BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET Watchtower
Watchtower
BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET
tu’un sâví
ǒ
  • ʼ
  • a̱
  • e̱
  • i̱
  • ǐ
  • o̱
  • ǒ
  • u̱
  • BIBLIA
  • NDIʼI TUTU
  • REUNIÓN
  • w24 marzo pág. 14-19
  • Kǒo ndakava-iniún

Kǒo video ndíka̱a̱ yóʼo.

Káʼnu koo iniún, kǒo kívi kana ña̱ video.

  • Kǒo ndakava-iniún
  • Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2024
  • Subtema
  • Inka ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ña
  • TÁ IIN NA̱ HERMANO SÁSA̱A̱NA MIÍYÓ
  • TÁ YII̱YÓ Á ÑÁ SÍʼÍYÓ KÉʼÉNA IIN ÑA̱ʼA ÑA̱ SÁNDAKAVA-INIYÓ
  • TÁ NDÁKAVA-INIYÓ XÍʼIN ÑA̱ KÉʼÉYÓ
  • Tá xa̱a̱ nda̱kuchiyó, ndáaña keʼéyó tá ná ya̱ʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2026
  • Sándi̱ko Jehová ini na̱ xóʼvi̱ní
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2024
  • Ña̱ vií kutáʼanyó xíʼin na̱ hermano iin ña̱ va̱ʼaní kúú ña̱yóʼo
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2025
  • Ndióxi̱ ta̱ táku kúú Jehová
    Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2024
Yóʼo va̱xikaña
Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2024
w24 marzo pág. 14-19

ARTÍCULO ÑA̱ KAʼVIYÓ 11

YAA 129 Ndakúní íyo iniyó

Kǒo ndakava-iniún

“Ni ku̱a̱ʼání ña̱ʼa xóʼvi̱ún xa̱ʼa̱ ki̱víi̱, náʼún ña̱ ndakúní-iniún” (APOC. 2:3).

TEMA

Artículo yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kǒo ndakava-iniyó ta chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ ndasakáʼnuyó Jehová ni yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo.

1. ¿Ndáaña kúú sava ña̱ va̱ʼa ndákiʼinyó xa̱ʼa̱ ña̱ ñúʼuyó ti̱xin ñuu Jehová?

KÚSI̱ÍNÍ-INIYÓ ña̱ ñúʼuyó ti̱xin ñuu Jehová. Tiempo vitin kininíka ku̱a̱ʼa̱n ndúu ñuyǐví nu̱ú ndóoyó yóʼo, soo va̱ʼaní kúni̱yó chi Jehová táxira na̱ hermano na̱ va̱ʼaní kítáʼan xíʼinyó ta inkáchi ndásakáʼnuyóra (Sal. 133:1). Tá kéʼéyó ña̱ káʼa̱n Jehová si̱íní íyoyó xíʼin na̱ veʼeyó (Efes. 5:33–6:1). Ta saátu táxira ña̱ ndíchi ndaʼa̱yó ña̱ va̱ʼa kǒo ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ sandákava-iniyó tasaá si̱í kooyó.

2. ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼéyó, ta nda̱chun?

2 Ña̱ va̱ʼa kǒo sandákooyó ña̱ ndasakáʼnuyó Jehová xíniñúʼu chikaa̱yó ndee̱ keʼéyó ku̱a̱ʼá ña̱ʼa. ¿Nda̱chun? Saáchi ña̱ kéʼé inkana á ña̱ káʼa̱nna kivi sása̱a̱ña miíyó. Saátu kivi ndakava iniyó tá kéʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa, ta ndákavaníka-iniyó tá ku̱a̱ʼá yichi̱ kéʼéyóña, soo artículo yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó tá yáʼayó nu̱ú ña̱yóʼo. Ña̱ nu̱ú, tá iin na̱ hermano káʼa̱nna á kéʼéna iin ña̱ʼa ña̱ sása̱a̱ miíyó. Ña̱ u̱vi̱, tá yii̱yó á ñá síʼíyó kéʼéna iin ña̱ʼa ña̱ sándakava-iniyó. Ña̱ u̱ni̱, tá ndákava-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéyó. Vitin, ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ u̱ni̱ na̱ xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ tiempo xi̱naʼá na̱ ni̱ya̱ʼa nu̱ú táʼan tu̱ndóʼo yóʼo ta kotoyó ndáaña sakúaʼayó xíʼin ña̱ ke̱ʼéna.

TÁ IIN NA̱ HERMANO SÁSA̱A̱NA MIÍYÓ

3. ¿Ndáa tu̱ndóʼo yáʼayó nu̱ú tiempo vitin?

