1 NDA̱A̱ 7 TÍ MARZO 2027
YAA 15 Ná ndasakáʼnuyó se̱ʼe nu̱ú Jehová
Iin reunión ña̱ ndáyáʼvi, náʼa̱ña nu̱úyó ña̱ va̱ʼa ña̱ kúúmií ta̱ Jesús
“Ña̱yóʼo íyoña táki̱ʼva íyo ku̱ñui̱. Ña̱yóʼo íyoña táki̱ʼva íyo ni̱íi̱” (MAT. 26:26-28).
ÑA̱ KA̱ʼA̱NYÓ XA̱ʼA̱
Tá ná koo ña̱ Conmemoración, sakúaʼayó ña̱ vitání-ini ta̱ Jesús, ndakúní-inira ta kúʼvi̱ní-inira xínira miíyó.
1, 2. a) ¿Ndáa ki̱ʼva sa̱náʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ va̱ása yo̱ʼvi̱ xíniñúʼu koo ña̱ ndakaʼányó xa̱ʼa̱ra tá ná kuvira? b) ¿Ndáaña va̱ʼa xi̱kuumií ta̱ Jesús ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱?
¿Á KIVI ka̱ʼún ndáa ki̱ʼva xíyo ña̱ Conmemoración ku̱i̱ya̱ tá ku̱i̱ya̱? Sana kiviva ka̱ʼún xa̱ʼa̱ña chi reunión yóʼo va̱ása yo̱ʼvi̱ xíyoña ta ni va̱ása xíniñúʼuna ku̱a̱ʼá ña̱ʼa ña̱ kéʼénaña. Soo sana iinna kivi ndakanixi̱nína ña̱yóʼo: “¿Nda̱chun ni ndáyáʼviní reunión yóʼo va̱ása xíniñúʼuna ku̱a̱ʼá ña̱ʼa ña̱ kéʼénaña?”.a
2 Tá ni̱xi̱yo ta̱ Jesús nu̱ú ñuʼú yóʼo, va̱ʼaníva sa̱náʼa̱ra ta va̱ása yo̱ʼvi̱ níxi̱yo ña̱ sa̱náʼa̱ra (Mat. 7:28, 29). Saátu sa̱náʼa̱ra miíyó ndáa ki̱ʼva ndakaʼányó xa̱ʼa̱ra tá ná kuvirab chi ku̱a̱ʼání ña̱ʼa sakúaʼayó xíʼin ña̱yóʼo. Ná ka̱ʼa̱nyó ta ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra xíʼin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra. Saá kivi kunda̱a̱ va̱ʼaka iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ vitání ni̱xi̱yo inira, xa̱ʼa̱ ña̱ ndakúní ni̱xi̱yo inira ta saátu xíʼin ña̱ xi̱kuʼvi̱ní-inira xi̱xinira na̱ yiví. Saátu sakúaʼayó ndáaña keʼéyó ña̱ va̱ʼa kundiku̱nyó yichi̱ra.
VITÁNÍ NI̱XI̱YO INI TA̱ JESÚS
3. Tá káʼviyó Mateo 26:26-28, ¿á ku̱a̱ʼá ña̱ʼa xíniñúʼu kuniñúʼuyó ña̱ va̱ʼa ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús, ta ndáaña ndánaʼa̱ si̱ta̱váʼa xíʼin tá vino?
3 Ta̱ Jesús ni̱na̱ʼa̱ra nu̱ú na̱ 11 apóstol na̱ ni̱xi̱yo nda̱kú-ini xíʼinra ndáa ki̱ʼva ndakaʼánna xa̱ʼa̱ra tá ná kuvira. Xi̱niñúʼura si̱ta̱váʼa ña̱ kǒo yuxa̱n iyá ñúʼu xíʼin, ta saátu xi̱niñúʼura vino tá ni̱ndo̱o tá xi̱xina ña̱ pascua (kaʼvi Mateo 26:26-28). Ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ apóstol ña̱ u̱vi̱ saá ña̱yóʼo ndánaʼa̱ña ku̱ñura xíʼin ni̱i̱ra ña̱ taxira xa̱ʼa̱na, chi kǒo níxikuumiíra ku̱a̱chi. Va̱ása níndákanda̱-ini na̱ apóstol ña̱ kǒo ku̱a̱ʼá ña̱ʼa ní xi̱niñúʼu ta̱ Jesús tá xi̱xira xíʼinna. ¿Nda̱chun?
