ARTÍCULO ÑA̱ KAʼVIYÓ 9
YAA 51 Nda̱taxiyó miíyó ndaʼa̱ Ndióxi̱
Chikaa̱ ndee̱ ña̱ va̱ʼa ndakuchiún
“¿Nda̱chun ndátún? Ndako̱o ta ndakuchiún” (HECH. 22:16).
ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱
Ña̱ kunda̱a̱-iniún xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼé na̱ samaritano, ta̱ Saulo ta̱ ñuu Tarso, ta̱ Cornelio xíʼin na̱ ñuu Corinto, chindeétáʼanña xíʼún ña̱ chika̱ún ndee̱ ña̱ xa̱ún ndakuchiún.
1. ¿Ndáaña va̱ʼa ndakiʼún tá ná ndakuchiún?
¿Á KÚʼVI̱-INIÚN xíniún Jehová ta̱ ta̱xi ña̱ tákún xíʼin ndiʼika ña̱ sákusi̱í-iniún? ¿Á kúni̱ún na̱ʼún ña̱ kúʼvi̱-iniún xíniúnra? Iin ki̱ʼva ña̱ va̱ʼaní na̱ʼún ña̱yóʼo kúú ña̱ ndataxiún miíún ndaʼa̱ra ta ndakuchiún. Tá ná keʼún ña̱yóʼo, saá xa̱ún koún táʼan na̱ veʼe Jehová ta saátu xa̱ún koún kuenta miíra. Ta xa̱ʼa̱ ña̱ koún migora kuniʼira yichi̱ nu̱ún ta kundaara yóʼó (Sal. 73:24; Is. 43:1, 2). Ta saátu tá ná ndataxiún miíún ndaʼa̱ra ta ndakuchiún kivi xa̱ún ndakiʼún ña̱ kutakún ndiʼi tiempo (1 Ped. 3:21).
2. ¿Ndáaña sakúaʼayó nu̱ú artículo yóʼo?
2 Sana íyo sava ña̱ íxayo̱ʼvi̱ xíʼún ña̱ xa̱ún ndakuchiún, soo kǒo kundi̱ʼi-iniún chi su̱ví iinlá yóʼó ndóʼo saá. Saátu ku̱a̱ʼání na̱ yiví xi̱niñúʼu nasamana ña̱ kéʼéna xíʼin ña̱ ndákanixi̱nína ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na ndakuchina ta vitin kúsi̱íní-inina káchíñuna nu̱ú Jehová. Nu̱ú artículo yóʼo ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ sava na̱ nda̱kuchi tá siglo nu̱ú ta saátu kotoyó ndáa tu̱ndóʼo ni̱ya̱ʼana nu̱ú ta ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼinna ña̱ ku̱chiñuna ni̱ya̱ʼana nu̱úña. Ña̱kán ni loʼún á ni xa̱a̱ chéún, koto ndáaña kivi sakúaʼún xíʼin ña̱ ndo̱ʼo na̱yóʼo.
NA̱ SAMARITANO NDA̱KUCHINA
3. ¿Ndáaña xi̱niñúʼu kéʼé na̱ samaritano ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na ndakuchina?
3 Tá tiempo ña̱ ni̱xi̱yo ta̱ Jesús nu̱ú ñuʼú yóʼo, na̱ samaritano xi̱kuuna táʼan iin tiʼvi na̱ yiví na̱ xi̱ndasakáʼnu inka ndióxi̱ na̱ xi̱ndoo nu̱ú xi̱ndikaa̱ ñuu Siquem xíʼin Samaria, ña̱ xi̱kindo̱o chí táʼví norte ña̱ Judea. Ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ na̱yóʼo ndakuchina xi̱niñúʼu kunda̱a̱ va̱ʼa inina xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱, saáchi xi̱ndakanixi̱nína ña̱ Génesis iinsaá nda̱a̱ Deuteronomio kuití xi̱kuu tu̱ʼun Ndióxi̱, ta sana saátu xi̱ndakanixi̱nína xa̱ʼa̱ libro ña̱ Josué. Ta saátu xi̱ndatuna ña̱ kixi ta̱ Mesías, saáchi xi̱kunda̱a̱-inina ña̱ nu̱ú Deuteronomio 18:18, 19 ni̱ka̱ʼa̱n Ndióxi̱ xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo (Juan 4:25). Ta ña̱ va̱ʼa ndakuchi na̱yóʼo, xi̱xiniñúʼu ndakunina ña̱ ta̱ Jesús kúú ta̱ Mesías ta̱ nda̱kaxin Ndióxi̱. Ta ku̱a̱ʼání na̱ ñuu Samaria ni̱xa̱a̱na ka̱ndíxanara (Juan 4:39). Ta sana sava na̱yóʼo xi̱xiniñúʼu chikaa̱nína ndee̱ ña̱ kǒo kundasíkanu̱úna kunina na̱ judío (Luc. 9:52-54).