3 Tu̱ndóʼo ña̱ kúu. Sava yichi̱ na̱ hermano kéʼéna ña̱ʼa ña̱ sása̱a̱ miíyó. Savana kivi sandákavana-iniyó á keʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó. Saátu na̱ anciano kéʼéna sava ña̱ʼa ña̱ sándakava-iniyó. Ña̱kán, tá xíto inkana ña̱yóʼo kivi kixáʼa kaka-inina ta ndakanixi̱nína á ndixa ñuu Jehová kúú ña̱yóʼo. Ta nu̱úka ña̱ chika̱a̱na ndee̱ ña̱ ndasakáʼnuna Jehová xíʼin na̱ hermano ña̱ kéʼéna kúú ña̱ kǒo káʼa̱nkana xíʼin na̱ hermano na̱ ke̱ʼé ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinna, ta kǒo xíínkana ku̱ʼu̱nna reunión (Sof. 3:9). ¿Á ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ kéʼéna? Ná kotoyó ndáaña kivi sakúaʼayó xíʼin iin ta̱ xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ tiempo xi̱naʼá ta̱ ni̱ya̱ʼa nu̱ú táʼan tu̱ndóʼo yóʼo.

4. ¿Ndáa tu̱ndóʼo ni̱ya̱ʼa ta̱ apóstol Pablo?

4 Ta̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱. Ta̱ apóstol Pablo xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ na̱ yiví ku̱a̱chi xi̱kuu ndiʼi na̱ ñanira. Tá kúú, tá ki̱xáʼara xáʼa̱nra congregación ña̱ ni̱xi̱yo Jerusalén, va̱ása vií níxi̱ndakanixi̱nína xa̱ʼa̱ra ta xi̱yi̱ʼvína xi̱xininara (Hech. 9:26). Ta savana nda̱a̱ xi̱kaʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱ra (2 Cor. 10:10). Saátu ta̱ Pablo xi̱nira iin ta̱ apóstol ta̱ xa̱a̱ ku̱a̱ʼá tiempo ndásakáʼnu Jehová ña̱ kéʼéra iin ña̱ va̱ása va̱ʼa, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kivi ndakava-ini inka na̱ cristiano (Gál. 2:​11, 12). Ta saátu nda̱kavaní-inira xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Marcos, saáchi ta̱yóʼo va̱ʼaní xi̱kitáʼanra xíʼinra (Hech. 15:​37, 38). Ta̱ Pablo kivi sandákoora ña̱ va̱ása kitáʼankara xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéna. Soo kǒo nítaxira kasi ña̱yóʼo nu̱úra ña̱ kutáʼanra xíʼin Jehová, ta chi̱kaa̱ra ndee̱ ña̱ vií kutáʼanra xíʼinna tasaá va̱ʼa kachíñura nu̱ú Jehová. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼinra?

5. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Pablo ña̱ kǒo kuxíkára nu̱ú na̱ hermano? (Colosenses 3:​13, 14; koto na̱ʼná).

5 Ta̱ Pablo xi̱kuʼvi̱ní-inira xi̱xinira na̱ hermano ta kǒo níkiʼinra kuenta xíʼin ña̱ va̱ása va̱ʼa xi̱keʼéna chi ña̱ va̱ʼa xi̱keʼéna xi̱kiʼinra kuenta xíʼin. Ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuʼvi̱-inira xi̱xinirana i̱xakáʼnu-inira xa̱ʼa̱na, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra nu̱ú Colosenses 3:​13, 14 (kaʼviña). Iin yichi̱ kǒo níxiin ta̱ Marcos ku̱ʼu̱nra xíʼin ta̱ Pablo ña̱ natúʼunra xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ inka ñuu, ¿á nda̱savií ta̱ Pablo ku̱a̱chi ña̱ xi̱kuumiíra xíʼin ta̱ Marcos? Nda̱saviívaraña ta kǒo nísa̱a̱ra xíʼinra. Tá ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo ka̱ʼyíra iin carta ña̱ liviní ku̱a̱ʼa̱n ndaʼa̱ na̱ congregación ña̱ Colosas. Ta nu̱ú ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ ndáyáʼviní ta̱ Marcos chi va̱ʼaní xi̱sandíkora-inira (Col. 4:​10, 11). Ta saátu tá xi̱ndika̱a̱ra veʼeka̱a ña̱ ñuu Roma, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Marcos ña̱ ku̱ʼu̱nra chindeétáʼanra xíʼinra (2 Tim. 4:11). Ta̱ Pablo xi̱kiʼinra kuenta xíʼin ña̱ va̱ʼa ña̱ xi̱keʼé na̱ hermano. ¿Ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ ke̱ʼéra?

