BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET Watchtower
Watchtower
BIBLIOTECA NU̱Ú INTERNET
tu’un sâví
ǒ
  • ʼ
  • a̱
  • e̱
  • i̱
  • ǐ
  • o̱
  • ǒ
  • u̱
  • BIBLIA
  • NDIʼI TUTU
  • REUNIÓN
  • w25 enero pág. 8-13
  • Ndóʼó ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, ixato̱ʼóndó ñá síʼindó

Kǒo video ndíka̱a̱ yóʼo.

Káʼnu koo iniún, kǒo kívi kana ña̱ video.

  • Ndóʼó ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, ixato̱ʼóndó ñá síʼindó
  • Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2025
  • Subtema
  • Inka ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ña
  • KǑO KEʼÉNDÓ ÑA̱ʼA ÑA̱ SÁXO̱ʼVI̱-INI ÑÁ SÍʼINDÓ
  • ¿NDÁAÑA CHINDEÉTÁʼAN XÍʼINNDÓ ÑA̱ KǑO IXANDI̱VA̱ʼANDÓ XÍʼIN ÑÁ SÍʼINDÓ?
  • ÑA̱ KIVI KEʼÉNDÓ ÑA̱ VA̱ʼA NA̱ʼA̱NDÓ ÑA̱ ÍXATO̱ʼÓNDÓ ÑÁ SÍʼINDÓ
  • Kivi koo si̱íún xíʼin na̱ veʼún
    ¿Ndáaña sánáʼa̱ Biblia miíyó?
  • ¿Ndáa ki̱ʼva si̱í koo na̱ familia? (táʼví 1)
    Kivi koo si̱íún vitin ta saátu chí nu̱únínu Koto ndáaña sánáʼa̱ Biblia
  • ¿Á ña̱ kini kúú ña̱ pornografía?
    Tutu nu̱ú va̱xi ña̱ keʼéyó reunión Ña̱ Kéʼé na̱ Ndásakáʼnu Ndióxi̱ 2023
Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó Xa̱ʼa Reino Jehová (Ña̱ kaʼviyó) 2025
w25 enero pág. 8-13

ARTÍCULO ÑA̱ KAʼVIYÓ 2

YAA 132 Iin ndu̱uyó vitin

Ndóʼó ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, ixato̱ʼóndó ñá síʼindó

“Ndóʼó na̱ ta̱a na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, [...] ixato̱ʼóníndóñá” (1 PED. 3:7).

ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱

¿Ndáaña kivi keʼé ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ña̱ va̱ʼa ixato̱ʼóra ñá síʼira xíʼin ña̱ káʼa̱nra ta saátu xíʼin ña̱ kéʼéra?

1. ¿Ndáa regalo kúú ña̱ ta̱xi Jehová ndaʼa̱yó ta nda̱chun ke̱ʼéraña?

JEHOVÁ kúúra iin “Ndióxi̱ ta̱ si̱í-ini” ta xa̱ʼa̱ ña̱kán saátu kúni̱ra ña̱ si̱í ná kooyó (1 Tim. 1:11). Ña̱kán ta̱xira ku̱a̱ʼání regalo ndaʼa̱yó ña̱ va̱ʼa kusi̱í-iniyó kutakuyó (Sant. 1:17). Ta iin regalo yóʼo kúú ña̱ tíndaʼa̱yó. Tá tíndaʼa̱ iin ta̱a xíʼin iin ñaʼá kíndo̱ona ña̱ kuʼvi̱-inina kunitáʼanna, ña̱ ixato̱ʼó-táʼanna ta saátu ña̱ kundaatáʼanna. Tá viíní kítáʼan na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ saá kúú ña̱ si̱íní íyona (Prov. 5:18).

2. ¿Ndáaña ndóʼo ku̱a̱ʼání na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ tiempo vitin?

2 Tiempo vitin ku̱a̱ʼání na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ kǒo sáxi̱nuna ña̱ ki̱ndoona keʼéna ki̱vi̱ tá ti̱ndaʼa̱na, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo va̱ása si̱í íyona. Nu̱ú iin informe ña̱ sa̱kán ke̱ʼé na̱ Organización Mundial de la Salud káʼa̱nña ña̱ ku̱a̱ʼání na̱ ta̱a na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ kánina ñá síʼina, káʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xíʼinñá ta sándakavana-iniñá xíʼin ña̱ kéʼéna. Sana viíníva kéʼéna xíʼinñá nu̱ú íyo ku̱a̱ʼá na̱ yiví, soo tá xa̱a̱ ndóo mitúʼunna íxandi̱va̱ʼana xíʼin ñá síʼina. Ta saátu ku̱a̱ʼání ná ñaʼá ná xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ va̱ása si̱í íyoná saáchi yii̱ná xítora pornografía á nu̱ú kée na̱ yiví chálá.

