Referencia Ña̱ Kéʼé na̱ Ndásakáʼnu Ndióxi̱ Tutu nu̱ú Va̱xi ña̱ Keʼéyó Reunión
7-13 TÍ OCTUBRE
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | SANTIAGO 3-5
“Ná na̱ʼa̱yó ña̱ kúúmiíyó ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií Ndióxi̱”
(Santiago 3:17) Soo ña̱ ndíchi ña̱ íyo chí ndiví va̱ása yaku̱a̱ña, va̱ása ndúkúña ku̱a̱chi, kúnda̱a̱-iniña, va̱ʼaní kándíxaña, kúndáʼvi-iniña xíniña inkana ta ku̱a̱ʼá ña̱ va̱ʼa kúúmiíña, kǒo ndáka̱xinña ni iinna ta va̱ása u̱vi̱-iniña.
cl-S 221, 222 párr. 9, 10
¿Á chíndeétáʼan “ña̱ ndíchi ña̱ íyo chí ndiví” xíʼinyó?
9 “Va̱ása yaku̱a̱ña.” Saá va̱xi ña̱ tu̱ʼun yóʼo nu̱ú tu̱ʼun griego. Biblia chíndeé miíyó ña̱ limpio koo níma̱yó, soo va̱ása kivi ndakiʼin níma̱yó ña̱ ndíchí tá yaku̱a̱ ña̱ ndákanixi̱níyó, á tá íyo iin ña̱ va̱ása va̱ʼa kúni̱yó keʼéyó á tá nina ña̱ va̱ása va̱ʼa ndáka̱xinyó keʼéyó (Proverbios 2:10; Mateo 15:19, 20). Soo tá limpio íyo níma̱yó, ni kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi, kuchiñuva kuxíkayó nu̱ú ña̱ kini tasaá kivi keʼéyó ña̱ va̱ʼa (Salmo 37:27; Proverbios 3:7). Ña̱ “va̱ása yaku̱a̱”, kúú ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií Ndióxi̱ ta ña̱yóʼo kúú ña̱ nu̱ú va̱xi nu̱ú versículo yóʼo. Tá kéʼéyó ña̱ yaku̱a̱, ¿ndáa ki̱ʼva na̱ʼa̱yó ndiʼika ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmií Ndióxi̱?
10 “Va̱ása ndúkúña ku̱a̱chi.” Ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií Ndióxi̱ chíndeéña miíyó ña̱ táxi̱n kooyó, ta ña̱yóʼo kúú iin ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmií espíritu (Gálatas 5:22). Xa̱ʼa̱ ña̱kán chíka̱a̱yó ndee̱ ña̱ va̱ʼa kutáʼanyó xíʼin na̱ ñuu Jehová chi saá kúni̱ miíra keʼéyó (Efesios 4:3). Saátu tá íyo iin ku̱a̱chi kúúmiíyó xíʼin na̱ hermanoyó chíka̱a̱yó ndee̱ ña̱ va̱ʼa ndakutáʼan va̱ʼayó xíʼinna. ¿Nda̱chun ndáyáʼviní keʼéyó ña̱yóʼo? Saáchi Biblia káchiña ña̱ va̱ása xíniñúʼu kanitáʼanyó xíʼin nda̱a̱ ni iin na̱ yiví, chi ña̱ xíniñúʼu keʼéyó kúú ña̱ chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ vií kundooyó, chi saá kúú ña̱ chindeétáʼan Ndióxi̱ xíʼinyó (2 Corintios 13:11). Ña̱kán, tá va̱ʼa kítáʼanyó xíʼin na̱ hermanoyó, Ndióxi̱ chindeétáʼanra xíʼinyó. Tá viíní ndóoyó xíʼin na̱ hermanoyó ta ni kǒo ku̱a̱chi kúúmiíyó xíʼinna, saá kúú ña̱ va̱ʼaní xa̱a̱yó kutáʼanyó xíʼin Jehová. ¿Soo nda̱saa náʼa̱yó ña̱ va̱ʼaní ndóoyó xíʼin na̱ hermanoyó? Ná kotoyó iin ejemplo.
(Santiago 3:17) Soo ña̱ ndíchi ña̱ íyo chí ndiví va̱ása yaku̱a̱ña, va̱ása ndúkúña ku̱a̱chi, kúnda̱a̱-iniña, va̱ʼaní kándíxaña, kúndáʼvi-iniña xíniña inkana ta ku̱a̱ʼá ña̱ va̱ʼa kúúmiíña, kǒo ndáka̱xinña ni iinna ta va̱ása u̱vi̱-iniña.
cl-S 223 párr. 12
¿Á chíndeétáʼan “ña̱ ndíchi ña̱ íyo chí ndiví” xíʼinyó?
12 “Kúnda̱a̱-iniña.” ¿Ndáaña kúni̱ kachi ña̱ tu̱ʼun yóʼo? Na̱ xíni̱ va̱ʼa káʼa̱nna xa̱ʼa̱ ña̱ tu̱ʼun griego ña̱ va̱xi nu̱ú Santiago 3:17 íxayo̱ʼviña xíʼinna ña̱ sandáya̱ʼanaña inka nu̱ú tu̱ʼun. Inka nu̱ú Biblia xíniñúʼuna ña̱ tu̱ʼun “va̱ʼa-ini”, “kúee-ini” xíʼin “to̱ʼó-ini”. Iin nota ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia La Traducción del Nuevo Mundo ña̱ tu̱ʼun yóʼo kúni̱ kachiña “na̱ taxi ña̱ keʼé inkana ña̱ kúni miína”. ¿Nda̱saa náʼa̱yó ña̱ kúúmiíyó ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií Ndióxi̱?
cl-S 224, 225 párr. 14, 15
¿Á chíndeétáʼan “ña̱ ndíchi ña̱ íyo chí ndiví” xíʼinyó?
14 “Va̱ʼaní kándíxaña.” Iinlá kuití yichi̱ va̱xi ña̱yóʼo nu̱ú versículo ña̱ Escrituras Griegas Cristianas, iin na̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ tu̱ʼun yóʼo káchina ña̱ na̱ xíniñúʼu ña̱ tu̱ʼun yóʼo kúú na̱ soldado ña̱ ka̱ʼa̱nna xíʼin inka na̱ soldado ña̱ xíniñúʼu keʼéna. Ta ña̱ tu̱ʼun yóʼo táxiña kúnda̱a̱-iniyó xíʼin inka ña̱ tu̱ʼun “na̱ va̱ása íxayo̱ʼvi̱ña xíʼin kunda̱a̱-ini” á na̱ “va̱ʼaní xíniso̱ʼo”. Ña̱kán, na̱ kándíxa ña̱ ndíchi ña̱ va̱xi chí ndiví va̱ʼaní kándíxana ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia. Soo na̱ yiví na̱ va̱ása kúúmií ña̱ ndíchi va̱ása ndíku̱nna ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun Ndióxi̱ ta íxayo̱ʼvi̱ña xíʼinna ña̱ nasa̱mana. Soo na̱ ndíku̱n ña̱ káʼa̱n Biblia va̱ʼaní kándíxana ña̱ káʼa̱n na̱ ñuu Ndióxi̱ tá íyo iin ña̱ xa̱á ña̱ káʼa̱nna xa̱ʼa̱. ¿Ta miíyó ndáa ki̱ʼva íyoyó?