4. Nda̱a̱ táki̱ʼva káchi Hechos 8:5, 6, 14, ¿ndáaña ke̱ʼé sava na̱ samaritano tá na̱túʼun ta̱ Felipe xíʼinna?
4 ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin na̱ samaritano ña̱ va̱ʼa ni̱xa̱a̱na nda̱kuchina? Tá na̱túʼun ta̱ Felipe xíʼinna “xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo”, savana ni̱xa̱a̱na “ka̱ndíxana tu̱ʼun Ndióxi̱” (kaʼvi Hechos 8:5, 6, 14). Ni ta̱ judío xi̱kuu ta̱ Felipe, soo xi̱niso̱ʼova na̱ samaritano ña̱ na̱túʼunra xíʼinna. Sana nda̱kaʼánna xa̱ʼa̱ sava versículo ña̱ va̱xi nu̱ú Biblia ña̱ káʼa̱n ña̱ kǒo ndáka̱xin Ndióxi̱ na̱ yiví (Deut. 10:17-19). Soo ni nda̱a̱ ndáaka ña̱ ku̱u, va̱ʼaní xi̱niso̱ʼo na̱ yiví ña̱ xi̱kaʼa̱n ta̱ Felipe xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo ta saátu nda̱kunina ña̱ mií Ndióxi̱ kúú ta̱ chi̱ndaʼára nu̱úna. Saáchi ta̱ Felipe ke̱ʼéra ku̱a̱ʼání milagro, tá kúú sa̱ndáʼara na̱ xi̱kuumií kue̱ʼe̱ ta saátu ta̱vára ta̱chí ndi̱va̱ʼa ini na̱ yiví (Hech. 8:7).
5. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ke̱ʼé na̱ samaritano?
5 Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kundasínu̱ú na̱ samaritano xi̱xinina na̱ judío ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ kǒo níxi̱kunda̱a̱ va̱ʼa inina xa̱ʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱, kivi kasi ña̱yóʼo nu̱úna ña̱ xa̱a̱na ndakuchina soo kǒo nítaxina ña̱ kuu ña̱yóʼo. Tá ni̱xa̱a̱na ku̱ndaa̱-inina ña̱ ndixa ña̱ nda̱a̱ kúú ña̱ sánáʼa̱ ta̱ Felipe miína, ndi̱ku̱n nda̱kuchina. Ña̱ Biblia káchiña: “Tá na̱túʼun ta̱ Felipe xíʼinna tu̱ʼun va̱ʼa xa̱ʼa̱ Reino Ndióxi̱ ta saátu xa̱ʼa̱ ki̱vi̱ ta̱ Jesucristo, ka̱ndíxanara, ta na̱ ta̱a xíʼin ná si̱ʼí nda̱kuchina” (Hech. 8:12). Ta miíún, ¿á kándíxaún ña̱ nda̱a̱ kúú ña̱ sánáʼa̱ tu̱ʼun Ndióxi̱? ¿Á kándíxaún ña̱ ndixa kúʼvi̱-ini na̱ testigo xínitáʼanna ta kǒo kúndasínu̱úna xínitáʼanna? Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ na̱ ndixa ndíku̱n sa̱tára, kuʼvi̱-inina kunitáʼanna (Juan 13:35). Xa̱ʼa̱ ña̱kán, chikaa̱ ndee̱ ña̱ ndakuchiún ta kǒo kaka-iniún ña̱ mií Jehová taxi ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ndaʼún tá ná keʼún ña̱yóʼo.
6. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Ruben?