3. ¿Nda̱chun íxandi̱va̱ʼa sava ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá síʼira?

3 ¿Nda̱chun íxandi̱va̱ʼa sava na̱ ta̱a na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá síʼina? Saáchi sana yivána xi̱ ixandi̱va̱ʼara xíʼin ñá síʼira, xa̱ʼa̱ ña̱kán nani tá válívína ki̱xáʼana ndákanixi̱nína ña̱ su̱ví ña̱ ndeéví kúú ña̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼin ñá síʼina. Inkatu ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ndákanixi̱níra ña̱ xíniñúʼu ixandi̱va̱ʼara xíʼin ñá síʼira ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra nu̱úñá ña̱ miíra kúú ta̱ xáʼndachíñu ti̱xin veʼena. Á sanatu na̱ yivára kǒo nísanáʼa̱nara ña̱ ixato̱ʼóra ná ñaʼá. Savatu ta̱ ta̱a xíto ni̱ʼira pornografía á nu̱ú kée na̱ yiví chálá, ta xa̱ʼa̱ ña̱kán kíxáʼara ndákanixi̱níra ña̱ ná ñaʼá íyo kuitíná ña̱ va̱ʼa ku̱su̱nra xíʼinná ta va̱ása ndáyáʼviná. Ku̱a̱ʼání na̱ káʼvi va̱ʼa káʼa̱nna ña̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱ndikaa̱ kue̱ʼe̱ ña̱ COVID-19, ku̱a̱ʼáníka na̱ ta̱a ki̱xáʼana íxandi̱va̱ʼana xíʼin ñá síʼina. Soo ni nda̱a̱ ndáaka ki̱ʼva xa̱ʼnu ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, va̱ása xíniñúʼu ixandi̱va̱ʼara xíʼin ñá síʼira.

4. ¿Ndáaña xíniñúʼu kiʼin ta̱ cristiano ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ kuenta xíʼin, ta nda̱chun?

4 Na̱ ta̱a na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ xíniñúʼu kiʼinnína kuenta ña̱ va̱ása ndakanixi̱nína nda̱a̱ táki̱ʼva ndákanixi̱ní na̱ ñuyǐví yóʼo xa̱ʼa̱ ná ñaʼá.a ¿Nda̱chun? Saáchi tá ndákanixi̱nína xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa kivi xa̱a̱na keʼéna ña̱yóʼo. Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ congregación ña̱ ni̱xi̱yo ñuu Roma tá siglo nu̱ú, ti̱xin congregación yóʼo ni̱xi̱yo ku̱a̱ʼání na̱ hermano na̱ ku̱ʼu̱n chí ndiví. Tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa loʼo tiempo ña̱ ki̱xáʼa íyo ña̱ congregación yóʼo, ta̱ Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼinna: “Va̱ása taxindó ña̱ nasama ña̱ ñuyǐví yóʼo miíndó” (Rom. 12:​1, 2). Xíʼin tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra yóʼo táxiña kunda̱a̱-iniyó ña̱ savaka na̱ hermano kán xi̱ndiku̱nkana costumbre na̱ ñuu kán ta saátu ki̱ʼva ña̱ xi̱keʼéna. Xa̱ʼa̱ ña̱kán ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Pablo xíʼinna ña̱ nasamana ki̱ʼva ña̱ ndákanixi̱nína xíʼin ña̱ kéʼéna. Ta consejo ña̱ ta̱xi ta̱ Pablo ndaʼa̱ na̱yóʼo kivitu chindeétáʼanña xíʼin na̱ ta̱a na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱. Tiempo vitin sava na̱ ta̱a na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ kíxáʼana ndákanixi̱nína nda̱a̱ táki̱ʼva ndákanixi̱ní na̱ ñuyǐví yóʼo ta íxandi̱va̱ʼana xíʼin ñá síʼina.b ¿Ndáa ki̱ʼva kúni̱ Jehová ña̱ ná keʼé ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá síʼira? Xíniñúʼu keʼéra xíʼinñá nda̱a̱ táki̱ʼva káʼa̱n texto nu̱ú ka̱na artículo yóʼo.

5. Nda̱a̱ táki̱ʼva káchi 1 Pedro 3:​7, ¿ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu keʼé ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá síʼira?

