ÑA̱ NÁTÚʼUN XA̱ʼA̱
Ni íyo ku̱a̱chi á ni kǒoña, Jehová chíndeétáʼanvara xíʼinndi̱
Ta̱ Paul: Ni̱kusi̱íní-inindi̱, saáchi yo̱o̱ noviembre ña̱ ku̱i̱ya̱ 1985, chi̱ndaʼána ndi̱ʼi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nndi̱ ñuu Liberia (África Occidental) saáchi ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinndi̱ ña̱ koondi̱ misionero. Avión tú ku̱a̱ʼa̱nndi̱ xíʼin siʼna ni̱xa̱a̱nú ñuu Senegal. Ñá Anne ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼi̱n: “Ti̱xin ña̱ iin hora xa̱a̱vayó Liberia”. Soo saá, na̱ kíʼin kuenta xíʼin tú avión kán ni̱ka̱ʼa̱nna: “Na̱ ku̱a̱ʼa̱n ñuu Liberia, yóʼo nuundó. Chi sava na̱ yiví kúni̱na tavána ta̱ xáʼndachíñu ñuu Liberia, ña̱kán va̱ása kivi xa̱a̱yó ñuu kán”. U̱xu̱ ki̱vi̱ ki̱ndoondi̱ xíʼin sava na̱ misionero na̱ íyo ñuu Senegal. Noticia ña̱ xi̱xiniso̱ʼondi̱ xa̱ʼa̱ ñuu Liberia xi̱kaʼa̱nña ña̱ xi̱chutú carro xíʼin na̱ yiví na̱ xi̱xaʼnína xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱yoní ku̱a̱chi, ta xi̱kaʼa̱nna xíʼin na̱ yiví ña̱ kǒo keena veʼena ta na̱ kǒo níxi̱kandíxa xi̱xaʼnínana.
Ñá Anne: Kǒo kútóovíndi̱ ku̱ʼu̱nndi̱ inka ñuu. Xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼviníi̱, nda̱a̱ tá loʼi̱ xi̱kaʼa̱nna xíʼi̱n “Nána ñá yíʼviní”. Saáchi nda̱a̱ ña̱ ya̱ʼi̱ calle yíʼviníi̱. Soo chi̱kaa̱-inindi̱ ña̱ xa̱a̱ndi̱ ñuu nu̱ú chi̱ndaʼána ndi̱ʼi̱.
Ta̱ Paul: Ñá Anne xíʼin miíi̱ chí oeste ña̱ ñuu Inglaterra ka̱kundi̱ ta kán xa̱ʼnundi̱. Ki̱xáʼandi̱ kúúndi̱ precursor tá sa̱ndíʼindi̱ ka̱ʼvindi̱ secundaria ta u̱vi̱ saándi̱ xi̱kuni̱ndi̱ kachíñundi̱ ndiʼi tiempo nu̱ú Jehová. Na̱ yivái̱ ta saátu siʼí ñá Anne chi̱kaa̱nína ndee̱ xíʼinndi̱ ta chi̱ndeétáʼannína xíʼinndi̱. Tá kúúmiíi̱ 19 ku̱i̱ya̱, ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼi̱n ña̱ ku̱ʼi̱n Betel. Ta ku̱i̱ya̱ 1982 ti̱ndaʼíi̱ xíʼin ñá Anne, tasaá ka̱nanañá ña̱ kundikaa̱ñá Betel.
Tá sa̱ndíʼina ka̱ʼvina Escuela ña̱ Galaad, 8 tí septiembre ña̱ ku̱i̱ya̱ 1985.
Ñá Anne: Xi̱kusi̱íní-inindi̱ ña̱ xi̱ñuʼundi̱ Betel, soo xi̱kuni̱ndi̱ ku̱ʼu̱nndi̱ natúʼunndi̱ xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ nu̱ú kúma̱ní natúʼunna xa̱ʼa̱ra. Ta ña̱ chi̱ndeétáʼanní xíʼinndi̱ ña̱ kuni̱ndi̱ keʼéndi̱ ña̱yóʼo xi̱kuu ña̱ xi̱kitáʼanndi̱ xíʼin sava na̱ xi̱kuu misionero na̱ xi̱ñuʼu Betel. Ki̱ʼva u̱ni̱ ku̱i̱ya̱ ndiʼi ñuú xi̱kaʼa̱nndi̱ xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱kusi̱íní-inindi̱, chi ku̱i̱ya̱ 1985 ka̱nana ndi̱ʼi̱ ku̱ʼu̱nndi̱ clase 79 Escuela ña̱ Galaad. Ta ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinndi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nndi̱ ñuu Liberia, ña̱ ndíkaa̱ chí África Occidental.