6 Vitin ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ta̱ Ruben ta̱ íyo chí Alemania. Nda̱a̱ tá loʼovíra sa̱náʼa̱ na̱ yivárara xa̱ʼa̱ Jehová, soo tá xa̱a̱ xa̱ʼnura ki̱xáʼa xíka-inira á ndixa íyo Ndióxi̱. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ kǒo kakaka-inira xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo? Ki̱ʼinra kuenta ña̱ xi̱niñúʼu kunda̱a̱ va̱ʼaka inira xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, xa̱ʼa̱ ña̱kán ki̱xáʼa nándukú va̱ʼara xa̱ʼa̱ña. Ta̱yóʼo káchira: “Tá xi̱kaʼvi mitúʼi̱n, xi̱nandukúi̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuni̱i̱ kunda̱a̱-inii̱ xa̱ʼa̱. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ku̱a̱ʼá yichi̱ ka̱ʼvii̱ ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ña̱ evolución”. Ka̱ʼvira libro ña̱ naní ¿Existe un Creador que se interese por nosotros?, ña̱yóʼo va̱ʼaní chi̱ndeétáʼanña xíʼinra ña̱ kandíxakara Ndióxi̱. Ta̱yóʼo káchira: “Ndákaʼíi̱n ña̱ nda̱kanixi̱níi̱ ña̱yóʼo: ‘Ndixava íyo Jehová’”. Ta saátu ni̱xa̱ʼa̱n ta̱ Ruben xi̱tora Betel ña̱ ndíkaa̱ chí Estados Unidos ta nda̱kanda̱ní-inira tá xi̱nira ña̱ va̱ʼaní kítáʼan ndiʼi na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ na̱ íyo iníísaá ñuyǐví. Tá ndi̱kóra chí Alemania, nda̱kuchira tá xi̱kuumiíra 17 ku̱i̱ya̱. Tá xíka-iniún xa̱ʼa̱ sava ña̱ sákuaʼún nu̱ú Biblia, nandukú ña̱ káʼa̱nka xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo nu̱ú tutu ña̱ tává na̱ ñuu Ndióxi̱. Tá kúnda̱a̱ káxi iniyó xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa, saá kúú ña̱ kǒo kakaka-iniyó xa̱ʼa̱ña (Efes. 4:13, 14). Va̱ʼaníka xa̱ún kutáʼún xíʼin na̱ hermano tá ná kiʼún kuenta ña̱ kúʼvi̱ní-ini ndiʼi na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ na̱ íyo iníísaá ñuyǐví xínitáʼanna ta saátu va̱ʼaní kítáʼanna, ta kivi kuniún ña̱yóʼo ti̱xin congregación nu̱ú ndíka̱ún.
TA̱ SAULO TA̱ ÑUU TARSO NDA̱KUCHIRA
7. ¿Ndáaña xi̱niñúʼu sandákoo ta̱ Saulo keʼéra?
7 Ta̱ Saulo ta̱ ñuu Tarso va̱ʼaní xi̱ndiku̱nra ley ña̱ xi̱ndiku̱n na̱ judío ta va̱ʼaní xi̱sakúaʼara ña̱ sánáʼa̱na ta xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo kivi xa̱a̱ra kuumiíra iin chiñu ña̱ ndáyáʼviní (Gál. 1:13, 14; Filip. 3:5). Tiempo tá ni̱xi̱yo ta̱ Saulo, ku̱a̱ʼání na̱ judío xi̱ndakanixi̱nína ña̱ na̱ cristiano xi̱kuuna apóstata. Xa̱ʼa̱ ña̱kán kúú ña̱ xi̱ndiku̱n ta̱ Saulo sa̱tána ta xi̱ ixandi̱va̱ʼara xíʼinna, saáchi xi̱ndakanixi̱níra ña̱ tá xi̱keʼéra ña̱yóʼo saá kúú ña̱ xi̱keʼéra ña̱ xi̱kuni̱ Ndióxi̱ (Hech. 8:3; 9:1, 2; 26:9-11). Xa̱ʼa̱ ña̱kán tá ná xa̱a̱ra kandíxara ta̱ Jesús ta ndakuchira, xi̱xiniñúʼu ndakunira ña̱ ya̱ʼavara nu̱ú ku̱a̱ʼá tu̱ndóʼo.
8. a) ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Saulo ña̱ va̱ʼa ni̱xa̱a̱ra nda̱kuchira? b) Nda̱a̱ táki̱ʼva káchi Hechos 22:12-16, ¿ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan ta̱ Ananías xíʼin ta̱ Saulo? (Koto na̱ʼná).