5 (Kaʼvi 1 Pedro 3:7). Jehová káʼa̱nra xíʼin ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ña̱ ná ixato̱ʼóra ñá síʼira. Iin ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ náʼa̱ra ña̱ íxato̱ʼóra ñá síʼira tá viíní kéʼéra xíʼinñá ta kúʼvi̱-inira xínirañá. Nu̱ú artículo yóʼo ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ sava ña̱ʼa ña̱ kivi keʼé ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ íxato̱ʼóra ñá síʼira. Soo siʼna ná kotoyó ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ kǒo xíniñúʼu keʼé ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá síʼira.

KǑO KEʼÉNDÓ ÑA̱ʼA ÑA̱ SÁXO̱ʼVI̱-INI ÑÁ SÍʼINDÓ

6. ¿Ndáaña ndákanixi̱ní Jehová xa̱ʼa̱ ta̱a ta̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼin ñá síʼira á kánirañá? (Colosenses 3:19).

6 Va̱ása kanindó ñá síʼindó. Jehová sáa̱-inira xínira na̱ yiví na̱ íxandi̱va̱ʼa xíʼin inkana (Sal. 11:5). Ta nda̱a̱ ni loʼo kǒo kútóo Jehová ña̱ ná kani ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ñá síʼira (Mal. 2:16; kaʼvi Colosenses 3:19). Nda̱a̱ táki̱ʼva káchi 1 Pedro 3:7 nu̱ú ka̱na artículo yóʼo, tá iin ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ íxandi̱va̱ʼara xíʼin ñá síʼira va̱ása viíka koo ña̱ kítáʼanra xíʼin Ndióxi̱. Ta sana nda̱a̱ va̱ása kuniso̱ʼoka Jehová oración ña̱ kéʼéra.

7. Nda̱a̱ táki̱ʼva káchi Efesios 4:​31, 32, ¿ndáa tu̱ʼun kúú ña̱ nda̱a̱ ni loʼo va̱ása xíniñúʼu ka̱ʼa̱n ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá síʼira? (Koto ña̱ naní “Ña̱ kúni̱ kachiña”).

7 Va̱ása ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼandó xíʼin ñá síʼindó. Sava ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ kue̱ʼe̱ní káʼa̱nra xíʼin ñá síʼira ta saátu káʼa̱nra tu̱ʼun ña̱ sáxo̱ʼvi̱-iniñá. Soo ná ndakaʼányó chi Jehová sáa̱-inira xínira na̱ sáa̱ní, na̱ ndáʼyi̱ nu̱ú táʼan ta saátu na̱ sáxo̱ʼvi̱-ini inkana xíʼin tu̱ʼun ña̱ káʼa̱nna,c nda̱a̱ táki̱ʼva káchi Efesios 4:​31, 32 (kaʼviña). Jehová xíniso̱ʼora ndiʼi ña̱ káʼa̱nyó, ta kíʼinníra kuenta xíʼin ki̱ʼva ña̱ káʼa̱n ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá síʼira ta saátu ña̱ káʼa̱nra tá íyo mitúʼunna veʼena. Tá iin ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ va̱ása vií káʼa̱nra xíʼin ñá síʼira va̱ása si̱íka koona xíʼin táʼanna ta ni va̱ása viíka kutáʼanra xíʼin Ndióxi̱ (Sant. 1:26).

8. ¿Ndáaña ndákanixi̱ní Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ pornografía ta nda̱chun?

8 Va̱ása kotondó pornografía á nu̱ú kée na̱ yiví chálá. ¿Ndáaña ndákanixi̱ní Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ pornografía? Kúndasí nu̱úra xínira ña̱yóʼo. Iin ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ta̱ xíto na̱ʼná á inkaka ña̱ʼa nu̱ú kána na̱ yiví chálá va̱ása viíka íyo ña̱ kítáʼanra xíʼin Jehová ta saátu náʼa̱ra ña̱ kǒo íxato̱ʼóra ñá síʼira.d Jehová kúni̱ra ña̱ nda̱kú ná koo ini ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá síʼira xíʼin ña̱ kéʼéra ta saátu xíʼin ña̱ ndákanixi̱níra. Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ tá iin ta̱a xítora nu̱ú iin ñaʼá ta kúni̱ra ku̱su̱nra xíʼinñá xa̱a̱ ni̱ki̱ʼvira ku̱a̱chi xíʼin ñáyóʼo xíʼin níma̱ra (Mat. 5:​28, 29).e

9. ¿Nda̱chun kǒo kútóo Jehová ña̱ ná ixandúxa ta̱ ta̱a xíʼin ñá síʼira ña̱ keʼéñá iin ña̱ʼa ña̱ kǒo kúni̱ñá keʼéñá tá xa̱a̱ kísi̱na xíʼin táʼanna?