“Kúndáʼvi-iniña xíniña inkana ta ku̱a̱ʼá ña̱ va̱ʼa kúúmiíña”
15 “Kúndáʼvi-iniña xíniña inkana ta ku̱a̱ʼá ña̱ va̱ʼa kúúmiíña.” Xíʼin ña̱ yóʼo náʼa̱ Ndióxi̱ ña̱ kúndáʼvi-inira xínira na̱ yiví. Inkáchi va̱xiña ña̱ tu̱ʼun yóʼo nu̱ú Biblia xíʼin inkaka ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmií Ndióxi̱, ña̱kán tá káʼa̱n tu̱ʼunra xa̱ʼa̱ ña̱ kúndáʼvi-inira xínira na̱ yiví táxiña kúnda̱a̱-iniyó ña̱ ndíʼiníva-inira xa̱ʼa̱na, ta xa̱ʼa̱ ña̱ kúndáʼvi-inira xínira na̱ yiví ku̱a̱ʼá ña̱ va̱ʼa kéʼéra ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanra xíʼinna. Iin tutu ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ tu̱ʼun “kúndáʼvi-ini” táxiña kúnda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ tu̱ʼun yóʼo ta káchiña: “ña̱ kúndáʼvi-iniyó xíniyó na̱ xóʼvi̱, ña̱yóʼo kúú ña̱ chíndaʼá miíyó ña̱ chindeétáʼanyó xíʼinna”. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmií Ndióxi̱ ku̱a̱ʼá ña̱ ndíchi kúnda̱a̱-inira xíʼin ña̱ ndóʼoyó, saátu va̱ʼaní-inira ta kúʼvi̱-inira xínira miíyó. ¿Nda̱saa kivi na̱ʼa̱yó ña̱ kúndáʼvi-iniyó xíniyó inkana?
(Santiago 3:17) Soo ña̱ ndíchi ña̱ íyo chí ndiví va̱ása yaku̱a̱ña, va̱ása ndúkúña ku̱a̱chi, kúnda̱a̱-iniña, va̱ʼaní kándíxaña, kúndáʼvi-iniña xíniña inkana ta ku̱a̱ʼá ña̱ va̱ʼa kúúmiíña, kǒo ndáka̱xinña ni iinna ta va̱ása u̱vi̱-iniña.
cl-S 226 párr. 18, 19
¿Á chíndeétáʼan “ña̱ ndíchi ña̱ íyo chí ndiví” xíʼinyó?
18 “Kǒo ndáka̱xinña ni iinna.” Ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií Ndióxi̱ va̱ása ndáka̱xiña na̱ yiví, ña̱kán ña̱yóʼo chindeé miíyó ña̱ iin ki̱ʼva koo ndiʼi na̱ yiví nu̱úyó, saátu chindeéña miíyó ña̱ taváyó níma̱yó ña̱ ndáka̱xinyóna (Santiago 2:9). Inkáchiva íyo ndiʼi na̱ yiví nu̱úyó, na̱ yiví na̱ ka̱ʼvi va̱ʼa, na̱ xíni̱ va̱ʼa, na̱ ku̱i̱ká á na̱ kúúmií iin chiñu ti̱xin congregación. Ndáyáʼviní ndiʼi na̱ hermano nu̱úyó. Ña̱kán tá Jehová kúʼvi̱-inira xínira na̱ hermanoyó, saátu xíniñúʼu kuʼvi̱-iniyó kuniyó na̱yóʼo.
19 “Ta va̱ása u̱vi̱-iniña.” Ña̱ tu̱ʼun “u̱vi̱-ini”, ña̱ tu̱ʼun griego sa̱ndáya̱ʼana ña̱ tu̱ʼun yóʼo ta kúni̱ kachiña, na̱ kée nu̱ú iin teatro. Tá tiempo xi̱naʼá na̱ griego xíʼin na̱ ñuu Roma na̱ xi̱kee nu̱ú teatro xi̱xiniñúʼuna mascara ña̱ náʼnuní ña̱ keena nu̱ú ña̱ teatro yóʼo. Ña̱kán kúú ña̱ xi̱niñúʼuna ña̱ tu̱ʼun u̱vi̱-ini, ña̱ ka̱ʼa̱nna xíʼin na̱ xi̱keʼé si̱ki, chi nina ña̱ vatá kúú ña̱ xi̱keʼéna, ta kánva kúú nu̱ú ke̱e ña̱ tu̱ʼun yóʼo. Soo ña̱ ndíchi ña̱ íyo chí ndiví kúú ña̱ xíniñúʼu chindeé miíyó ña̱ vií keʼéyó xíʼin na̱ yiví ta saátu xíniñúʼu va̱ʼaní koo iniyó xíʼinna.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(Santiago 4:5) ¿Á ndákanixi̱níndó ña̱ va̱ása ndáyáʼvi ña̱ tu̱ʼun yóʼo: “Ña̱ ndee̱ ña̱ kúúmiíyó ña̱ kúni̱kaña keʼéña kúú ña̱ sa̱a̱-iniña kuniña inkana xa̱ʼa̱ ña̱ kúúmiína”?
w08-S 15/11 20 párr. 6
Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ carta ta̱ Santiago xíʼin ta̱ Pedro
4:5. ¿Ndáa texto ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia kúú ña̱ káʼa̱n ta̱ Santiago xa̱ʼa̱? Ta̱ Santiago va̱ása káʼa̱nra xa̱ʼa̱ iin kuití versículo. Ña̱ tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra yóʼo sana ka̱naña nu̱ú sava texto tá kúú ña̱ Génesis 6:5; 8:21; Proverbios 21:10 xíʼin Gálatas 5:17.
(Santiago 4:11, 12) Ñaniyó, ndakoondó ña̱ ka̱ʼa̱nndó ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ táʼanndó. Na̱ káʼa̱n ña̱ va̱ása va̱’a xa̱ʼa̱ na̱ hermano á na̱ tíin ku̱a̱chi xíʼinna, contra ley kúú ña̱ káʼa̱nna ta ña̱ ley kúú ña̱ tíinna ku̱a̱chi xíʼin. Soo tá ña̱ ley kúú ña̱ tíinndó ku̱a̱chi xíʼin, su̱ví na̱ kéʼé ña̱ káʼa̱n ley kúúndó, chi juezva kúúndó tásaá kéʼéndó. 12 Iinlá kuitíva kúú ta̱ ke̱ʼé ña̱ ley ta kúútura juez, ta ta̱yóʼo kúú ta̱ kivi sakǎku ta kuchiñu sándiʼi-xa̱ʼa̱ra. Soo, ¿ndáana kúú yóʼó, ña̱kán va̱ʼa tíún ku̱a̱chi xíʼin na̱ táʼún?
w97-S 15/11 20 párr. 8
Ña̱ ka̱ʼa̱nyó xíʼin Ndióxi̱ xíʼin ña̱ kandíxayóra kúú ña̱ chindeé miíyó kúee koo-iniyó
8 Tá káʼa̱nyó ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ kíʼviyó ku̱a̱chi nu̱ú Jehová. (Santiago 4:11, 12.) Soo savana káʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ na̱ hermano, sana kéʼéna ña̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱nuní kúnina á xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱na ndukáʼnuna nu̱ú inkana. (Salmo 50:20; Proverbios 3:29.) Ña̱ ‘ka̱ʼa̱nyó ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ inkanaʼ, ña̱ tu̱ʼun griego, táxiña kúnda̱a̱-iniyó xíʼin ña̱ tu̱ʼun yóʼo ña̱ kúni̱ kachiña: sa̱a̱-iniyó kuniyó inkana á ña̱ ka̱ʼa̱nyó ña̱ vatá xa̱ʼa̱na, ta ña̱yóʼo inkáchi kítáʼanña xíʼin ña̱ tiinyó ku̱a̱chi xíʼin na̱ hermanoyó. ¿Nda̱chun táki̱ʼva íyo ña̱ ka̱ʼa̱nyó contra ley Ndióxi̱ ta tiinyó ku̱a̱chi xíʼinña saá íyo ña̱yóʼo? Na̱ escriba xíʼin na̱ fariseo kǒo níxi̱keʼéna ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱, ta xi̱tiinna ku̱a̱chi xíʼin na̱ yiví nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ miína. (Marcos 7:1-13.) Tá káʼa̱nyó ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ iin na̱ hermano na̱ va̱ása níki̱ʼvi iin ku̱a̱chi nu̱ú Jehová, táki̱ʼva íyo na̱ káʼa̱n ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ ley Ndióxi̱ saá íyoyó, ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ni̱ki̱ʼvi iin ku̱a̱chi nu̱ú Ndióxi̱ saá íyoyó. Tá kǒo nda̱a̱ ni iin ku̱a̱chi níki̱ʼvi na̱ hermanoyó ta káʼa̱nyó ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱na, náʼa̱yó ña̱ va̱ása kúʼvi̱-iniyó xíniyóna. (Romanos 13:8-10.)