Nu̱ú va̱xi sava na̱ʼná: 1. Ta̱ Pablo kánara ta̱ Marcos soo ta̱yóʼo kǒo xíínra kuyatinra nu̱úra. 2. Tá ni̱ya̱ʼa tiempo, viíkaví káʼa̱n ta̱ Pablo xíʼin ta̱ Marcos.

Ta̱ Pablo kǒo níkuxíkara nu̱ú ta̱ Bernabé ni nu̱ú ta̱ Marcos tá ka̱ku ku̱a̱chi xíʼinna, chi tá ni̱ya̱ʼa tiempo ka̱chíñura xíʼin ta̱ Marcos. (Koto párrafo 5).


6, 7. ¿Ndáaña chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ na̱ʼa̱yó ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó na̱ hermanoyó ni kúúna na̱ yiví ku̱a̱chi? (1 Juan 4:7).

6 Ña̱ sákuaʼayó. Jehová kúni̱ra ña̱ ná chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ na̱ʼa̱yó ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó na̱ hermanoyó (kaʼvi 1 Juan 4:7). Tá iin na̱ hermano na̱ ñúʼu xíʼinyó ti̱xin congregación va̱ása vií níkeʼéna xíʼinyó, ná kǒo ndakanixi̱níyó ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱na. Va̱ʼaka ná chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ ndakanixi̱níyó ña̱ sana kǒo níkuni̱vína sándakavana-iniyó ta chíkaa̱na ndee̱ ña̱ keʼéna ña̱ va̱ʼa (Prov. 12:18). Ni kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi soo kúʼvi̱níva-ini Jehová xínira miíyó. Ta kǒo sándakoo ndaʼa̱ra miíyó tá kíʼviyó iin ku̱a̱chi ni kǒo ndákaʼánkara xa̱ʼa̱ña (Sal. 103:9). Xíniñúʼu chikaa̱yó ndee̱ ña̱ keʼéyó nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé yiváyó Jehová ta ixakáʼnu-iniyó xa̱ʼa̱ na̱ hermanoyó (Efes. 4:32–5:1).

7 Saátu ná ndakaʼányó ña̱ si̱lóʼoní kúma̱ní ta kixaa̱ ki̱vi̱ káʼnu Jehová ña̱kán xíniñúʼu viíníka kutáʼanyó xíʼin na̱ hermanoyó. Sana kixáʼa na̱ yiví ixandi̱va̱ʼana xíʼinyó ta nda̱a̱ kivi taánna miíyó veʼeka̱a. Tá ná kuu ña̱yóʼo, saá kuni̱níyó ña̱ chindeétáʼan na̱ hermano xíʼinyó (Prov.17:17). Saá kúú ña̱ ndo̱ʼo iin ta̱ hermano ta̱ ñuu España ta̱ naní Josep.a Xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kú ni̱xi̱yo-inira xíʼin Ndióxi̱ chi̱kaa̱nara veʼeka̱a xíʼin inka na̱ hermano. Ta̱yóʼo káchira: “Ini iin veʼe xi̱ñuʼu ndiʼindi̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kivi kamaní sa̱a̱ xíʼin táʼanndi̱. Ña̱kán, xi̱xiniñúʼu kundeé-inindi̱ nu̱ú táʼanndi̱ ta ixakáʼnu-inindi̱ xa̱ʼa̱ táʼanndi̱. Ta saátu ña̱ kundaandi̱ miíndi̱ nu̱ú inka na̱ xi̱ñuʼu veʼeka̱a kán na̱ kǒo níxikuu testigo. Ndákaʼíi̱n ña̱ iin yichi̱ tu̱kueʼe̱ ndaʼíi̱ ta kǒo níkivi sakándai̱ña, xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níkivi keʼíi̱ ni iin ña̱ʼa iin ta̱ hermano xi̱ndakata ti̱ko̱to̱i̱ ta xi̱chindeétáʼanra xíʼi̱n ña̱ keʼíi̱ inkaka ña̱ʼa. Saá kúúña ki̱ʼi̱n kuenta ña̱ ndáyáʼviní kuʼvi̱-iniyó kuniyó inkana”. Tá tiempo vitin kúúmiíyó iin ku̱a̱chi xíʼin na̱ hermano ndi̱ku̱n ná ndasaviíyóña.

TÁ YII̱YÓ Á ÑÁ SÍʼÍYÓ KÉʼÉNA IIN ÑA̱ʼA ÑA̱ SÁNDAKAVA-INIYÓ

8. ¿Ndáa tu̱ndóʼo yáʼa na̱ ti̱ndaʼa̱ nu̱ú?

