Adoptie — Hoe moet ik er tegenover staan?

HET spreekt vanzelf dat er problemen kunnen rijzen wanneer adoptieouders gaan scheiden of wanneer één partner sterft. Maar dit geeft voor het adoptiekind misschien wel de meeste spanning. Waarom?

De meesten van ons weten wie onze biologische ouders zijn. Zelfs als wij hen al vroeg in ons leven hebben verloren, hebben wij herinneringen, of waarschijnlijk een paar foto’s, om de verbindingsschakel compleet te maken. Maar hoe staat het met een baby die kort na de geboorte voor adoptie wordt afgestaan? De adoptievereniging heeft gegevens over de moeder, maar die informatie wordt vaak pas beschikbaar gesteld wanneer het kind meerderjarig is. In andere gevallen laat de moeder haar eigen naam op de geboorteakte zetten, maar niet die van de vader. Sommige baby’s zijn vondelingen — ontdekt nadat hun onbekende ouders hen in de steek hebben gelaten. Kinderen in al deze situaties hebben geen ’wortels’, geen biologische banden — vaak voelen zij zich afgesneden van hun achtergrond of oorsprong.

Hoe stabiel?

Bomen hebben een goed wortelstelsel nodig om stevig te staan. Een nieuwe scheut die wordt geënt op een volwassen onderstam kan goed gedijen, maar hij kan ook verschrompelen, zodat er geen vruchten aan komen. Evenzo herstellen sommige kinderen nooit van de schok dat zij zijn afgesneden van hun oorspronkelijke ’wortels’, ook al geven adoptieouders alle mogelijke zorg en liefdevolle toewijding.

Neem bijvoorbeeld het geval van Kate.a Geboren uit Westindische ouders, werd Kate als baby geadopteerd door een liefdevol, zorgzaam blank echtpaar, maar zij kon haar nieuwe omgeving niet accepteren. Op zestienjarige leeftijd liep zij van huis weg om nooit meer terug te komen. Tegen die tijd was haar bitterheid in onredelijke haat veranderd. „Waarom heeft mijn moeder me aan jullie weggegeven?”, vroeg zij. Droevig genoeg was dit gezin niet in staat de kloof te overbruggen.

Mervyn werd bij zijn geboorte aan de zorg van een overheidsinstantie toevertrouwd en vervolgens in een pleeggezin geplaatst. Toen hij negen maanden oud was, werd hij geadopteerd. Zijn onzekerheid omtrent zijn voorgeschiedenis, gepaard aan hevige wrokgevoelens wegens het feit dat hij van gemengd bloed was, ontwikkelde zich tot een opstandige houding, waardoor hij zich veel narigheid op de hals haalde en zijn adoptieouders, die zo veel voor hem hadden gedaan, intens verdriet deed. „Als iemand mijn advies zou vragen in verband met adoptie,” zei zijn moeder, „zou ik nu zeggen: ’Denk er heel goed over na.’”

Kijk bij wijze van tegenstelling eens naar de ervaring van Robert en Sylvia. Zij hadden één zoon en konden geen kinderen meer krijgen. „Hebt u ooit gedacht aan een kind van een andere nationaliteit?”, werd hun gevraagd. Niet lang daarna adopteerden zij Mak-Chai, een meisje van negen maanden uit Hong Kong. „Ik vraag me vaak af waarom ik in de steek ben gelaten,” zegt Mak-Chai, „en of ik broers of zussen heb. Maar ik denk dat ik een hechtere band met mijn adoptievader en -moeder heb dan veel eigen kinderen met hun ouders. Het zou niet veel verschil maken als ik wist wie mijn biologische ouders waren, behalve dat ik een paar van mijn karaktertrekken misschien wat beter zou begrijpen.” Bevelen haar adoptieouders adoptie aan? „Ja,” zeggen zij, „want voor ons is het een geweldige ervaring!”

Redenen voor voorzichtigheid

Graham en Ruth adopteerden twee kinderen als baby, een jongen en een meisje, om samen op te groeien met hun eigen zoon en dochter. Alle vier de kinderen werden als één hecht gezin in een gelukkige omgeving grootgebracht. „Al onze kinderen zijn al jaren het huis uit en zijn hun eigen weg gegaan. Wij hebben geregeld contact en houden van hen allemaal”, zegt Ruth. Maar droevig genoeg ondervonden de beide geadopteerde kinderen ernstige problemen. Waarom?