4. ¿Ndáa consejo ña̱ ta̱xi ta̱ Jesús ndaʼa̱ ñá Marta náʼa̱ nu̱úyó ña̱ va̱ása xíniñúʼu keʼéyó ku̱a̱ʼá ña̱ʼa ña̱ ndakaʼányó xa̱ʼa̱ra?
4 Ná ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u tá sa̱kán loʼo tiempo ni̱ya̱ʼa ña̱ ki̱xáʼa ta̱ Jesús nátúʼunra xíʼin na̱ yiví. Tá ni̱xa̱ʼa̱nra xi̱tora ná migara ñá Marta xíʼin ñá María, ki̱xáʼara sánáʼa̱raná xa̱ʼa̱ Ndióxi̱. Ni íyova ñá Marta veʼeñá, soo ni̱ndi̱ʼi̱ka-iniñá ña̱ ixava̱ʼañá ku̱a̱ʼání ña̱ʼa kuxu ta̱ Jesús. Soo ta̱yóʼo va̱ʼaní ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinñá ña̱ va̱ása xíniñúʼu ixava̱ʼañá ku̱a̱ʼání ña̱ʼa (Luc. 10:40-42). Tá si̱lóʼo kúma̱ní kuvira, ke̱ʼéra nda̱a̱ táki̱ʼva ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ñá Marta, loʼo ña̱ʼa xi̱niñúʼura ña̱ va̱ʼa sanáʼa̱rana ndáa ki̱ʼva ndakaʼánna xa̱ʼa̱ra. ¿Ndáaña sánáʼa̱ ña̱yóʼo miíyó xa̱ʼa̱ ta̱ Jesús?
5. ¿Ndáaña sákuaʼayó xa̱ʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ va̱ása yo̱ʼvi̱ koo ña̱ ndakaʼányó xa̱ʼa̱ra, ta ndáa ki̱ʼva kítáʼan ña̱yóʼo xíʼin Filipenses 2:5-8? (Koto na̱ʼná).
5 Ta̱ Jesús ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ vitání ni̱xi̱yo inira xíʼin ndiʼi ña̱ ke̱ʼéra ta saátu xíʼin ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra. Ta ni̱na̱ʼa̱ra ña̱yóʼo tá kúma̱níka kuvira (Mat. 11:29; Juan 13:14, 15). Ku̱ndaa̱-inira ña̱ si̱lóʼo tiempo kúma̱ní ña̱ keʼéra iin ña̱ ndáyáʼviní, ña̱ kuvira xa̱ʼa̱yó, tasaá Jehová sandátakurara ta taxira chiñu ndaʼa̱ra ña̱ kaʼndachíñura chí ndiví. Ni saá, va̱ása níka̱ʼa̱nra ña̱ xíniñúʼu keʼéna ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ña̱ ndakaʼánna xa̱ʼa̱ra tá ná kuvira. Ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin na̱ discípulora ña̱ iin yichi̱ nu̱ú ku̱i̱ya̱ xíniñúʼu ndakaʼánna xa̱ʼa̱ra ta va̱ása xíniñúʼu keʼéna ku̱a̱ʼá ña̱ʼa (1 Cor. 11:23-25). Saá ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ va̱ása ni̱nu kúnira. Kúsi̱íní-iniyó ña̱ vitání íyo ini ta̱ Jesús (kaʼvi Filipenses 2:5-8).
Si̱ta̱váʼa xíʼin tá vino ña̱ xíyo Conmemoración sándakaʼánña miíyó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó, ta vitin kúúra rey chí ndiví (Koto párrafo 5).
6. ¿Ndáa ki̱ʼva kundiku̱nyó yichi̱ ta̱ Jesús ña̱ vitá koo iniyó tá yáʼayó nu̱ú tu̱ndóʼo?