8 Tu̱ndóʼo ña̱ kúu. Ndiʼi na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ koo tu̱ndóʼo nu̱úna nda̱a̱ táki̱ʼva káchi Biblia (1 Cor. 7:28). ¿Nda̱chun? Saáchi u̱vi̱ saá na̱yóʼo na̱ yiví ku̱a̱chi kúúna. Ta saátu xa̱a̱ síín íyona ta xa̱a̱ síín ña̱ kútóona, sana xa̱a̱ síín xa̱ʼnuna á xa̱a̱ síín ñuuna. Tá yáʼa tiempo sana kíxáʼana kéʼéna sava ña̱ʼa ña̱ kǒo níxi̱kiʼinna kuenta xíʼin tá xi̱xikana xíʼin táʼanna ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ása viíka kítáʼanna ta káku ku̱a̱chi ti̱xin veʼena. Nu̱úka ña̱ ndakunina ña̱ u̱vi̱ saána kúúmií ku̱a̱chi ta chikaa̱na ndee̱ ña̱ ndasaviína ña̱yóʼo, sana chikaa̱ ku̱a̱chi táʼanna á sana kivi ndakanixi̱nína ña̱ va̱ʼaka sandákoo táʼanna á ña̱ kaʼndana tutu ña̱ ti̱ndaʼa̱na. Soo, ¿á va̱ʼa keʼéna ña̱yóʼo?b Ná kotoyó ndáaña kivi sakúaʼayó xíʼin ñá Abigaíl ñá xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ tiempo xi̱naʼá, ñáyóʼo ti̱ndaʼa̱ñá xíʼin iin ta̱a ta̱ kininí xi̱keʼé soo kǒo nísandákooñára.

9. ¿Ndáaña ndo̱ʼo ñá Abigaíl?

9 Ñá káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱. Ñá Abigaíl ti̱ndaʼa̱ñá xíʼin ta̱ Nabal, iin ta̱a ta̱ ku̱e̱ʼe̱ní ta ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ása va̱ʼa xi̱keʼéra káchi Biblia (1 Sam. 25:3). Sana i̱xayo̱ʼvi̱níña xíʼin ñá Abigaíl ña̱ kooñá xíʼin ta̱yóʼo. Iin ki̱vi̱ ku̱u iin tu̱ndóʼo ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kivi kita ñá Abigaíl ku̱ʼu̱nñá ta sandákooñá ta̱ Nabal. Saáchi ta̱ David xi̱kuni̱ra kaʼníra ta̱ Nabal xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ndi̱va̱ʼara xa̱ʼa̱ na̱ káchíñu nu̱úra ta saátu xa̱ʼa̱ miíra (1 Sam. 25:​9-13). Kiviva kita ñá Abigaíl ku̱ʼu̱nñá ta taxiñá ña̱ kaʼní ta̱ David ta̱ Nabal, soo nu̱úka ña̱ keʼéñá ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin ta̱ David ña̱ ná ixakáʼnu-inira xa̱ʼa̱ ta̱ Nabal (1 Sam. 25:​23-27). ¿Nda̱chun ke̱ʼéñá ña̱yóʼo?

10. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin ñá Abigaíl ña̱ kǒo ndakava-iniñá ni ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo xi̱kuumiíñá xíʼin yii̱ñá?

10 Xi̱kuʼvi̱ní-ini ñá Abigaíl xi̱xiniñá Jehová ta nu̱ú miíñá xi̱ndayáʼviní ña̱ xi̱ndakanixi̱ní Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ tíndaʼa̱ na̱ yiví. Sana xi̱kunda̱a̱va-iniñá ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n Jehová tá sa̱tíndaʼa̱ra ta̱ Adán xíʼin ñá Eva (Gén. 2:24). Ñá Abigaíl xi̱kunda̱a̱-iniñá ña̱ ndáyáʼviní ña̱ tíndaʼa̱ na̱ yiví nu̱ú Ndióxi̱. Ña̱kán, xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuni̱ñá sakúsi̱íñá-ini Ndióxi̱, kǒo nítaxiñá ña̱ kaʼnína yii̱ñá xíʼin ndiʼika na̱ ni̱xi̱yo veʼeñá. Kamaní ni̱xa̱ʼa̱nñá nu̱ú ta̱ David chi kǒo níxi̱kuni̱ñá ña̱ kaʼníra ta̱ Nabal. Kǒoví ña̱ níkeʼéñá xíʼin ta̱ David soo nisaá ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼinra ña̱ ixakáʼnu-inira xa̱ʼa̱ñá. Sana xi̱kuʼvi̱ní-ini Jehová xi̱xinira ñá Abigaíl xa̱ʼa̱ ña̱ ndakúní ni̱xi̱yo iniñá ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndiʼi-iniñá xa̱ʼa̱ inkana. ¿Ndáaña kivi sakúaʼa na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ña̱ ke̱ʼé ñá Abigaíl? Ná kotoyó.