8 ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Saulo ña̱ va̱ʼa ni̱xa̱a̱ra nda̱kuchira? Tá xi̱niso̱ʼo ta̱ Saulo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús xíʼinra chí ndiví, iin nda̱ye̱ʼe̱ ñuʼu̱ ta ki̱ndoo kúáa ta̱ Saulo (Hech. 9:3-9). U̱ni̱ ki̱vi̱ kǒo níxixi ta̱ Saulo ta sana nda̱kaniníxi̱níra xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼora. Ta ni̱xa̱a̱ra ku̱ndaa̱-inira ña̱ ta̱ Jesús kúú ta̱ Mesías ta na̱ cristiano kúú na̱ xi̱ndiku̱n religión ña̱ nda̱a̱. Saátu xi̱ndandikóní-inira xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kitáʼanra xíʼin na̱ xa̱ʼní ta̱ Esteban (Hech. 22:20). Tá ni̱ya̱ʼa u̱ni̱ ki̱vi̱, iin ta̱ discípulo ta̱ Jesús ta̱ naní Ananías ni̱xa̱ʼa̱nra xi̱tora ta̱ Saulo ta viíní ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra ta saátu ke̱ʼéra iin milagro ña̱ va̱ʼa ndatu̱vi tuku nu̱ú ta̱ Saulo ta chi̱kaa̱ra ndee̱ xíʼinra ña̱ va̱ʼa ndakuchira (kaʼvi Hechos 22:12-16). Vitání ni̱xi̱yo ini ta̱ Saulo, xi̱niso̱ʼora ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Ananías xíʼinra ta nda̱kuchivara (Hech. 9:17, 18).
Ta̱ Ananías chi̱kaa̱ra ndee̱ xíʼin ta̱ Saulo ña̱ va̱ʼa ndakuchira, ta ta̱yóʼo ka̱ndíxavara. ¿Á keʼún nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Saulo? (Koto párrafo 8).
9. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Saulo?
9 Ku̱a̱ʼání ña̱ kivi sakúaʼayó xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Saulo. Xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱nuní xi̱kuni̱ra ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱yiʼvíra xi̱xinira na̱ yiví kivi kasiña nu̱úra ña̱ ndakuchira, soo kǒo nítaxira ña̱ kasi nda̱a̱ ni iin ña̱yóʼo nu̱úra. Tá ni̱xa̱a̱ra ku̱ndaa̱-inira xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo, ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ vitá ni̱xi̱yo inira ta ni̱xi̱yo tu̱ʼvara ña̱ nasamara ña̱ xi̱keʼéra ña̱ va̱ʼa ndakundiku̱nra ta̱ Jesús (Hech. 26:14, 19). Nda̱kaxinra ña̱ kundiku̱nra ta̱ Jesús ni xi̱kunda̱a̱-inira ña̱ kundiku̱nna sa̱tára ta ixandi̱va̱ʼana xíʼinra (Hech. 9:15, 16; 20:22, 23). Tándi̱ʼi nda̱kuchira, xi̱kandíxaníkavara ña̱ chindeétáʼanva Jehová xíʼinra ña̱ ya̱ʼara nu̱ú nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo (2 Cor. 4:7-10). Tá ná xa̱ún ndakuchiún ta xa̱ún koún testigo Jehová, sana ya̱ʼún nu̱ú sava tu̱ndóʼo. Sana ixandi̱va̱ʼana xíʼún á kasina nu̱ún ña̱ kachíñún nu̱ú Jehová, soo va̱ása ya̱ʼa mitúʼun nu̱ú ña̱yóʼo saáchi Jehová xíʼin ta̱ Jesús chindeétáʼanna xíʼún (Filip. 4:13).
10. ¿Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan ña̱ ndo̱ʼo ñá Anna xíʼún?
10 Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ñá Anna ñá íyo chí Europa del Este. Tándi̱ʼi nda̱kuchi siʼí ñá Anna, ñáyóʼo ki̱xáʼañá káʼviñá Biblia tá xi̱kuumiíñá 9 ku̱i̱ya̱ ta yiváñá ta̱xivara ña̱ kaʼviñá. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ki̱xáʼañá kúúmiíñá ku̱a̱ʼání tu̱ndóʼo xíʼin inkaka na̱ veʼeñá na̱ xi̱ndoo xíʼinñá. Tá ku̱ndaa̱-ini na̱yóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ ki̱xáʼañá káʼviñá Biblia xíʼin na̱ testigo Jehová, sa̱sina nu̱úñá saáchi nu̱ú na̱yóʼo iin ña̱ kaʼanní nu̱ú kúúña tá iinna sándakoona religión ña̱ xi̱kuumií na̱ táʼanna na̱ xi̱ndoo tá ya̱chi̱ ta ndákundiku̱nna inka religión. Tá xi̱kuumií ñá Anna 12 ku̱i̱ya̱, ni̱ka̱ʼa̱nñá xíʼin yiváñá ña̱ kúni̱ñá ndakuchiñá ta ta̱yóʼo ni̱nda̱ka̱tu̱ʼunrañá á miíñá nda̱kaxin keʼé ña̱yóʼo á íyo iin na̱ íxandúxa xíʼinñá ña̱ keʼéñáña. Ñáyóʼo nda̱kuiinñá: “Kúʼvi̱níva-inii̱ xínii̱ Jehová, ña̱kán kúni̱i̱ keʼíi̱ña”. Ña̱kán yivá ñá Anna ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ kiviva ndakuchiñá. Tándi̱ʼi nda̱kuchi ñá Anna, na̱ veʼeñá xi̱ndakundeéna xi̱xaku̱ndaanañá ta xi̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼinñá. Iin na̱ veʼe ñá Anna ni̱ka̱ʼa̱nna xíʼinñá: “Va̱ʼaka koún tá ná keʼún ña̱ kini xíʼin ña̱ kaʼmiún nu̱úka ña̱ koún testigo Jehová”. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin ñá Anna ña̱ ni̱ya̱ʼañá nu̱ú tu̱ndóʼo yóʼo? Ñáyóʼo káchiñá: “Jehová ta̱xi ndee̱ ndaʼíi̱ ta saátu siʼíi̱ xíʼin yivái̱ va̱ʼaní chi̱ndeétáʼanna xíʼi̱n”. Ñá Anna ka̱ʼyiñá nu̱ú iin tutu ndiʼi ña̱ ke̱ʼé Jehová ña̱ chi̱ndeétáʼanra xíʼinñá, ña̱ va̱ʼa kǒo nandóso-iniñá xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Tá yíʼviún ña̱ kasina nu̱ún ña̱ sakuaʼún xa̱ʼa̱ Jehová á ña̱ ixandi̱va̱ʼana xíʼún, ndakaʼán chi Jehová chindeétáʼanvara xíʼún (Heb. 13:6).
TA̱ CORNELIO NDA̱KUCHIRA
11. ¿Ndáaña kivi kasi nu̱ú ta̱ Cornelio ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ra ndakuchira?
11 Vitin ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ta̱ Cornelio. Ta̱yóʼo xi̱kuura iin centurión á iin soldado ta̱ ñuu Roma ta̱ xi̱xaʼndachíñu nu̱ú 100 na̱ soldado (Hech. 10:1, nota). Xa̱ʼa̱ ña̱kán xi̱kuura iin soldado ta̱ ndáyáʼviní nu̱ú na̱ yiví ta saátu nu̱ú inkaka na̱ soldado. Saátu káʼa̱n Biblia ña̱ va̱ʼaní xi̱chindeétáʼan ta̱ Cornelio xíʼin na̱ yiví na̱ xi̱kuma̱ní ña̱ʼa nu̱ú (Hech. 10:2). Jehová chi̱ndaʼára ta̱ apóstol Pedro nu̱ú ta̱ Cornelio ña̱ va̱ʼa natúʼunra xíʼinra xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa. ¿Ndáaña ke̱ʼé ta̱ Cornelio tá na̱túʼun ta̱ Pedro xíʼinra xa̱ʼa̱ Ndióxi̱? Xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuumiíra iin chiñu ña̱ ndáyáʼviní, ¿á sa̱siña nu̱úra ña̱ va̱ʼa xa̱a̱ra ndakuchira?
12. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Cornelio ña̱ va̱ʼa ni̱xa̱a̱ra nda̱kuchira?
12 ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin ta̱ Cornelio ña̱ va̱ʼa ni̱xa̱a̱ra nda̱kuchira? Ña̱ Biblia káʼa̱nña ña̱ miíra xíʼin na̱ veʼera xi̱ ixato̱ʼónína Ndióxi̱, “ta ndiʼi tiempo xi̱ka̱ʼa̱n-ndáʼvira xíʼin Ndióxi̱” (Hech. 10:2). Tá na̱túʼun ta̱ Pedro xa̱ʼa̱ tu̱ʼun va̱ʼa xíʼin ta̱ Cornelio, miíra xíʼin na̱ veʼera ni̱xa̱a̱na ka̱ndíxana ta̱ Cristo ta ndi̱ku̱n nda̱kuchina (Hech. 10:47, 48). Ta̱ Cornelio ka̱ndíxavara nasamara ña̱ xi̱keʼéra ña̱ va̱ʼa inkáchi ndasakáʼnura Jehová xíʼin na̱ veʼera (Jos. 24:15; Hech. 10:24, 33).
13. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Cornelio?
13 Ta̱ Cornelio xi̱kuumiíra iin chiñu ña̱ ndáyáʼvi nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱xi̱yo ta̱ Saulo, soo va̱ása nítaxira ña̱ kasi ña̱yóʼo nu̱úra ña̱ xa̱a̱ra ndasakáʼnura Ndióxi̱. Ta miíún, ¿á xíniñúʼu nasamaún sava ña̱ kéʼún ña̱ va̱ʼa xa̱ún ndakuchiún? Tá saá íyoña, kǒo kaka-iniún chi mií Jehová chindeétáʼan xíʼún ta miíra taxi ku̱a̱ʼání bendición ndaʼún xa̱ʼa̱ ña̱ chíkaa̱níún ndee̱ ña̱ keʼún ña̱ káʼa̱n tu̱ʼunra.
14. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ke̱ʼé ta̱ Tsuyoshi?
14 Ta̱ Tsuyoshi ta̱ íyo chí Japón, xi̱niñúʼu nasamara sava ña̱ xi̱keʼéra nu̱ú káchíñura ña̱ va̱ʼa nda̱kuchira. Ta̱yóʼo xi̱chindeétáʼanra xíʼin iin ta̱ director escuela ña̱ naní Ikenobo nu̱ú xi̱sanáʼa̱na na̱ yiví ña̱ ndasaviína yita. Ta̱ director yóʼo xi̱ndasaviíra yita ña̱ xi̱xiniñúʼuna tá xi̱xiʼi̱ iin na̱ yiví na̱ xi̱ndasakáʼnu ña̱ buda. Tá kǒo níxi̱kivi ku̱ʼu̱n ta̱ director yóʼo xíʼin yita nu̱ú xi̱xiʼi̱na, ta̱ Tsuyoshi kúú ta̱ xi̱xaʼa̱n nu̱úra ta ta̱yóʼo xi̱keʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva xi̱keʼé na̱ yiví na̱ xi̱ndakutáʼan kán tá xi̱ndasakáʼnuna ndióxi̱na. Soo tá ku̱ndaa̱-inira xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ ña̱ ndóʼoyó tá xíʼi̱yó, ki̱ʼinra kuenta ña̱ va̱ása kivi ndakuchira tá ná ndakundeéra keʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ yiví na̱ ndásakáʼnu ña̱ buda tá xíʼi̱ iin na̱ yiví. Xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo chi̱kaa̱-inira ña̱ sandákoora keʼéra ña̱yóʼo (2 Cor. 6:15, 16). Ta̱ Tsuyoshi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ director xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo ta ta̱yóʼo ta̱xikavara ña̱ kachíñura xíʼinra ta va̱ása níxi̱xiniñúʼu ku̱ʼu̱nkara nu̱ú xíʼi̱ na̱ yiví ta keʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva kéʼé na̱ ndákutáʼan kán. Tá ni̱ya̱ʼa ki̱ʼva iin ku̱i̱ya̱ ña̱ ki̱xáʼa ta̱ Tsuyoshi sákuaʼara xa̱ʼa̱ ña̱ káʼa̱n Biblia,a saá nda̱kuchira. Tá xíniñúʼu nasamaún sava ña̱ kéʼún nu̱ú káchíñún ña̱ va̱ʼa keʼún ña̱ kútóo Jehová, kǒo kaka-iniún saáchi miíra taxi ña̱ kuniñúʼún xíʼin na̱ veʼún (Sal. 127:2; Mat. 6:33).
NA̱ ÑUU CORINTO NDA̱KUCHINA
15. ¿Ndáaña sana i̱xayo̱ʼvi̱ xíʼin na̱ ñuu Corinto ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na ndakuchina?
15 Na̱ yiví na̱ xi̱ndoo ñuu Corinto, xi̱kutóonína kuumiína ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ta saátu xi̱keʼéna ña̱ kini. Ku̱a̱ʼání na̱yóʼo xi̱keʼéna ña̱ʼa ña̱ xi̱kaʼa̱n tu̱ʼun Jehová ña̱ va̱ása va̱ʼa keʼénaña, xa̱ʼa̱ ña̱kán kivi ixayo̱ʼvi̱ña xíʼinna ña̱ sandákoona ña̱ kéʼéna ta xa̱a̱na ndasakáʼnuna Ndióxi̱. Soo tá ni̱xa̱a̱ ta̱ apóstol Pablo ñuu Corinto ta na̱túʼunra tu̱ʼun va̱ʼa ña̱ káʼa̱n xa̱ʼa̱ ta̱ Cristo xíʼinna, ku̱a̱ʼánína xi̱niso̱ʼona “ña̱ xi̱natúʼunra ta ni̱xa̱a̱na ka̱ndíxana ta nda̱kuchina” (Hech. 18:7-11). Ta saátu ki̱ta ta̱ Jesucristo nu̱ú ta̱ Pablo ti̱xin iin visión ta ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinra: “Íyo ku̱a̱ʼá na̱ yiví ñuu yóʼo na̱ kúma̱níka kunda̱a̱-ini xa̱ʼíi̱”. Xa̱ʼa̱ ña̱kán, ta̱ apóstol Pablo ki̱ndoora iin ku̱i̱ya̱ sava ñuu kán ña̱ va̱ʼa natúʼunra xíʼin na̱ yiví.
16. ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin na̱ ñuu Corinto ña̱ va̱ʼa ni̱xa̱a̱na nda̱kuchina? (2 Corintios 10:4, 5).
16 ¿Ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼin na̱ ñuu Corinto ña̱ va̱ʼa ni̱xa̱a̱na nda̱kuchina? (Kaʼvi 2 Corintios 10:4, 5). Ndióxi̱ xi̱niñúʼura tu̱ʼunra ta saátu espíritu santora ña̱ chi̱ndeétáʼanra xíʼinna ña̱ na̱samana ña̱ xi̱keʼéna (Heb. 4:12). Na̱ ñuu Corinto na̱ ni̱xa̱a̱ ka̱ndíxa tu̱ʼun Ndióxi̱, sa̱ndákoona ña̱ va̱ása va̱ʼa xi̱keʼéna. Tá kúú, savana xi̱xiʼina nda̱a̱ xi̱xiniina ta savana xi̱ ixakuíʼnána ta sava na̱ ta̱a xi̱kisi̱na xíʼin inka na̱ ta̱a ta saátu sava ná ñaʼá xi̱kisi̱ná xíʼin inka ná ñaʼá (1 Cor. 6:9-11).b
17. ¿Ndáaña sákuaʼún xíʼin ña̱ ke̱ʼé na̱ ñuu Corinto?
17 Ña̱ nda̱a̱ kúúña, sava na̱ ñuu Corinto xi̱niñúʼu chikaa̱nína ndee̱ ña̱ va̱ʼa nasamana ña̱ xi̱keʼéna ña̱ va̱ʼa xa̱a̱na ndakuchina, soo kǒo níndakanixi̱nína ña̱ va̱ása kuchiñuna keʼéna ña̱yóʼo. Saáchi chi̱kaa̱nívana ndee̱ ña̱ keʼéna ña̱ kúni̱ Ndióxi̱ ña̱ va̱ʼa ni̱ʼína ña̱ kutakuna ndiʼi tiempo (Mat. 7:13, 14). Ta miíún, ¿á chíka̱ún ndee̱ ña̱ sandákoún iin ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼún? Tá saá íyoña, kuchiñuvaún sandákoúnña. Ka̱ʼa̱n xíʼin Jehová ná taxira espíritu santora ndaʼún ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanña xíʼún ña̱ kǒo keʼún iin ña̱ va̱ása va̱ʼa ña̱ kúni̱ún keʼún.
18. ¿Ndáa ki̱ʼva chíndeétáʼan ña̱ ndo̱ʼo ñá Monika xíʼún?
18 Ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo ñá Monika ñá íyo chí Georgia. Tá ni̱xi̱yo loʼoñá chi̱kaa̱-iniñá ña̱ sandákooñá ña̱ kotoñá ña̱ʼa ña̱ va̱ása va̱ʼa ta saátu ña̱ sandákooñá ña̱ ka̱ʼa̱nñá tu̱ʼun ña̱ va̱ása va̱ʼa, saáchi xi̱kuni̱ñá ndakuchiñá. Ñáyóʼo káchiñá: “Ña̱ chi̱ndeétáʼan xíʼi̱n ña̱ nasamai̱ ña̱ va̱ása va̱ʼa xi̱keʼíi̱ kúú ña̱ xi̱kaʼa̱n ni̱ʼii̱ xíʼin Jehová ña̱ chindeétáʼanra xíʼi̱n. Jehová xi̱kunda̱a̱va-inira ña̱ kúni̱i̱ keʼíi̱ ña̱ va̱ʼa, xa̱ʼa̱ ña̱kán ndiʼi tiempo chi̱ndeétáʼanra xíʼi̱n ta xi̱niʼira yichi̱ nu̱úi̱”. Ñá Monika nda̱kuchiñá tá xi̱kuumiíñá 16 ku̱i̱ya̱. Ta miíún, ¿á xíniñúʼu sandákoún sava ña̱ va̱ása va̱ʼa kéʼún ña̱ va̱ʼa sakúsi̱íún-ini Jehová ta kachíñún nu̱úra? Tá saá íyoña, kǒo sandákoún ña̱ ka̱ʼún xíʼin Jehová ña̱ taxira espíritu santora ndaʼún ña̱ va̱ʼa chindeétáʼanña xíʼún ña̱ nasamaún ña̱ kéʼún, chi taxivaraña ndaʼún (Juan 3:34).