NA̱ HERMANO CHI̱KAA̱ NDEE̱ XÍʼINNDI̱ ÑA̱ YA̱ʼANDI̱ NU̱Ú TU̱NDÓʼO
Ta̱ Paul: Tá xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱ kivi ku̱ʼu̱nndi̱ ñuu Liberia, ndi̱ku̱n kama nda̱kiʼinndi̱ ku̱a̱ʼa̱nndi̱. Xi̱yiʼvíní na̱ yiví ñuu kán ta xi̱xiyo hora ña̱ xi̱kaʼa̱nna xíʼinna ña̱ kǒo kivi keena chí calle. Tá kúú, tá xa̱a̱ ñúʼuna chí nu̱ú ya̱ʼvi ta xi̱xiniso̱ʼona ña̱ ndeéní xi̱yaʼa tú carro, xi̱yiʼvínína. Ña̱ va̱ʼa ndi̱ko-inindi̱, ndiʼi ñuú xi̱kaʼvindi̱ tutu Salmos. Soo ni saá, xi̱kutóonívandi̱ chiñu ña̱ xi̱keʼéndi̱. Misionera xi̱kuu ñá Anne ta yi̱ʼi̱ xi̱kachíñui̱ Betel xíʼin ta̱ hermano John Charuk.a Ta̱ hermano yóʼo xi̱xini̱ra ndáaña xi̱ndoʼo na̱ ni̱xi̱yo ñuu kán, ta ña̱yóʼo va̱ʼaní chi̱ndeétáʼanña xíʼi̱n ña̱ kunda̱a̱-inii̱ xíʼin ña̱ ndóʼo na̱ hermano kán.
Ñá Anne: ¿Nda̱chun kúú ña̱ xi̱kutóondi̱ chiñu ña̱ xi̱keʼéndi̱ chí ñuu Liberia? Saáchi na̱ hermano va̱ʼaní ni̱xi̱yo inina xíʼinndi̱, si̱íní ni̱xi̱yona ta nda̱kúní ni̱xi̱yo inina xíʼin Jehová. Xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ʼaní ki̱xáʼa kítáʼanndi̱, nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo na̱ veʼendi̱ saá ni̱xi̱yona. Consejo ña̱ xi̱taxina ndaʼa̱ndi̱ va̱ʼaní chi̱ndeétáʼanña xíʼinndi̱ ta xi̱kutóoníndi̱ natúʼunndi̱ xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱. Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kutóoní na̱ yiví kuniso̱ʼona xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, xi̱saa̱na xíʼinndi̱ tá kamaní xi̱ndakiʼinndi̱ ku̱a̱ʼa̱nndi̱. Ku̱a̱ʼání na̱ yiví xi̱sanáʼa̱ndi̱ xa̱ʼa̱ Biblia ta sava yichi̱ kǒo níxi̱yo tiempo nu̱úndi̱ ña̱ sanáʼa̱ndi̱ ndiʼina.
NI XI̱YIʼVÍNDI̱, NDAKÚ NI̱XI̱YO ININDI̱
Nda̱kiʼinna sava na̱ hermano na̱ xi̱nu ni̱xa̱a̱ chí Betel ñuu Liberia tá ku̱i̱ya̱ 1990.
Ta̱ Paul: Va̱ʼaníva xi̱ndoondi̱ ku̱mí ku̱i̱ya̱. Soo ku̱i̱ya̱ 1989 ki̱xáʼa íyo iin ku̱a̱chi ña̱ ndeéní. Ki̱vi̱ 2 tí julio ña̱ ku̱i̱ya̱ 1990, ni̱ki̱ʼvi na̱ yiví na̱ xi̱kanitáʼan xíʼin ta̱ chíñu iin ñuu ña̱ íyo yatin nu̱ú ndíkaa̱ Betel. U̱ni̱ yo̱o̱ kǒo níkivi ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼin ni iin na̱ yiví, ni xíʼin na̱ veʼendi̱ ni xíʼin na̱ hermano na̱ káchíñu Betel ña̱ Estados Unidos. Ni̱xi̱yoní ku̱a̱chi, kǒo ña̱ kuxuna ta xi̱tiin kúíʼnána ná si̱ʼí á xi̱ ixandúxana xíʼinná ña̱ ku̱su̱nná xíʼinna. 14 ku̱i̱ya̱ ni̱xi̱yo ku̱a̱chi ñuu yóʼo ta ndiʼina ni̱xo̱ʼvi̱ xíʼinña.