11. a) ¿Ndáaña kúni̱ Jehová keʼé na̱ ti̱ndaʼa̱? (Efesios 5:33). b) ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ñá Carmen? (Koto na̱ʼná).

11 Ña̱ sákuaʼayó. Jehová kúni̱ra ña̱ na̱ ti̱ndaʼa̱ ná ixato̱ʼóna na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼinna ni íxayo̱ʼvi̱ña xíʼinna ña̱ koo xíʼin táʼanna. Kúsi̱íníva-ini Jehová tá xítora ña̱ na̱ ti̱ndaʼa̱ chíka̱a̱nína ndee̱ ña̱ ndasaviína ku̱a̱chi ña̱ kúúmiína, ña̱ ixato̱ʼó táʼanna ta kuʼvi̱-inina kunitáʼanna (kaʼvi Efesios 5:33). Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ñá Carmen. Xa̱a̱ i̱ñu̱ ku̱i̱ya̱ ku̱a̱ʼa̱n ña̱ ti̱ndaʼa̱ñá tá ki̱xáʼañá káʼviñá Biblia xíʼin na̱ testigo ta nda̱kuchiñá, ñáyóʼo káchiñá: “Kǒo níxi̱kutóo yiíi̱ ña̱ nda̱kaxii̱n keʼíi̱ ta ni̱sa̱a̱níra xíʼin Jehová, xi̱ka̱ʼa̱n ndi̱va̱ʼara xíʼi̱n ta xi̱ka̱ʼa̱nra ña̱ sandákoora yi̱ʼi̱”. Ni saá ñá Carmen kǒo níndakava-iniñá, 50 ku̱i̱ya̱ chi̱kaa̱ñá ndee̱ ña̱ vií kooñá xíʼin yii̱ñá, ña̱ ixato̱ʼóñára ta saátu ña̱ kuʼvi̱ní-iniñá kuniñára. Ñáyóʼo káchikañá: “Tá ni̱ya̱ʼa ku̱i̱ya̱ sa̱kúaʼi̱ kunda̱a̱-inii̱ xíʼin ña̱ ndóʼo yii̱ ta saátu ña̱ to̱ʼóka ka̱ʼi̱n xíʼinra. Xi̱kunda̱a̱-inii̱ ña̱ ndáyáʼviní ña̱ tíndaʼa̱yó nu̱ú Jehová, ña̱kán chi̱kaa̱níi̱ ndee̱ ña̱ kǒo sandákoi̱ yiíi̱. Ña̱ chi̱ndeétáʼan xíʼin ña̱ kǒo ndakava-inii̱ kúú ña̱ kúʼvi̱ní-inii̱ xínii̱ Jehová”.c Tá íyo ku̱a̱chi nu̱ú na̱ ti̱ndaʼa̱, kivi kandíxana ña̱ mií Jehová kivi chindeétáʼan xíʼinna ta taxira ndee̱ ndaʼa̱na ña̱ kundeé-inina.

Nu̱ú va̱xi sava na̱ʼná: 1. Ta̱ Nabal kísi̱ra nu̱ú iin tayi̱ ta ñá Abigaíl níʼiñá iin ti̱ka̱chí ña̱ chinúuñá sa̱tára. 2. Iin ñá hermana nátúʼunñá xíʼin yii̱ñá ta̱ kǒo kúú testigo ta viíkaví káʼa̱nñá xíʼinra, ta níʼira iin periódico ta saátu níʼira iin vaso ndixi.

Ñá Abigaíl ke̱ʼéñá sava ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ka̱ku na̱ ni̱xi̱yo veʼeñá. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ke̱ʼéñá? (Koto párrafo 11).


TÁ NDÁKAVA-INIYÓ XÍʼIN ÑA̱ KÉʼÉYÓ

12. ¿Ndáaña ndóʼoyó tá kíʼviyó ku̱a̱chi kini?

