Referencia Ña̱ Kéʼé na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ Tutu nu̱ú Va̱xi ña̱ Kéʼéyó Reunión
© 2023 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
1-7 TÍ ENERO
ÑA̱ NDÁYÁʼVINÍ KÁʼA̱N TU̱ʼUN NDIÓXI̱ | JOB 32, 33
Chindeétáʼan xíʼin na̱ ndíʼi̱ní-ini
it-1-S 796
Elihú
Elihú fue imparcial, y no concedió ningún título lisonjero a nadie. Reconoció que, al igual que Job, estaba hecho de barro, y que el Todopoderoso era su Creador. No tuvo la intención de asustar a Job, sino que le habló como un verdadero amigo, dirigiéndose a él por nombre, algo que no habían hecho Elifaz, Bildad y Zofar. (Job 32:21, 22; 33:1, 6.)
w14-S 15/6 25 párrs. 8-10
¿Vemos a los débiles como Jehová los ve?
8 Probablemente seamos más comprensivos si recordamos que muchos de nuestros queridos hermanos se han debilitado por adversidades como la mala salud, la depresión o vivir en un hogar dividido. Algún día nosotros mismos podríamos encontrarnos en una situación parecida. Antes de entrar en la Tierra Prometida, Jehová recordó a los israelitas —quienes habían sido pobres y débiles en Egipto— que no debían “endurecer [su] corazón” al ver sufrir a sus hermanos. Quería que ayudaran a los que eran pobres y débiles entre ellos (Deut. 15:7, 11; Lev. 25:35-38).
9 En vez de ponernos a juzgar a quienes afrontan dificultades o a sospechar de ellos, debemos consolarlos espiritualmente (Job 33:6, 7; Mat. 7:1). Pongamos un ejemplo. Cuando un motociclista herido llega a una sala de emergencias, ¿intenta el equipo médico determinar si fue él quien causó el accidente? Claro que no. Más bien, se apresura a curarlo. Del mismo modo, si un hermano en la fe se ha debilitado por problemas personales, lo más importante para nosotros debe ser ayudarlo espiritualmente (lea 1 Tesalonicenses 5:14).
10 Si nos paramos a pensar en las circunstancias de nuestros hermanos, quizás veamos su aparente debilidad de otra manera. Por ejemplo, algunas hermanas que llevan años aguantando la oposición de su familia pueden parecer débiles, pero ¿verdad que demuestran una fe y una fuerza interior sobresalientes? O cuando vemos a una madre sola asistir regularmente a las reuniones con sus hijos, ¿no nos impresionan su fe y su determinación? ¿Y qué hay de los adolescentes que siguen en la verdad a pesar de las presiones que soportan en la escuela? En vista de todo lo que hacen nuestros hermanos por servir a Jehová, está claro que, aun si parecen débiles, pueden ser “ricos en fe” (Sant. 2:5).
¿Ama kúú ña̱ xíniñúʼu ka̱ʼa̱nyó?
17 Ta̱ ku̱mí ta̱ ni̱xa̱ʼa̱n xi̱to ta̱ Job kúú ta̱ Elihú, iin ta̱ veʼe ta̱ Abrahán. Ta̱ Elihú va̱ʼaní xi̱niso̱ʼora ña̱ xi̱ndatúʼun ta̱ Job xíʼin na̱ u̱ni̱ ta̱a kán, chi va̱ʼaní consejo ta̱xira ndaʼa̱ra ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼinra ña̱ nasamara ña̱ ndákanixi̱níra (Job 33:1, 6, 17). Ña̱ xi̱ndayáʼvika nu̱ú ta̱ Elihú kúú ña̱ ndukáʼnu Jehová, ta su̱víka miíra á inkaka na̱ yiví (Job 32:21, 22; 37:23, 24). Ña̱ ke̱ʼé ta̱yóʼo, sánáʼa̱ña miíyó ña̱ íyo iin tiempo ña̱ va̱ása ka̱ʼa̱nyó, ta ña̱ xíniñúʼu keʼéyó kúú ña̱ kuniso̱ʼoyó (Sant. 1:19). Ta saátu sákuaʼayó, ña̱ ndáyáʼvika nu̱úyó tá táxiyó consejo ndaʼa̱ iinna kúú ña̱ ná ndukáʼnu Jehová ta su̱víka miíyó.
18 Náʼa̱yó ña̱ táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xira ña̱ káʼa̱nyó, tá ndíku̱nyó ña̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ ama ka̱ʼa̱nyó ta ndáaña ka̱ʼa̱nyó. Ta̱ rey Salomón ka̱ʼyíra ña̱yóʼo: “Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo manzana tí oro tí ñúʼu ti̱xin ña̱ʼa ña̱ plata, ki̱ʼva saá íyo tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nyó míí tiempo ña̱ xíniñúʼuña” (Prov. 25:11). Tá viíní xíniso̱ʼoyó ña̱ káʼa̱n inkana ta ndákanixi̱níyó tá kúma̱níka ka̱ʼa̱nyó, tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nyó kooña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo manzana tí oro, tí liviní náʼa̱ tí ndáyáʼviní. Tasaá, ni loʼo á ku̱a̱ʼá kúú ña̱ káʼa̱nyó, kivi chika̱a̱yó ndee̱ xíʼin inkana xíʼin ña̱ káʼa̱nyó ta sakusi̱íyó-ini Jehová (Prov. 23:15; Efes. 4:29). Xíʼin ña̱yóʼo kivi na̱ʼa̱yó ña̱ táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ ta̱xira ña̱ káʼa̱nyó.
Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó
w13-S 15/1 19 párr. 10
Siga acercándose a Jehová
10 De igual manera, no está mal que nos preocupemos por nuestra apariencia. Sin embargo, no hay que tratar de eliminar a toda costa los signos de envejecimiento, que en realidad pueden reflejar madurez, dignidad y belleza interior. Por ejemplo, la Biblia dice que “la canicie es corona de hermosura cuando se halla en el camino de la justicia” (Prov. 16:31). Para Jehová es mucho más importante lo que somos por dentro, y para nosotros también debería ser así (lea 1 Pedro 3:3, 4). ¿Es prudente, entonces, someterse a operaciones o tratamientos arriesgados tan solo para lucir más atractivos? Sin importar la edad o el estado físico, “el gozo de Jehová” nos hace realmente bellos (Neh. 8:10). Solo en el nuevo mundo tendremos plena salud y recuperaremos la belleza juvenil (Job 33:25; Is. 33:24). Hasta entonces, la sabiduría y la fe nos ayudarán a mantenernos cerca de Jehová mientras hacemos todo lo que nos permitan nuestras circunstancias (1 Tim. 4:8).
8-14 TÍ ENERO
ÑA̱ NDÁYÁʼVINÍ KÁʼA̱N TU̱ʼUN NDIÓXI̱ | JOB 34, 35
¿Nda̱chun ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo va̱xi nu̱ú na̱ yiví na̱ kéʼé ña̱ va̱ʼa?
wp19.1-S 8 párr. 2
¿Cómo es Dios?
Dios siempre hace lo correcto. De hecho, es impensable que el Todopoderoso actúe con maldad (Job 34:10). Siempre juzga con justicia, tal como dijo el salmista: “Juzgarás a los pueblos con rectitud” (Salmo 67:4). Como ve lo que tenemos en el corazón, no se deja engañar por las apariencias, sino que siempre sabe cuál es la verdad y juzga con justicia (1 Samuel 16:7). Es más, Dios ve todos los actos de injusticia y corrupción que ocurren en el mundo, y promete que los malvados pronto “serán cortados de la mismísima tierra” (Proverbios 2:22).
w17.04-S 10 párr. 5
¿Qué desaparecerá cuando venga el Reino de Dios?
5 ¿Qué hará Jehová? Ahora mismo, le está dando a la gente mala la oportunidad de cambiar (Is. 55:7). Él ha dictado la sentencia definitiva contra este sistema de cosas, no contra las personas individualmente. ¿Qué les sucederá a quienes no quieran cambiar y sigan apoyando a este sistema hasta que llegue la gran tribulación? Dios ha prometido eliminar de la Tierra a las personas malvadas para siempre (lea Salmo 37:10). Ellas tal vez crean que se librarán de su castigo. Muchas han aprendido a esconder lo que hacen, y parece que casi siempre logran evadir la justicia y las consecuencias de sus acciones (Job 21:7, 9). Pero la Biblia nos recuerda lo siguiente: “Los ojos de él [Dios] están sobre los caminos del hombre, y todos sus pasos él ve. No hay oscuridad ni una sombra profunda para que se oculten allí los que practican lo que es perjudicial” (Job 34:21, 22). Nadie se puede esconder de Jehová y ningún impostor puede engañarlo. No hay lugar tan oscuro o escondido a donde no pueda llegar la visión ilimitada de Dios. Cuando termine el Armagedón, dirigiremos la atención al lugar donde estaban los malvados, pero ya no estarán allí. Habrán desaparecido para siempre (Sal. 37:12-15).
Ná va̱ása taxiyó kasi nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa nu̱úyó ña̱ kundiku̱nyó ta̱ Jesús
19 ¿Á kúu ña̱yóʼo tiempo vitin? Kúuvaña. Ku̱a̱ʼání na̱ yiví va̱ása xíínna kuniso̱ʼona miíyó saáchi va̱ása kíʼviyó xíʼin ña̱ política. Ta káʼa̱nna ña̱ xíniñúʼu chika̱a̱yó voto xa̱ʼa̱ na̱ chíñu. Soo miíyó kúnda̱a̱va-iniyó ña̱ tá ná ku̱ʼu̱nyó sa̱tá iin na̱ chíñu na̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo, na̱ʼa̱yó ña̱ va̱ása kúni̱yó kaʼndachíñu Jehová nu̱úyó (1 Sam. 8:4-7). Ta ndákanixi̱nína ña̱ xíniñúʼu ixava̱ʼayó hospital, escuela á inkaka ña̱ chindeétáʼan xíʼin na̱ yiví. Ta va̱ása xíínna kuniso̱ʼona miíyó chi ña̱ ndíʼi̱ka iniyó xa̱ʼa̱ kúú ña̱ natúʼunyó xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ta su̱ví ña̱ ndasaviíyó tu̱ndóʼo ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo.
20 ¿Ndáaña chindeétáʼan xíʼún ña̱ va̱ása kaka-iniún? (Kaʼvi Mateo 7:21-23). Xíniñúʼu ndakaʼún chi ña̱ ndáyáʼvika keʼéyó kúú chiñu ña̱ xa̱ʼnda ta̱ Jesús nu̱úyó (Mat. 28:19, 20). Ta va̱ása ki̱ʼviún xíʼin ña̱ política á kundi̱ʼi̱ní-iniún xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo. Miíyó na̱ testigo Jehová kúʼvi̱-iniyó xíniyó na̱ yiví ta ndíʼi̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndóʼona, ña̱kán sánáʼa̱yóna xa̱ʼa̱ reino Ndióxi̱ ta chíndeétáʼanyó xíʼinna ña̱ vií kutáʼanna xíʼin Jehová.
Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó
w17.04-S 29 párr. 3
Alabemos a Jehová con un espíritu dispuesto
3 Jehová no corrigió a Elihú por preguntar: “Si de veras tienes razón, ¿qué le das, o qué recibe él de tu propia mano?” (Job 35:7). ¿Estaba diciendo que nuestros esfuerzos por servir a Dios son inútiles? No. Lo que quería decir es que Jehová no depende de nuestra adoración. Él es un ser completo; no podemos hacerlo ni más rico ni más fuerte. Por el contrario, Jehová nos ha dado las cualidades, fortalezas o talentos que tenemos y se fija en qué uso les damos.
15-21 TÍ ENERO
ÑA̱ NDÁYÁʼVINÍ KÁʼA̱N TU̱ʼUN NDIÓXI̱ | JOB 36, 37
Jehová káʼa̱nra ña̱ kutakuyó ndiʼi tiempo, ¿nda̱chun kivi kandíxayó ña̱ káʼa̱nra?
w15-S 1/10 13 párrs. 1, 2
¿Es posible conocer a Dios?