6 Ndíku̱nyó yichi̱ ta̱ Jesús ña̱ vitání ni̱xi̱yo inira tá siʼna ndíʼi̱-iniyó xa̱ʼa̱ inkana nu̱úka ña̱ kundi̱ʼi̱-iniyó xa̱ʼa̱ miíyó (Filip. 2:3, 4). Ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra ñuú tá kúma̱níka kuvira. Ni xa̱a̱ xíni̱ra ña̱ ndoʼora ta kuvira, soo ni̱ndi̱ʼi̱níka-inira xa̱ʼa̱ na̱ discípulora. Ña̱kán iníí ñuú saá sa̱náʼa̱rana, chi̱kaa̱ra ndee̱ xíʼinna ta sa̱ndíkora-inina (Juan 14:25-31). Ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ ndíʼi̱-inira xa̱ʼa̱ inkana nu̱úka ña̱ ndi̱ʼi̱-inira xa̱ʼa̱ miíra. Vitání ni̱xi̱yo-inira.
NDAKÚNÍ NI̱XI̱YO INI TA̱ JESÚS
7. ¿Ndáa ki̱ʼva ni̱na̱ʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ ndakúní ni̱xi̱yo inira tándi̱ʼi xi̱xira xíʼin na̱ discípulora?
7 Tándi̱ʼi ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús xíʼin na̱ discípulora ña̱ ná ndakaʼánna xa̱ʼa̱ra, ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ ndakúní íyo inira. ¿Ndáa ki̱ʼva ni̱na̱ʼa̱ra ña̱yóʼo? Chi̱kaa̱-inira ña̱ keʼéra ña̱ kúni̱ Ndióxi̱ ni ná keʼéna ña̱ va̱ása va̱ʼa xíʼinra, ni ná ka̱ʼa̱nna ña̱ vatá xa̱ʼa̱ra ni ná kaʼnínara (Mat. 26:65, 66; Lucas 22:41, 42). Nda̱kúní ni̱xi̱yo inira ta nda̱sakáʼnura ki̱vi̱ Jehová, ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ kúúmií yivára yichi̱ ña̱ kaʼndachíñura ta saátu nda̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱ na̱ yiví na̱ ndándikó-ini xa̱ʼa̱ ku̱a̱china ña̱ va̱ʼa kutakuna ndiʼi tiempo. Saátu sa̱náʼa̱ra na̱ discípulora ndáaña keʼéna tá ná kixi tu̱ndóʼo nu̱úna.
8. a) ¿Ndáaña ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús xíʼin na̱ apóstolra? b) Tá ni̱ya̱ʼa ku̱a̱ʼá ku̱i̱ya̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús, ¿ndáa ki̱ʼva ni̱na̱ʼa̱ na̱ discípulora ña̱ ndakú ni̱xi̱yo inina?
8 Saátu ni̱na̱ʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ ndakúní íyo inira tá ni̱ndi̱ʼi̱-inira xa̱ʼa̱ na̱ apóstolra ta su̱víka xa̱ʼa̱ miíra. Tándi̱ʼi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼin ta̱ Judas ña̱ ná kitara ku̱ʼu̱nra, saá kúú ña̱ sa̱náʼa̱ra na̱ discípulora ndáa ki̱ʼva ndakaʼánna xa̱ʼa̱ra tá ná kuvira, ña̱yóʼo sandákaʼánña na̱ ku̱ʼu̱n chí ndiví xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ ndakiʼinna xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱na tasaá kivi kaʼndachíñuna xíʼinra (1 Cor. 10:16, 17). Ña̱ chindeétáʼanra xíʼinna ña̱ nda̱kú koo inina xíʼin Ndióxi̱ ta koona xíʼinra chí ndiví, ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ndáaña kúni̱ miíra xíʼin yivára ná keʼéna (Juan 15:12-15). Saátu na̱túʼunra xíʼinna ndáa tu̱ndóʼo ya̱ʼana nu̱ú. Tándi̱ʼi ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ña̱ ndakú ná koo inina táki̱ʼva íyo miíra (Juan 16:1-4a, 33). Tá xa̱a̱ ni̱ya̱ʼa ku̱a̱ʼá ku̱i̱ya̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ra, na̱ discípulora chi̱kaa̱kana ndee̱ ña̱ keʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ña̱ ndakú koo inina ta chindeé xíʼin táʼanna ni ná xo̱ʼvi̱na xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo (Heb. 10:33, 34).
