“Insight on the Scriptures” ke “Encyclopedia” e Mpsha ya Beibele
DIKOPANONG tša Selete tša Dihlatse tša Jehofa tša “Toka ya Modimo” go ile gwa dirwa tsebišo ya go lokollwa ga encyclopedia e mpsha ya Beibele yeo e nago le sehlogo se se rego Insight on the Scriptures. Ye ke puku ya di-volume tše pedi, yeo e nago le palomoka ya matlakala a 2 560, gomme ka moka ga yona e ngwadilwe ka mongwalo o bonalago gabotse le o balegago gabonolo. Mo nakong ye e hwetšwa feela ka Seisemane, eupja e šetše e fetolelwa malemeng a mangwe a mmalwa.
Insight on the Scriptures e akaretša dilo tše dintši tšeo pele di bego di gatišitšwe ka go Aid to Bible Understanding le tše dingwe tše oketšegilego. Ke e fapanego ka dibopego dife? Dikarolo tše dintši di ile tša boeletšwa le go mpshafatšwa. Le gona go na le dihlogo tše dingwe tše dintši tše difsa gotee le dikarolo tše di okeditšwego ka go Insight on the Scriptures.
Dipuku tša Beibele
Puku e nngwe le e nngwe ya Beibele e ile ya elwa hloko ka mo go kgethegilego. Go tšweleditšwe ditaba tše bohlokwa tša motheo. Go na le dithulaganyo tše difsa tša dipuku ka moka tša Beibele, tšeo e nngwe le e nngwe ya tšona e lebišago tlhokomelo dibopegong tše kgethegilego tša puku yeo. Tše di tšweletša kgopolo e kopana eupja e le e nabilego ya dikagare tša puku ka tsela yeo go lego bonolo go ka e swara. Ka moh1ala go na le dipego tše nne tša Ebangedi tša bophelo le bodiredi bja Jesu lefaseng, tšeo e nngwe le e nngwe ya tšona e nago le morero o fapanego. Dithulaganyo tše aroganego ge di rola Diebangedi, di tšweletša merero yeo ka tsela ye: ‘Pego ya moapostola Mateo ya bophelo bja Jesu e ile ya ngwalwa go gopotšwe kudu-kudu ka ba-Juda. Ebangedi ye e bontšha gore Jesu ke Kgoši ye e boletšwego e sa le pele yeo e lego Mesia.’ ‘Mareka o ngwadile pego e kopana ye e akaretšago ditaba ka pela ya bophelo bja Jesu, gomme o mmolela e le Morwa wa Modimo yo a dirago mehlolo.’ ‘Pego ya Luka ya bophelo bja Jesu e ngwaletšwe go kgonthiša go rereša ga ditiragalo tše di dikologilego bophelo bja Kriste, gomme e ka tsela yeo e bego e tla kgahla batho ba ditšhaba tšohle.’ ‘Pego ya moapostola Johane ya bophelo bja Jesu e gatelela sehlogo sa gore Jesu ke Kriste Morwa wa Modimo, yoo ka yena bophelo bjo bo sa felego bo kgonegago.’ Ka morago ga ditlhaloso tše tša matseno, dithulaganyo di tšweletša dikagare tša dipuku ka tlase ga dihlogo tše kgolo tše sego kae. Se se ka go thuša go gopola dikgopolo tše kgolo tšeo mongwadi wa Beibele a ilego a di godiša.
Go Ntšha Dihloka
Dipolelo ka pukung ye di ile tša seka-sekwa ka kelohloko ka tlhahlo ya ditlhaloso tša mantšu ao a dirišitšwego malemeng a mathomo a Beibele. Le gona dintlha ka botlalo di tsentšhitšwe bakeng sa go dira gore mmadi a kgone go lemoga tlhaloso e nabilego ya Beibele ya mantšu a leleme la pele. Go oketša moo ditlhaloso tša maina a Beibele di ile tša hlokolwa go ya ka tsela yeo medu ya maina ao ge e le gabotse a fetoletšwego ka yona go New World Translation.
Le gona go dirilwe boiteko bjo bogolo go dira gore ditaba tše di lego ka pukung ye di dumelelane le seo se gatišitšwego ka go Morokami nywageng ya morago bjale. Ka mohlala re ithutile go gontši ka pelo, puku ya bophelo, go bolelwa o le yo a lokilego le dilo tše dingwe tše dintši. Tsebišo ye e akareditšwe ka go Insight on the Scriptures.
Ditaba ka botlalo tša histori ya lefase di ile tša hlahlobja ka go bapišwa le methopo ya mathomo, moo e bego e le gona go e na le go fo ithekga ka seo bangwadi ba bangwe ba se boletšego mabapi le dikagare tša methopo yeo; le gona go akareditšwe ditšhupetšo tše makgolo-kgolo go bontšha moo tsebišo e bjalo a ka hwetšwago gona. Dikarolo tša thuta-mahlale tša dihlogo di dirilwe gore di sepedišane le nako. Go bile le go hlahlobja gape ga mafelo a thutafase motheong wa nyakišišo ya baepi ba marope yeo e dirilwego nywageng ya morago bjale.