SU ETERNIDAD. La Biblia enseña que Dios existe “desde siempre y por toda la eternidad” (Salmo 90:2, Torres Amat). Es decir, no tuvo principio ni tendrá fin, existirá siempre. Desde la óptica humana, “tan grande es Dios que no podemos conocerlo, ni saber cuántos años tiene” (Job 36:26, Traducción en lenguaje actual).
Por qué importa. Dios nos promete que podremos tener vida eterna si lo conocemos bien (Juan 17:3). ¿Qué sentido tendría esa promesa si él mismo no viviera para siempre? Únicamente el “Rey de la eternidad” podría cumplir esa promesa (1 Timoteo 1:17).
¿Á táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ regalo ña̱ ta̱xira ndaʼa̱yó?
6 Nu̱ú ñuʼú yóʼo íyo ti̱kui̱í, saáchi va̱ʼaní na̱kuva̱ʼaña ta va̱ása yatinní íyoña nu̱ú ñu̱ʼu. Tá yatinka loʼo ná koo ña̱ ñuʼú yóʼo nu̱ú ñu̱ʼu, yi̱chi̱ ndiʼi ti̱kui̱í ta niʼníní koo nu̱úña ta yi̱chíní kooña. Soo tá xíka loʼo ná kooña nu̱ú ñu̱ʼu, vi̱xinní koo ta ndiʼi ti̱kui̱í nduurá hielo ta saátu ña̱ ñuʼú yóʼo nduuña hielo. Xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní chi̱ndúʼú Jehová ñuʼú yóʼo, va̱ʼa ndúxa̱á ti̱kui̱í ta ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kutakuyó. ¿Ndáa ki̱ʼva íyo ña̱yóʼo? Ña̱ ñu̱ʼu sása̱a̱ña ti̱kui̱í tá íyo mar ta saátu tá íyo nu̱ú ñuʼú yóʼo, ta ti̱kui̱í yóʼo yíchi̱rá tasaá ndúurá vi̱kó. Ndiʼi ku̱i̱ya̱ ña̱ ñu̱ʼu sáyi̱chi̱ña ku̱a̱ʼání ti̱kui̱í. Tá ti̱kui̱í yóʼo kíndo̱orá chí ndiví ki̱ʼva u̱xu̱ ki̱vi̱, ta tándi̱ʼi ndúurá sa̱vi̱ á nieve, tasaá ndíkó tukurá chí mar á inkaka nu̱ú ñúʼu ti̱kui̱í. Tasaá kíxáʼa ndúxa̱á tuku ti̱kui̱í, ña̱ va̱ʼaní na̱kuva̱ʼa ña̱yóʼo náʼa̱ña ña̱ ndíchiní Jehová ta íyoní ndee̱ra (Job 36:27, 28; Ecl. 1:7).
Ná kandíxaníyó ña̱ káʼa̱n Jehová keʼéra chí nu̱únínu
16 Ña̱ ndátuyó kutakuyó ndiʼi tiempo iin regalo ña̱ ndáyáʼviní ña̱ táxi Ndióxi̱ ndaʼa̱yó kúúña. Ta xa̱a̱ kúni̱níyó ni̱ʼíyó ña̱yóʼo ta va̱ása xíka-iniyó ña̱ ndakiʼinvayóña. Ña̱ ndátuyó ndakiʼinyó chí nu̱únínu íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin ka̱a ña̱ tíin tú barco, saáchi chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo, tá kúú ña̱ sáa̱-inina xínina miíyó á ña̱ kúni̱na kaʼnína miíyó. Saátu ña̱ ndátuyó ndakiʼinyó chí nu̱únínu íyoña nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin casco, saáchi chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kiʼinyó kuenta xíʼin ña̱ ndákanixi̱níyó ta va̱ása ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kini tasaá keʼéyó ña̱ va̱ʼa. Ña̱ káʼa̱n Biblia koo chí nu̱únínu chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ koo yatinkayó nu̱ú Ndióxi̱, ta saátu náʼa̱ña ña̱ kúʼvi̱ní-inira xínira miíyó. Ña̱kán, ña̱ ndakundeéyó kandíxaníkayó ña̱ káʼa̱n Ndióxi̱ taxira ndaʼa̱yó chí nu̱únínu chindeétáʼanníña xíʼinyó.
Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó
it-1-S 519
Comunicación
En las tierras bíblicas de la antigüedad se emplearon distintos medios para transmitir la información y las ideas. Las noticias cotidianas, tanto locales como extranjeras, solían comunicarse de palabra. (2Sa 3:17, 19; Job 37:20.) Los viajeros contaban noticias de lugares distantes cuando se detenían en las ciudades o en puntos de las rutas de caravanas para conseguir alimento, agua y otras provisiones. La posición singular que ocupaba la tierra de Palestina con relación a Asia, África y Europa la convertía en un lugar de paso de gente procedente de lugares lejanos, de modo que sus residentes podían obtener con facilidad información de acontecimientos importantes de países extranjeros. Las noticias nacionales y extranjeras por lo general podían oírse en la plaza del mercado de las ciudades.
22-28 TÍ ENERO
ÑA̱ NDÁYÁʼVINÍ KÁʼA̱N TU̱ʼUN NDIÓXI̱ | JOB 38, 39
¿Á taváún tiempo ña̱ kotonde̱ʼún ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼa Ndióxi̱?
¿Á chíka̱a̱-iniyó kundatuyó Jehová?