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(Santiago 3:1-18) Ñaniyó, su̱ví ndiʼindó xíniñúʼu koo maestro, chi xa̱a̱ xíni̱vayó ña̱ ndeéka ndatiin Ndióxi̱ ku̱a̱chi xíʼinyó. 2 Chi ndiʼiyó ku̱a̱ʼá yichi̱ kéʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa. Tá iinna nda̱a̱ ni iin yichi̱ kǒo káʼa̱nna tu̱ʼun ña̱ va̱ása va̱ʼa, na̱ kǒo ku̱a̱chi kúú na̱yóʼo chi kuchiñuna ka̱ʼnu̱-inina xíʼin ndiʼi ña̱ kúni̱ ku̱ñuna. 3 Tá chíka̱a̱yó ka̱a á freno yuʼú tí kúayi̱ ña̱ va̱ʼa kuniso̱ʼorí ña̱ káʼa̱nyó, saá keʼérí nda̱a̱ ndáaka ña̱ kúni̱ miíyó. 4 Kotondó. Nda̱a̱ tú barco ni chéenú ta kándanú xíʼin ta̱chí, soo iin ña̱ loʼo kuití kúú ña̱ chíndeétáʼan xíʼinnú ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nnú nda̱a̱ ndáaka nu̱ú kúni̱ ta̱ kávanú. 5 Ña̱kán, ni loʼo yáa̱yó, soo ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ása va̱ʼa káʼa̱nña. Kotondó, chi iin ñuʼu̱ ña̱ loʼo kuití ku̱a̱ʼání xáʼmiña iin yuku̱. 6 Ña̱ yáa̱yó iin ñuʼu̱ kúúña. Íyo ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ása va̱ʼa ku̱ñuyó chi yáa̱yó kúú ña̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa, ta iin níí ku̱ñuyó íxayaku̱a̱ña ta sándiʼi-xa̱ʼa̱ña ña̱ tákuyó ta ña̱yóʼo kokoña ti̱xin ñuʼu̱ ña̱ íyo nu̱ú ña̱ Gehena. 7 Saáchi ndiʼi kití tí yukú, tí ndáchí, tí xíka nu̱ú ñuʼú xíʼin tí ñúʼu ti̱xin ti̱kui̱í xíniñúʼu kumásorí, ta na̱ íxaa máso tíyóʼo kúú na̱ yiví. 8 Soo ña̱ kúú yáa̱yó, nda̱a̱ ni iin na̱ yiví ta̱ʼán kuchiñuna ixaa másonaña. Ña̱ va̱ása kíví kuisochíñuna xíʼin kúúña mií ña̱ va̱ása va̱ʼa kúúña, nina veneno ña̱ xáʼní kúúmiíña. 9 Xíʼin ña̱yóʼo ndásakáʼnuyó yiváyó Jehová, soo ni saá, xíʼin ña̱yóʼo káʼa̱n-ndi̱va̱ʼayó xíʼin na̱ yiví na̱ na̱kuva̱ʼa táki̱ʼva íyo Ndióxi̱. 10 Yuʼúyó kána tu̱ʼun va̱ʼa xíʼin tu̱ʼun ña̱ va̱ása va̱ʼa. Su̱ví ña̱ va̱ʼa kúú ña̱yóʼo na̱ táʼanyó, va̱ása xíniñúʼu keʼékayó ña̱yóʼo. 11 Su̱ví iin nu̱ú kána ña̱ vi̱si̱ xíʼin ña̱ yo̱va̱, ¿á su̱ví saá? 12 Na̱ táʼanyó, tú higo va̱ása kivi taxinú aceituna, ni tú uva va̱ása kivi taxinú higo, ¿á su̱ví saá? Saátu ti̱kui̱í yo̱ʼva̱ va̱ása kivi tavára ti̱kui̱í vi̱si̱. 13 ¿Ndáana kúú na̱ xíni̱ní ta ndíchinínna? Ná na̱ʼa̱na ña̱ kúúmiína ña̱ ndíchi saátu ña̱ vitá íyo inina. 14 Soo tá ndíka̱a̱ ña̱ kúíni̱ níma̱ndó ta ni kǒo xíínndó kindo̱o-inindó xíʼin ni iin ña̱ʼa, kǒo ka̱ʼa̱n va̱ʼaníndo xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéndó ta ni kǒo sandáʼvindó. 15 Su̱ví ña̱ ndíchi ña̱ va̱xi chí ndiví kúú ña̱yóʼo, chi ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo kúúña, kití kúúña, ña̱ ndi̱va̱ʼa kúúña. 16 Saáchi nu̱ú íyo ña̱ kúíni̱ xíʼin nu̱ú kǒo kíndo̱o inina xíʼin ni iin ña̱ʼa, kán kúú nu̱ú va̱ása vií íyo chiñu xíʼin ndiʼika ña̱ va̱ása va̱ʼa. 17 Soo ña̱ ndíchi ña̱ íyo chí ndiví va̱ása yaku̱a̱ña, va̱ása ndúkúña ku̱a̱chi, kúnda̱a̱-iniña, va̱ʼaní kándíxaña, kúndaʼvi-iniña xíniña inkana ta ku̱a̱ʼá ña̱ va̱ʼa kúúmiíña, kǒo ndákaxi̱nña ni iinna ta va̱ása u̱vi̱-iniña. 18 Na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa chíʼina ña̱ va̱ʼa ta ndátuna ndakiʼinna ña̱ va̱ʼa ña̱ ke̱ʼéna.
14-20 TÍ OCTUBRE
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | 1 PEDRO 1, 2
“Xíniñúʼu santo koondó”
(1 Pedro 1:14, 15) Ña̱ kúúndó se̱ʼe Ndióxi̱ na̱ xíniso̱ʼo, sandákoondó keʼéndó ña̱ʼa ña̱ xi̱keʼéndó tá ya̱chi̱ tá ta̱ʼán kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, 15 va̱ʼaka táki̱ʼva íyo Ndióxi̱ ta̱ yi̱i̱ ta̱ ka̱na ndóʼó, yi̱i̱ ná koo ndiʼi ña̱ kéʼéndó,
w17.02-S 9 párr. 5
Ña̱ sakǎku Ndióxi̱ miíyó iin regalo kúúña
5 ¿Nda̱saa na̱ʼa̱yó ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó ki̱vi̱ Jehová? Xíʼin ña̱ kéʼéyó. Ndióxi̱ kúni̱ra ña̱ yi̱i̱ ná kooyó (kaʼvi 1 Pedro 1:15, 16). Ña̱yóʼo kúni̱ kachiña ña̱ iinlá mií Jehová xíniñúʼu ndasakáʼnuyó xíʼin ndiʼi níma̱yó. Ña̱kán chíka̱a̱yó ndee̱ ña̱ kutakuyó nda̱a̱ tá ki̱ʼva kúni̱ miíra ta kundiku̱nyó ña̱ va̱xi nu̱ú tu̱ʼunra ni inka na̱ yiví kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó. Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa kéʼéyó ku̱a̱ʼá na̱ yiví kíxáʼa sákuaʼa xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ tasaá ndúkáʼnu ki̱vi̱ Jehová (Mat. 5:14-16). Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó na̱ yi̱i̱, náʼa̱yó ña̱ ndíku̱nyó ley Ndióxi̱ saátu náʼa̱yó ña̱ va̱ʼaníña ta saátu náʼa̱yó ña̱ vatá kúú ña̱ káʼa̱n ta̱ Ndi̱va̱ʼa. Ndiʼiyó sava yichi̱ va̱ása kíʼinyó kuenta ta kéʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa, soo ndixaní ndándikó-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéyó ta ndákooyó ña̱ʼa ña̱ va̱ása kútóo Jehová (Sal. 79:9).
(1 Pedro 1:16) chi xa̱a̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña: “Xíniñúʼu yi̱i̱ koondó chi Ndióxi̱ ta̱ yi̱i̱ kúii̱”.