NA̱ʼA̱ ÑA̱ KÁNDIXANÍÚN NDIÓXI̱
19. ¿Ndáaña chindeétáʼan xíʼún ña̱ ya̱ʼún nu̱ú tu̱ndóʼo ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yuku̱ náʼnu? (Koto na̱ʼná).
19 Ni nda̱a̱ ndáaka ña̱ xíniñúʼu ya̱ʼún nu̱ú ña̱ va̱ʼa xa̱ún ndakuchiún, kǒo kaka-iniún chi Jehová kúʼvi̱ní-inira xínira yóʼó ta kúni̱ra ña̱ ná xa̱ún koún táʼan na̱ veʼera. Ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱yóʼo xíʼin sava na̱ discípulora: “Tá ña̱ kándíxandó ná kooña táki̱ʼva íyo ndikín ña̱ mostaza, kivi ka̱ʼa̱nndó xíʼin yuku̱ yóʼo ‘Kúáʼan chí káa’, ta ku̱ʼu̱nvaña; kǒo ña̱ʼa ixayo̱ʼvi̱ xíʼinndó” (Mat. 17:20). Na̱ discípulo yóʼo, loʼova ku̱i̱ya̱ kúú ña̱ ni̱xi̱yona xíʼin ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ ña̱kán xi̱niñúʼu chikaa̱kana ndee̱ ña̱ va̱ʼa kandíxakana Ndióxi̱. Soo ni saá, ta̱ Jesús ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ña̱ tá ná chikaa̱níkana ndee̱ ña̱ kandíxana Jehová, miíra chindeétáʼan xíʼinna ña̱ ya̱ʼana nu̱ú nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo ña̱ íyo nda̱a̱ táki̱ʼva íyo yuku̱ náʼnu. Ta saátu chindeétáʼanra xíʼin miívaún.
Kúʼvi̱níva-ini Jehová xínira yóʼó ta kúni̱ra ña̱ ná koún táʼan na̱ veʼera. (Koto párrafo 19).c
20. ¿Ndáa ki̱ʼva chi̱ndeétáʼan ndiʼi ejemplo ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱ nu̱ú artículo yóʼo xíʼún?
20 Tá xítoún ña̱ íyo sava ña̱ íxayo̱ʼvi̱ xíʼún ña̱ xa̱ún ndakuchiún, chikaa̱ ndee̱ ña̱ nasamaún ña̱yóʼo. Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ku̱ndaa̱-iniyó, ejemplo na̱ cristiano na̱ ni̱xi̱yo tá siglo nu̱ú ta saátu na̱ íyo tiempo vitin, kivi sandíkoña-iniún ta saátu taxiña ndee̱ ndaʼún ña̱ ya̱ʼún nu̱ú ña̱ íxayo̱ʼvi̱ xíʼún. Tá ná ndakanixi̱níún xa̱ʼa̱ ña̱ ndo̱ʼo na̱yóʼo, chikaa̱ña ndee̱ xíʼún ña̱ xa̱ún ndataxiún miíún ndaʼa̱ Jehová ta ndakuchiún. Ña̱yóʼo kúú ña̱ va̱ʼaníka kivi ndaka̱xiún keʼún.
YAA 38 Jehová kundaa yóʼó
a Ña̱ nátúʼun xa̱ʼa̱ ta̱ hermano Tsuyoshi Fujii ka̱naña nu̱ú ¡Despertad! 8 tí agosto 2005, página 20 nda̱a̱ 23.
b Koto video ña̱ naní ¿Nda̱chun ta̱ʼán ndakuchiún?, ña̱ va̱xi nu̱ú jw.org.
c ÑA̱ KÁʼA̱N XA̱ʼA̱ NA̱ʼNÁ: Kúsi̱íní-ini na̱ hermano ndákiʼinna na̱ sa̱kán nda̱kuchi.