„Die vrouw Izébel”

„IK [HEB] dit tegen u, dat gij die vrouw Izébel, die zich een profetes noemt, tolereert, en zij leert en misleidt mijn slaven, zodat zij hoererij bedrijven en dingen eten die aan afgoden ten slachtoffer zijn gebracht” (Openbaring 2:20). Dit zei Jezus tegen de christelijke ouderlingen in Thyatíra. De gemeente was heel actief en had liefde, geloof en volharding aan de dag gelegd. Maar ze had een verderfelijke Izébel-invloed getolereerd. Hoe kwam dit? En zou zoiets in deze tijd kunnen gebeuren? — Openbaring 2:19.

Waarschijnlijk heeft niemand in Thyatíra werkelijk Izébel geheten. Jezus gebruikte die naam om ons te herinneren aan de historische koningin Izébel, de vrouw van koning Achab. Die wilskrachtige vrouw verdierf Gods volk grondig toen zij de immorele Baälaanbidding in Israël introduceerde en een doelbewuste campagne voerde om de zuivere aanbidding uit te roeien. — 1 Koningen 16:31-33; 21:1-7.

De Izébel in Thyatíra — hetzij één vrouw of een groep vrouwen — moedigde evenzo tot immoraliteit en afgoderij onder Gods volk aan. Sommigen in de gemeente luisterden naar haar, want Jezus spreekt over „haar kinderen”, kennelijk haar volgelingen (Openbaring 2:22, 23). Haar invloed dreigde de gemeente in Thyatíra even verdorven te maken als het Israël in Achabs tijd.

Hoe kwam het dat de Izébel in Thyatíra zo’n invloed uitoefende? Op grond van de parallel met Izébel uit de oudheid, hebben sommigen gemeend dat zij de vrouw was van een vooraanstaande ouderling in Thyatíra. De bijbel zegt dit echter niet. Het is waarschijnlijker dat haar sterke persoonlijkheid en het feit dat zij beweerde een profetes te zijn, haar een zekere status in de gemeente verleenden.

Men heeft geopperd dat de verkeerde praktijken die zij voorstond, verband hielden met ambachtsgilden. Volgens dr. W. M. Ramsay „zijn ons meer ambachtsgilden bekend in Thyatíra dan in welke andere stad in Asia maar ook”. In The Interpreter’s Dictionary of the Bible wordt hierover gezegd: „Elk van deze gilden had zijn beschermgod, zijn feesten en zijn gezellige bijeenkomsten, die soms op immorele braspartijen konden uitlopen. ’Izébel’ kan hebben betoogd dat . . . deze braspartijen niet veroordeeld hoefden te worden omdat iedere werkman, om in zijn levensonderhoud te voorzien, zich bij een gilde moest aansluiten.” The Expositor’s Greek Testament bevat een zelfde commentaar en suggereert dat degenen die Izébel volgden, „prat gingen op hun verlichte ruimdenkendheid”.

Eigenlijk leek de leer van Izébel in Thyatíra nogal op „de leer van Bileam” in Pérgamum (Openbaring 2:14). De gemeente in Pérgamum had veel vervolging verduurd, maar sommigen aldaar volgden Bileam uit de oudheid na door hoererij en afgoderij te bevorderen. Men heeft wel geopperd dat de Bileam-invloed in Pérgamum aanmoedigde tot het sluiten van een compromis om wrede vervolging te vermijden, terwijl Izébel in Thyatíra tot een compromis aanmoedigde wegens economische redenen. Wat ook het geval geweest is, beide leringen kwamen neer op dodelijke afval.

Zou er in deze tijd een Izébel-invloed — of Bileam-invloed — kunnen bestaan? Ja, zeer beslist. Veel leiders van de christenheid volgen Izébel na door in hun gemeente actieve homoseksualiteit, hoererij, overspel, abortus en soortgelijke praktijken die door God veroordeeld worden, te tolereren. Zelfs in de christelijke gemeente staan enkele personen een „ruimere opvatting” van de ware aanbidding voor door christenen aan te moedigen niet al te strikt vast te houden aan bijbelse maatstaven en zelfs immoraliteit te bevorderen.

Allen die Jehovah wensen te behagen, dienen zulke ideeën te vermijden, ook al worden ze geuit door personen — mannen of vrouwen — met een kleurrijke of krachtige persoonlijkheid. Deze denkwijze is thans even dodelijk als in de eerste eeuw. — Openbaring 2:22, 23.