Vií va̱ʼa ndaka̱xiún ña̱ kotonde̱ʼún á ña̱ kusíkíún
6 Jehová káʼa̱nra xíʼinyó ña̱ va̱ása xíniñúʼu keʼéyó ña̱ yaku̱a̱, chi xíniñúʼu kooyó táki̱ʼva íyo miíra (1 Pedro 1:14-16; 2 Pedro 3:11). Jehová kandíxa kuitíra ndasakáʼnuyóra tá kǒo ña̱ kini kéʼéyó (Deuteronomio 15:21). Kǒo kívi ndasakáʼnuyóra tá kéʼéyó ña̱ʼa ña̱ kúndasí nu̱úra xínira, tá kúú ña̱ ku̱su̱nyó xíʼin na̱ kǒo kúú ñá síʼíyó á yiíyó, ña̱ kanitáʼanyó xíʼin inkana, á ña̱ keʼéyó ña̱ʼa ña̱ kútóo na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa (Romanos 6:12-14; 8:13). Saátu kǒo kútóo Jehová ña̱ ndaka̱xinyó kotonde̱ʼéyó ña̱ʼa ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ yóʼo. Chi ña̱yóʼo kivi sakúyaku̱a̱ña miíyó ta kǒo kandíxaka Jehová ndasakáʼnuyóra. Ta saátu va̱ása kivika kutáʼanyó xíʼinra.
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(1 Pedro 1:10-12) Na̱ profeta na̱ na̱túʼun xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini Ndióxi̱ xíʼinyó, viíní na̱ndukúna xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱kuyó saátu viíní ni̱nda̱ka̱tuʼúnna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 11 Ta espíritu chi̱ndeétáʼan xíʼinna ña̱ na̱ndukúna ndáa tiempo kúúmií ña̱ kixa̱a̱ ta̱ Cristo ta saátu ña̱ kundoʼoníra ta tándi̱ʼi saá dukáʼnura. 12 Na̱yóʼo kúú na̱ ku̱nda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ña, ta su̱ví nda̱saa xa̱ʼa̱ mií kuitína chi saátu ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-ini ndóʼova, ta na̱ ku̱nda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú na̱ na̱túʼun xíʼinndó, ta ña̱ chi̱ndeé miína kúú ña̱ espíritu ña̱ ke̱e chí ndiví. Ta nda̱a̱ na̱ ángel kúni̱na kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo.
w08-S 15/11 21 párr. 10
Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ carta ta̱ Santiago xíʼin ta̱ Pedro
1:10-12. Na̱ ángel xi̱kuni̱nína kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ na̱ ku̱ʼu̱n chí ndiví, ña̱ ka̱ʼyí na̱ profeta na̱ xi̱ndoo tiempo xi̱naʼá. Soo tá xi̱koo ña̱ congregación i̱xaa Jehová saáví kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo (Efe. 3:10). Ná kundiku̱nyó ejemplo na̱ ángel ta ná nandukú va̱ʼayó xa̱ʼa̱ ña̱ ndíchi ña̱ kúúmií Ndióxi̱ (1 Cor. 2:10).
(1 Pedro 2:25) Saáchi ndóʼó, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ndikachi tí nda̱ñúʼu saá ni̱xi̱yondó; soo vitin xa̱a̱ ndi̱kóndó nu̱ú ta̱ ndáa ndóʼó, ta̱ kúú superintendente miíndó.
it-2-S 1075 párr. 1
Superintendente
Ta̱ superintendente káʼnu. Nu̱ú 1 ña̱ Pedro 2:25 ta̱ apóstol káʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱ Isaías 53:6 xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ ni̱xi̱yo táki̱ʼva íyo ndikachi tí nda̱ñúʼu, ta saátu ni̱ka̱ʼa̱nkara: “soo vitin xa̱a̱ ndi̱kóndó nu̱ú ta̱ ndáa ndóʼó, ta̱ kúú superintendente”. Ña̱ tu̱ʼun superintendente, xa̱ʼa̱ Jehová káʼa̱nña, saáchi na̱ ka̱ʼyí ta̱ Pedro carta yóʼo ku̱a̱ʼa̱n nu̱ú va̱ʼava xi̱keʼéna, va̱ása níkuxíkana nu̱ú Cristo Jesús, chi xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ta̱yóʼo nda̱kutáʼan va̱ʼa Jehová xíʼinna, ta kúú Pastor ta ndáa na̱ ñuura. (Sl 23:1; 80:1; Jer 23:3; Eze 34:12.) Jehová kúútura superintendente, ta kúútura ta̱ kíʼin kuenta xíʼin na̱ ñuura. (Sl 17:3.) Ña̱ kíʼinra kuenta xíʼin na̱ ñuura (gr. e·pi·sko·pḗ) kúni̱ kachituña ña̱ tiinra ku̱a̱chi xíʼinna táki̱ʼva ku̱u chí ñuu Jerusalén tá siglo I t.v., ña̱ kǒo níkiʼinna kuenta ama kúú ña̱ ndatiinra ku̱a̱chi xíʼinna [gr. e·pi·sko·pḗs]ʼ. (Lu 19:44.) Á kúni̱ kachituña ña̱ ndataxira ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱na, nda̱a̱ táki̱ʼva kuu xíʼin na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ ki̱vi̱ ña̱ kixa̱a̱ra kíʼinra kuenta xíʼinna [gr. e·pi·sko·pḗs]. (1Pe 2:12.)
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(1 Pedro 1:1-16) Ta̱ Pedro, apóstol ta̱ Jesucristo, na̱ ndóo chí ñuu Ponto, Galacia, Capadocia, Asia xíʼin Bitinia, na̱ nda̱ka̱xin Ndióxi̱ 2 xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní kúnda̱a̱-ini Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ koo chí nu̱únínu, xíʼin ña̱ espíritu nda̱ka̱xinra ndóʼó xíʼin ni̱i̱ ta̱ Jesucristo ña̱ va̱ʼa koo ña̱ kúni̱ miíra ta saátu ña̱ va̱ʼa kandíxandó: Ku̱a̱ʼáka ná koo ña̱ va̱ʼa-ini Ndióxi̱ xíʼinndó ta ku̱a̱ʼáka ná koo ña̱ táxi̱n xíʼinndó. 3 Káʼnuní ná koo Ndióxi̱ yivá tátayó Jesucristo, saáchi xa̱ʼa̱ ña̱ kundáʼvi-ini Ndióxi̱ xínira miíyó, ta̱xira iin ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱yó, iin ña̱ ndátuyó koo chí nu̱únínu xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱taku ta̱ Jesucristo, 4 taxira iin ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱yó ña̱ va̱ása ndiʼi-xa̱ʼa̱, ña̱ va̱ása yaku̱a̱ ta ña̱yóʼo kooña ndiʼi tiempo. Ta ña̱yóʼo íyo va̱ʼaña xa̱ʼa̱ ndóʼó chí ndiví, 5 ta ndáa Ndióxi̱ ndóʼó xíʼin dee̱ra xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxaníndora ña̱ va̱ʼa ka̱kundó tá ná kixa̱a̱ ki̱vi̱ ña̱ so̱ndíʼi. 6 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú ña̱ kúsi̱íní-inindó, ta ni saáví sana kixi tu̱ndóʼo nu̱úndó iin tiempo loʼo, ta ña̱yóʼo sákusuchíña-inindó, 7 ña̱ kándíxandó Ndióxi̱ ndáyáʼviníka ña̱yóʼo nu̱ú ña̱ oro ña̱ ndíʼi-xa̱ʼa̱ nu̱ú ñuʼu̱, ña̱kán tá ná kixa̱a̱ ta̱ Jesucristo si̱íní ndani̱ʼíra ndóʼó saátu ña̱ va̱ʼa ndúkáʼnundó ta ixato̱ʼóra ndóʼó. 8 Ni kǒo níxinindóra, soo kúʼvi̱va-inidó xínindóra. Ni kǒora xínindó vitin, soo kándíxavandóra ta ndeéní kúsi̱íní-inindó, 9 ta xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandóra, ña̱yóʼo kúú ña̱ sakǎku ndóʼó. 10 Na̱ profeta na̱ na̱túʼun xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini Ndióxi̱ xíʼinyó, viíní na̱ndukúna xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱kuyó saátu viíní ni̱nda̱ka̱tuʼúnna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 11 Ta espíritu chi̱ndeétáʼan xíʼinna ña̱ na̱ndukúna ndáa tiempo kúúmií ña̱ kixa̱a̱ ta̱ Cristo ta saátu ña̱ kundoʼoníra ta tándi̱ʼi saá dukáʼnura. 12 Na̱yóʼo kúú na̱ ku̱nda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ña, ta su̱ví nda̱saa xa̱ʼa̱ mií kuitína chi saátu ña̱ va̱ʼa kunda̱a̱-ini ndóʼova, ta na̱ ku̱nda̱a̱-ini xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kúú na̱ na̱túʼun xíʼinndó, ta ña̱ chindeé miína kúú ña̱ espíritu ña̱ ke̱e chí ndiví. Ta nda̱a̱ na̱ ángel kúni̱na kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. 13 Ña̱kán ndasandakúndó ña̱ ndákanixi̱níndó, va̱ʼa ná koo ña̱ keʼéndó; xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini Ndióxi̱ xíʼinndó kandíxandó ña̱ koo chí nu̱únínu nda̱a̱ ná kixa̱a̱ ta̱ Jesucristo. 14 Ña̱ kúúndó se̱ʼe Ndióxi̱ na̱ xíniso̱ʼo, sandákoondó keʼéndó ña̱ʼa ña̱ xi̱keʼéndó tá ya̱chi̱ tá ta̱ʼán kunda̱a̱-inindó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, 15 va̱ʼaka táki̱ʼva íyo Ndióxi̱ ta̱ yi̱i̱ ta̱ ka̱na ndóʼó, yi̱i̱ ná koo ndiʼi ña̱ kéʼéndó, 16 chi xa̱a̱ ni̱ka̱ʼyi̱ña: “Xíniñúʼu yi̱i̱ koondó chi Ndióxi̱ ta̱ yi̱i̱ kúii̱”.