Ñá Anne: Na̱ tribu na̱ xi̱ndoo ñuu yóʼo xi̱kanitáʼanna, xi̱ndisona tu̱xi̱í ta ti̱ko̱to̱ ña̱ xi̱ndixina síínní xi̱xiyoña ta xi̱kiʼvina xi̱ ixakuíʼnána veʼe na̱ yiví. Savana xi̱kaʼa̱nna xa̱ʼa̱ na̱ xi̱xaʼnína ña̱ nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ña̱ xi̱xaʼnína nduxú saá xi̱xiyoña. Ta yuʼú calle xi̱chindoona na̱ xi̱xaʼnína ta ku̱a̱ʼánína xi̱chindoona yatin Betel. Nda̱a̱ sava na̱ ndásakáʼnu Jehová xa̱ʼnína ta saátu xa̱ʼnína u̱vi̱ na̱ misionero.
Ku̱a̱ʼání na̱ hermano xi̱chise̱ʼéna na̱ hermano na̱ xi̱kuu tribu na̱ xi̱kuni̱na kaʼnína, ta saátu sava na̱ betelita xíʼin na̱ misionero xi̱chise̱ʼéna sava na̱ hermano. Betel nu̱ú xi̱ñuʼundi̱ xi̱chise̱ʼéndi̱ na̱ hermano, savana xi̱ndoo chí piso ña̱ nu̱ú ta 7 ni̱xi̱yo na̱ xi̱kindo̱o xíʼinndi̱ ini iin cuarto loʼo nu̱ú ni̱xi̱yondi̱ chí piso ña̱ ni̱nu.
Ta̱ Paul: Ndiʼi ki̱vi̱ xi̱kiʼvina veʼendi̱ ña̱ va̱ʼa kotona á xi̱chise̱ʼéndi̱ na̱ yiví. Ña̱kán ke̱ʼéndi̱ iin ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa kundaandi̱ miíndi̱, u̱vi̱ ta̱ hermano xi̱xito chí ventana ta inka u̱vi̱ra xi̱ndaa chí yéʼé. Tá u̱vi̱ ta̱ hermano ta̱ xi̱ndita chí yéʼé xi̱sakáa̱ra ndaʼa̱ra chí nu̱ú, ña̱yóʼo xi̱kuni̱ kachiña ña̱ kǒo tu̱ndóʼo. Soo tá xi̱sakúʼu̱nna ndaʼa̱na chí sa̱tá, ña̱yóʼo xi̱kuni̱ kachiña ña̱ íyo iin tu̱ndóʼo. Ña̱kán na̱ hermano na̱ xi̱xito chí ventana ndi̱ku̱n kama xi̱xaʼa̱nna ta xi̱chise̱ʼéna na̱ hermano.
Ñá Anne: Soo iin ki̱vi̱, na̱ hermano kǒo níkivi kasina nu̱úna ta ni̱ki̱ʼvina Betel. Ni̱ki̱ʼvii̱ baño xíʼin iin ñá hermana ta kán ni̱xi̱yo nu̱ú xi̱taánva̱ʼandi̱ ti̱ko̱to̱ndi̱ ta saátu ni̱xi̱yo iin yéʼé se̱ʼé loʼo, ta kán chi̱se̱ʼíi̱ ña̱ hermana kán. Soo na̱ yiví kán xi̱niʼina tu̱xi̱í ta ndíku̱nna ku̱a̱ʼa̱nna sa̱tái̱ ta xi̱nina tá ni̱ki̱ʼvii̱ baño. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱saa̱nína ndeéní chi̱ndaʼána tú yéʼé tasaá ni̱ka̱ʼa̱n yiíi̱ xíʼinna: “Kundatu loʼondó chi baño ndíkaa̱ ñá síʼi̱”. Soo ka̱xán tá chi̱kasii̱ yéʼé loʼo nu̱ú ni̱ki̱ʼvi ñá hermana ta ni̱kuachi̱ loʼi̱ chi nda̱saviíi̱ nu̱ú ñúʼu ti̱ko̱to̱ndi̱. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱yi̱ʼvíníi̱ ta ki̱xáʼa kísi-ni̱nui̱ ta kǒo níkivi kunái̱ yéʼé, chi xa̱ʼa̱ ña̱ yíʼviníi̱ kunina ña̱ chi̱se̱ʼíi̱ iin na̱ yiví. Ña̱kán ndi̱ku̱n kama ke̱ʼíi̱ iin oración nu̱ú Jehová ta ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinra ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼi̱n, tándi̱ʼi xu̱nái̱ yéʼé ta kǒo níyi̱ʼvíkai̱ ta chi̱ndeéi̱na. Iin ta̱yóʼo chi̱ndaʼára yi̱ʼi̱ ta ni̱ki̱ʼvira ku̱a̱ʼa̱nra kotora nu̱ú táanva̱ʼandi̱ ti̱ko̱to̱ndi̱. Xa̱ni ndiʼira ti̱ko̱to̱ndi̱, soo xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo nda̱a̱ ni iinna níndani̱ʼíra nda̱kiʼinra ku̱a̱ʼa̱nra kotora inka cuarto xíʼin na̱ kítáʼan xíʼinra. Soo kǒo nda̱a̱ ni iin na̱ yiví níndani̱ʼína.