9. Ña̱ ndakúní ni̱xi̱yo ini ta̱ Jesús, ¿ndáa ki̱ʼva kundiku̱nyó yichi̱ra?
9 Tiempo vitin ndíku̱nyó yichi̱ ta̱ Jesús saáchi ndakúní ni̱xi̱yo inira. ¿Ndáa ki̱ʼva náʼa̱yó ña̱yóʼo? Náʼa̱yóña tá chíndeétáʼanyó xíʼin na̱ hermano na̱ yáʼa nu̱ú tu̱ndóʼo xa̱ʼa̱ ña̱ kándíxana Ndióxi̱. Savana táannana veʼeka̱a ni kǒo ku̱a̱chi kúúmiína. Tá saá ndóʼona, ná chindeétáʼanyó xíʼinna tá ku̱a̱ʼa̱nna nu̱ú na̱ chíñu ta saátu ná ka̱ʼa̱nyó xa̱ʼa̱na xíʼin Ndióxi̱ (Filip. 1:14; Heb. 13:19). Inka ña̱ kivi keʼéyó ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱yó ña̱ ndakú íyo iniyó kúú ña̱ natúʼunyó xíʼin ndiʼi na̱ yiví xa̱ʼa̱ Ndióxi̱, ta va̱ása yi̱ʼvíyó keʼéyó ña̱yóʼo (Hech. 14:3). Nda̱a̱ táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús saátu miíyó chíkaa̱níyó ndee̱ ña̱ natúʼunyó xa̱ʼa̱ Reino Ndióxi̱ ni sáa̱-inina xínina miíyó. Soo, ¿ndáaña keʼéyó tá yíʼviyó sava yichi̱?
10. ¿Ndáaña xíniñúʼu keʼéyó tá si̱lóʼo kúma̱ní koo ña̱ Conmemoración ta nda̱chun?
10 Iin ña̱ chindeétáʼan xíʼinyó ña̱ ndakúka koo iniyó kúú ña̱ ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ ndakiʼinyó chí nu̱únínu xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó (Juan 3:16; Efes. 1:7). Tá si̱lóʼo tiempo kúma̱ní koo ña̱ Conmemoración ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱ní-ini Ndióxi̱ xi̱nira miíyó ta nda̱a̱ ta̱xira se̱ʼera ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱yó. Tá kúma̱ní loʼo ki̱vi̱ ña̱ koo ña̱yóʼo, ná kaʼviyó ña̱ káʼa̱n Biblia xa̱ʼa̱ ña̱ ku̱u tiempo saá, ta ná ndakanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ndiʼi ña̱ ndo̱ʼo ta̱ Jesús. Ña̱kán tá ná ndatakayó ña̱ ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ra, kunda̱a̱ va̱ʼaka iniyó ndáaña kúni̱ kachi si̱ta̱váʼa xíʼin tá vino, ta ndáa ki̱ʼva kítáʼanña xíʼin ku̱ñu xíʼin ni̱i̱ ta̱ Jesús ña̱ ta̱xira xa̱ʼa̱yó. Tá kúnda̱a̱-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ ke̱ʼé Jehová xíʼin ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó, ta saátu xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ʼa ña̱ ndakiʼinyó xíʼin na̱ veʼeyó, saá xáa̱yó kándíxakayó Jehová, ndakúka koo iniyó ta kundeé-iniyó nda̱a̱ ná ndiʼi-xa̱ʼa̱ ñuyǐví yóʼo (Heb. 12:3).
11, 12. ¿Ndáaña xa̱a̱ sa̱kúaʼayó?