21-27 TÍ OCTUBRE
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | 1 PEDRO 3-5
“Xa̱a̱ ku̱yatin ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa”
(1 Pedro 4:7) Soo xa̱a̱ ku̱yatin ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa. Ña̱kán viíní ná koo ña̱ ndákanixi̱níndó, ña̱kán ka̱ʼa̱n ni̱ʼinndó xíʼin Ndióxi̱.
w13-S 15/11 3 párr. 1
“Ka̱ʼa̱n ni̱ʼindó xíʼin Ndióxi̱”
“Ña̱ xa̱a̱ yatin túvi kúú ña̱ íxayo̱ʼvi̱níkaña xíʼinyó kundito nu̱úyó”, saá káchi iin ta̱ xi̱kachíñu ñuú. Sana ndiʼiva na̱ káchiñu ñuú kuchiñu ka̱ʼa̱nna ña̱yóʼo. Nda̱a̱ táki̱ʼva ndóʼo na̱yóʼo saá ndóʼo miíyó na̱ ndíku̱n ta̱ Jesús, ña̱ íxayo̱ʼvi̱ña xíʼinyó kundito nu̱úyó xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ ku̱yatinní ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví naá ta̱ Ndi̱va̱ʼa (Rom. 13:12). Ña̱kán iin ña̱ i̱yoní kúúña tá ná ku̱su̱nyó, xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo viíní ná ndakanixi̱níyó ta ná kundiku̱nyó consejo ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia ña̱ káchi: “ka̱ʼa̱n ni̱ʼindó xíʼin Ndióxi̱” (1 Ped. 4:7).
(1 Pedro 4:8) Kuʼvi̱ní-inindó kunitáʼanndó chi ña̱yóʼo chindeé ndóʼó ña̱ va̱ʼa koo káʼnu-inindó xa̱ʼa̱ táʼanndó.
w99-S 15/4 22 párr. 3
Nda̱saa kuchiñuyó ndakuniyó ña̱ íxayo̱ʼvi̱ xíʼinyó tasaá va̱ʼa ya̱ʼayó nu̱úña
Ná ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ apóstol Pedro: “Soo xa̱a̱ ku̱yatin ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa. Ña̱kán viíní ná koo ña̱ ndákanixi̱níndó, ña̱kán ka̱ʼa̱n ni̱ʼindó xíʼin Ndióxi̱. Kuʼvi̱ní-inindó kunitáʼanndó chi ña̱yóʼo chindeé ndóʼó ña̱ va̱ʼa koo káʼnu-inindó xa̱ʼa̱ táʼanndó” (1 Pedro 4:7, 8). Ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼé inkana xíʼinyó á ña̱ kéʼé miíyó kamaní kíʼviña xi̱níyó ta nda̱a̱ níma̱yó xa̱a̱ña, ta kivi kixa̱a̱ iin tiempo ña̱ kuchiñu kasiña nu̱úyó ta nda̱a̱ sándakavaña iniyó ña̱ ndasakáʼnuyó Ndióxi̱. Ta̱ Ndi̱va̱ʼa xíni va̱ʼara ndáaña sándakava-ini na̱ yiví. Ña̱ taʼvíra na̱ yiví kúú mií ña̱ xíniñúʼuníkara. Ña̱kán tá íyo iin ku̱a̱chi ña̱ kúúmiíyó xíʼin na̱ hermanoyó ndi̱ku̱n kama ná ndukúyó ña̱ káʼnu-ini nu̱úna ta xíʼin ña̱ kúʼvi̱-iniyó ná keʼéyóña ta va̱ása taxiyó taʼví ta̱ Ndi̱va̱ʼa miíyó (Efesios 4:25-27).
(1 Pedro 4:9) Va̱ʼa koo inindó xíʼin táʼanndó ta kǒo ka̱ʼa̱n kúáchindó.
¿Nda̱chun ndáyáʼviní ña̱ va̱ʼa koo iniyó xíʼin inkana?
2 Ta̱ Pedro ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo: “Va̱ʼa koo inindó xíʼin táʼanndó” (1 Ped. 4:9). Ña̱ va̱ʼa koo iniyó xíʼin na̱ yiví na̱ kǒo xíni̱yó náʼa̱yó ña̱ kúni̱yó xíniyóna, ta kúni̱yó keʼéyó ña̱ va̱ʼa xíʼinna. Soo ta̱ apóstol Pedro ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ xíniñúʼu ‘va̱ʼa koo inina xíʼin táʼannaʼ ña̱yóʼo kúni̱ kachiña va̱ʼa koo inina xíʼin na̱ xa̱a̱ xíni̱na á na̱ kítáʼanna xíʼin. ¿Ndáaña va̱ʼa ndakiʼinna tá ná keʼéna ña̱yóʼo?
3 Ña̱yóʼo chindeé táʼanña xíʼinna ña̱ va̱ʼaka inkáchi kutáʼanna. Vitin ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa miíyó. Tá ka̱na iin na̱ hermano miíyó ña̱ ni̱xa̱ʼa̱nyó veʼena, ¿á su̱ví nda̱a̱ vitin ndákaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo? Saátu tá ka̱nayó iin na̱ hermano ña̱ ki̱xina veʼeyó, ¿á su̱ví va̱ʼaka kítáʼanyó xíʼinna vitin xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱nayóna ki̱xina veʼeyó? Ña̱ va̱ʼa koo iniyó xíʼin inkana chíndeé táʼanña xíʼinyó ña̱ kuxini̱kayó na̱ hermano. Tá tiempo ta̱ Pedro xa̱ʼa̱ ña̱ ki̱xaʼá kininíka ku̱a̱ʼa̱n ndúu, tá tiempo saá xi̱xiniñúʼu inkáchi kutáʼan ndiʼina. Saátu ndóʼo miíyó chi íyoyó “tiempo nu̱ú ndíʼi” (2 Tim. 3:1).