MIÍ JEHOVÁ KÚÚ TA̱ TA̱XI NDEE̱ NDAʼA̱NDI̱
Ta̱ Paul: Ku̱a̱ʼání yo̱o̱ kǒo ña̱ kuxundi̱ níxi̱yo. Soo ña̱ xi̱sakúaʼandi̱ xa̱ʼa̱ Jehová kúú ña̱ chi̱ndeétáʼan xíʼinndi̱ ña̱ ndakú koo inindi̱. Tiempo saá, kǒo ña̱ níxi̱xixindi̱ tá xi̱ta̱a̱n saáchi kǒoña, iinlá adoración matutina kuití xi̱xitondi̱ ta ña̱yóʼo xi̱taxi ndee̱ ndaʼa̱ndi̱.
Tá níndiʼi comida xíʼin ti̱kui̱í, ndiʼindi̱ xi̱niñúʼu kee Betel ta nu̱ʼu̱nndi̱ veʼendi̱ ta ndiʼi na̱ xi̱chise̱ʼéndi̱ kán kaʼnívanana. Soo nda̱kanda̱ní-inindi̱ tá xi̱tondi̱ ndáa ki̱ʼva xi̱taxi Jehová ña̱ xi̱xiniñúʼundi̱, saáchi iin sana xi̱kixaa̱ña nu̱úndi̱. Miíra xi̱taxi ña̱ xi̱xiniñúʼundi̱ ta xi̱chikaa̱ra ndee̱ xíʼinndi̱ ña̱ va̱ása yi̱ʼvíndi̱.
Ni ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo ni̱xi̱yo ñuu kán ta ndiʼi na̱ yiví xi̱ndi̱ʼi̱-ini, soo mií Jehová chi̱ndeétáʼan xíʼinndi̱. Ku̱a̱ʼání na̱ hermano xi̱xinu xi̱xika ña̱ va̱ʼa kǒo kaʼnínana, soo ni saá xi̱kandíxanína Ndióxi̱ ta miíra xi̱chindeétáʼan xíʼinna ña̱ kǒo ndi̱ʼiní-inina. Savana xi̱kaʼa̱nna ña̱ guerra yóʼo chindeétáʼan xíʼinna ña̱ va̱ʼa ya̱ʼana nu̱ú ña̱ gran tribulación. Ku̱a̱ʼání na̱ anciano xíʼin na̱ hermano na̱ válíka, xi̱chikaa̱na ndee̱ ña̱ chindeétáʼanna xíʼin na̱ hermano. Ndiʼi na̱ hermano na̱ nda̱koo veʼe, va̱ʼaní xi̱kitáʼan xíʼin táʼanna ta xi̱natúʼunna xíʼin na̱ yiví xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, ta ni chí yuku̱ xi̱ñuʼuna xi̱ndakutáʼanna ña̱ va̱ʼa koo reunión. Tá xi̱ndakutáʼanna ña̱ xi̱xiyo reunión, va̱ʼaníva xi̱kunina chi ku̱a̱ʼání ku̱a̱chi ni̱xi̱yo. Ta ña̱ predicación kúú ña̱ chi̱ndeétáʼan xíʼin na̱ hermano ña̱ ndakú koo inina. Tá xi̱xaʼa̱nndi̱ xi̱ndakandi̱ ña̱ʼa ndaʼa̱ na̱ hermano, xi̱ndakanda̱ní-inindi̱ chi nu̱úka ña̱ ndukúna ti̱ko̱to̱ ña̱ kundixina, ña̱ xi̱ndukúna kúú bolsa á mochila ña̱ ku̱ʼu̱n xíʼinna predicación. Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndikaa̱ ku̱a̱chi yóʼo, na̱ yiví xi̱kusuchíní-inina ta xi̱yiʼvínína. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, xi̱kusi̱íní-inina tá xi̱xiniso̱ʼona xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱ ta xi̱ndakanda̱ní-inina tá xi̱xitona ña̱ xi̱kusi̱í-ini na̱ testigo Jehová (Mat. 5:14-16). Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kusi̱íní-ini na̱ hermano yóʼo, nda̱a̱ sava na̱ xi̱keʼé ña̱ kini ki̱xáʼa ndásakáʼnu Ndióxi̱.