9 Iin ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ va̱ása xíniñúʼu ixandúxara xíʼin ñá síʼira ña̱ keʼéñá iin ña̱ʼa ña̱ kǒo kúni̱ñá keʼéñá tá xa̱a̱ kísi̱na xíʼin táʼanna. Sava na̱ ta̱a íxandúxana xíʼin ñá síʼina ña̱ keʼéñá iin ña̱ʼa ña̱ kǒo kúni̱ñá keʼéñá tá xa̱a̱ kísi̱na xíʼin táʼanna, ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kíxáʼañá ndákanixi̱níñá ña̱ kúúñá ñá yaku̱a̱ á íxandi̱va̱ʼana xíʼinñá, á ña̱ kǒo kúni̱na xíninañá. Jehová sáa̱-inira xínira na̱ kéʼé táʼan ña̱yóʼo saáchi náʼa̱na ña̱ ndíʼi̱ka-inina xa̱ʼa̱ mií kuitína. Jehová kúni̱ra ña̱ ná kuʼvi̱-ini ta̱ ta̱a kúnira ñá síʼira, vií keʼéra xíʼinñá ta ná íxato̱ʼóra ña̱ ndákanixi̱níñá xíʼin ñá xínitúni̱ñá (Efes. 5:​28, 29). ¿Ndáaña kivi keʼé iin ta̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, tá ki̱xáʼara kéʼéra táʼan ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ti̱xin subtítulo yóʼo? ¿Ndáaña kivi keʼéra ña̱ va̱ʼa nasamara ña̱ ndákanixi̱níra xíʼin ña̱ kéʼéra?

¿NDÁAÑA CHINDEÉTÁʼAN XÍʼINNDÓ ÑA̱ KǑO IXANDI̱VA̱ʼANDÓ XÍʼIN ÑÁ SÍʼINDÓ?

10. ¿Ndáaña kivi sakúaʼa ta̱ íyo ñá síʼi xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesús?

10 ¿Ndáaña kivi chindeétáʼan xíʼin iin ta̱a ta̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, ña̱ va̱ása keʼéra iin ña̱ʼa ña̱ kivi saxóʼvi̱ ñá síʼira? Xíniñúʼu chikaa̱níra ndee̱ ña̱ keʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús. Ña̱ nda̱a̱ kúúña ña̱ kǒo nítindaʼa̱ví ta̱ Jesús, soo va̱ʼaní xi̱keʼéra xíʼin na̱ discípulora xa̱ʼa̱ ña̱kán va̱ʼaní yichi̱ sa̱ndákoora nu̱ú na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ (Efes. 5:25). Ná kotoyó ndáaña kivi sakúaʼa ta̱a ta̱ íyo ñá síʼi xíʼin ki̱ʼva ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesús xíʼin na̱ apóstolra ta saátu xíʼin ki̱ʼva ña̱ xi̱kaʼa̱nra xíʼinna.

11. ¿Ndáa ki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús xíʼin na̱ apóstolra?

11 Ndiʼi tiempo va̱ʼaní ke̱ʼé ta̱ Jesús xíʼin na̱ apóstolra ta saátu i̱xato̱ʼónírana, ta nda̱a̱ ni iin yichi̱ va̱ása ní ixandi̱va̱ʼara xíʼinna. Ta ni mií ta̱ Jesús kúú ta̱ xi̱niʼi yichi̱ nu̱ú na̱ apóstolra kǒo níxiniñúʼura ndee̱ ña̱ xi̱kuumiíra ña̱ va̱ʼa ixandi̱va̱ʼara xíʼinna, saáchi vitáníva ni̱xi̱yo inira xíʼinna ta chi̱ndeétáʼanníra xíʼinna (Juan 13:​12-17). Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ discípulora: “Sakúaʼandó nu̱úi̱, saáchi va̱ása ndeé-inii̱ chi vitáva-inii̱. Tá ná kixindó nu̱úi̱ ndakindee̱ndó” (Mat. 11:​28-30). Iin na̱ yiví na̱ vitá-ini su̱ví na̱ kǒo ndee̱ kúúmií kúúna á va̱ása ndáyáʼvina, chi na̱yóʼo xíni̱na ka̱ʼnu̱-inina xíʼin ña̱ kéʼé inkana xíʼinna ta saátu ña̱ káʼa̱nna xíʼinna.