12 Tu̱ndóʼo ña̱ kúu. Sana ndákanixi̱níyó ña̱ kǒo ndáyáʼvikayó nu̱ú Jehová tá kíʼviyó iin ku̱a̱chi ña̱ ndeéní. Biblia káʼa̱nña ña̱ kivi kusuchíní-iniyó ta ndakava-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéyó (Sal. 51:17). Ña̱yóʼo kúú ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Robert, ku̱a̱ʼání ku̱i̱ya̱ chi̱kaa̱ra ndee̱ ña̱ koora siervo ministerial. Soo ni̱ki̱ʼvira iin ku̱a̱chi kini ta nda̱kanixi̱níra ña̱ va̱ása níkivi saxínura ña̱ ki̱ndoora keʼéra nu̱ú Jehová. Ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra: “Va̱ása va̱ʼa níkunii̱ ta túvii̱ ña̱ nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ni̱ko̱yo ku̱a̱ʼání ndo̱ʼo sa̱tái̱ saá ni̱xi̱yoña, saáchi ni̱xo̱ʼvi̱níi̱ ta ki̱xáʼíi̱ xákui̱ ta saátu ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin Jehová. Nda̱kanixi̱níi̱ ña̱ nda̱a̱ ni iin ki̱vi̱ kǒo kuniso̱ʼoka Ndióxi̱ ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinra, saáchi ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼíi̱ nu̱úra ta sa̱kúsuchíi̱-inira”. Tá kíʼviyó iin ku̱a̱chi ndeé, sana kúsuchíní-iniyó ta xa̱ʼa̱ ña̱kán ndákanixi̱níyó ña̱ xa̱a̱ sa̱ndákoo ndaʼa̱ Jehová miíyó. Ta kǒo xíniñúʼu chika̱a̱kayó ndee̱ ña̱ ndasakáʼnuyóra (Sal. 38:4). ¿Á xa̱a̱ saá ndóʼún sava yichi̱? Tá saá ndóʼún, ña̱ ndo̱ʼo iin ta̱ xi̱ndasakáʼnu Ndióxi̱ tiempo xi̱naʼá chindeétáʼanña xíʼún, saáchi ni̱ki̱ʼvira iin ku̱a̱chi ña̱ ndeéní soo kǒo níkuxíkara nu̱ú Jehová.

13. ¿Ndáa ku̱a̱chi ni̱ki̱ʼvi ta̱ Pedro, ta nda̱chun ke̱ʼéraña?

13 Ta̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱. Ñuú tá kúma̱níka kaʼnína ta̱ Jesús, ta̱ apóstol Pedro ke̱ʼéra sava ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa ta xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱xo̱ʼvi̱níra. Siʼna ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Jesús ña̱ kǒo sandákoorara (Mar. 14:​27-29). Saátu tá xa̱a̱ ñúʼuna jardín ña̱ Getsemaní, tuku ta tuku ni̱ki̱si̱ra (Mar. 14:​32, 37-41). Tándi̱ʼi, tá ti̱inna ta̱ Jesús sa̱ndákoorara (Mar. 14:50). Saátu u̱ni̱ yichi̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pedro ña̱ kǒo xíni̱ra ta̱ Jesús ta nda̱a̱ chi̱naʼára xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo (Mar. 14:​66-71). ¿Ndáaña ndo̱ʼora tá ki̱ʼinra kuenta ña̱ su̱ví ña̱ va̱ʼa kúú ña̱ ke̱ʼéra xíʼin ta̱ Jesús? Nda̱kavaní-inira ta ki̱xáʼara xákura (Mar. 14:72). ¿Á ndákanixi̱níndó ndáaña ndo̱ʼora tá xi̱nira tíkaa ta̱ Jesús ndaʼa̱ yitu̱n? Sana nda̱kanixi̱níra ña̱ su̱ví ta̱ va̱ʼa kúúra chi sa̱ndákoo ndaʼa̱ra migora.

14. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Pedro ña̱ kǒo kuxíkára nu̱ú Jehová? (Koto na̱ʼná ña̱ va̱xi chí nu̱ú kíxáʼa tutu yóʼo).