TÁ KU̱A̱ʼA̱NNDI̱ INKA ÑUU, MIÍ JEHOVÁ CHI̱NDEÉTÁʼAN XÍʼINNDI̱
Ta̱ Paul: Ku̱a̱ʼá yichi̱ xi̱niñúʼu keendi̱ ñuu kán: u̱ni̱ yichi̱ loʼova tiempo ke̱endi̱ ñuu kán ta inka u̱vi̱ yichi̱ iin ku̱i̱ya̱ ke̱endi̱. Iin ñá misionera ni̱ka̱ʼa̱nñá xa̱ʼa̱ ndáa ki̱ʼva xi̱kunindi̱, ñáyóʼo ni̱ka̱ʼa̱nñá: “Escuela ña̱ Galaad sánáʼa̱na miíyó ña̱ ná ku̱ʼvi̱-iniyó kuniyó na̱ hermano nu̱ú xáa̱yó, tasaá ke̱ʼévayó. Xa̱ʼa̱ ña̱kán kúsuchíní-iniyó ña̱ sandákooyó na̱ hermano vitin ña̱ ku̱a̱yaʼana nu̱ú tu̱ndóʼo”. Soo ku̱chiñuvandi̱ chi̱ndeétáʼanndi̱ xíʼin na̱ hermano na̱ ni̱xi̱yo ñuu Liberia yatin ñuu nu̱ú ni̱xi̱yondi̱.
Kúsi̱íní-inina ndi̱kóna chí Liberia ku̱i̱ya̱ 1997.
Ñá Anne: Yo̱o̱ mayo ña̱ ku̱i̱ya̱ 1996, ku̱míndi̱ ke̱endi̱ chí Betel xíʼin iin carro ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱n ndakandi̱ tutu ña̱ ndáyáʼviní. Xi̱niñúʼu ku̱ʼu̱nndi̱ 16 kilómetro, soo mií ki̱vi̱ saá ni̱ki̱ʼvi na̱ yiví ñuu kán. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní sáa̱na ki̱xáʼana sákaʼndina tu̱xi̱í, tasaá ti̱inna ndi̱ʼi̱. Ku̱mí kúúndi̱ ku̱a̱ʼa̱n xíʼin carro kán, ta u̱ni̱ndi̱ ta̱vána ta nda̱kiʼinna ta̱ Paul ku̱a̱ʼa̱n xíʼinna, ta ndeéní ni̱yi̱ʼvíndi̱. Soo saá tañu na̱ yiví kán xi̱nindi̱ ki̱ta ta̱ Paul ta tíkaa ni̱i̱ nu̱úra, nda̱kanixi̱níndi̱ ña̱ ki̱nínara. Soo saá nda̱kanixi̱níndi̱, tá níkeʼéna ña̱yóʼo xíʼinra kǒo kivi kakara. Saá ku̱ndaa̱-inindi̱ ña̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ndeéní chi̱ndaʼánara kúú ña̱ tu̱kue̱ʼe̱ xi̱níra.