7 Tu̱ʼun Ndióxi̱ káʼa̱nña ndáa ki̱ʼva i̱xava̱ʼa Jehová ñuʼú yóʼo, siʼna xi̱tora ndáa ki̱ʼva kooña, ndáa ki̱ʼva kuva̱ʼaña tasaá ki̱xáʼara i̱xava̱ʼaraña (Job 38:5, 6). Ta nda̱a̱ ta̱vára tiempo ña̱ va̱ʼa kotora ña̱ i̱xava̱ʼara (Gén. 1:10, 12). ¿Á kivi ndakanixi̱níyó ndáaña ndo̱ʼo na̱ ángel tá xi̱nina ndáa ki̱ʼva ki̱xáʼa Jehová íxava̱ʼara iin tá iin ña̱ʼa? Ku̱si̱íníva-inina tá xi̱nina ña̱yóʼo ta nda̱a̱ ki̱xáʼana xítana nu̱úra (Job 38:7). ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱yóʼo? Ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ i̱xava̱ʼa Jehová ñuʼú yóʼo, tí ki̱mi, saátu ndiʼi ña̱ʼa ña̱ íyo nu̱úña, ta tá ki̱xáʼara xítora ndiʼi ña̱ i̱xava̱ʼara saá ki̱ʼinra kuenta ña̱ va̱ʼaní íyoña (Gén. 1:31).
Ña̱ ndataku na̱ ni̱xi̱ʼi̱ náʼa̱ña ña̱ va̱ʼa kúúmií Jehová
2 Ta̱ Jesús kúú ta̱ siʼna i̱xava̱ʼa Jehová. Tándi̱ʼi, ta̱yóʼo kúú ta̱ chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ ke̱ʼéra inkaka ña̱ʼa, tá kúú, ndiʼi na̱ ángel (Col. 1:16). Ta̱ Jesús ni̱kusi̱íní-inira xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱chíñura xíʼin yivára (Prov. 8:30). Ta saátu na̱ ángel ni̱kusi̱í-inina xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, saáchi na̱yóʼo kúú na̱ xi̱ni ndáa ki̱ʼva i̱xava̱ʼa Jehová xíʼin ta̱ Jesús ndiví xíʼin ñuʼú. Ta, ¿ndáaña ke̱ʼé na̱ ángel? Nda̱sakáʼnuna Jehová tá i̱xava̱ʼara ñuʼú, ta nda̱kundeéna nda̱sakáʼnunara tá i̱xava̱ʼara inkaka ña̱ʼa, tá kúú na̱ yiví (Job 38:7; Prov. 8:31). Ndiʼi ña̱ʼa ña̱ ke̱ʼéra náʼa̱ña ña̱ kúʼvi̱ní-inira xínira miíyó ta ndíchiníra (Sal. 104:24; Rom. 1:20).
Ná sakúaʼayó xa̱ʼa̱ Jehová xíʼin ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼara
8 Kiviva kandíxayó ndiʼi ña̱ káʼa̱n Jehová. Ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová xíʼin ta̱ Job chi̱ndeétáʼanña xíʼinra ña̱ kandíxakarara (Job 32:2; 40:6-8). Tá kúú, ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼara, tá kúú ki̱mi, vi̱kó xíʼin taxa. Ta saátu ni̱ka̱ʼa̱nkara xa̱ʼa̱ si̱ndi̱ki̱ yukú xíʼin tí kuáyi̱ (Job 38:32-35; 39:9, 19, 20). Ejemplo ña̱ xi̱niñúʼu Jehová ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Job chi̱ndeétáʼanña xíʼinra ña̱ kunda̱a̱-inira ña̱ íyoní ndee̱ Jehová, ña̱ ndíchiníra ta saátu kúʼvi̱ní-inira xínira miíyó. Saátu va̱ʼaní chi̱ndeétáʼanña xíʼinra ña̱ kandíxakarara (Job 42:1-6). Ta ki̱ʼva saá kivi kundoʼoyó tá xítoyó ndiʼi ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼa Jehová. Tá ná ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, saá kivi xa̱a̱yó kunda̱a̱-iniyó ña̱ ndíchiníra nu̱ú miíyó ta kúúmiíníkara ndee̱. Jehová kiviva sándiʼi-xa̱ʼa̱ra ndiʼi tu̱ndóʼo ña̱ kúúmiíyó, ta keʼévaraña. Tá ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kandíxaníkayóra.
Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó
it-2-S 199
Legislador
Jehová, el Legislador. Jehová es en realidad el verdadero Legislador del universo. A Él se le deben las leyes físicas que rigen la creación material, las cosas inanimadas (Job 38:4-38; Sl 104:5-19) y la vida animal (Job 39:1-30). También el hombre, como creación de Jehová, está sometido a sus leyes físicas. Por ser una criatura racional, con capacidad moral y espiritual, está igualmente sujeto a sus leyes morales. (Ro 12:1; 1Co 2:14-16.) Además, la ley de Jehová gobierna de la misma manera a las criaturas celestiales, los ángeles. (Sl 103:20; 2Pe 2:4, 11.)
Las leyes físicas de Dios son inquebrantables. (Jer 33:20, 21.) Por todo el universo conocido sus leyes son tan estables y confiables que los científicos, valiéndose de las leyes que conocen, pueden calcular los movimientos de la Luna, los planetas y otros cuerpos celestes, con una precisión de fracciones de segundo. El que contraviene las leyes físicas sufre las consecuencias inmediatas de esa violación. De igual manera, las leyes morales de Dios son irrevocables y no pueden evadirse o violarse con impunidad. Son tan ineludibles como sus leyes naturales, aunque puede que el castigo no sea tan inmediato. “De Dios uno no se puede mofar. Porque cualquier cosa que el hombre esté sembrando, esto también segará.” (Gál 6:7; 1Ti 5:24.)
29 TÍ ENERO NDA̱A̱ 4 TÍ FEBRERO
ÑA̱ NDÁYÁʼVINÍ KÁʼA̱N TU̱ʼUN NDIÓXI̱ | JOB 40-42
¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Job?
w10-S 15/10 3, 4 párrs. 4-6
“¿Quién ha llegado a conocer la mente de Jehová?”
4 Cuando meditemos en las acciones de Jehová, evitemos juzgarlas desde la óptica humana. Dios mismo hizo referencia a esta tendencia en Salmo 50:21, donde leemos: “Te imaginaste que yo con seguridad llegaría a ser como tú”. Hace ciento setenta y cinco años, un biblista lo expresó así: “Los hombres tienden a juzgar a Dios basándose en las leyes que ellos mismos han creado y consideran adecuadas. Y creen que dichas leyes lo gobiernan a él igual que a ellos”.
