Redelijkheid een karakteristiek kenmerk van goddelijke wijsheid

6. Wat is de letterlijke betekenis van het Griekse woord dat Jakobus gebruikte om goddelijke wijsheid te beschrijven, en wat ligt er zoal in opgesloten?

⁶ De discipel Jakobus gebruikte een interessant woord om de wijsheid van deze uitermate plooibare God te beschrijven. Hij schreef: „De wijsheid van boven is . . . redelijk” (Jakobus 3:17). Het Griekse woord dat hij hier gebruikte (e·pi·eiʹkes), is moeilijk te vertalen. Vertalers hebben er woorden voor gebruikt als „vriendelijk”, „welwillend”, „lankmoedig”, en „van consideratie blijk gevend”. De Nieuwe-Wereldvertaling (Studiebijbel) geeft het weer met „redelijk”, terwijl de voetnoot te kennen geeft dat de letterlijke betekenis „toegevend; inschikkelijk” is.a Het woord brengt ook de betekenis over van niet te staan op de letter van de wet, niet onnodig strikt of streng te zijn. De bijbelgeleerde William Barclay merkt in New Testament Words op: „Het elementaire en fundamentele kenmerk van epieikeia is dat deze hoedanigheid op God terug te voeren is. Als God op zijn rechten zou staan, als God niets dan de starre maatstaven van de wet op ons zou toepassen, waar zouden wij dan zijn? God is het allerbeste voorbeeld van iemand die epieikēs is en die anderen met epieikeia bejegent.”

7. Hoe spreidde Jehovah in de tuin van Eden redelijkheid tentoon?

⁷ Denk eens aan de tijd toen de mensheid tegen Jehovah’s soevereiniteit in opstand kwam. Hoe gemakkelijk zou het voor God geweest zijn die drie ondankbare opstandelingen — Adam, Eva en Satan — terecht te stellen! Hoeveel hartzeer had hij zichzelf daarmee kunnen besparen! En wie zou kunnen hebben betogen dat hij niet het recht had zo’n strikte gerechtigheid te eisen? Niettemin laat Jehovah nooit toe dat zijn hemelse met een wagen te vergelijken organisatie opgesloten raakt in de ijzeren omklemming van een starre, onbuigzame maatstaf van gerechtigheid. Die wagen rolde dus niet onverbiddelijk over de menselijke familie en alle vooruitzichten op een gelukkige toekomst voor de mensheid heen. In plaats daarvan manoeuvreerde Jehovah zijn wagen bliksemsnel. Onmiddellijk na de opstand deelde Jehovah God in hoofdtrekken een voornemen mee dat zich tot in de verre toekomst uitstrekte en dat op barmhartige wijze hoop bood aan al Adams nakomelingen. — Genesis 3:15.

8. (a) Welk contrast bestaat er tussen de verkeerde kijk die de christenheid op redelijkheid heeft en Jehovah’s ware redelijkheid? (b) Waarom kunnen wij zeggen dat Jehovah’s redelijkheid niet inhoudt dat hij misschien ten aanzien van goddelijke beginselen zal schipperen?

⁸ Jehovah’s redelijkheid houdt echter niet in dat hij misschien ten aanzien van goddelijke beginselen zal schipperen. De hedendaagse kerken van de christenheid denken wellicht dat ze redelijk zijn wanneer ze immoraliteit door de vingers zien eenvoudig om de gunst van hun eigenzinnige kudde te winnen. (Vergelijk 2 Timotheüs 4:3.) Jehovah schendt nooit zijn eigen wetten, noch schippert hij ten aanzien van zijn beginselen. Hij toont zich veeleer bereid inschikkelijk te zijn, zich aan omstandigheden aan te passen, opdat die beginselen zowel in overeenstemming met gerechtigheid als barmhartig worden toegepast. Hij is er altijd op bedacht gerechtigheid en macht zo aan te wenden dat deze hoedanigheden in evenwicht zijn met zijn liefde en redelijke wijsheid. Laten wij eens drie manieren beschouwen waarop Jehovah blijk geeft van redelijkheid.

„Vergevensgezind”

9, 10. (a) Wat heeft „vergevensgezind” zijn met redelijkheid te maken? (b) Hoe trok David voordeel van Jehovah’s vergevensgezindheid, en waarom?

⁹ David schreef: „Want gij, o Jehovah, zijt goed en vergevensgezind; en de liefderijke goedheid jegens allen die u aanroepen, is overvloedig” (Psalm 86:5). Toen de Hebreeuwse Geschriften in het Grieks werden vertaald, werd het woord voor „vergevensgezind” met e·pi·eiʹkes, ofte wel „redelijk”, weergegeven. Ja, op barmhartige wijze vergevensgezind zijn, is misschien wel de belangrijkste manier om van redelijkheid blijk te geven.

¹⁰ David zelf was zich er terdege van bewust hoe redelijk Jehovah in dit opzicht is. Toen David overspel had bedreven met Bathseba en regelingen had getroffen om haar man te laten ombrengen, verdiende zowel hij als Bathseba de doodstraf (Deuteronomium 22:22; 2 Samuël 11:2-27). Als starre menselijke rechters de kwestie hadden behandeld, had dat hun beiden heel goed het leven kunnen kosten. Maar Jehovah gaf blijk van redelijkheid (e·pi·eiʹkes), wat volgens Vine’s Expository Dictionary of Biblical Words „die consideratie tot uitdrukking brengt die ’de feiten van een kwestie op menselijke en redelijke wijze’ beschouwt”. Tot de feiten die van invloed waren op Jehovah’s barmhartige beslissing behoorden vermoedelijk het oprechte berouw van de overtreders en de barmhartigheid die David zelf voordien ten aanzien van anderen had getoond (1 Samuël 24:4-6; 25:32-35; 26:7-11; Mattheüs 5:7; Jakobus 2:13). In overeenstemming met de beschrijving die Jehovah in Exodus 34:4-7 van zichzelf had gegeven, was het echter redelijk dat Jehovah David zou corrigeren. Hij zond de profeet Nathan naar David met een krachtige boodschap, waardoor David ervan doordrongen raakte dat hij het woord van Jehovah had geminacht. David had berouw en stierf daarom niet wegens zijn zonde. — 2 Samuël 12:1-14.