Tasaá xi̱nindi̱ ña̱ níndichi iin carro na̱ soldado yatin kán ta ku̱a̱ʼání na̱ yiví ñúʼu ininú ta yíʼvikavína. Tasaá ti̱inndi̱ ka̱a sa̱tá tú carro kán ta tíkaandi̱ ku̱a̱ʼa̱nndi̱, soo xa̱ʼa̱ ña̱ kamaní ka̱va ta̱ soldado tú carro yóʼo si̱lóʼo ko̱yondi̱. Xa̱kundáʼvindi̱ nu̱úra ña̱ ná kundichira, soo xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱yi̱ʼvíníra kǒo níxiniso̱ʼora ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼinra. Soo ni saá, kútu̱ní ti̱inndi̱ tú carro yóʼo. Tá xa̱a̱ ni̱xaa̱ndi̱ nu̱ú ku̱a̱ʼa̱nndi̱, ku̱naaníndi̱ chi kútu̱ní ti̱inndi̱ tú carro kán, ta xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱yi̱ʼvíníndi̱ ki̱xáʼá kísia ndi̱ʼi̱.
Ta̱ Paul: Ti̱ko̱to̱ndi̱ ku̱yaku̱a̱ ndiʼiña ta ni̱nda̱ta̱ ndiʼiña, soo ña̱yóʼo kuití xi̱kuumiíndi̱. Saá xi̱to nu̱ú táʼanndi̱ ta nda̱kanda̱ní-inindi̱ chi ni̱ka̱kundi̱. Ta ni̱ki̱si̱ndi̱ síi̱n iin helicóptero tú ki̱nína ta túyóʼo kúú tú nda̱andi̱ ta nda̱kiʼinndi̱ ku̱a̱ʼa̱nndi̱ chí Sierra Leona. Ni̱kusi̱íní-inindi̱ ña̱ ni̱xa̱a̱ va̱ʼandi̱ chí Sierra Leona, soo xi̱ndiʼi̱-inindi̱ xa̱ʼa̱ na̱ hermano.
JEHOVÁ TA̱XI NDEE̱ NDAʼA̱NDI̱ ÑA̱ VA̱ʼA NI̱YA̱ʼANDI̱ NU̱Ú INKA TU̱NDÓʼO
Ñá Anne: Ni̱xa̱a̱ndi̱ Betel ñuu Freetown ña̱ ndíkaa̱ chí Sierra Leona, kán va̱ʼaní xi̱ndaana ndi̱ʼi̱ ta kǒo ku̱a̱chi níxi̱yo. Soo saá ki̱xáʼíi̱ ndákaʼíi̱n xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ndo̱ʼondi̱, ndiʼi ki̱vi̱ xi̱ndakanixi̱níi̱ ña̱ kuu iin tu̱ndóʼo ta xi̱yiʼvíníi̱. Ta tá ñuú xi̱ndako̱i̱ ta xi̱kisii̱ chi xi̱ndakanixi̱níi̱ ña̱ kuu iin ña̱ va̱ása va̱ʼa. Kǒo níxi̱kivi ndakiʼi̱n ta̱chíi̱ tasaá ta̱ Paul xi̱numira yi̱ʼi̱ ta xi̱kaʼa̱nra xíʼin Jehová, ta xi̱xitandi̱ yaa ña̱ tává na̱ ñuu Ndióxi̱ nda̱a̱ tá xi̱ndiko-inii̱. Xi̱ndakanixi̱níi̱ ña̱ ki̱xáʼa sánai̱ ta kǒo kivika koi̱ misionera.
Kǒo nandóso-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u tándi̱ʼi. Mií semana saá, na̱ ñuu Ndióxi̱ ta̱vána u̱vi̱ revista. Iinña xi̱kuu ¡Despertad! 8 tí junio ña̱ ku̱i̱ya̱ 1996, ta nu̱ú ña̱yóʼo ka̱na artículo ña̱ naní “Qué hacer ante los ataques de pánico”, tasaá ku̱ndaa̱-inii̱ ndáaña xi̱ndoʼi̱. Inkaña xi̱kuu La Atalaya 15 tí mayo ña̱ ku̱i̱ya̱ 1996, ta nu̱ú ña̱yóʼo ka̱na artículo ña̱ naní “¿De dónde proviene su fuerza?”. Nu̱ú revista yóʼo ki̱xi na̱ʼná iin ti̱ki̱va tí tu̱kue̱ʼe̱ iin táʼví ndi̱xi̱n, ta káʼa̱nña ña̱ ni tu̱kue̱ʼe̱ ndi̱xi̱nrí kiviva ndachírí ta va̱ʼatu xíxirí. Ta miíyó íyoyó táki̱ʼva íyo ti̱ki̱va kán chi espíritu santo kúú ña̱ chíndeétáʼan xíʼinyó ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanyó xíʼin inkana, ni xóʼvi̱níyó. Mií tiempo ña̱ xíniñúʼi̱ tutu yóʼo ta̱vánaña ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanña xíʼi̱n (Mat. 24:45). Inka ña̱ chi̱ndeétáʼan xíʼi̱n kúú ña̱ na̱ndukúkai̱ tutu ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta ta̱ánva̱ʼi̱ña ini iin carpeta. Tá ni̱ya̱ʼa tiempo kǒo níndakaʼánkai̱ xa̱ʼa̱ tu̱ndóʼo ña̱ ni̱ya̱ʼi̱ nu̱ú.
