú cedro”.
10 “Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin nama̱ saá íyoi̱
nda̱a̱ táki̱ʼva íyo veʼe súkun saá íyo ndosói̱.
Ta̱kán kíʼinra kuenta ña̱ táxi̱n íyo níma̱i̱.
11 Ta̱ Salomón xi̱kuumiíra tú uva chí Baal-Hamón.
Sa̱ndákoora na̱ kundaa túyóʼo.
Iin tá iinna xi̱taxina mil xu̱ʼún ña̱ plata ndaʼa̱ra xa̱ʼa̱ ku̱i̱ʼinú.
12 Kuenta yóʼó ta̱ Salomón kúú mil xu̱ʼún ña̱ plata yóʼo,
ta u̱vi̱ cientoña kúú kuenta na̱ ndáa tú uva.
Soo yi̱ʼi̱ kúúmiíi̱ tú uva tú kúú kuenta miíi̱”.
13 “Yóʼó ñá íyo chí jardín,
na̱ kítáʼan xíʼi̱n íyo tu̱ʼvana ña̱ kuniso̱ʼona tu̱ʼún.
Taxi ná kuniso̱ʼotu yi̱ʼi̱ña”.
14 “Kama koún, yóʼó ta̱ kúni̱níi̱ xínii̱,
nda̱a̱ táki̱ʼva xínu tí yusu saá kamaní kunún kixiún,
nda̱a̱ táki̱ʼva xínu yusu yúta̱* saá kunún kixiún,
xi̱ní yuku̱ nu̱ú íyo planta tú xáʼa̱n támi kunún kixiún”.
Á “taxira beso”. Inka variante “tuviyuʼúra”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “xíxirí”.
Inka variante “ndiví”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “ti̱vi̱”, “ti̱ka̱ta̱”, “chi̱ka̱ta̱”.
Inka variante “kati̱”, “ndatí”, “ku̱nda̱ʼvi̱”.
Inka variante “kási̱kíi̱”, “xa̱síkii̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “ítíá”.
Inka variante “xi̱kuii”, “ña̱kuiin”, “ño̱kuii”.
Inka variante “levo”.
Á sana “yuku̱ ña̱ ni̱nda̱ta̱”. Á “yuku̱ ña̱ Beter”.
Inka variante “kúnduʼíi̱”, “nándúʼú síi̱n”.
Koto glosario, chinaʼá.
Ña̱yóʼo kúúña iin xu̱xa yaa ña̱ xáʼa̱n támi.
Inka variante “síkona”.
Túyóʼo xi̱kuunú iin tayi̱ tú xi̱ndasi ta xi̱xiniñúʼunanú ña̱ va̱ʼa kundisona na̱ yiví na̱ ndáyáʼvi.
Inka variante “xiínnú”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Inka variante “Yisi̱”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Inka variante “levo”.
Á “granada”.
Inka variante “ti̱vi̱”, “ti̱ka̱ta̱”, “chi̱ka̱ta̱”.
Inka variante “xíxi”.
Á “ta̱chí”.
Inka variante “ñaʼa”.
Á “Antilíbano”.
Á “león”.
Táki̱ʼva káa ku̱i̱i̱n saá káa tíyóʼo.
Inka variante “láa̱ún”.
Á sana “Ñii̱ún íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo”.
Ña̱yóʼo kúú ki̱vi̱ iin yitu̱n tú tává nduta̱ tá xáʼa̱n támi.
Koto glosario, bálsamo.
Inka variante “chi̱i”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “luku ndaʼíi̱”, “nduku ndaʼíi̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Á sana “iin koʼndo tí dátil”.
Inka variante “levo”.
Inka variante “iin ku̱a̱ʼa̱n-inii̱”, “ndákaʼndaní-inii̱”.
Inka variante “Yisi̱”.
Inka variante “ti̱súʼu̱”.
Á “granada”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “concubina”. Koto glosario, concubina.
Inka variante “ñaʼa”.
Inka variante “ña̱ ka̱ndii”.
Inka variante “Sandiún”, “Lalún”.
Inka variante “yisi̱”.
Inka variante “levo”.
Á “morado”.
Inka variante “Ñaʼaní”.
Á “granada”.
Inka variante “nda̱chiva̱ʼi̱rí”.
Á “taxii̱ beso”. Inka variante “tuviyuʼíi̱”.
Á “granada”.
Inka variante “kási̱kíi̱”, “xa̱síkii̱”.
Koto glosario, chinaʼá.
Inka variante “sa̱ndótoi̱ yóʼó”.
Á “anillo”. Inka variante “xeʼé”.
Á “Seol”. Ña̱yóʼo káʼa̱nña xa̱ʼa̱, nu̱ú ñúʼu na̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta iin ña̱ náʼa̱ kuitíva kúúña. Koto glosario, ya̱vi̱ nu̱ú ñúʼu na̱ ni̱xi̱ʼi̱. Inka variante “Ñáñá”, “Ka̱ká”.
Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña káchiña “Jah”. Ña̱yóʼo kúú inka ki̱ʼva ña̱ káʼa̱nna xíʼin Jehová.
Inka variante “ítíá”.