„Onze dokter vertelde ons dat de omgeving voor een kind het allerbelangrijkste is”, zegt Graham, die nu van mening is dat overgeërfde karaktertrekken een belangrijke factor zijn. Hij vervolgt: „Wat ook meespeelt: hoe was de gezondheid van de moeder toen zij in verwachting was? Drugs, drank en tabak kunnen, zo weten wij nu, van invloed zijn op een ongeboren kind. Ik adviseer dat er een grondig onderzoek plaatsvindt van beide ouders, en zelfs van de grootouders als dat mogelijk is, voordat men aan een adoptie begint.”

Peters moeder hertrouwde, en Peter werd door zijn stiefvader lichamelijk en geestelijk mishandeld. Op driejarige leeftijd werd hij aangeboden voor adoptie. „Ik wees mijn adoptieouders af op hetzelfde moment dat ik de rechtszaal uitstapte”, zei Peter. Hij vervolgde: „Ik vernielde alles wat binnen mijn bereik was. Als ik al sliep, dan had ik angstaanjagende nachtmerries. Nu ik terugkijk, begrijp ik hoe erg ik in de war was. Nadat ook mijn adoptieouders waren gescheiden, ging het van kwaad tot erger met mij — drugs, stelen, vandalisme, dagelijkse orgieën.

Op de leeftijd van 27 jaar zag ik geen reden om nog langer te leven en overwoog zelfmoord. Toen gaf een vreemde mij op een dag een op de bijbel gebaseerd traktaat waarin stond dat de aarde binnenkort een paradijs zal worden. De boodschap sprak mij aan. Ze bezat de klank van waarheid. Ik begon de bijbel te lezen en te bestuderen en ging veranderingen in mijn leven en mijn karakter aanbrengen, maar steeds weer viel ik in mijn oude gewoonten terug. Na veel aanmoediging en heilzame christelijke omgang voel ik me nu gelukkiger en zekerder in de dienst voor God dan ik een paar jaar geleden had kunnen dromen. Ik heb ook weer een hechte band met mijn moeder kunnen aankweken, en dat is heerlijk.”

De realiteit onder ogen zien

Bij adoptie zijn sterke emoties betrokken. Men ziet uitersten van liefde en dankbaarheid, maar ook bitterheid en ondankbaarheid. Edgar Wallace bijvoorbeeld heeft zijn moeder nooit vergeven dat zij hem in de steek heeft gelaten, en vanuit die houding beoordeelde hij haar daden. In het laatste jaar van haar leven kwam zij hem opzoeken om hem schoorvoetend wat financiële hulp te vragen, maar Edgar, hoe rijk hij ook was tegen die tijd, wees haar bruusk af. Niet lang daarna, toen hij hoorde dat zijn moeder op een armenkerkhof begraven zou zijn als vrienden niet zo goed waren geweest om haar begrafenis te betalen, had hij vreselijke spijt van zijn ongevoeligheid.

Mensen die adoptie overwegen, moeten erop voorbereid zijn de problemen en uitdagingen die zich kunnen voordoen, realistisch onder ogen te zien. Kinderen zijn, zelfs onder de beste omstandigheden, niet altijd dankbaar voor wat hun adoptie- of biologische ouders voor hen doen. Ja, de bijbel spreekt over mensen in onze tijd die ’geen natuurlijke genegenheid hebben’ en „ondankbaar” en „deloyaal” zijn. — 2 Timotheüs 3:1-5.

Anderzijds kan het openstellen van uw huis — en uw hart — voor een kind dat ouders nodig heeft, een positieve, verrijkende ervaring zijn. Cathy bijvoorbeeld is haar adoptieouders intens dankbaar dat zij haar een christelijk thuis hebben gegeven en in haar lichamelijke en geestelijke behoeften hebben voorzien. — Zie het kader „In ons geval was het een succes”, op bladzijde 8.

Wanneer zij hun gevoelens ten aanzien van hun adoptiezoons en -dochters moeten beschrijven, zouden de ouders van deze kinderen heel goed kunnen denken aan de woorden van de psalmist: „Kinderen zijn een geschenk van de Heer; zij zijn een ware zegen.” — Psalm 127:3, Today’s English Version.

[Voetnoten]