5 Debemos tener cuidado para que nuestras normas y expectativas no distorsionen el concepto que tenemos de Dios. ¿Por qué es eso tan importante? Porque al estudiar las Escrituras, podría parecernos que algunas de las acciones de Jehová son un tanto inapropiadas desde nuestro punto de vista limitado e imperfecto. Los israelitas cayeron en ese error y llegaron a una conclusión equivocada sobre la forma en que Jehová los trataba. Observemos lo que él les dijo: “Ustedes ciertamente dirán: ‘El camino de Jehová no está bien ajustado’. Oye, por favor, oh casa de Israel. ¿No está bien ajustado mi propio camino? ¿No son los caminos de ustedes los que no están bien ajustados?” (Eze. 18:25).
6 Si no queremos caer en el error de juzgar a Jehová según las normas humanas, debemos reconocer que nuestra visión de las cosas es limitada y a veces incluso errónea. Un hombre que aprendió esta lección fue Job. Al atravesar una época muy angustiosa que lo sumió en el abatimiento, se centró tanto en su dolor que no se dio cuenta de que había en juego cuestiones de mayor importancia. Sin embargo, Jehová le ayudó con amor a ver los asuntos con más claridad. Al plantearle más de setenta preguntas que Job no supo contestar, le hizo ver lo limitada que era su capacidad de comprensión. El patriarca fue humilde y rectificó su forma de pensar (léase Job 42:1-6).
w17.06-S 25 párr. 12
No perdamos de vista la cuestión de la soberanía
12 ¿Fue Jehová demasiado duro al hablarle de forma tan directa a Job después de que este hubiera sufrido tanto? No, y Job tampoco lo vio así. A pesar de todo lo que había pasado, por fin comenzó a comprender el asunto. Incluso dijo: “Me retracto, y de veras me arrepiento en polvo y ceniza”. Así que las palabras de Jehová fueron oportunas y consoladoras (Job 42:1-6). Antes, un joven llamado Elihú también lo había corregido (Job 32:5-10). Jehová vio la buena reacción de Job y expresó que aprobaba su comportamiento fiel (Job 42:7, 8).
“Kundaa-ini Jehová”
17 Su̱ví iinlá ta̱ Job kúú ta̱ nda̱kú ni̱xi̱yo ini xíʼin Jehová tá ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ ndeéní. Nu̱ú carta ña̱ ka̱ʼyí ta̱ apóstol Pablo ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ na̱ xi̱kuu hebreo, ni̱ka̱ʼa̱nra xa̱ʼa̱ ku̱a̱ʼání na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ ña̱ íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin vi̱kó ña̱ káʼnuní (Heb. 12:1). Ni yo̱ʼvi̱ní tu̱ndóʼo ña̱ ni̱ya̱ʼana nu̱ú, soo ndiʼi na̱yóʼo nda̱kúní ni̱xi̱yo inina xíʼin Jehová (Heb. 11:36-40). Soo, ¿á ndáyáʼvi ña̱ chi̱ka̱a̱na ndee̱ ña̱ nda̱kúní ni̱xi̱yo inina? Ndáyáʼvinívaña. Ni va̱ása níxinina ña̱ ni̱xi̱nu ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱, soo kǒo nísandákoona ña̱ kundaa-ininara. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kunda̱a̱-inina ña̱ xi̱kusi̱íva-ini Jehová xíʼin ña̱ xi̱keʼéna, va̱ása níxi̱ka-inina ña̱ kunivana ña̱ xi̱nu ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra (Heb. 11:4, 5). Tá ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna, ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ nda̱kúka koo iniyó ta kandíxayó ña̱ saxínuva Jehová ndiʼi ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra keʼéra chí nu̱únínu.
18 Kininíka ku̱a̱ʼa̱n ndúu nu̱ú ñuyǐví yóʼo (2 Tim. 3:13). Ta̱ Ndi̱va̱ʼa ndákundeéra íxandi̱va̱ʼara xíʼin na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱. Ni nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo ná kixi nu̱úyó chí nu̱únínu, ná ndakundeéyó kachíñuyó nu̱ú Jehová xíʼin ndiʼi níma̱yó, “chi ta̱ ndáaní-iniyó kúú Ndióxi̱ ta̱ táku” (1 Tim. 4:10). Tándi̱ʼi ni̱xo̱ʼvi̱ ta̱ Job ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ta̱xi Jehová ndaʼa̱ra, ña̱yóʼo náʼa̱ña nu̱úyó ña̱ “kúni̱ní Jehová xínira miíyó ta kúndáʼviní-inira xínira miíyó” (Sant. 5:11). Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Job, ndiʼi tiempo nda̱kúní ná koo iniyó xíʼin Jehová ta ná kandíxayó ña̱ taxira ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱yó tá chíka̱a̱yó ndee̱ ña̱ nandukúyóra (kaʼvi Hebreos 11:6).
Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó
it-1-S 377 párr. 5
Burla
Job mantuvo su integridad a pesar de mucha burla. No obstante, equivocó su punto de vista y cometió un error, por el que se le tuvo que corregir. Elihú dijo de él: “¿Qué hombre físicamente capacitado es como Job, que bebe el escarnio como agua?”. (Job 34:7.) A Job llegó a preocuparle demasiado su propia justificación más bien que la de Dios, y magnificó su justicia en lugar de la de Jehová. (Job 35:2; 36:24.) Consideró que la burla de la que era objeto por parte de sus tres “compañeros” iba dirigida a él, no a Dios. En este sentido era como el que bebe agua con placer, como el que permite ser objeto de escarnio y de burla y deriva placer de ello. Más tarde Dios le explicó que estos burladores en realidad (en el análisis final) hablaban falsedad contra Él. (Job 42:7.) De manera similar, cuando Israel pidió un rey, Jehová le dijo al profeta Samuel: “No es a ti a quien han rechazado, sino que es a mí a quien han rechazado de ser rey sobre ellos”. (1Sa 8:7.) Y Jesús dijo a sus discípulos: “Serán objeto de odio de parte de todas las naciones [no por causa de ustedes mismos, sino] por causa de mi nombre”. (Mt 24:9.) El tener estas cosas presentes le hará posible al cristiano aguantar la burla con la actitud apropiada y recibir una recompensa por su perseverancia. (Lu 6:22, 23.)