12. ¿Ndáa ki̱ʼva xi̱kaʼa̱n ta̱ Jesús xíʼin inkana?

12 Tu̱ʼun ña̱ xi̱kaʼa̱n ta̱ Jesús va̱ʼaní xi̱sandíkoña-ini inkana ta va̱ʼaní xi̱kunina. Nda̱a̱ ni iin yichi̱ kǒo nínda̱ʼyi̱ ta̱ Jesús nu̱ú na̱ discípulora (Luc. 8:​47, 48). Na̱ xi̱saa̱-ini xi̱xini ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xíʼinra ta xi̱kuni̱na sasáa̱nara, soo ni saá kǒo níkeʼéra xíʼinna nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼéna xíʼinra (1 Ped. 2:​21-23). Sava yichi̱ va̱ʼaka kǒo níxi̱kaʼa̱nra nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa (Mat. 27:​12-14). Xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesús va̱ʼaní yichi̱ sa̱ndákoora nu̱ú ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱.

13. ¿Ndáa ki̱ʼva náʼa̱ iin ta̱a ña̱ íxato̱ʼóra ñá síʼira? (Mateo 19:​4-6; koto na̱ʼná).

13 Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ña̱ ná ixato̱ʼóra ñá síʼira. Ta ni̱ka̱ʼa̱nra tu̱ʼun ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n yivára tá ka̱chira: “Ta̱ ta̱a [...] ndakutáʼanra xíʼin ñá síʼira” (kaʼvi Mateo 19:​4-6). Tu̱ʼun griego ña̱ xi̱niñúʼuna nu̱ú texto yóʼo ña̱ kúni̱ kachi “ndakutáʼanna”, káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ña̱ viíní xíniñúʼu kutáʼan ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíʼin ñá síʼira ta koona nda̱a̱ táki̱ʼva íyo na̱ kútu̱ní núʼni. Xa̱ʼa̱ ña̱kán tá ná taʼví táʼanna u̱vi̱ saána kivi xo̱ʼvi̱. Tá saá, ¿ndáaña xíniñúʼu keʼé ta̱ ta̱a ña̱ va̱ʼaní koora xíʼin ñá síʼira? Kǒo xíniñúʼu kotora pornografía á nu̱ú kée na̱ yiví chálá. Xíniñúʼu chikaa̱ra ndee̱ ña̱ kǒo kotora nda̱a̱ ni iin ña̱ va̱ása va̱ʼa (Sal. 119:37). Saátu xíniñúʼu chikaa̱ra ndee̱ ña̱ keʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Job, ña̱ kǒo kutóora inka ñaʼá ñá su̱ví kúú ñá síʼira (Job 31:1).

Iin ta̱ hermano ndíkaa̱ra káchíñura nu̱ú sándaʼana carro. Na̱ káchíñu xíʼinra xítona tutu nu̱ú va̱xi na̱ʼná na̱ yiví chálá, soo ta̱ hermano yóʼo va̱ása xíínra kotora ña̱yóʼo.

Iin ta̱a ta̱ nda̱kú íyo ini xíʼin ñá síʼi va̱ása xítora nu̱ú va̱xi na̱ yiví chálá. (Koto párrafo 13).g


14. ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼé ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ña̱ ndakutáʼan vií tukura xíʼin Jehová ta saátu xíʼin ñá síʼira?