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(1 Pedro 3:19, 20) Ta xa̱a̱ espíritu kúúra tá na̱túʼunra xíʼin na̱ espíritu na̱ va̱ása va̱ʼa na̱ xi̱ñuʼu veʼeka̱a, 20 ni̱xi̱yo iin tiempo ña̱ va̱ása níkandíxana, Ndióxi̱ xi̱ndatura ña̱ nasa̱ma na̱ yiví tá tiempo ta̱ Noé, tá sa̱kán íxava̱ʼana tú arca, ta ini túyóʼo loʼova kúú na̱ ni̱ka̱ku, u̱na̱ na̱ yiví xi̱kuuna, na̱yóʼo kúú na̱ ni̱ka̱ku tá ko̱on sa̱vi̱ kini.
w13-S 15/6 23
Pregunta ña̱ kéʼé na̱ káʼvi tutu yóʼo
¿Ndáaña kúni̱ kachi ña̱ Biblia tá káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ “na̱túʼunra xíʼin na̱ espíritu na̱ va̱ása va̱ʼa na̱ ñúʼu veʼeka̱a”? (1 Ped. 3:19.)
▪ Ta̱ apóstol Pedro ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ na̱ espíritu na̱ va̱ása va̱ʼa, na̱ kǒo níxiin kuniso̱ʼo ña̱ níka̱ʼa̱n Ndióxi̱ tá tiempo ni̱xi̱yo ta̱ Noé (1 Ped. 3:20). Na̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ yóʼo kúú na̱ ángel na̱ nda̱kutáʼan xíʼin ta̱ Ndi̱va̱ʼa. Saátu ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Judas xa̱ʼa̱ “na̱ ángel na̱ kǒo níxiinka koo chí ndiví, sa̱ndákoona nu̱ú ni̱xi̱yona xíʼin Ndióxi̱, ta ndási tuunna ñúʼunna nu̱ú náa ña̱ tiinra ku̱a̱chi xíʼinna tá ná kixa̱a̱ ki̱vi̱ káʼnu” (Jud. 6).
¿Ndáaña va̱ása va̱ʼa níkeʼé na̱ ángel na̱ va̱ása va̱ʼa níxi̱yo tá tiempo ta̱ Noé? Tá kúma̱níka koon sa̱vi̱ kini ni̱xa̱a̱na ndu̱una na̱ yiví, ta Jehová kǒo níka̱ʼa̱nra xíʼinna ña̱ keʼéna ña̱yóʼo (Gén. 6:2, 4). Inka ña̱ ke̱ʼéna kúú ña̱ ni̱ki̱si̱na xíʼin ná ñaʼá, ta kǒo níkeʼé Ndióxi̱ na̱yóʼo ña̱ keʼéna saá (Gén. 5:2). Na̱yóʼo ndiʼi-xa̱ʼa̱na ixaa Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níxiniso̱ʼona. Soo vitin, nda̱a̱ táki̱ʼva ka̱ʼyí ta̱ Judas, ñúʼuna iin nu̱ú naá, nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ñúʼu veʼeka̱a saá íyona.
¿Ama kúú ña̱ na̱túʼun ta̱ Jesús xíʼin “na̱ espíritu na̱ va̱ása va̱ʼa na̱ ñúʼu veʼeka̱a”? Ta̱ Pedro káʼa̱nra xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ña̱ ku̱uña tá xa̱a̱ ndu̱u ta̱ Jesús espíritu, á tá nda̱takura (1 Ped. 3:18, 19). Saátu káʼa̱nra ña̱ na̱túʼun ta̱ Jesús xíʼinna. Ña̱kán, tá kúma̱ní kaʼyí ta̱ apóstol Pedro carta ña̱ nu̱ú, saá ku̱u ña̱yóʼo. Tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa tiempo ña̱ nda̱taku ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa ndáa castigo kúú ña̱ ndakiʼinna. Ña̱ tu̱ʼun ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna su̱ví ña̱ va̱ʼa kúúña chi na̱ kuviva kúúna ka̱chira xíʼinna (Jon. 1:1, 2). Va̱ʼa ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa chi ta̱yóʼo nda̱kúní ni̱xi̱yo inira ta va̱ʼaní xi̱kandíxara Ndióxi̱ nda̱a̱ tá ni̱xi̱ʼi̱ra ta saátu tá nda̱takura. Ta xíʼin ña̱ ke̱ʼéra yóʼo ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ása ndísochíñu ta̱ Ndi̱va̱ʼa xíʼinra (Juan 14:30; 16:8-11).
Chí nu̱únínu, ta Jesús katúnra ta̱ Ndi̱va̱ʼa xíʼin na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa ta chika̱a̱rana ini iin yavi̱ ña̱ kúnuní (Luc. 8:30, 31; Rev. 20:1-3). Soo nani ndátuna ña̱ kixa̱a̱ ki̱vi̱ kán, na̱ ta̱chí ndi̱va̱ʼa yóʼo táki̱ʼva íyo na̱ ñúʼu nu̱ú naá saá íyona saáchi kǒoka kítáʼanna xíʼin Ndióxi̱. Ta na̱ ndiʼi-xa̱a̱ kúúvana (Rev. 20:7-10).
(1 Pedro 4:6) Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nda̱a̱ na̱ ni̱xi̱ʼi̱ kunda̱a̱-inina xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa, ña̱ va̱ʼa ndatiinna ku̱a̱chi xíʼin na̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva kúni̱ na̱ yiví, soo nu̱ú Ndióxi̱ xa̱a̱ na̱yóʼo kutakuna xa̱ʼa̱ ña̱ espíritu.
w08-S 15/11 21 párr. 8
Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ carta ta̱ Santiago xíʼin ta̱ Pedro
4:6. ¿Ndáana kúú “na̱ ni̱xi̱ʼi̱” na̱ na̱túʼunna tu̱ʼun va̱ʼa xíʼin? Na̱ káʼa̱nyó xa̱ʼa̱ yóʼo kúú na̱ va̱ása nísakuaʼa xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ tá ya̱chi̱, ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ni̱xi̱ʼi̱ saá íyona chí ñúʼuna ndaʼa̱ ku̱a̱chi (Efe. 2:1). Tá ni̱xa̱a̱na sa̱kuaʼana xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ saá kúú ña̱ ki̱xáʼana tákuna.