5-11 TÍ FEBRERO
ÑA̱ NDÁYÁʼVINÍ KÁʼA̱N TU̱ʼUN NDIÓXI̱ | SALMO 1-4
Ndaka̱xin ña̱ kutáʼún xíʼin Reino Ndióxi̱
“Sakánda̱i̱ ndiʼi ñuu”
8 ¿Ndáaña ndóʼo na̱ yiví tá xíniso̱ʼona xa̱ʼa̱ Reino Ndióxi̱? Ku̱a̱ʼánína va̱ása xíínna kuniso̱ʼona (kaʼvi Salmo 2:1-3). Na̱ yiví nátúʼun kúáchina ta va̱ása xíínna ña̱ ná kaʼndachíñu Rey ta̱ nda̱kaxin Jehová nu̱úna. Ña̱ nátúʼunyó xa̱ʼa̱ Reino Ndióxi̱ su̱ví ña̱ va̱ʼa kúúña nu̱úna. Ta nda̱a̱ sava na̱ chíñu va̱ása xíínna taxina ña̱ natúʼunyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Ta ni ku̱a̱ʼání na̱ chíñu káʼa̱nna ña̱ ndásakáʼnuna Ndióxi̱, soo va̱ása xíínna sandákoona chiñu ña̱ kúúmiína. Na̱ chíñu yóʼo kéʼéna nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé na̱ chíñu na̱ ni̱xi̱yo tá tiempo ta̱ Jesús, saáchi ku̱a̱ʼa̱nna contrara tá íxandi̱va̱ʼana xíʼin na̱ káchíñu nu̱ú Jehová (Hech. 4:25-28).
w16.04-S 29 párr. 11
Seamos neutrales en este mundo dividido
11 El materialismo. Si estamos demasiado apegados a las posesiones, podríamos violar nuestra neutralidad ante una prueba. Ruth fue testigo de eso en Malaui. En los años setenta, vio lo que algunos hermanos hicieron cuando fueron perseguidos. Ella cuenta: “No pudieron renunciar a sus comodidades. Huyeron al exilio con nosotros, pero terminaron por unirse al partido político con tal de volver a casa. No quisieron soportar las incomodidades de vivir en un campo de refugiados”. Claro, la gran mayoría de los siervos de Dios se ha mantenido neutral sin importar los problemas económicos o la pérdida de todos sus bienes (Heb. 10:34).
Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó
it-2-S 1085, 1086
Tamo
Paja menuda y polvo que queda en las eras después de la trilla de cereales, como la cebada y el trigo. Aunque las referencias bíblicas al tamo son figurativas, reflejan cómo era la trilla en tiempos antiguos. Trillado ya el grano, el tamo, no comestible para el hombre, era inservible, por lo que constituía un símbolo apropiado de algo ligero, sin valor e indeseable que había de separarse de lo bueno para desecharlo.
Primero, con la trilla se separaba la semilla de su gluma (cubierta o cáscara de las gramíneas). Luego, al aventar, el viento llevaba el tamo como si fuera polvo, mientras que el grano quedaba en la era. (Véase AVENTAR.) Esto ilustra bien cómo Jehová Dios saca a los apóstatas de su pueblo y acaba con los inicuos y las naciones que se le oponen. (Job 21:18; Sl 1:4; 35:5; Isa 17:13; 29:5; 41:15; Os 13:3.) El reino de Dios triturará a sus enemigos en partículas tan pequeñas que el viento se las llevará fácilmente, como el tamo. (Da 2:35.)
El tamo inservible solía recogerse y quemarse para evitar que el viento lo trajese de nuevo y se mezclase con los montones de grano. De manera similar, Juan el Bautista predijo la venidera destrucción ardiente de los inicuos religiosos falsos: el Trillador, Jesucristo, recogerá el trigo, “mas la paja la quemará con fuego que no se puede apagar”. (Mt 3:7-12; Lu 3:17; véase TRILLAR.)
12-18 TÍ FEBRERO
ÑA̱ NDÁYÁʼVINÍ KÁʼA̱N TU̱ʼUN NDIÓXI̱ | SALMO 5-7
Nda̱kú koo iniún xíʼin Jehová ni inkana kéʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa
¿Ndáa ki̱ʼva ndúndakúka-iniyó tá káʼviyó Biblia?
7 ¿Á íyo iin na̱ veʼeyó á iin na̱ migoyó na̱ sa̱xóʼvi̱ miíyó? Tá saá ndo̱ʼoyó, ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼinyó kúú ña̱ kotoyó ndáaña ke̱ʼé iin ta̱ xi̱kuu se̱ʼe ta̱ rey David ta̱ xi̱naní Absalón. Ta̱yóʼo va̱ása nda̱kúka níxi̱yo inira xíʼin yivára ta miíra xi̱kuni̱ koo rey (2 Sam. 15:5-14, 31; 18:6-14).
8 1) Ná ka̱ʼa̱nyó xíʼin Ndióxi̱. Tá kúma̱níka kaʼviyó relato yóʼo, ná ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová ndáaña ndóʼoyó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó (Sal. 6:6-9). Tándi̱ʼi, ná ka̱ʼa̱nyó xíʼinra ña̱ chindeétáʼanra xíʼinyó ña̱ ndani̱ʼíyó consejo ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ kunda̱a̱-iniyó ndáaña keʼéyó.
¿Á mií ña̱ nda̱a̱ kúú ña̱ kándíxayó?