14 Iin ta̱a ta̱ káni ñá síʼi á káʼa̱n-ndi̱va̱ʼara xíʼinñá, xíniñúʼu chikaa̱ra ndee̱ ña̱ ndakutáʼan viíra xíʼinñá ta saátu xíʼin Jehová. ¿Ndáaña kúú ña̱ xíniñúʼu keʼéra? Ña̱ nu̱ú, xíniñúʼu ndakunira ña̱ kúúmiíra iin ku̱a̱chi ndeé. Saáchi Jehová xítovara ndiʼi ña̱ kúu ta kǒo nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa íyo se̱ʼé nu̱úra (Sal. 44:21; Ecl. 12:14; Heb. 4:13). Ña̱ u̱vi̱, xíniñúʼu sandákoora ña̱ ixandi̱va̱ʼara xíʼin ñá síʼira ta saátu xíniñúʼu nasamara ki̱ʼva ña̱ kéʼéra (Prov. 28:13). Ña̱ u̱ni̱, xíʼin ndinuʼu-inira xíniñúʼu ndukúra ña̱ káʼnu-ini nu̱ú ñá síʼira xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra xíʼinñá ta saátu xíniñúʼu ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová ña̱ ixakáʼnu-inira xa̱ʼa̱ra (Hech. 3:19). Xíniñúʼu ka̱ʼa̱n-ndáʼvira xíʼin Jehová ña̱ ná chindeétáʼanra xíʼinra ña̱ kiʼinra kuenta xíʼin ña̱ ndákanixi̱níra, ña̱ káʼa̱nra xíʼin ña̱ kéʼéra ta saátu xíniñúʼu ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová ña̱ chindeétáʼanra xíʼinra ña̱ nasamara ki̱ʼva ña̱ íyora (Sal. 51:​10-12; 2 Cor. 10:5; Filip. 2:13). Ña̱ ku̱mí, xíniñúʼu keʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva íyo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin Jehová tá ke̱ʼéra oración, saátu xíniñúʼu chikaa̱ra ndee̱ ña̱ kǒo ka̱ʼa̱nra tu̱ʼun ña̱ sáxo̱ʼvi̱-ini ñá síʼira ta kǒo xíniñúʼu keʼétura inkaka ña̱ʼa ña̱ ixandi̱va̱ʼara xíʼinñá (Sal. 97:10). Ña̱ u̱ʼu̱n, ndi̱ku̱n kama xíniñúʼu ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ anciano ti̱xin congregación ña̱ ná chindeétáʼanna xíʼinra saáchi na̱yóʼo kúʼvi̱ní-inina xíninara (Sant. 5:​14-16). Ña̱ i̱ñu̱, xíniñúʼu kaʼyira ndiʼi ña̱yóʼo ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanña xíʼinra ña̱ kǒo ndikó tukura keʼéra ña̱ va̱ása va̱ʼa. Ta saátu tá iin ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xítora pornografía á nu̱ú kée na̱ yiví chálá, xíniñúʼu chikaa̱ra ndee̱ ña̱ keʼéra ndiʼi ña̱ xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ yóʼo. Tá saá kéʼéra, mií Jehová chindeétáʼan xíʼinra ña̱ nasa̱mara (Sal. 37:5). Soo saátu su̱ví kuití xíniñúʼu sandákoora keʼéra ña̱ʼa ña̱ sáxo̱ʼvi̱-ini ñá síʼira chi saátu xíniñúʼu sakúaʼara ixato̱ʼórañá. Ná kotoyó ndáa ki̱ʼva kivi keʼéra ña̱yóʼo.

ÑA̱ KIVI KEʼÉNDÓ ÑA̱ VA̱ʼA NA̱ʼA̱NDÓ ÑA̱ ÍXATO̱ʼÓNDÓ ÑÁ SÍʼINDÓ

15. ¿Ndáa ki̱ʼva kivi na̱ʼa̱ iin ta̱a ña̱ kúʼvi̱-inira xínira ñá síʼira?

15 Na̱ʼa̱ndó ña̱ kúʼvi̱-inindó xínindó ñá síʼindó. Sava ta̱a ta̱ si̱íní íyo xíʼin ñá síʼi, ndiʼi ki̱vi̱ náʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱ní-inira xínirañá xíʼin ña̱ kéʼéra (1 Juan 3:18). Iin ta̱ hermano kivi na̱ʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱-inira xínira ñá síʼira tá tíinra ndaʼa̱ñá á tá númirañá. Sava yichi̱ kivi ka̱ʼa̱nra xíʼinñá, “kúni̱níi̱ xínii̱ yóʼó” á “ndáyáʼviníún nu̱úi̱”. Sava yichi̱ kivitu kueenra á satára ña̱ʼa ña̱ kútóoñá kuxuñá á taxitura iin regalo ndaʼa̱ñá ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱-inira xínirañá. Tá kéʼé iin ta̱a ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ ña̱yóʼo, saá náʼa̱ra ña̱ íxato̱ʼóra ñá síʼira ta saátu si̱íníka koona.

16. ¿Nda̱chun xíniñúʼu viíní ka̱ʼa̱n iin ta̱a xíʼin ñá síʼira?

16 Ka̱ʼa̱n xíʼin ñá síʼún ña̱ ndáyáʼviníñá nu̱ún ta taxi tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ñá. Iin ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ náʼa̱ra ña̱ íxato̱ʼóra ñá síʼira tá káʼa̱nra xíʼinñá nda̱chun ndáyáʼviñá nu̱úra ta saátu tá kéʼéra ña̱ʼa ña̱ sákusi̱í-iniñá. Tá kúú, kǒo nándóso-inira taxira tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ñá xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kéʼéñá ña̱ chíndeétáʼanñá xíʼinra (Col. 3:15). Tá iin ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ viíní káʼa̱nra xíʼin ñá síʼira, ñáyóʼo va̱ʼaní kúniñá ta kúnda̱a̱-iniñá ña̱ kúni̱níra xínirañá ta íxato̱ʼórañá (Prov. 31:28).