11 Ku̱ndaa̱-iniyó ña̱ ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús va̱ása kúni̱ kachiña ndakaʼán kuitíyó xa̱ʼa̱ ña̱ ke̱ʼéra xa̱ʼa̱yó, chi saátu xíniñúʼu ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ vitání ni̱xi̱yo inira xíʼin ña̱ ndakúní ni̱xi̱yo inira. Táxiníyó tíxa̱ʼvi ndaʼa̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo chi vitin kúúra su̱tu̱ káʼnu ta̱ káʼa̱n xíʼin Ndióxi̱ xa̱ʼa̱yó (Heb. 7:24, 25). Ta ña̱ va̱ʼa na̱ʼa̱yó ña̱ táxiyó tíxa̱ʼvi xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, xíniñúʼu ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ra (Luc. 22:19, 20). Kéʼéyó ña̱yóʼo ndiʼi ku̱i̱ya̱, táki̱ʼva va̱xiña nu̱ú calendario na̱ judío ña̱ ki̱vi̱ 14 tí yo̱o̱ nisán, iin fecha ña̱ ndáyáʼviní kúú ña̱yóʼo.
12 Tá ndákanixi̱níyó xa̱ʼa̱ ña̱ va̱ása xíniñúʼu kuniñúʼuyó ku̱a̱ʼá ña̱ʼa ta ná ndakaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús xa̱ʼa̱yó, saá kunda̱a̱-iniyó ndáaña chi̱ndeétáʼan xíʼinra ña̱ va̱ʼa ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱yó. Ni̱na̱ʼa̱ra ña̱yóʼo tá ni̱xi̱yora nu̱ú ñuʼú yóʼo. Ná kotoyó ndáaña kúúña.
KÚʼVI̱NÍ-INI TA̱ JESÚS XÍNIRA INKANA
13. a) ¿Ndáaña káʼa̱n Juan 15:9 xíʼin 1 Juan 4:8-10 xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱ní-ini Jehová xíʼin ta̱ Jesús xínina miíyó? b) ¿Ndáana ndákiʼin ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo?
13 Xíʼin ndiʼi ña̱ ke̱ʼé ta̱ Jesús, ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱ní-ini Jehová xínira miíyó (kaʼvi Juan 15:9; 1 Juan 4:8-10). Ta xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱ní-ini ta̱ Jesús xínira miíyó nda̱a̱ ni̱xi̱ʼi̱ra xa̱ʼa̱yó. Kúúyó na̱ ku̱ʼu̱n chí ndiví á na̱ koo nu̱ú ñuʼú yóʼo, ndákiʼinyó ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱ ña̱ kúʼvi̱ní-ini Jehová xíʼin ta̱ Jesús xínina miíyó, ta náʼa̱na ña̱yóʼo xíʼin ña̱ ke̱ʼéna xa̱ʼa̱yó (Juan 10:16; 1 Juan 2:2). Saátu ná kotoyó nda̱saa ni̱na̱ʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ xi̱kuʼvi̱ní-inira xi̱xinira na̱ discípulo tá ni̱na̱ʼa̱ra nda̱saa xíniñúʼu ndakaʼánna xa̱ʼa̱ra tá ná kuvira.
14. ¿Ndáa ki̱ʼva ni̱na̱ʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ xi̱kuʼvi̱ní-inira xi̱xinira na̱ discípulora? (Koto na̱ʼná).
14 Nda̱a̱ táki̱ʼva xa̱a̱ ku̱ndaa̱-iniyó, ta̱ Jesús ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱-inira xínira na̱ discípulora chi va̱ása ni̱ka̱ʼa̱nra xíʼinna ña̱ keʼéna ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ña̱ va̱ʼa ndakaʼánna xa̱ʼa̱ra. Ndiʼi ku̱i̱ya̱ ndákaʼánna xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ra ni nda̱a̱ ndáaka ña̱ ndóʼona, ni savana ñúʼuna veʼeka̱a kéʼévana ña̱yóʼo (Apoc. 2:10). ¿Á ndíku̱nna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱n ta̱ Jesús? Ndíku̱nvana ña̱yóʼo.