JEHOVÁ CHI̱NDEÉTÁʼAN XÍʼINNDI̱ ÑA̱ VA̱ʼA KEʼÉNDI̱ INKAKA CHIÑU
Ta̱ Paul: Tá xi̱ndikóndi̱ ñuu Liberia xi̱kusi̱íní-inindi̱, saáchi nda̱a̱ táki̱ʼva íyo veʼendi̱ saá íyoña. Ku̱i̱ya̱ 2004 ni̱xi̱nu o̱ko̱ ku̱i̱ya̱ ña̱ ni̱xi̱yondi̱ ñuu Liberia. Tá tiempo saá xa̱a̱ ndi̱ʼiva ku̱a̱chi ta ni̱ka̱ʼa̱nna ña̱ ndasaviína Betel ña̱ ndíkaa̱ ñuu Liberia, soo iin kama ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinndi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nndi̱ inka ñuu.
I̱xayo̱ʼvi̱níña xíʼinndi̱ ña̱ sandákoondi̱ ñuu Liberia, saáchi xi̱kuʼvi̱ní-inindi̱ xi̱xinindi̱ na̱ hermano ña̱kán kǒo níxi̱kuni̱ndi̱ sandákoondi̱na. Xa̱a̱ sa̱ndákoovandi̱ na̱ veʼendi̱ ña̱ va̱ʼa ku̱ʼu̱nndi̱ Galaad ta xi̱tondi̱ ña̱ va̱ʼaníva chíndeétáʼan Jehová xíʼinndi̱. Ña̱kán ka̱ndíxavandi̱ nasa̱mandi̱ ta nda̱kiʼinndi̱ ku̱a̱ʼa̱nndi̱ koondi̱ ñuu Ghana.
Ñá Anne: Ndeéní xa̱kundi̱ tá ke̱endi̱ ñuu Liberia. Soo nda̱kanda̱ní-inindi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ hermano Frank xíʼinndi̱, ta̱ hermano yóʼo ta̱ xa̱a̱ chée xi̱kuura ta ndíchiníra. Ta̱kán ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinndi̱: “Xíniñúʼu nandóso-inindó xa̱ʼa̱ndi̱”. Tasaá ni̱ka̱ʼa̱nkara: “Xíni̱vandi̱ ña̱ kǒo nandóso-inindó xa̱ʼa̱ndi̱, soo xíniñúʼu kuʼvi̱ní-inindó kunindó na̱ hermano na̱ íyo ñuu Ghana, saáchi Jehová kúú ta̱ chíndaʼá ndóʼó kán”. Tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra va̱ʼaní chi̱ndeétáʼanña xíʼinndi̱, saáchi iin ñuu xa̱á kúú ña̱ ni̱xa̱a̱ndi̱ ta kǒo xíni̱ndi̱ nda̱a̱ ni iinna.
Ta̱ Paul: Kamaníva ki̱xáʼandi̱ kítáʼanndi̱ xíʼin na̱ hermano na̱ ñuu Ghana. Ku̱a̱ʼání na̱ testigo Jehová ni̱xi̱yo ñuu kán, va̱ʼaní chi̱ndeé na̱ hermano kán ndi̱ʼi̱ tasaá kǒo níndi̱ʼi̱ka-inindi̱. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ nda̱kúní ni̱xi̱yo inina xíʼin Jehová ta xi̱kandíxanínara va̱ʼaní chi̱ndeétáʼanna xíʼinndi̱. Xa̱a̱ 13 ku̱i̱ya̱ íyondi̱ ñuu Ghana tá ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinndi̱ ña̱ ku̱ʼu̱nndi̱ Betel ña̱ ndíkaa̱ ñuu Kenia, ña̱yóʼo ndíkaa̱ña chí África Oriental. Xi̱ndakaʼánníndi̱ xa̱ʼa̱ na̱ migondi̱ na̱ íyo ñuu Liberia xíʼin ñuu Ghana, soo kamaníva ki̱xáʼandi̱ kítáʼan va̱ʼandi̱ xíʼin na̱ hermano na̱ ñuu Kenia. Nda̱a̱ vitin ñúʼukandi̱ ñuu Kenia ta kúsi̱íní-inindi̱ káchíñundi̱ nu̱ú Jehová ñuu yóʼo, íyo ku̱a̱ʼánítu na̱ kúma̱ní sakúaʼa xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ ñuu yóʼo.
Kúúmiína inkaka na̱ migona chí nu̱ú íyo Betel ña̱ África Oriental, tá ku̱i̱ya̱ 2023.
ÑA̱ SA̱KÚAʼANDI̱ NU̱Ú XI̱KACHÍÑUNDI̱ NU̱Ú JEHOVÁ
Ñá Anne: Ndiʼi ku̱i̱ya̱ ña̱ ni̱ya̱ʼa yóʼo ni̱xi̱yoní tu̱ndóʼo nu̱úi̱ ta ni̱yi̱ʼvíníi̱, saáchi tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ ndeéní ña̱ sándi̱ʼi̱ní-iniyó nda̱a̱ kivi kiʼin kue̱ʼe̱ miíyó. Ta kǒo xíniñúʼu kundatuvíyó ña̱ keʼé Jehová iin milagro ña̱ sakǎkura miíyó. Tá xíniso̱ʼi̱ ña̱ sákaʼndina tu̱xi̱í kíxáʼa yíʼviníi̱, ta kíxáʼa kíʼvi̱-inii̱ ta nda̱a̱ kúni̱ nduxai̱. Soo xíniñúʼura na̱ hermano ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanna xíʼi̱n ta saátu kíʼii̱n kuenta ña̱ tá káʼviyó, kéʼéyó oración, xáʼa̱nyó reunión ta kéeyó predicación, ña̱yóʼo chíndeétáʼanña xíʼinyó ña̱ saxínuyó chiñu ña̱ ta̱xira ndaʼa̱yó.
Ta̱ Paul: Sava yichi̱ ndáka̱tu̱ʼunna ndi̱ʼi̱: “¿Á kútóondó lugar nu̱ú chíndaʼána ndóʼó ña̱ kachíñundó nu̱ú Ndióxi̱?”. Sava lugar kán livinívaña, soo saátu iin kama kuití kivi kixáʼa kuu iin tu̱ndóʼo ta i̱yoní nduuña. Tá saá, ¿ndáaña kúú ña̱ kútóokandi̱ ñuu nu̱ú xáa̱ndi̱? Ña̱ kútóokandi̱ kúú ña̱ va̱ʼaní xáa̱ndi̱ kítáʼanndi̱ xíʼin na̱ hermano, ta xáa̱na ndúuna nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ veʼendi̱. Xa̱a̱ síín síín xa̱ʼnu iin tá iinyó ta xa̱a̱ síín síín íyo ña̱ kándíxana ñuu nu̱ú íyoyó, soo ndiʼi miíyó na̱ ndásakáʼnu Jehová inkáchi ndákanixi̱níyó. Nda̱kanixi̱níndi̱ ña̱ va̱ʼaní chikaa̱ndi̱ ndee̱ xíʼinna, soo miívana kúú na̱ chi̱kaa̱ ndee̱ xíʼinndi̱.
Tá ndákiʼinndi̱ ku̱a̱ʼa̱nndi̱ inka ñuu, xítondi̱ ña̱ va̱ʼaní kítáʼan na̱ ñuu Ndióxi̱. Saáchi ndiʼi na̱ ndásakáʼnu Jehová nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ veʼeyó saá íyona. Ta tá ñúʼuyó ti̱xin iin congregación va̱ása kúni mitúʼunyó, saáchi na̱ hermanoyó íyona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ veʼeyó. Tá ndiʼi tiempo ná kundaa-iniyó Jehová, miíra taxi ndee̱ ndaʼa̱yó ña̱ va̱ʼa ya̱ʼayó nu̱ú nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo (Filip. 4:13).
a Koto ña̱ nátúʼun xa̱ʼa̱ ta̱ John Charuk, ña̱ naní “Estoy agradecido a Dios y a Cristo”, ña̱ ka̱na nu̱ú La Atalaya 15 tí agosto ña̱ ku̱i̱ya̱ 1973.