17. ¿Ndáa ki̱ʼva kivi na̱ʼa̱ iin ta̱a ña̱ íxato̱ʼóra ñá síʼira?

17 Va̱ʼa koo inindó xíʼin ñá síʼindó ta ixato̱ʼóndóñá. Iin ta̱a ta̱ kúni̱ní xíni ñá síʼira chíndayáʼvinírañá ta nda̱a̱ táki̱ʼva íyo iin regalo ña̱ ndáyáʼviní ta̱xi Jehová ndaʼa̱ra saá íyoñá nu̱úra (Prov. 18:22; 31:10). Xa̱ʼa̱ ña̱kán chíndayáʼvirañá, ndáarañá, va̱ʼa íyo inira xíʼinñá ta íxato̱ʼórañá ni tá íyo mitúʼunna á tá kísi̱na xíʼin táʼanna. Ta va̱ása íxandúxara xíʼinñá ña̱ keʼéñá ña̱ʼa ña̱ kǒo kúni̱ñá keʼéñá á ña̱ sándi̱ʼi̱ ña̱ xínitúni̱ñá tá xa̱a̱ kísi̱na xíʼin táʼanna.f Saátu miíra chíkaa̱ra ndee̱ ña̱ kǒo keʼéra ña̱ʼa ña̱ sándi̱ʼi̱ ña̱ xínitúni̱ra nu̱ú Jehová (Hech. 24:16).

18. ¿Ndáaña xíniñúʼu chikaa̱-ini ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ keʼéra? (Koto recuadro “Ku̱mí ña̱ʼa ña̱ kivi keʼún ña̱ va̱ʼa na̱ʼún ña̱ íxato̱ʼún ñá síʼún”).

18 Ndóʼó ta̱ íyo ñá síʼi, kǒo kaka-inindó ña̱ chíndayáʼviní Jehová ndiʼi ña̱ kéʼéndó ña̱ íxato̱ʼóndó ñá síʼindó. Va̱ása keʼéndó ña̱ʼa ña̱ kivi saxóʼvi̱-ini ñá síʼindó ta va̱ʼaní koo inindó xíʼinñá, ixato̱ʼóndóñá ta kuʼvi̱ní-inindó kunindóñá. Tá saá kéʼéndó, na̱ʼa̱ndó ña̱ kúni̱níndó xínindóñá ta chíndayáʼvindóñá. Tá íxato̱ʼóndó ñá síʼindó, saá na̱ʼa̱ndó ña̱ ndáyáʼviní ña̱ kítáʼanndó xíʼin Jehová nu̱úndó (Sal. 25:14).

Iin ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ viíní káʼa̱nra xíʼin ñá síʼira.

KU̱MÍ ÑA̱ʼA ÑA̱ KIVI KEʼÚN ÑA̱ VA̱ʼA NA̱ʼÚN ÑA̱ ÍXATO̱ʼÚN ÑÁ SÍʼÚN

Biblia káʼa̱nña ña̱ ndiʼi na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ xíniñúʼu viíní koo tu̱ʼun ña̱ ka̱ʼa̱nna (Col. 4:6). Yóʼó ta̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱, kivi kundiku̱ún consejo yóʼo tá xa̱a̱ nátúʼún xíʼin ñá síʼún á tá káʼún xa̱ʼa̱ñá xíʼin inkana.

  1. 1. Kivi kundiku̱ún yichi̱ Jehová ta ka̱ʼún tu̱ʼun va̱ʼa, tá kúú “ixaún ña̱ ma̱ní” ta saátu “tíxa̱ʼviún”(Gén. 13:14; 15:5). Tá saá ná keʼún, na̱ʼún ña̱ íxato̱ʼún ñá síʼún ta su̱ví ña̱ va̱ʼa kuití íyo iniún.

  2. 2. Ka̱ʼa̱n tu̱ʼun va̱ʼa xíʼin ñá síʼún xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ kéʼéñá (Prov. 31:​28, 29). Kǒo ka̱ʼún xíʼin inkana xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼé ñá síʼún (Sal. 50:20).

  3. 3. Viíní kuniso̱ʼún ña̱ káʼa̱nñá xíʼún tasaá ndakuiún yuʼúñá (Sant. 1:19).

  4. 4. Viíní ka̱ʼún xíʼin ñá síʼún, ni tá ndásaviíndó iin ku̱a̱chi ndeé ña̱ kivi sasáa̱ ndóʼó (Col. 3:​8, 12).

Ña̱ xítoyó nu̱ú na̱ʼná: 1. Ta̱ hermano ta̱ xi̱niyó nu̱ú na̱ʼná ña̱ ni̱ya̱ʼa, káʼa̱n va̱ʼara xa̱ʼa̱ ñá síʼira xíʼin inkana. 2 Ta̱ hermano yóʼo viíní xíniso̱ʼora ña̱ káʼa̱n ñá síʼira xíʼinra xa̱ʼa̱ ña̱ ndóʼoñá.

¿NDÁA KI̱ʼVA KIVI KUNDIKU̱N TA̱ XA̱A̱ TI̱NDAʼA̱ CONSEJO ÑA̱ VA̱XI NU̱Ú TEXTO YÓʼO?

  • Colosenses 3:19

  • Efesios 4:​31, 32

  • Mateo 19:​4-6

YAA 131 Na̱ sa̱kítáʼan Ndióxi̱

a Yóʼó ta̱ íyo ñá síʼi, kivi kaʼviún artículo ña̱ naní “¿Á vií kéʼún xíʼin ná ñaʼá nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé Jehová?”, ña̱ ka̱na nu̱ú Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó enero 2024.

b Tá íxandi̱va̱ʼa yii̱ún xíʼún, ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼún kúú artículo ña̱ naní “Ayuda para las víctimas de la violencia doméstica”, ña̱ va̱xi ti̱xin táʼví ña̱ naní “Otros temas”, nu̱ú jw.org ta saátu nu̱ú JW Library®.

c ÑA̱ KÚNI̱ KACHIÑA: “Tu̱ʼun ña̱ sáxo̱ʼvi̱-ini inkana” káʼa̱nña xa̱ʼa̱ ña̱ ka̱ʼa̱n-ndi̱va̱ʼana xíʼin inkana á ña̱ ka̱ʼa̱nna tu̱ʼun ña̱ kivi sandákava-ini inkana. Saátu kúni̱ kachiña ña̱ ka̱ʼa̱nna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼin inkana ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱na nu̱úna ña̱ va̱ása ndáyáʼvina.

d Kaʼvi artículo ña̱ naní “La pornografía puede destruir su matrimonio”, ña̱ va̱xi nu̱ú jw.org ta saátu nu̱ú JW Library.

e Artículo ña̱ naní “¿Ndáaña kivi keʼún tá yiíún xítora nu̱ú kée na̱ yiví chálá á pornografía?”, ña̱ ka̱na nu̱ú Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó agosto 2023, kivi chindeétáʼanña xíʼin ná ñaʼá ná xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ tá xíto yii̱ná pornografía.

f Ña̱ Biblia kǒo káʼa̱nña ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ va̱ʼa ta ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ va̱ása va̱ʼa keʼé na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ tá kísi̱na xíʼin táʼanna á ndáa ki̱ʼva xíniñúʼu ku̱su̱nna xíʼin táʼanna. Na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ xíniñúʼu ndaka̱xinna ndáaña kúú ña̱ xíniñúʼu keʼéna, soo xíniñúʼu na̱ʼa̱na ña̱ íxato̱ʼóna Jehová tasaá vií koo ña̱ xínitúni̱na. Soo va̱ása xíniñúʼu ka̱ʼa̱nna xíʼin inkana xa̱ʼa̱ ña̱ kéʼéna tá kísi̱na xíʼin táʼanna.

g ÑA̱ KÁʼA̱N XA̱ʼA̱ NA̱ʼNÁ: Iin ta̱ hermano ndíkaa̱ra káchíñura ta na̱ káchíñu xíʼinra káʼa̱nna xíʼinra ña̱ ná kotora tutu nu̱ú va̱xi na̱ʼná na̱ yiví chálá.

    Publicación ña̱ va̱xi tu̱ʼun sâví (1993-2026)
    Kita
    Yóʼo ki̱ʼviún
    • tu’un sâví
    • Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana
    • Nda̱saa kúni̱únña
    • Copyright © 2026 Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania
    • Ña̱ xíniñúʼuna
    • Política ña̱ privacidad
    • Configuración ña̱ privacidad
    • JW.ORG
    • Yóʼo ki̱ʼviún
    Chindaʼáña ndaʼa̱ inkana