14 Soo ta̱ Pedro chi̱kaa̱níra ndee̱ ta kǒo nísandákoora ña̱ ndasakáʼnura Jehová. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼinra? Kǒo níkuxíkára nu̱ú na̱ hermano saáchi na̱yóʼo va̱ʼaní xi̱sandíkona-inira (Luc. 24:33). Saátu tá xa̱a̱ nda̱taku ta̱ Jesús ki̱tara nu̱ú ta̱ Pedro ta sana ke̱ʼéra ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa chika̱a̱ra ndee̱ xíʼinra (Luc. 24:34; 1 Cor. 15:5). Tándi̱ʼi, nu̱úka ña̱ ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús xíʼin ta̱ Pedro xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa ke̱ʼéra, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ña̱ ndakiʼinra ku̱a̱ʼáka chiñu ña̱ ndáyáʼviní (Juan 21:​15-17). Xi̱kunda̱a̱va-ini ta̱ Pedro ña̱ ni̱ki̱ʼvira iin ku̱a̱chi ña̱ káʼnuní, soo kǒo nítaxira kasi ña̱yóʼo nu̱úra ña̱ ndasakáʼnura Jehová. ¿Nda̱chun? Saáchi xi̱kandíxaníra ña̱ xi̱kuʼvi̱kava-ini ta̱ Jesús xi̱xinirara. Ta saátu ña̱ xi̱ndaa-ini na̱ hermanora. Ná kotoyó ndáaña sákuaʼayó xíʼin ña̱ ke̱ʼéra.

Ta̱ Jesús káʼa̱nra xíʼin ta̱ Pedro ta chí nu̱ú ndóora xíxi̱ ñuʼu̱ nu̱ú yáta ti̱a̱ká ta viíní xíniso̱ʼo na̱ inka apóstol ña̱ káʼa̱n na̱yóʼo.

Juan 21:​15-​17 káʼa̱nña ña̱ i̱xakáʼnu-ini ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ ta̱ Pedro ta ña̱yóʼo va̱ʼaní chi̱ndeétáʼanña xíʼin ta̱ Pedro ña̱ ndasakáʼnukara Ndióxi̱. (Koto ña̱ párrafo 14).


15. ¿Ndáaña kúni̱ Jehová ná kunda̱a̱ káxi iniyó xíʼin? (Salmo 86:5; Romanos 8:​38, 39; koto na̱ʼná).

15 Ña̱ sákuaʼayó. Jehová kúni̱ra ña̱ ná kandíxayó ña̱ kúʼvi̱ní-inira xínira miíyó ta íyo tu̱ʼvara ña̱ ixakáʼnu-inira xa̱ʼa̱yó (kaʼvi Salmo 86:5;d Romanos 8:​38, 39). Ña̱ va̱ʼava kúúña tá kúsuchí-iniyó ta ndákava-iniyó tá xa̱a̱ ni̱ki̱ʼviyó iin ku̱a̱chi káʼnu nu̱ú Jehová. Soo kǒo xíniñúʼu ndakanixi̱níyó ña̱ kǒo kúʼvi̱ka-ini Jehová xínira miíyó ta ni iin yichi̱ kǒo ixakáʼnu-inira xa̱ʼa̱yó. Chi ña̱ xíniñúʼu keʼéyó kúú ña̱ ka̱ʼa̱nyó xíʼin inkana ña̱ chindeétáʼanna xíʼinyó. Ta̱ Robert ta̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ nu̱ú párrafo 12 káchira: “Ni̱ki̱ʼvii̱ ku̱a̱chi saáchi nda̱kanixi̱níi̱ ña̱ kuchiñuvai̱ ya̱ʼi̱ nu̱ú tu̱ndóʼo kán, ta kǒo xíniñúʼi̱ nda̱a̱ ni iinna ña̱ chindeétáʼanna xíʼi̱n”. Soo ki̱ʼinra kuenta ña̱ xi̱niñúʼu natúʼunra xíʼin na̱ anciano. Ta̱ Robert káchira: “Tá ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin na̱ anciano, na̱yóʼo chi̱ndeétáʼanna xíʼi̱n ña̱ ku̱ndaa̱-inii̱ ña̱ kúʼvi̱kava-ini Jehová xínira yi̱ʼi̱. Va̱ʼaní chi̱ndeétáʼan na̱ anciano xíʼi̱n ta kǒo nísandákoo ndaʼa̱na yi̱ʼi̱, chi chi̱ndeétáʼanna xíʼi̱n ña̱ kunda̱a̱-inii̱ ña̱ kǒo nísandákooví Jehová yi̱ʼi̱”. Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Robert kǒo xíniñúʼu kaka-iniyó ña̱ kúʼvi̱níva-ini Jehová xínira miíyó ta íxakáʼnuva-inira xa̱ʼa̱ ku̱a̱chiyó tá ndixa ndándikó-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéyó. Ná ka̱ʼa̱nyó xíʼin inkana ña̱ chindeétáʼanna xíʼinyó ta chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ kǒo keʼéyó ña̱ va̱ása va̱ʼa (1 Juan 1:​8, 9). Ña̱kán, ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ kǒo ndakava-iniyó á ña̱ kusuchíní-iniyó tá xa̱a̱ kéʼéyó iin ña̱ va̱ása va̱ʼa kúú ña̱ ndakaʼányó ña̱ kúʼvi̱va-ini Jehová xínira miíyó.