Ta̱ Jesús ni̱na̱ʼa̱ra ña̱ kúʼvi̱ní-inira xínira na̱ ndíku̱nñaʼá tá ni̱ka̱ʼa̱nra ña̱ va̱ása xíniñúʼu keʼéna ku̱a̱ʼání ña̱ʼa ña̱ ndakaʼánna xa̱ʼa̱ra, ni nda̱a̱ ndáaka tu̱ndóʼo ná kixi nu̱úna (Koto párrafo 14 nda̱a̱ 16).c
15, 16. ¿Ndáa ki̱ʼva kéʼé sava na̱ hermano ña̱ va̱ʼa ndakaʼánna xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús ni íyo tu̱ndóʼo nu̱úna? (Koto na̱ʼná).
15 Na̱ ndixa ndásakáʼnu Ndióxi̱ chíkaa̱na ndee̱ ña̱ va̱ʼa ndakaʼánna xa̱ʼa̱ ña̱ ni̱xi̱ʼi̱ ta̱ Jesús. Ta saátu chíkaa̱na ndee̱ ña̱ keʼéna ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nra, ni sava íyo tu̱ndóʼo nu̱úna. Ná kotoyó ña̱ ndo̱ʼo iin ta̱ hermano ta̱ naní Harold King. Ta̱yóʼo xi̱ndika̱a̱ra veʼeka̱a ña̱ ñuu China ta nda̱a̱ ni iinna va̱ása níkivi ka̱ʼa̱n xíʼinra, xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo xi̱niñúʼu ndakanixi̱níra ndáa ki̱ʼva keʼéra ña̱ Conmemoración. Xi̱keʼé se̱ʼéra ña̱ʼa ña̱ kuniñúʼura tá ná koo ña̱ Conmemoración. Ta saátu chi̱kaa̱ra ndee̱ ña̱ tavára ki̱ʼva ndáa fecha kooña. Tá ki̱xaa̱ ki̱vi̱ ña̱ koo Conmemoración, iinlá miíra xi̱ndika̱a̱ veʼeka̱a kán ta xi̱xitara, xi̱keʼéra oración ta saátu xi̱taxira iin discurso.
16 Ná kotoyó inka ejemplo. Tá ni̱xi̱yo ña̱ Segunda Guerra Mundial, ku̱a̱ʼání ná hermana ta̱annaná iin campo ña̱ concentración xa̱ʼa̱ ña̱ ndásakáʼnuna Ndióxi̱, soo náyóʼo va̱ása níyi̱ʼvíná ña̱ keʼéná Conmemoración. Xa̱ʼa̱ ña̱ loʼo ña̱ʼa xíniñúʼuyó kéʼéyó Conmemoración, náyóʼo va̱ʼa ke̱ʼé se̱ʼénáña. Náyóʼo káʼa̱nná: “Xi̱nditanndi̱ yatin nu̱ú íyo iin mesa loʼo tú xi̱ndasi xíʼin ti̱ko̱to̱ yaa, ta kán chi̱núundi̱ si̱ta̱váʼa xíʼin tá vino. Va̱ása nítundi̱ ñuʼu̱ chi kivi kunina ndi̱ʼi̱, xa̱ʼa̱ ña̱kán tu̱undi̱ iin tíma ña̱ va̱ʼa keʼéndi̱ reunión yóʼo. Saá chi̱kaa̱kandi̱ ndee̱ ña̱ saxínundi̱ ña̱ ni̱ka̱ʼa̱nndi̱ xíʼin Jehová ña̱ ndasakáʼnundi̱ ki̱vi̱ra”. Ndakúní ni̱xi̱yo ininá. Tá kéʼéyó ña̱ Conmemoración ni íyo tu̱ndóʼo nu̱úyó, saá kúú ña̱ náʼa̱ ta̱ Jesús ña̱ chíndeétáʼanra xíʼinyó ta kúʼvi̱ní-inira xínira miíyó.
17. ¿Ndáaña xíniñúʼu nda̱ka̱tu̱ʼunyó miíyó?