3 Su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱-ini na̱ hermano xínitáʼanna kúú ña̱ kándíxayó Ndióxi̱. ¿Nda̱chun? Ná kachiyó ña̱ iin na̱ hermano, na̱ anciano á iin na̱ precursor ni̱ki̱ʼvina iin ku̱a̱chi ndeé, á sa̱xóʼvi̱na miíyó á ndu̱una iin apóstata ta kíxáʼana káʼa̱nna ña̱ su̱ví ña̱ nda̱a̱ kúú ña̱ sákuaʼayó. ¿Ndáaña keʼéyó tá ná kuu ña̱yóʼo? ¿Á ndakava-iniyó ta sandákooyó ña̱ kachíñuyó nu̱ú Jehová? Ña̱yóʼo sánáʼa̱ña miíyó, ña̱ tá kúni̱yó ndakú ná koo ña̱ kándíxayó Jehová xíniñúʼu viíní kitáʼanyó xíʼinra, ta su̱ví xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼé inka na̱ yiví ndakú kooña. Nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin “veʼe” saá íyo ña̱ kándíxayó Ndióxi̱ chi ña̱ veʼe yóʼo va̱ása xíniñúʼu kuva̱ʼaña xíʼin “ña̱ʼa ña̱ kama ndíʼi-xa̱ʼa̱”, ña̱kán va̱ása ndakú koo ña̱ kándíxayó Ndióxi̱ tá xa̱ʼa̱ na̱ hermano kúú ña̱ kéʼéyóña, chi ña̱ veʼe yóʼo xíniñúʼu kuva̱ʼaña xíʼin “ña̱ʼa ña̱ ndeé”, ta saátu ña̱ kándíxayó Ndióxi̱ ndakú kooña tá vií íyo ña̱ kéʼéyó xíʼin ña̱ ndákanixi̱níyó. Xíniñúʼu kandíxayó ña̱ sánáʼa̱ ña̱ Biblia ña̱ nda̱a̱ xa̱ʼa̱ Jehová (Rom. 12:2).
4 Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ “xíʼin ña̱ si̱í-ini” kixáʼa sava na̱ yiví sakuaʼana xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱a̱, soo tá ná kixi tu̱ndóʼo nu̱úna sandákoona ña̱ kandíxana Ndióxi̱ (kaʼvi Mateo 13:3-6, 20, 21). Sana va̱ása kúnda̱a̱-inina ña̱ koo tu̱ndóʼo nu̱úna tá ná kundiku̱nna ta̱ Jesús (Mat. 16:24). Á sanatu ndákanixi̱nína ña̱ nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása koo tu̱ndóʼo nu̱úna saáchi Ndióxi̱ sakútaʼaraña nu̱úna. Soo xa̱ʼa̱ ña̱ kininí káa ñuyǐví yóʼo, ndiʼivayó íyo tu̱ndóʼo nu̱ú ta va̱ása kívi kasiyóña. Ña̱ ndóʼoyó kivi nasa̱maña, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ása kusi̱íka-iniyó (Sal. 6:6; Ecl. 9:11).
Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó
it-2-S 1005
Sepulcro
En Romanos 3:13 el apóstol Pablo cita el Salmo 5:9, que asemeja la garganta de los hombres inicuos y engañosos a un “sepulcro abierto”. Al igual que un sepulcro abierto ha de llenarse con muertos y con corrupción, su garganta se abre para hablar lo que es mortífero y corrupto. (Compárese con Mt 15:18-20.)
19-25 TÍ FEBRERO
ÑA̱ NDÁYÁʼVINÍ KÁʼA̱N TU̱ʼUN NDIÓXI̱ | SALMO 8-10
“Ndasaká’nui̱ yó’ó Jehová”
Ná chindayáʼviyó ña̱ kúúyó na̱ veʼe Jehová
6 Jehová i̱xava̱ʼara nu̱ú kundooyó. Tá kúma̱níka ixava̱ʼara ta̱ Adán, siʼna i̱xava̱ʼara ñuʼú yóʼo ña̱ va̱ʼa kundoo na̱ yiví nu̱úña (Job 38:4-6; Jer. 10:12). Ta xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼaní-ini Jehová, i̱xava̱ʼara ku̱a̱ʼání ña̱ʼa nu̱úña ña̱ va̱ʼa si̱íní kundooyó (Sal. 104:14, 15, 24). Ta ta̱vára tiempo ña̱ xi̱tora ndiʼi ña̱ i̱xava̱ʼara, ta ki̱ʼinra kuenta ña̱ va̱ʼaní íyoña (Gén. 1:10, 12, 31). Ta iin ña̱ va̱ʼaní ta̱xira ndaʼa̱ na̱ yiví kúú ña̱ ná kiʼinna kuenta xíʼin ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼara nu̱ú ñuʼú yóʼo (Sal. 8:6). Ndióxi̱ kúni̱ra ná kusi̱í-ini na̱ yiví kundaana ña̱ʼa ña̱ i̱xava̱ʼara, ta ndiʼi tiempo ná kundaanaña. ¿Á táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Jehová xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?
¿Á táxiyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ regalo ña̱ ta̱xira ndaʼa̱yó?
10 Iin ki̱ʼva ña̱ na̱ʼa̱yó ña̱ táxiyó tíxa̱ʼvi xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱nyó kúú ña̱ kuniñúʼuyóña ña̱ natúʼunyó xíʼin na̱ yiví na̱ kándíxa ña̱ evolución, ta ka̱ʼa̱nyó xíʼinna nda̱chun kándíxayó ña̱ mií Ndióxi̱ kúú ta̱ i̱xava̱ʼa ndiʼi ña̱ʼa (Sal. 9:1; 1 Ped. 3:15). Na̱ sánáʼa̱ xa̱ʼa̱ ña̱ evolución kúni̱na ña̱ ná kandíxayó ña̱ kǒo na̱ ní ixava̱ʼa ñuʼú xíʼin ndiʼi ña̱ táku ña̱ íyo nu̱úña. Kivi kuniñúʼuyó Biblia xíʼin sava ña̱ va̱xi nu̱ú artículo yóʼo ña̱ va̱ʼa ka̱ʼa̱nyó ña̱ nda̱a̱ xa̱ʼa̱ yiváyó ta̱ íyo chí ndiví, ta ka̱ʼa̱nyó xíʼin na̱ kúni̱ kuniso̱ʼo nda̱chun kándíxayó ña̱ mií Jehová kúú ta̱ i̱xava̱ʼa ndiví xíʼin ñuʼú (Sal. 102:25; Is. 40:25, 26).