Mmapa wa Beibele
Insight on the Scriptures e na le mebapa e 70, yeo e bontšhago mafelo a makgolo-kgolo a boletšwego ka Beibeleng. Ka gona, ka pukung ye go na le mmapa wa Beibele o akaretšago mafelo a mantši. Gantši mmapa ka o tee o šupa feela dikarolong tše lekanyeditšwego tša histori ya Beibele goba ya lefase. Ka gona e lebiša tlhokomelo mafelong ao a lego a bohlokwa ka mo go kgethegilego tabeng yeo. O tla hwetša mmapa o bontšhago maeto a Aborahama, o mongwe o bontšha go ralala ga Isiraele lešokeng, o mongwe o akaretša go thopja ga Naga ya Kholofetšo, o mongwe o mabapi le bophelo bja Dafida e le motšhabi gomme o mongwe o mabapi le ditiragalo tša bogoši bja gagwe, molokeloke o mongwe wa mebapa o bontšha mafelo ao Jesu a ilego a sepela go ona nakong ya bodiredi bja gagwe bja lefaseng, gomme mebapa e mengwe e mentšinyana e bontšha ditaba tše dintši tše di lego mabapi le Jerusalema dinakong tše fapa-fapanego tša histori. Go neilwe tlhatlamano ya mebapa go go thuša go hwetša mebapa e kgethegilego yeo e neago tsebišo e thušago mabapi le mafelo a neilwego.
Mebapeng e mentši, go bile go lokeleditšwe maina a mafelo gotee le mangwalo ao a bontšhago lebaka leo ka lona mafelo ao a lego bohlokwa tabeng e itšego ya histori yeo go bolelwago ka yona. Matlakaleng a kgomagantšhitšwego a puku go na le diswantšho tša mmala tša mafelo ao a bontšhitšwego mmapeng. Dikarolo tše di ka go thuša gore o holwe ka mo go tletšego ke dipego tša Beibele, ge o bona tswalano ya lefelo le lengwe le le lengwe le go bala ditaba ka botlalo mabapi le seo se diragetšego moo, gomme o bone kamoo mafelo a lego ka gona lehono.
Dikarolo tše Kgethegilego ka Mmala o Feletšego
Ge go lokišetšwa puku ye, mebusiamo ya Amerika Leboa, Yuropa le Bohlabela bja Magareng e ile ya fenyekollwa gore go hwetšwe dilo tše bohlokwa tše di lego mabapi le pego ya Beibele. Go ile gwa hwetšwa diswantšho tša dilo tše bohlokwa kudu. Go oketša moo, go ile gwa hlahlobja dikgoboketšo tše dintšinyana tša diswantšho tša mafelo a boletšwego ka Beibeleng, e le gore go tle go kgethwe tšeo di bego di tla hola kudu. Tša mafelelo di ile tša rulaganywa ka dikarolo tša ka gare tše seswai tša matlakala a 16 tša mmala o feletšego tše di nago le mohola wa kgonthe. Tše ke dintlha tše kgolo tše kgahlišago tšeo o tlago go di thabela le tšeo o tla kgonago go di diriša ka ditsela tše dintši ge o ruta ba bangwe.
Ka mohlala go na le karolo e nago le sehlogo se se rego “Kamoo re Hweditšego Beibele ka Gona.” E bontšha ka diswantšho megato yeo ka yona Beibele e ilego ya fihla go rena—go tloga mengwalong ya mathomo go ba go fihla diphetolelong tša mehleng yeno. E na le diswantšho tša dikarolo tša e mengwe ya mengwalo ya bogologolo le bohlatse bjo bonalago bjo bo hlatselago tlhokomelo yeo bangwadi ba pele ba e bontšhitšego moo ba ilego ba ba ba bala ditlhaka mengwalong yeo ba e ngwalolotšego.
Karolo e nngwe e mabapi le “Meetse-fula a Mehleng ya Noage.” E hlahloba dikgang tše bjalo ka, “Na Areka e ka ba e ile ya kgona go rwala diphoofolo ka moka?” le “Meetse a meetsefula a ile a ya kae?” Le gona e tšweletša tlhahlobišišo ya dinonwane tša Meetse-fula tše tšwago dikontinenteng tše tshelelago le dihlakahlakeng tša lewatle go bontšha gore batho ba ditšo tše fapa-fapanego lefaseng ka moka ba sa dutše ba gopola Meetsefula a mehleng ya Noage.
Dikarolo tše dingwe di mabapi le dibopego tša thuta-fase tša Naga ya Kholofetšo, mebušo ya bogologolo yeo ditiro tša yona di ilego tša kgoma Isiraele, le seswantšho sa mafelo ao baeti ba ka a bonago ge ba le ka gare ga Jerusalema le go a dikologa lehono. Ka moka ga tšona ke dihlogo tše 50 tše bjalo tšeo di tšweleditšwego ka mmala o feletšego.
Tsebišo ye ka moka e dirilwe gore e hwetšwe gabonolo ka ditlhatlamano tše dintši tšeo di lego ka gare ga di-volume tše. Ditlhatlamano tše di go lebiša ditabeng tše bohlokwa kudu tša mangwalo a hlalositšwego le dihlogo tše di lokeleditšwego.
Ge o lebelela puku ye ka moka, mantšu a a matseno a tšwelela ka go volume ya mathomo. “Morero wa puku ye ke go go thuša go hwetša temogo Mangwalong. Se se dirwa bjang? Ka go kgoboketša ditaba tše di tswalanago le dihlogo tšeo go bolelwago ka tšona go tšwa dikarolong ka moka tša Beibele. Ka go lebiša tlhokomelo mantšung a leleme la mathomo le ditlhaloso tša ona tša kgonthe. Ka go ela hloko tsebišo e sepedišanago historing ya lefase, nyakišišong ya baepi ba marope le dikarolong tše dingwe tša thutamahlale le go lekodišiša se ka tlhahlo ya Beibele. Ka gona nea dithušo tše bonalago. Ka go go thuša go bona bohlokwa bja go dira ka go dumelelana le seo Beibele e se bolelago.”
Ka gona matlakaleng a Insight on the Scriptures go na le lehumo le bohlokwa e le ka kgonthe la tsebišo le o ka le dirišetšago go ikhola le go hola ba bangwe.