17 Tá xa̱a̱ kúyatin ña̱ koo ña̱ Conmemoración, ná nda̱ka̱tu̱ʼunyó ña̱yóʼo miíyó: “¿Ndáa ki̱ʼva na̱ʼi̱ ña̱ kúʼvi̱-inii̱ xi̱nii̱ inkana táki̱ʼva ke̱ʼé ta̱ Jesús? ¿Á ndíʼi̱ka-inii̱ xa̱ʼa̱ ña̱ xíniñúʼu na̱ hermano nu̱úka ña̱ xíniñúʼu miíi̱? ¿Á ndátui̱ ña̱ keʼéna ku̱a̱ʼání ña̱ʼa?”. Ná kundiku̱nyó yichi̱ ta̱ Jesús ta ná kiʼinyó kuenta xíʼin ña̱ ndóʼo na̱ hermano (1 Ped. 3:8).
NÁ KǑO NANDÓSÓYÓ XA̱ʼA̱ YICHI̱ ÑA̱ SA̱NDÁKOO TA̱ JESÚS
18, 19. a) Tá ná kǒo keʼékayó ña̱ Conmemoración, ¿ndáaña ndakaʼányó xa̱ʼa̱? b) ¿Ndáaña chikaa̱ún ndee̱ keʼún?
18 Si̱lóʼo tiempo kuma̱ní ta va̱ása keʼékayó ña̱ Conmemoración. Tá ná kixi ta̱ Jesús tá xa̱a̱ ndíkaa̱ ña̱ gran tribulación, saá ndakiʼinra na̱ xa̱a̱ nda̱ka̱xin Ndióxi̱ na̱ ndóoka nu̱ú ñuʼú yóʼo ña̱ ku̱ʼu̱nna chí ndiví. Saá kúú ña̱ va̱ása keʼékayó ña̱ Conmemoración (1 Cor. 11:26; Mat. 24:31).
19 Ni tá ná kǒo keʼékayó ña̱ Conmemoración, va̱ása nandósó-iniyó xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo, chi saá na̱ʼa̱yó ña̱ ndákaʼányó xa̱ʼa̱ ña̱ vitání ni̱xi̱yo ini ta̱ Jesús, xa̱ʼa̱ ña̱ ndakúní ni̱xi̱yo inira xíʼin xa̱ʼa̱ ña̱ xi̱kuʼvi̱ní-inira xi̱xinira na̱ yiví. Ta na̱ ke̱ʼé ña̱yóʼo kivi natúʼunna xíʼin na̱ koo nu̱ú ñuyǐví xa̱á xa̱ʼa̱ ña̱yóʼo. Chindeétáʼanníña xíʼin na̱yóʼo tá ná kuniso̱ʼona xa̱ʼa̱ña. Ta ña̱ ndakiʼinyó ña̱ va̱ʼa xa̱ʼa̱ Conmemoración, ná chikaa̱yó ndee̱ ña̱ kundiku̱nyó yichi̱ ta̱ Jesús ña̱ vitá koo iniyó, ña̱ ndakú koo iniyó, xíʼin ña̱ kuʼvi̱-iniyó kuniyó inkana. Tá saá kéʼéyó, Jehová taxira ku̱a̱ʼání ña̱ va̱ʼa ndaʼa̱yó (2 Ped. 1:10, 11).
YAA 14 Ná ndasakáʼnuyó ta̱ kúú rey
a Artículo yóʼo xíʼin ña̱ inka ka̱naña nu̱ú Tutu Ña̱ Nátúʼun xíʼinyó ña̱ yo̱o̱ enero 2019.
b ÑA̱ KÚNI̱ KACHIÑA: Ña̱ ndákaʼányó xa̱ʼa̱ iin ña̱ʼa á iin na̱ ndáyáʼviní, nda̱a̱ kéʼéyó iin reunión xa̱ʼa̱na chi íxato̱ʼóyóna.
c ÑA̱ KÁʼA̱N XA̱ʼA̱ NA̱ʼNÁ: Na̱ ndásakáʼnu Ndióxi̱ kéʼéna Conmemoración: Na̱ ni̱xi̱yo tá siglo nu̱ú, na̱ ni̱xi̱yo tá xi̱kunu̱mí ndiʼi siglo diecinueve, na̱ xi̱ñuʼu campo ña̱ concentración nazi, na̱ ñúʼu salón nu̱ú ndátakana tiempo vitin chí Sudamérica.