¿Á chínúuyó yichi̱ va̱ʼa nu̱ú inkana xíʼin tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nyó?
13 Xíʼin ña̱ si̱í-ini kataún. Ndakaʼán chi tá xítayó ti̱xin reunión saá kúú ña̱ ndásakáʼnuyó Jehová. Ná kotoyó ña̱ kéʼé iin ñá hermana ñá naní Sara. Ni ndákanixi̱níñá ña̱ va̱ása livi xítañá, soo kúni̱ñá katañá nu̱ú Jehová ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuñára. Ña̱kán tá káʼviñá ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nñá reunión, xíta kúeeñá yaa ña̱ katana. Ta xítoñá ndáa ki̱ʼva kítáʼan yaa yóʼo xíʼin ña̱ ka̱ʼa̱nna ti̱xin reunión. Ñáyóʼo káchiñá: “Ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼi̱n ña̱ kundi̱ʼika-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n yaa yóʼo ta su̱ví xa̱ʼa̱ ki̱ʼva ña̱ xítai̱”.
Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó
it-1-S 649
Dedo, I
Hablando en sentido figurado, se dice que Dios escribió los Diez Mandamientos en tablas de piedra (Éx 31:18; Dt 9:10), hizo milagros (Éx 8:18, 19) y creó los cielos (Sl 8:3) con su “dedo” o sus “dedos”. Del relato de Génesis sobre la creación se deduce que con la expresión “dedos” de Dios se alude a su espíritu santo o fuerza activa, pues se dice que esta fuerza (rú·aj, “espíritu”) estaba moviéndose sobre la superficie de las aguas. (Gé 1:2.) Las Escrituras Griegas Cristianas determinan el significado de este simbolismo, pues mientras Mateo explica que Jesús expulsó demonios mediante el ‘espíritu santo de Dios’, Lucas dice que fue por el “dedo de Dios”. (Mt 12:28; Lu 11:20.
26 TÍ FEBRERO NDA̱A̱ 3 TÍ MARZO
ÑA̱ NDÁYÁʼVINÍ KÁʼA̱N TU̱ʼUN NDIÓXI̱ | SALMO 11-15
Ndakanixi̱ní ña̱ íyoún nu̱ú ñuyǐví xa̱á nu̱ú kǒoka ku̱a̱chi íyo
w06-S 15/5 18 párr. 3
Puntos sobresalientes del libro primero de los Salmos
11:3. ¿Qué fundamentos están demolidos? Son los fundamentos en los que se basa la sociedad humana: la ley, el orden y la justicia. Cuando estos se corrompen, reina el desorden social y desaparece la justicia. En semejantes condiciones, “[todo el] que sea justo” debe confiar plenamente en Dios (Salmo 11:4-7).
wp16.4-S 11
¿Es posible un mundo sin violencia?
La Biblia promete que dentro de poco Dios limpiará la Tierra de toda maldad. El mundo violento que conocemos está a la espera del “día del juicio [de Jehová] y de la destrucción de los hombres impíos” o malvados (2 Pedro 3:5-7). Ya no habrá quien haga sufrir a otras personas. Pero ¿cómo podemos estar seguros de que Dios quiere intervenir y eliminar la violencia?
La Biblia dice que Jehová “odia a cualquiera que ama la violencia” (Salmo 11:5). Nuestro Creador ama la paz y la justicia (Salmo 33:5; 37:28). Eso nos garantiza que Dios no tolerará la violencia para siempre.
w17.08-S 7 párr. 15
¿Estamos dispuestos a esperar con paciencia?
15 ¿Por qué estuvo David dispuesto a esperar con paciencia? Él dio la respuesta en el Salmo 13, en el que le preguntó a Jehová cuatro veces hasta cuándo durarían sus problemas. Dijo: “En cuanto a mí, en tu amor leal he confiado; esté gozoso mi corazón en tu salvación. Ciertamente cantaré a Jehová, porque me ha tratado recompensadoramente” (Sal. 13:5, 6, nota). David confiaba en el amor leal de Jehová. Esperaba con gozo el día en que él acabaría con sus problemas. Además, pensaba en cómo Jehová lo había ayudado en el pasado. Sin duda, David sabía que la espera valdría la pena.
kr-S 236 párr. 16
El Reino lleva a cabo la voluntad de Dios en la Tierra
16 Seguridad. Finalmente, la encantadora imagen que presenta Isaías 11:6-9 se cumplirá en el sentido más estricto de la palabra. Hombres, mujeres y niños se sentirán seguros en cualquier lugar al que vayan. Ni los animales ni los seres humanos serán ya una amenaza. Llegará el día en que adondequiera que usted vaya en el planeta se sentirá como en casa. Podrá nadar en los ríos, en los lagos, en los mares; podrá recorrer cadenas montañosas y praderas. Y cuando caiga la noche, no habrá nada que temer. Las palabras de Ezequiel 34:25 se harán realidad: los siervos de Dios “morarán en el desierto en seguridad, y dormirán en los bosques”.
Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó
w13-S 15/9 19 párr. 12
¿Nos hemos transformado?
12 Por desgracia, vivimos rodeados de personas como las que Pablo describió. Probablemente piensan que insistir en regirse por normas y principios es anticuado. Muchos maestros y padres tienen una actitud permisiva y promueven un modo de pensar “liberal”. Según ellos, todo es relativo, nada es absoluto. Hasta muchos que afirman creer en Dios sostienen que tienen derecho a hacer lo que quieran, sin ninguna obligación de obedecer los mandatos divinos (Sal. 14:1). Esta actitud constituye un auténtico peligro para nosotros, los cristianos verdaderos. Si no estamos alerta, podríamos dejar de seguir las instrucciones de la organización de Dios e incluso quejarnos de cualquier cosa que no nos guste. O quizá podríamos cuestionar los consejos bíblicos que recibimos sobre las diversiones, Internet o los estudios superiores.