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(1 Pedro 3:8-22) Ña̱kán, ndiʼi ndóʼó inkáchi koondó xíʼin táʼanndó, kundáʼviní-inindó kunitáʼanndó, to̱ʼó koondó xíʼin táʼanndó, vitá koo inindó, 9 kǒo keʼéndó xíʼinna ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kéʼéna xíʼinndó á ña̱ va̱ása va̱ʼa káʼa̱nna xíʼinndó, ña̱ va̱ʼava ka̱ʼa̱nndó xíʼinna chi xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ ka̱nana ndóʼó ña̱ ku̱ʼu̱nndó yichi̱ yóʼo, ña̱ ndakiʼinndó ña̱ va̱ʼa. 10 “Na̱ kúni̱ kuʼvi̱-ini kúni ña̱ tákuna ta va̱ʼa kundoona, va̱ása káʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa, ta va̱ása káʼa̱nna ña̱ vatá; 11 ña̱kán va̱ʼaka kuxíkandó nu̱ú ña̱ va̱ása va̱ʼa ta keʼéndó ña̱ va̱ʼa; nandukúndó ña̱ táxin koondó xíʼin inkana ta kǒo ndakoondóña. 12 Saáchi Jehová ndáara na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa, ta xíniso̱ʼora ña̱ káʼa̱nna xíʼinra, ta kǒo kútóora xínira ña̱ kini ña̱ kéʼé na̱ yiví. 13 ¿Ndáana keʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinndó tá nina ña̱ va̱ʼa kéʼéndó? 14 Ni tá ná xo̱ʼvi̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéndó ña̱ va̱ʼa, kusi̱í-inindó. Soo va̱ása yi̱ʼvíndó ña̱ʼa ña̱ yíʼvi na̱kán nu̱ú, ni va̱ása ndi̱ʼi̱ní-inindó. 15 Ndasakáʼnundó ta̱ Cristo xíʼin níma̱ndó, ta ndiʼi yichi̱ koo tu̱ʼvandó ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nndó xíʼin inka na̱ yiví xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxandó, soo vitání koo inindó ka̱ʼa̱nndó xíʼinna ta to̱ʼóní keʼéndóña. 16 Viíní ná koo ña̱ xínitúni̱ndó, xa̱ʼa̱ ña̱kán kukaʼan nu̱ú na̱ káʼa̱n ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ndó ña̱ ndíku̱nndó ta̱ Cristo. 17 Va̱ʼaka kúúña ná xo̱ʼvi̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéndó ña̱ va̱ʼa, tá ña̱yóʼo kúú ña̱ kúni̱ mií Ndióxi̱, nu̱úka ña̱ xo̱ʼvi̱ndó xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéndó ña̱ va̱ása va̱ʼa. 18 Nda̱a̱ ta̱ Cristo iinlá kuití yichi̱ ni̱xi̱ʼi̱ra ña̱ va̱ʼa cha̱ʼvira xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó, iin ta̱ kǒo ku̱a̱chi ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱ miíyó na̱ kúúmií ku̱a̱chi ña̱ va̱ʼa kuyatinyó nu̱ú Ndióxi̱, ni̱xi̱ʼi̱ra táki̱ʼva xíʼi̱ iin na̱ yiví, tá nda̱takura ndu̱ura espíritu. 19 Ta xa̱a̱ espíritu kúúra tá na̱túʼunra xíʼin na̱ espíritu na̱ va̱ása va̱ʼa na̱ xi̱ñuʼu veʼeka̱a, 20 ni̱xi̱yo iin tiempo ña̱ va̱ása níkandíxana, Ndióxi̱ xi̱ndatura ña̱ nasa̱ma na̱ yiví tá tiempo ta̱ Noé, tá sa̱kán íxava̱ʼana tú arca, ta ini túyóʼo loʼova kúú na̱ ni̱ka̱ku, u̱na̱ na̱ yiví xi̱kuuna, na̱yóʼo kúú na̱ ni̱ka̱ku tá ko̱on sa̱vi̱ kini. 21 Ña̱ kítáʼan xíʼin ña̱yóʼo, ña̱ ndakuchindó vitin kúú ña̱ sáka̱ku ndóʼó (su̱ví ña̱ sandiʼi-xa̱ʼa̱ndó ña̱ yaku̱a̱ ku̱ñundó, chi xa̱ʼa̱ ña̱ ndúkúndó nu̱ú Ndióxi̱ ña̱ ná ndasaviíra ña̱ xínitúni̱ndó), xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱taku ta̱ Jesucristo. 22 Ta ta̱yóʼo íyora chí ndaʼa̱ kúaʼa Ndióxi̱, saáchi ndíku̱nra yichi̱ ña̱ ku̱a̱ʼa̱n chí ndiví; ta na̱kuisochíñura xíʼin na̱ ángel xíʼin ndiʼika na̱ kúúmií chiñu ta ndiʼi na̱ kúúmií ndee̱ kándíxana ña̱ káʼa̱nra.
28 TÍ OCTUBRE NDA̱A̱ 3 TI NOVIEMBRE
ÑA̱ KÁʼA̱N BIBLIA XA̱ʼA̱ | 2 PEDRO 1-3
“Ná kundoo tu̱ʼvaníyó chi xa̱a̱ yatin va̱xi ki̱vi̱ káʼnu Jehová”
(2 Pedro 3:9, 10) Jehová va̱ása kúee íyo inira ña̱ saxínura ña̱ káʼa̱nra, táki̱ʼva ndákanixi̱ní sava na̱ yiví, soo ndátura ndóʼó chi va̱ása kúni̱ra ni iinna ná ndiʼi-xa̱ʼa̱, ña̱ kúni̱ra kúúña, ná ndikó-inina xa̱ʼa̱ ku̱a̱china. 10 Soo, ki̱vi̱ Jehová va̱xiña táki̱ʼva va̱xi ta̱ kui̱ʼná, ta chí ndiví iin kaʼa yuʼúña ya̱ʼaña, ta ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo chí ndiví ndiʼi-xa̱ʼa̱ña, saátu ñuʼú xíʼin ña̱ʼa ña̱ íyo nu̱úña xa̱a̱na kunda̱a̱-inina ña̱ nda̱a̱ xa̱ʼa̱ña.
w06-S 15/12 27 párr. 11
Nda̱kúní ndatiin Jehová ku̱a̱chi
11 Ña̱kán, ¿ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu kunda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n ta̱ Jesús ña̱ nda̱kúní ndatiin Jehová ku̱a̱chi? Nu̱ú Biblia káʼa̱nña xa̱ʼa̱ Jehová ña̱ kuení íyo inira; soo xa̱a̱ íyova tiempo ña̱ ndatiinra ku̱a̱chi xíʼin na̱ yiví ta kamaní keʼéra ña̱yóʼo (Lucas 18:7, 8; 2 Pedro 3:9, 10). Tá ndeéní ko̱on sa̱ví kini tá tiempo ta̱ Noé, na̱ yiví na̱ kǒo níxi̱keʼé ña̱ va̱ʼa iin kama ndi̱ʼi-xa̱ʼa̱na. Saátu ku̱u tá tiempo ni̱xi̱yo ta̱ Lot, tá ki̱xi ñuʼu̱ chí ndiví ta sa̱ndíʼi-xa̱ʼa̱ña na̱ yiví na̱ kǒo níxi̱keʼé ña̱ va̱ʼa. Saátu ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús ña̱ saátu koo tá ná ndikó se̱ʼe ta̱a (Lucas 17:27-30). Ña̱kán: na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa iin kama kixa̱a̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱na (1 Tesalonicenses 5:2, 3). Ña̱yóʼo táxi kúnda̱a̱-iniyó ña̱ va̱ása taxika Jehová koo ñuyǐví ta̱ Ndi̱va̱ʼa chi sandíʼi-xa̱ʼa̱ra ña̱yóʼo ta nda̱kúníva ndatiinra ku̱a̱chi.
(2 Pedro 3:11, 12) Xa̱ʼa̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ʼa, xíniñúʼu yi̱i̱ koo ña̱ keʼéndó ta saátu va̱ʼaní ná koo ña̱ kéʼéndó, 12 nani ndátundó ña̱ kixa̱a̱ ki̱vi̱ káʼnu Jehová, ta xa̱ʼa̱ ña̱ niʼníní koo chí ndiví, ndiʼi-xa̱ʼa̱ña, ta ña̱ʼa ña̱ íyo nu̱úña nduta ndiʼiña.
w06-S 15/12 19 párr. 18
“Ki̱vi̱ káʼnu Jehová xa̱a̱ ku̱yatin kixa̱a̱ña”
18 Ña̱kán sándakaʼánní ta̱ apóstol Pedro miíyó ña̱ ná kundatuníyó kixa̱a̱ ki̱vi̱ káʼnu Jehová. ¿Soo ndáa ki̱ʼva kundatuyó? Ta ña̱ xíniñúʼu keʼéyó kúú ña̱ yi̱i̱ kooyó ta keʼéyó ña̱ va̱ʼa (2 Pedro 3:11, 12). Ta ña̱ kundi̱ʼi̱ka-iniyó keʼéyó ña̱ va̱ʼa nu̱ú Ndióxi̱ ña̱yóʼo chindeé miíyó kundatuyó. Ña̱kán xíniñúʼu chika̱a̱níyó ndee̱ ña̱ kundoo tu̱ʼvaníyó ña̱ kixa̱a̱ ki̱vi̱ káʼnu Jehová. Miíyó va̱ása kuchiñuyó sáya̱ʼayó ki̱vi̱ ña̱ va̱ʼa kamaka kixa̱a̱ kivi kán. Soo tá ndíʼika-iniyó kéʼéyó chiñu nu̱ú Jehová, va̱ása kuniyó ya̱ʼa tiempo ta kixa̱a̱ ki̱vi̱ káʼnu Jehová (1 Corintios 15:58).
Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kivi chindeé miíyó
(2 Pedro 1:19) Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n na̱ profeta ña̱ nda̱a̱ní kúúña; ta va̱ʼaní keʼéndó tá ná kuniso̱ʼondóña chi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin lámpara ña̱ sándayeʼe nu̱ú naá saá íyoña, ta nda̱a̱ ná kixa̱a̱ ña̱ túvi saá kita tí ki̱mi ta sándayeʼerí níma̱ndó.
w08-S 15/11 22 párr. 2
Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ carta ta̱ Santiago xíʼin ta̱ Pedro
1:19. ¿Ndáa na̱ kúú “ki̱mi” na̱ káʼa̱nña xa̱ʼa̱? ¿Ta ama kúú ña̱ kita tí ki̱mi yóʼo? ¿Ta nda̱chun va̱ʼa xíni̱yó ña̱ xa̱a̱ ku̱u ña̱yóʼo? “Tí ki̱mi” tí káʼa̱n ña̱ texto xa̱ʼa̱ yóʼo kúú ta̱ Jesucristo tá ni̱xa̱a̱ra ku̱ura rey chí ndiví (Rev. 22:16). Tá 1914, ndiʼina ni̱xa̱a̱na ku̱nda̱a̱-inina ña̱ ta̱ Jesús ndu̱ura Rey chí ndiví, ta saá ki̱xáʼa inka ki̱vi̱ xa̱á xi̱kooña. Ña̱ visión xi̱ni ta̱ Pedro yóʼo kúú ña̱ ni̱na̱ʼa̱ ndee̱ ña̱ kukumií ta̱ Jesús tá ná kuura Rey saátu ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ nda̱a̱ní kúú ña̱ profecía ña̱ káʼa̱n tu̱ʼun Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ra (Mar. 9:1-3). Tá ná kunda̱a̱ va̱ʼa-iniyó xa̱ʼa̱ tu̱ʼun yóʼo, saá kúú ña̱ kunda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ta̱ kúú ki̱mi ña̱ xa̱a̱ kúúra Rey tiempo vitin.
(2 Pedro 2:4) Ndióxi̱ ta̱xira castigo ndaʼa̱ na̱ ángel na̱ ni̱ki̱ʼvi ku̱a̱chi nu̱úra, ta ta̱ánra na̱yóʼo ini ña̱ Tártaro, tasaá ta̱anrana ini ya̱vi̱ ña̱ naá ña̱ ndatiinra ku̱a̱chi xíʼinna;
w08-S 15/11 22 párr. 3
Ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ carta ta̱ Santiago xíʼin ta̱ Pedro
2:4. ¿Ndáaña kúú “Tártaro”? ¿Ama kúú ña̱ ta̱án Ndióxi̱ na̱ ángel na̱ i̱xaso̱ʼo nu̱úra ini ña̱yóʼo? Ña̱ Tártaro kúú iin nu̱ú táan Ndióxi̱ na̱ ángel na̱ íxaso̱ʼo nu̱úra, ta su̱ví na̱ yiví táan Ndióxi̱ ini ña̱yóʼo. Ta nu̱ú táan Ndióxi̱ na̱yóʼo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ ñúʼu nu̱ú naán saá íyona chi va̱ása kivika xa̱a̱na kutáʼan va̱ʼana xíʼinra. Ta na̱ ñúʼu yóʼo kǒoka nda̱a̱ ni iin ña̱ va̱ʼa ndátuna ndakiʼinna chí nu̱únínu. Ini ña̱ Tártaro yóʼo kúú nu̱ú ta̱an Ndióxi̱ na̱ ángel na̱ va̱ása níxiniso̱ʼo tá tiempo ta̱ Noé, ta na̱yóʼo saá koona ndiʼi tiempo nda̱a̱ ná kixa̱a̱ ki̱vi̱ ña̱ ndiʼi-xa̱ʼa̱na.
Ña̱ kaʼviyó nu̱ú Biblia
(2 Pedro 1:1-15) Yi̱ʼi̱ ta̱ Simón Pedro, ta̱ káchíñu ndáʼvi ta̱ kúú apóstol ta̱ Jesucristo, káʼi̱n xíʼin ndóʼó na̱ kándíxa Ndióxi̱ nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé ndi̱ʼi̱, xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú-ini Ndióxi̱ xíʼin ta̱ Jesucristo ta̱ sáka̱ku miíyó: 2 Ná ndakiʼinkandó ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱ Ndióxi̱ xíʼin ña̱ taxira táxin koo-inindó xa̱ʼa̱ ña̱ xíni va̱ʼandó xa̱ʼa̱ra xíʼin xa̱ʼa̱ tátayó Jesús, 3 xíʼin ndee̱ Ndióxi̱ ta̱xira ña̱ tákuyó ta iinlá miíra ndásakáʼnuyó, xa̱ʼa̱ ña̱ káxin va̱ʼa kúnda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ta̱ ka̱na miíyó nu̱ú ña̱ va̱ʼa. 4 Ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinyó xa̱ʼa̱ iin ña̱ liviní xíʼin xa̱ʼa̱ iin ña̱ va̱ʼaní ndakiʼinyó chí nu̱únínu, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ʼa xa̱a̱yó kooyó táki̱ʼva íyo Ndióxi̱, chi ki̱tandó ti̱xin ña̱ kini íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo. 5 Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo; táxii̱ consejo ndaʼa̱ndó ña̱ ná chika̱a̱ndó ndee̱ xíʼin ña̱ kándíxandó; ta xíʼin ña̱ kándíxandó ná sakuaʼandó; 6 ta xíʼin ña̱ sákuaʼandó ná ka̱ʼnu̱ xíʼin miíndó; ta xíʼin ña̱ ka̱ʼnu̱ xíʼin miíndó, ndakú koo inindó, ta xíʼin ña̱ ndakú koo inindó, ná ndasakáʼnundó Ndióxi̱; 7 ta xíʼin ña̱ ndásakáʼnundó Ndióxi̱ ná kuni̱ndó kuni táʼanndó, xíʼin ña̱ kuni̱ndó kuni táʼanndó, ná kuʼvi̱-inindó kuni táʼanndó. 8 Chi tá kúúmiíndó ndiʼi ña̱yóʼo ta kéʼéndóña, va̱ʼaníka kundoondó ta va̱ʼaníka koo ña̱ sákuaʼandó xa̱ʼa̱ tátayó Jesucristo. 9 Chi tá iinna va̱ása kéʼé ña̱yóʼo, táki̱ʼva íyo na̱ va̱ása túvi nu̱ú saá íyona, chi va̱ása xítona nu̱ú ñuʼu̱, ta xa̱a̱ na̱ndósona xa̱ʼa̱ ña̱ xa̱a̱ ku̱a̱ʼá tiempo ndo̱o ku̱a̱china. 10 Ña̱kán, na̱ táʼanyó chika̱a̱níndó ndee̱ xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱ka̱xinna ndóʼó ña̱ ku̱ʼu̱nndó chí ndiví; chi tá saá kéʼéndó kuchiñuvandó ndakiʼinndóña. 11 Saá kúú ña̱ ndakiʼinndó ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ti̱xin reino ña̱ íyo ndiʼi tiempo, ña̱ kúú kuenta tátayó Jesucristo ta̱ sáka̱ku miíyó. 12 Ña̱kán, ndiʼi tiempo sándakaʼíi̱n ndóʼó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ni xa̱a̱ xíni̱ va̱ʼandó xa̱ʼa̱ña ta ni kǒo nándósondó xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱ ña̱ sa̱kúáʼandó. 13 Soo ni saá xíniñúʼuva sándakaʼíi̱n ndóʼó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, tá íyokai̱ ña̱ tabernáculo yóʼo, sándakáxíi̱n inindó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, 14 chi xa̱a̱ xíni̱vai̱ ña̱ kixa̱a̱ iin ki̱vi̱ ña̱ kindaana tabernáculo yóʼo, nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesucristo. 15 Xa̱ʼa̱ ña̱kán chika̱a̱níkai̱ ndee̱ xíʼinndó, ta ni ná kuvii̱ ka̱ʼa̱nkavandó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin táʼanndó.