U̱vi̱ na̱ anciano nátúʼunna xíʼin iin ta̱ hermano.

¿Ndáa ki̱ʼva kúniyó tá xítoyó ña̱ chíka̱a̱ní na̱ anciano ndee̱ ña̱ chindeétáʼanna xíʼinyó? (Koto párrafo 15).


16. ¿Nda̱chun kúni̱ún chika̱ún ndee̱ ña̱ ndasakáʼnún Jehová?

16 Ndáyáʼviní ndiʼi ña̱ kéʼéyó nu̱ú Jehová tiempo so̱ndíʼi ña̱ ndóoyó vitin. Ta chindeétáʼanvara xíʼinyó ña̱ kǒo kuxíkáyó nu̱úra ni kéʼéyó sava ña̱ va̱ása va̱ʼa. Kivi na̱ʼa̱yó ña̱ kúʼvi̱-iniyó xíniyó na̱ hermanoyó ta ixakáʼnu-iniyó xa̱ʼa̱na tá káʼa̱nna iin ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinyó. Saátu kivi na̱ʼa̱yó nu̱ú Jehová ña̱ kúʼvi̱ní-iniyó xíniyóra. Ná íxato̱ʼóyó na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼinyó ta ná chikaa̱yó ndee̱ ña̱ ndasaviíyó nda̱a̱ ndáaka ku̱a̱chi ña̱ kúúmiíyó xíʼin na̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼinyó. Ta tá kéʼéyó iin ku̱a̱chi ña̱ ndeéní, kivi ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová ña̱ chindeétáʼanra xíʼinyó. Ta saátu ná taxiyó ña̱ na̱ʼa̱ra nu̱úyó ña̱ kúʼvi̱ní-inira xínira miíyó ta íxakáʼnu-inira xa̱ʼa̱yó, tasaá chikaa̱yó ndee̱ ña̱ ndasakáʼnuyóra. Ña̱kán ná kǒo sandákooyó keʼéyó ña̱ va̱ʼa, chi tásaá ná keʼéyó ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa taxi Jehová ndaʼa̱yó (Gál. 6:9).

¿NDÁAÑA CHINDEÉTÁʼAN XÍʼINYÓ TÁ NDÓʼOYÓ ÑA̱YÓʼO?

  • Tá iin na̱ hermano káʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xa̱ʼa̱yó.

  • Tá kéʼé yii̱yó á ñá síʼíyó iin ña̱ sándakava-iniyó.

  • Tá ndákava-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼéyó.

YAA 139 ¿Á koún ñuyǐví xa̱á?

a Na̱sama ki̱vi̱ sava na̱ va̱xi yóʼo.

b Biblia va̱ása káʼa̱nña ña̱ va̱ʼa sandákootáʼan na̱ ti̱ndaʼa̱, ta káxinitu káʼa̱nña xa̱ʼa̱ na̱ sándakootáʼan ña̱ va̱ása kivi ndikó tukuna tindaʼa̱na. Soo sava na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ ndákanixi̱nína ña̱ sandákootáʼanna tá íyo tu̱ndóʼo ña̱ ndeéní nu̱úna. Koto nota 4 ña̱ va̱xi nu̱ú libro ña̱ naní Kivi koo si̱íún vitin ta saátu chí nu̱únínu, táʼví ña̱ naní “Ña̱ sandákoo táʼanna”.

c Ndani̱ʼíkaún inka experiencia nu̱ú video ña̱ naní Ná kǒo taxiyó ña̱ sandáʼvi na̱ ñuyǐví yóʼo miíyó ña̱ káʼa̱nna ña̱ viíní kundooyó: Ta̱ Darrel xíʼin ñá Deborah Freisinger, ña̱ va̱xi nu̱ú jw.org.

d Salmo 86:5: “Saáchi miíún Jehová, va̱ʼaní-iniún ta íyo tu̱ʼvaún ña̱ koo káʼnu-iniún xa̱ʼa̱ na̱ yiví; ta ndixaní kúʼvi̱-iniún xíniún na̱ káʼa̱n xíʼún”.

    Publicación ña̱ va̱xi tu̱ʼun sâví (1993-2026)
    Kita
    Yóʼo ki̱ʼviún
    • tu’un sâví
    • Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana
    • Nda̱saa kúni̱únña
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ña̱ xíniñúʼuna
    • Política ña̱ privacidad
    • Configuración ña̱ privacidad
    • JW.ORG
    • Yóʼo ki̱ʼviún
    Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana