ARTÍCULO ÑA̱ KAʼVIYÓ 10
YAA 13 Ta̱ Jesús sa̱ndákoo yichi̱ nu̱úyó
“Tá xa̱a̱ nda̱kuchiún kǒo sandákoún ña̱ kundiku̱n ta̱ Jesús”
“Tá iinna kúni̱na kundiku̱nna yi̱ʼi̱ ná sandákoona keʼéna ña̱ kúni̱ miína, ta ndiʼi ki̱vi̱ ná kundisona yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱ miína ta ná ndakundeéna kundiku̱nna yi̱ʼi̱” (LUC. 9:23).
TEMA
Artículo yóʼo chindeétáʼanña xíʼin ndiʼiyó, soo na̱ va̱ʼaníka chindeétáʼanña xíʼin kúú na̱ sa̱kán nda̱kuchi ña̱ va̱ʼa nda̱kú koo inina xíʼin Ndióxi̱ ta ndakanixi̱nína ndáaña ki̱ndoona keʼéna nu̱ú Jehová.
1, 2. ¿Ndáaña va̱ʼa ndákiʼin iin na̱ yiví tá ndákuchina?
TÁ NDÁKUCHIYÓ saá xáa̱yó ndúuyó na̱ veʼe Jehová ta “kusi̱íní-iniyó”. Na̱ nda̱kuchi va̱ʼaní kítáʼanna xíʼin Jehová ta káʼa̱nna táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ David tá ka̱chira: “Si̱íní íyo na̱ ndáka̱xiún ta kánaúnna ña̱ koona yéʼún” (Sal. 65:4).
2 Su̱ví ndiʼiví na̱ yiví táxi Jehová ña̱ ki̱ʼvina ti̱xin ñuura. Chi nda̱a̱ táki̱ʼva sa̱kúaʼayó nu̱ú artículo ña̱ xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa, Jehová kúyatinra nu̱ú na̱ yiví na̱ náʼa̱ ña̱ kúni̱na koona migora (Sant. 4:8). Tá ndátaxina miína ndaʼa̱ra saá kúú ña̱ va̱ʼaní kítáʼanna xíʼinra ta ndúuna migora. Ña̱yóʼo káʼa̱n Jehová xíʼin na̱ migora: “Ta kotondó ña̱ taxii̱ ña̱ʼa ndaʼa̱ndó nda̱a̱ ná kǒo kuma̱níkaña nu̱úndó” (Mal. 3:10; Jer. 17:7, 8).
3. ¿Ndáaña ndáyáʼviní kéʼé ndiʼiyó na̱ xa̱a̱ nda̱kuchi? (Eclesiastés 5:4, 5).
3 Tá xa̱a̱ ndákuchiyó, saá kúú ña̱ kíxáʼayó káchíñuyó nu̱ú Jehová. Ndiʼi miíyó na̱ xa̱a̱ nda̱kuchi, xíniñúʼu chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ saxínuyó ña̱ ki̱ndooyó keʼéyó nu̱ú Jehová ta nda̱kú koo iniyó xíʼinra tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo á tá kúni̱yó keʼéyó ña̱ kini (kaʼvi Eclesiastés 5:4, 5).a Saátu ná kundiku̱nyó yichi̱ ta̱ Jesús ta ná keʼéyó ndiʼi chiñu ña̱ xáʼndara (Mat. 28:19, 20; 1 Ped. 2:21). Artículo yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ va̱ʼa keʼéyóña.
NÁ KUNDIKU̱NYÓ YICHI̱ TA̱ JESÚS TÁ ÍYO TU̱NDÓʼO NU̱ÚYÓ
4. ¿Ndáaña kúni̱ kachi ña̱ kundisoyó yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱ miíyó? (Lucas 9:23).
4 Tá xa̱a̱ nda̱kuchiún, kǒo ndakanixi̱níún ña̱ ndiʼi tiempo kusi̱í-iniún, saáchi kixiva tu̱ndóʼo nu̱ún. Ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús xíʼin iin tá iin na̱ discípulora: “Tá iinna kúni̱na kundiku̱nna yi̱ʼi̱ ná sandákoona keʼéna ña̱ kúni̱ miína, ta ndiʼi ki̱vi̱ ná kundisona yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱ miína” (kaʼvi Lucas 9:23). ¿Á xíʼin ña̱yóʼo xi̱kuni̱ kachi ta̱ Jesús ña̱ ndiʼi tiempo xo̱ʼvi̱na? Su̱ví ña̱yóʼo kúú ña̱ níxi̱kunira ka̱ʼa̱nra. Chi ña̱ xi̱kuni̱ kachira kúú, ña̱ ku̱a̱ʼáva bendición ndakiʼinna ixaa Ndióxi̱, soo saátu kixi tu̱ndóʼo nu̱úna ta sava ña̱yóʼo saxóʼvi̱níñana (2 Tim. 3:12).
5. Ku̱a̱ʼána sándakoona ña̱ kúúmiína ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnuna Ndióxi̱ ña̱kán, ¿ndáa bendición ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús ndakiʼinna?
5 Sana íxandi̱va̱ʼa na̱ veʼún xíʼún xa̱ʼa̱ ña̱ sákuaʼún xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, á sanatu sa̱ndákoún iin chiñu nu̱ú va̱ʼaní xi̱chaʼvina yóʼó xa̱ʼa̱ ña̱ kúni̱ún ku̱a̱ʼáka kachíñún nu̱ú Ndióxi̱ (Mat. 6:33). Tá ña̱yóʼo kúú ña̱ ndóʼún kivi kandíxaún ña̱ kúnda̱a̱va-ini Jehová xíʼin ña̱ ndóʼún (Heb. 6:10). Sana xa̱a̱ kíʼún kuenta ndáa ki̱ʼva ni̱xi̱nu ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús tá ka̱chira: “Ña̱ nda̱a̱ káʼi̱n xíʼinndó, nda̱a̱ ndáaka na̱ sa̱ndákoo veʼena, ñanina, ku̱ʼvana, siʼína, yivána, se̱ʼena á ñuʼúna xa̱ʼíi̱ ta saátu xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa, tiempo vitin ndakiʼinna veʼena, ñanina, ku̱ʼvana, siʼína, se̱ʼena, ñuʼúna, ta nda̱a̱ yáʼaka 100 yichi̱ ndakiʼinnaña nu̱úka ña̱ xi̱kuumiína, ni kixiva tu̱ndóʼo nu̱úna, soo chí nu̱únínu ndakiʼinna ña̱ kutakuna ndiʼi tiempo” (Mar. 10:29, 30). Sana ku̱a̱ʼáva ña̱ʼa sa̱ndákoún ña̱ va̱ʼa ndasakáʼnún Ndióxi̱, soo vitin kíʼún kuenta ña̱ ku̱a̱ʼáníkavaña táxi Ndióxi̱ ndaʼún (Sal. 37:4).
6. ¿Nda̱chun xíniñúʼu chika̱a̱yó ndee̱ ña̱ kǒo keʼéyó ña̱ kini tá xa̱a̱ nda̱kuchiyó?
6 Tá xa̱a̱ nda̱kuchiún chika̱a̱ ndee̱ ña̱ kǒo keʼún ña̱ kini (1 Juan 2:16). Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi ndóʼoyó nda̱a̱ táki̱ʼva ndo̱ʼo ta̱ apóstol Pablo tá ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ta xíʼin ndiʼi níma̱i̱ kúú ña̱ ndixa kúni̱i̱ xínii̱ ley Ndióxi̱, soo xítoi̱ ña̱ ndíka̱a̱-inii̱ kánitáʼanña xíʼin ña̱ ndákanixi̱níi̱, ta sándakavaña yi̱ʼi̱ ndaʼa̱ ku̱a̱chi” (Rom. 7:22, 23). Sava yichi̱ kuni̱ún keʼún ña̱ kini ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kixáʼa ndi̱ʼi̱ní-iniún, soo ña̱ chindeétáʼan xíʼún ña̱ kǒo keʼún ña̱yóʼo kúú ña̱ ndakaʼún ña̱ ki̱ndoún keʼún nu̱ú Ndióxi̱ tá nda̱kuchiún. Tá ná ndakaʼún xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱ka̱ʼún keʼún nu̱ú Ndióxi̱ ña̱yóʼo chindeétáʼan xíʼún ña̱ kǒo keʼún ña̱ kini. ¿Nda̱chun káʼa̱nyó ña̱yóʼo?
7. Tá xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová ña̱ iinlá miíra ndasakáʼnuyó, ¿ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ nda̱kú koo iniyó xíʼinra?
7 Tá ni̱ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová ña̱ iinlá miíra ndasakáʼnuyó, ni̱ka̱ʼa̱nyó xíʼinra ña̱ kǒo keʼékayó ña̱ kúni̱ miíyó (Mat. 16:24). Ña̱kán, tá xa̱a̱ ná ya̱ʼayó nu̱ú iin prueba kǒo ndakanixi̱níyó ndáaña keʼéyó chi xa̱a̱ xíni̱vayó ña̱ kǒo keʼéyó ña̱ kǒo kútóo Jehová ta nda̱kú koo iniyó xíʼinra. Tá xa̱a̱ nda̱taxiyó miíyó ndaʼa̱ Jehová ni̱ka̱ʼa̱nyó xíʼinra ña̱ iinlá miíra kúni̱yó sakúsi̱íyó-ini ta kǒo keʼékayó inka ña̱ʼa. Ná kooyó nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ Job saáchi ni ni̱ya̱ʼara nu̱ú ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo ña̱ yo̱ʼvi̱ní ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra, “ndiʼi tiempo nda̱kú koo inii̱ xíʼin Ndióxi̱” (Job 27:5).
8. Tá ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ki̱ndooyó keʼéyó nu̱ú Ndióxi̱, ¿ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kǒo keʼéyó ña̱ kini?
8 Ña̱ ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ki̱ndooyó keʼéyó ña̱ kúni̱ Jehová kúú ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ kǒo keʼéyó ña̱ kini. Tá kúú, ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ pregunta yóʼo: “¿Á náʼi̱ nu̱ú iin na̱ ti̱ndaʼa̱ ña̱ kútói̱na?”. Ni kúúyó na̱ kúa̱an á na̱ xa̱a̱ ti̱ndaʼa̱ kǒo keʼévíyó ña̱yóʼo, saáchi tá ni̱ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová ña̱ iinlá miíra ndasakáʼnuyó ni̱ka̱ʼa̱nyó xíʼinra ña̱ va̱ása keʼéyó ña̱ kǒo kútóora. Xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo táxiyó ki̱ʼvi ña̱ va̱ása va̱ʼa níma̱yó kuchiñuvayó nda̱kú koo iniyó xíʼin Ndióxi̱, ta ña̱yóʼo chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kǒo xo̱ʼvi̱yó. Tasaá kǒo keʼéyó ña̱ kini ña̱ kéʼé na̱ yiví na̱ kǒo íxato̱ʼó Ndióxi̱ (Prov. 4:14, 15).
9. ¿Ndáaña kǒo keʼéyó tá siʼna chiñu Ndióxi̱ ndíʼi̱-iniyó xa̱ʼa̱?
9 Tá ná ka̱ʼa̱nna xíʼinyó ña̱ kachíñuyó ndiʼi ki̱vi̱ ta xa̱ʼa̱ ña̱kán kǒo kivi ku̱ʼu̱nyó reunión, ¿ndáaña keʼéyó? Kǒo kiʼinvíyó chiñu kán chi tándi̱ʼi kundi̱ʼi̱ní-iniyó ña̱ saxínuyó ña̱ ki̱ndooyó keʼéyó nu̱ú Jehová. Ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesús kivi chindeétáʼan xíʼinyó chi ña̱ xi̱kuni̱ra kúú ña̱ sakúsi̱íra-ini yivára. Ta saátu miíyó kúni̱yó sakúsi̱íyó-ini Jehová ta kǒo kéʼéyó nda̱a̱ ni iin ña̱ʼa ña̱ kivi sakúsuchí-inira á sandákava-inira (Mat. 4:10; Juan 8:29).
10. ¿Ndáa ki̱ʼva chindeétáʼan Jehová xíʼinyó ña̱ kundiku̱nyó ta̱ Jesús tá xa̱a̱ nda̱kuchiyó?
10 Tu̱ndóʼo ña̱ yáʼayó nu̱ú kivi chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ kunda̱a̱-iniyó á ndixa ndíku̱nyó ña̱ káʼa̱n ta̱ Jesús. Ta kúnda̱a̱-iniyó ña̱ mií Jehová chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ keʼéyó ña̱yóʼo, Biblia káchiña: “Soo Ndióxi̱ nda̱kúní-inira ta va̱ása taxira ya̱ʼandó nu̱ú iin tu̱ndóʼo ña̱ kǒo kundeé-inindó xíʼin. Chi tá ná kixi tu̱ndóʼo nu̱úndó, chindeétáʼanvara xíʼinndó ña̱ va̱ʼa kundeé-inindó ya̱ʼandó nu̱úña” (1 Cor. 10:13).
¿NDÁAÑA KEʼÚN TASAÁ KǑO SANDÁKOÚN ÑA̱ KUNDIKU̱N TA̱ JESÚS?
11. ¿Ndáaña kivi keʼéyó tasaá kǒo sandákooyó ña̱ kundiku̱nyó ta̱ Jesús? (Koto na̱ʼná).
11 Ta̱ Jesús xi̱kachíñura nu̱ú Jehová xíʼin ndiʼi níma̱ra ta ña̱ chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ viíní kutáʼanra xíʼinra xi̱kuu ña̱ oración (Luc. 6:12). Iin ña̱ʼa ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼún ña̱ kundiku̱n ta̱ Jesús tá xa̱a̱ ndi̱ʼi nda̱kuchiún kúú, ña̱ keʼún ña̱ʼa ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼún ña̱ viíka kutáʼún xíʼin Jehová. Ña̱ Biblia káchiña: “Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ni nda̱a̱ ndáaka ki̱ʼva kúú ña̱ xu̱xa-iniyó xíʼin tu̱ʼun Ndióxi̱, ná ndakundeéyó viíní kakayó ti̱xin yichi̱ yóʼo” (Filip. 3:16). Sava yichi̱ kuniso̱ʼún experiencia ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ iin na̱ hermano na̱ va̱ʼaní chíkaa̱ ndee̱ ña̱ kachíñuna nu̱ú Jehová. Sana ni̱xa̱ʼa̱nna Escuela ña̱ naní Evangelizadores del Reino á nda̱kiʼinna ku̱a̱ʼa̱nna inka ñuu nu̱ú kúma̱ní na̱ natúʼun xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. ¿Á kivi keʼún táʼan ña̱yóʼo? Tá kivi keʼúnña, keʼéña. Chi miíyó na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ ndúkúyó ki̱ʼva ña̱ ku̱a̱ʼáka kachíñuyó nu̱úra (Hech. 16:9). Soo tá kǒo kívi keʼún ña̱yóʼo kǒo ndakanixi̱níún ña̱ va̱ása ndáyáʼviún nu̱ú Ndióxi̱. Ña̱ ndáyáʼvika xíniñúʼu keʼéyó kúú ña̱ kundeé-iniyó (Mat. 10:22). Kúsi̱íní-ini Jehová tá xítora ña̱ chíka̱a̱níún ndee̱ ta saátu ña̱ xíniñúʼún ña̱ xíni̱ún keʼún ña̱ va̱ʼa kachíñún nu̱úra. Tá ná keʼún ña̱yóʼo saá kivi kundiku̱n yichi̱ ta̱ Jesús tá xa̱a̱ ndi̱ʼi nda̱kuchiún (Sal. 26:1).
Tá xa̱a̱ nda̱kuchiún chika̱a̱ ndee̱ ña̱ keʼún ña̱ʼa ña̱ chindeétáʼan xíʼún ña̱ kuyatinkaún nu̱ú Jehová. (Koto párrafo 11).
12, 13. ¿Ndáaña kivi keʼún tá ki̱ʼún kuenta ña̱ kǒo kúsi̱íka-iniún ña̱ kachíñún nu̱ú Jehová? (1 Corintios 9:16, 17; saátu koto recuadro ña̱ naní “¿Ndáaña keʼún ña̱ va̱ʼa ndakundeéún kunuún?”).
12 Tá xa̱a̱ kéʼún oración nu̱ú Jehová, ¿á kúsi̱íka-iniún káʼún xíʼinra? Ta saátu, ¿á kúsi̱íka-iniún nátúʼún xíʼin na̱ yiví xa̱ʼa̱ Ndióxi̱ xíʼin ña̱ kaʼviún Biblia nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼún tá ya̱chi̱? Tá kíʼún kuenta ña̱ kǒo kúsi̱íka-iniún kéʼúnña, kǒo ndakanixi̱níún ña̱ sa̱ndákoo ndaʼa̱ Jehová yóʼó. Xa̱ʼa̱ ña̱ kúúyó na̱ yiví ku̱a̱chi sava yichi̱ ndákava-iniyó. Tá kíʼún kuenta ña̱ kǒo kúsi̱íka-iniún kéʼún sava ña̱ʼa nu̱ú Jehová, ndakanixi̱ní xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ta̱ apóstol Pablo. Ni chi̱kaa̱ní ta̱ apóstol Pablo ndee̱ ña̱ keʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús, soo xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ sava yichi̱ xi̱ i̱xayo̱ʼvi̱ña xíʼinra keʼéra ña̱ va̱ʼa nu̱ú Ndióxi̱ (kaʼvi 1 Corintios 9:16, 17). Ta̱ apóstol Pablo ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ni kǒo kúni̱vai̱ keʼíi̱ña, soo xíniñúʼu keʼíi̱ña chi chiñu ña̱ ta̱xina ndaʼíi̱ kúúña”. Ta̱ Pablo chi̱kaa̱ra ndee̱ ña̱ kachíñura nu̱ú Ndióxi̱ ni xi̱ndakava-inira á xi̱yaʼara nu̱ú tu̱ndóʼo.
13 Ta saátu miíún sana yáʼún nu̱ú tu̱ndóʼo, soo kǒo taxiún kasiña nu̱ún. Va̱ʼaka chika̱a̱ ndee̱ ña̱ keʼún ña̱ va̱ʼa ni sava yichi̱ kǒo kúni̱ún keʼúnña. Tá ná ya̱ʼa tiempo sana kixáʼa kusi̱ítuku-iniún kachíñún nu̱ú Jehová. Ña̱kán, ña̱ kivi chindeétáʼan xíʼún kúú ña̱ kaʼviún Biblia, ña̱ keʼún oración, ña̱ ku̱ʼún reunión xíʼin ña̱ keeún predicación. Tá ná keʼún ña̱yóʼo saá kúúña kivi kundiku̱n ta̱ Jesús tá xa̱a̱ nda̱kuchiún. Saátu na̱ hermano na̱ ku̱a̱ʼa̱n congregación nu̱ú xáʼún kusi̱íní-inina tá ná kotona ña̱ kéʼún ña̱yóʼo (1 Tes. 5:11).
“KIʼIN KUENTA XÍʼIN ÑA̱ KÉʼÚN”
14. ¿Ndáaña kivi ndakanixi̱níún xa̱ʼa̱, ta nda̱chun? (2 Corintios 13:5).
14 Tá xa̱a̱ nda̱kuchiún, xíniñúʼu taváún tiempo ña̱ kotoún ndáa ña̱ʼa kúú ña̱ va̱ása vií kéʼún ta kivi chika̱a̱ún ndee̱ ña̱ viíka keʼúnña (kaʼvi 2 Corintios 13:5). Tá kúú, ¿á ndiʼi ki̱vi̱ kéʼún oración ta káʼviún Biblia? ¿Á xáʼún ndiʼi reunión? ¿Á chíkaa̱ún ndee̱ ña̱ keún predicación? Chika̱a̱ ndee̱ ña̱ viíka keʼún ndiʼi ña̱yóʼo tasaá kusi̱íní-iniún. Kivi ndakanixi̱níún xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo: “Tá ndáka̱tu̱ʼunna yi̱ʼi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia, ¿á xínii̱ ka̱ʼi̱n xíʼinna xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo? Ña̱ va̱ʼa kusi̱í-inii̱ tá nátúʼi̱n xíʼin na̱ yiví xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, ¿á káxiní káʼi̱n xíʼin Jehová xa̱ʼa̱ ña̱ kúnii̱? ¿Á náʼi̱ xíʼin ña̱ káʼi̱n ña̱ kándíxaníi̱ Jehová? ¿Ndáaña kivi keʼíi̱ ña̱ kǒo ndakanixi̱níi̱ xa̱ʼa̱ inka ña̱ʼa tá xáʼi̱n reunión tasaá va̱ʼaní koo comentario ña̱ taxii̱?”.
15, 16. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Robert?
15 Saátu kivi ndakanixi̱níún xa̱ʼa̱ ña̱ʼa ña̱ íxayo̱ʼvi̱ xíʼún. Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ iin experiencia ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ kunda̱a̱-iniyó nda̱chun ndáyáʼviní keʼéyó ña̱yóʼo. Iin ta̱ hermano ta̱ naní Robert káchira: “Tá xi̱kuumiíi̱ 20 ku̱i̱ya̱, loʼova ki̱vi̱ xi̱kachíñui̱. Iin ki̱vi̱ tá ndi̱ʼi̱ ka̱chíñui̱, iin ñá xi̱kachíñu xíʼi̱n ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼi̱n ña̱ ku̱ʼi̱n veʼeñá chi kǒo na̱ veʼeñá koo ña̱kán kivi ku̱su̱i̱n xíʼinñá. Ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinñá ña̱ kǒo kivi ku̱ʼi̱n chi íyo inka ña̱ keʼíi̱. Tándi̱ʼi, káxiníva ni̱ka̱ʼi̱n xíʼinñá ña̱ kǒo ku̱su̱i̱n xíʼinñá”. Ku̱ndeéva-ini ta̱ Robert ni̱ya̱ʼara nu̱ú tu̱ndóʼo kán, soo tándi̱ʼi nda̱kanixi̱níra ña̱ xi̱niñúʼu kamava ka̱ʼa̱nra xíʼinñá ña̱ kǒo kivi ku̱su̱nra xíʼinñá. Ta̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nra: “Ta̱ José kamaní ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ñá síʼí ta̱ Potifar ña̱ kǒo ku̱su̱nra xíʼinñá, soo su̱ví saáví níkeʼé yi̱ʼi̱ (Gén. 39:7-9). I̱xayo̱ʼvi̱níña xíʼi̱n ña̱ ka̱ʼi̱n xíʼinñá ña̱ kǒo ku̱su̱i̱n xíʼinñá. Soo ña̱ ku̱u yóʼo chi̱ndeétáʼanña xíʼi̱n ña̱ kunda̱a̱-inii̱ ña̱ xíniñúʼu kundasíkai̱ kunii̱ ña̱ kúndasí Jehová xínira”.
16 Ndakanixi̱ní ña̱ káʼa̱nna xíʼún keʼún ña̱ kini soo kǒo xíún kéʼúnña. Soo, ¿á kivi keʼún nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Robert? Ndakanixi̱ní: “¿Á i̱xayo̱ʼvi̱ña xíʼi̱n ña̱ ka̱ʼi̱n ña̱ kǒo keʼíi̱ña?” Tá kíʼún kuenta ña̱ íyo iin ña̱ʼa ña̱ kútóún keʼún, soo su̱ví ña̱ va̱ʼa kúúña kǒo ndakava-iniún chi ña̱yóʼo chindeétáʼan xíʼún ña̱ chika̱a̱ún ndee̱ ña̱ kǒo keʼúnña. Ka̱ʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xíʼin Jehová ta chika̱a̱ ndee̱ ña̱ kandíxaún ña̱ káʼa̱nra (Sal. 139:23, 24).
17. ¿Ndáaña káʼa̱n inka na̱ yiví xa̱ʼa̱ Jehová tá nda̱kú íyo iniyó xíʼinra?
17 Ta̱ Robert káchikara: “Tá xa̱a̱ ni̱ka̱ʼi̱n xíʼin ñá xi̱kachíñu xíʼi̱n ña̱ kǒo ku̱su̱i̱n xíʼinñá, ñákán nda̱kuiinñá, ‘Ku̱chiñún ni̱ya̱ún nu̱ú ña̱yóʼo’. Ni̱nda̱ka̱tu̱ʼíi̱nñá nda̱chun ni̱ka̱ʼa̱nñá ña̱yóʼo xíʼi̱n. Saá ni̱ka̱ʼa̱nñá ña̱ iin ta̱ loʼo ta̱ xi̱kuu testigo Jehová ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá, ña̱ ndiʼi na̱ va̱lí na̱ kúú testigo Jehová kéʼévana ña̱ kini. Ña̱kán tá iin na̱ yiví káʼa̱nna xíʼinna ña̱ keʼéna ña̱ kini kéʼévanaña. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin ta̱ migoñá ña̱ kotondosóñá yi̱ʼi̱. Kúsi̱íní-inii̱ ña̱ nda̱kú ni̱xi̱yo inii̱ xíʼin Jehová ta kǒo níkeʼíi̱ ña̱ kini”.
18. ¿Ndáaña kivi keʼún tá xa̱a̱ nda̱kuchiún? (Saátu koto recuadro ña̱ naní “U̱vi̱ artículo ña̱ va̱ʼaní chindeétáʼan xíʼún”)
18 Tá xa̱a̱ ni̱ka̱ʼún xíʼin Jehová ña̱ kachíñún nu̱úra ta nda̱kuchiún, kivi naʼún ña̱ iinlá miíra ndasakáʼnún ni nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo ná kixi nu̱ún. Kíʼinva Jehová kuenta xíʼin tu̱ndóʼo ña̱ yáʼún nu̱ú ta saátu xítora ndáaña íxayo̱ʼvi̱ xíʼún. Kíʼinra kuenta ña̱ kúni̱ún nda̱kú koo iniún xíʼinra ta chindeétáʼanvara xíʼún. Miíra taxi espíritu santo ndaʼún tasaá keʼún ña̱ va̱ʼa (Luc. 11:11-13). Ña̱kán, tá xa̱a̱ nda̱kuchiún mií Jehová chindeétáʼan xíʼún ña̱ kundiku̱n ta̱ Jesús.
¿NDÁAÑA NDAKUIÚN?
¿Ndáaña kúni̱ kachi ña̱ ndiʼi miíyó na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ ndísoyó yitu̱n tú sáxo̱ʼvi̱ miíyó?
¿Ndáaña kivi keʼún ña̱ va̱ʼa kundiku̱n ta̱ Jesús tá xa̱a̱ nda̱kuchiún?
Tá xa̱a̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xíʼin Jehová ña̱ iinlá miíra ndasakáʼnuyó, ¿ndáa ki̱ʼva chindeétáʼanña xíʼinyó ña̱ nda̱kú koo iniyó xíʼinra?
YAA 89 Jehová ndáara na̱ xíniso̱ʼo
a Eclesiastés 5:4, 5: “Tá ni̱ka̱ʼún xíʼin Ndióxi̱ ña̱ keʼún iin ña̱ʼa keʼéña, chi va̱ása kúsi̱í-inira xínira na̱ va̱ása kéʼé ña̱ káʼa̱nna. Ña̱ ni̱ka̱ʼún keʼún, keʼéña. 5 Va̱ʼaníka kúú ña̱ va̱ása kindo̱ún keʼún iin ña̱ʼa nu̱úka ña̱ kindo̱ún keʼúnña ta va̱ása saxínúnña”.