Go Dira Bjalo ka Barei ba Batho

“Jesu a bolêla le Simone a re: Se boifê; xo tloxa byalo O tlo ba morei wa xo phutha batho.”​—LUKA 5:10.

1, 2. (a) Go rea dihlapi go bapetše karolo efe historing ya batho? (b) Ke mohuta ofe o mofsa wa go rea dihlapi woo o ilego wa thongwa nywageng e ka bago e 2 000 e fetilego?

KA NYWAGA e dikete batho ba be ba swara dihlapi mawatleng a lefase, matsheng le dinokeng, ba di swarela go di ja. Dihlapi tša Nile e be e le karolo ya bohlokwa ya dijo kua Egipita ya bogologolo. Ge meetse a Nile a fetotšwe madi, ba-Egipita ga se ba tlaišega feela ka gobane go ile gwa ba le tlhaelelo ya meetse, eupja ba ile ba tlaišega le ka baka la ge dihlapi di ile tša hwa, gomme se sa kgoma kabo ya dijo. Ka morago ge Jehofa a be a nea ba-Isiraele Molao kua Sinai, o ile a ba botša gore mohuta o itšego wa dihlapi o be o ka lewa, eupja tše dingwe di be di sa hlweka gomme di se tša swanela go lewa. Se se ile sa bontšha gore ba-Isiraele ba be ba tla ja dihlapi ge ba fihlile Nageng ya Kholofetšo, ka go rialo ba bangwe e be e tla ba barei ba dihlapi.​—Ekisodo 7:​20, 21; Lefitiko 11:​9-12.

² Lega go le bjalo, mo e nyakilego e e-ba nywageng e 2 000 e fetilego, batho ba ile ba tsebišwa mohuta o mongwe wa go rea. Mohuta wo wa go rea e be e le wa moya woo o bego o ka se hole barei feela, eupja wo o bego o tla hola le dihlapi! Mohuta wo wa go rea o sa dutše o dirwa le lehono, gomme o na le mehola e megolo go ba dimilione lefaseng ka bophara.

“Go Swara Batho ba Phela”

3, 4. Ke barei bafe ba babedi bao ba ilego ba bontšha kgahlego e kgolo go Jesu Kriste?

³ Ka ngwaga wa 29 C.E., Jesu, Motho yoo a bego a tla thoma sebopego se se sefsa sa go rea o ile a kolobetšwa ke Johane Mokolobetši nokeng ya Jorodane. Dibeke tše sego kae ka morago, Johane o ile a šupetša barutiwa ba gagwe ba babedi Jesu, gomme a re: “Bônang Kwana ya Modimo.” O mongwe wa barutiwa ba, yoo leina la gagwe e bego e le Andrea, kapejana o ile a botša Simone Petro ngwanabo gore: “Re hweditše Mesia”! Se se kgahlišago ke gore Andrea le Simone ka bobedi e be e le barei ba dihlapi.—Johane 1:35, 36, 40, 41; Mateo 4:18.

⁴ Ka morago ga nako e teletšana, Jesu o be a botša mašaba ditaba tše di lokilego lebopong la Lewatle la Galilea, leo le sego kgole kudu le moo Petro le Andrea ba bego ba dula gona. O be a botša batho gore: “Sokologang, xobane mmušô wa maxodimo o batametše.” (Mateo 4:​13, 17) Re ka gopola gore Petro le Andrea ba be ba fišegela go kwa molaetša wa gagwe. Lega go le bjalo, go bonala ba be ba sa lemoge gore Jesu o be a le kgaufsi le go bolela se sengwe seo se bego se tla fetolela maphelo a bona sa ruri. Go feta moo, seo Jesu a bego a tla se bolela le go se dira ba le gona se na le morero wa bohlokwa go rena ka moka lehono.

5. Petro morei wa dihlapi o ile a kgona bjang go direla Jesu?

⁵ Re bala gore: “Ka mohla o mongwê lešaba la mo pitlaxanya lè rata xo kwa Lentšu la Modimo, Yêna à eme lebotong la lewatlê la Genetsareta. A bôna ma-sela-watlê a mabedi à bataxane le lebôtô, barei bà dihlapi ba tšwile xo ôna, ba hlatswa malôkwa.” (Luka 5:​1, 2) Nakong yeo, batho bao ba bego ba iphediša ka go rea dihlapi gantši ba be ba šoma bošego gomme banna ba ba be ba hlatswa malokwa a bona ka morago ga go rea bošego. Jesu o ile a dira phetho ya gore a diriše se sengwe sa diketswana tša bona e le gore a kgone go botša lešaba ditaba tše di lokilego. “Jesu a namêla le lengwê la ma-sela-watlê ao, e bexo e le la Simone, a mo kxopêla a re a le šuthišê ka xonyane le tloxêlane le lebôtô. A dula mo xo lôna le-sela-watlê, a ruta lešaba à le moo.”​—Luka 5:3.

6, 7. Ke mohlolo ofe wo o lego mabapi le go rea dihlapi woo Jesu a ilego a o dira, gomme wa lebiša polelong efe mabapi le go rea?

⁶ Ela hloko gore Jesu o be a nagana ka selo se sengwe gape ka ntle le go ruta mašaba: “Xe a feditše xo bolêla a laêla Simone a re: Šuthišetša kua xo lexo bodiba, Le fološê malôkwa a lena Le swarê dihlapi.” Gopola gore barei ba ba dihlapi ba be ba šetše ba šomile bošego ka moka. Ga go makatše ge Petro a fetola ka gore: “Mong’a-ka! Bošexo ka moka re letše rè itapiša, ra se kê ra bôna selô; fêla, ke tlo fološa lôkwa kè kwile taelô ya xaxo.” Ke’ng seo se ilego sa direga ge ba dira ka mokgwa wo? “Ba tanya bontši byo boxolo bya dihlapi, lôkwa la bôná la bá la xaxoxa. Ba kxwathetša baxwêra ba bôná ba le-sela-watlê lela le lengwê xore ba tlê ba ba swarišê. Ba tla; ba tlatša ma-sela-watlê ka mabedi; a bá a teka.”​—Luka 5:​4-7.

⁷ Jesu o be a dirile mohlolo. Karolo yeo ya lewatle e be e se na selo bošego ka moka; bjale e be e nyeuma dihlapi. Mohlolo wo o ile wa tutuetša Petro kudu. “Simone Petro xe a di bôna a khunama à inametše matôlô a Jesu a re: Tšwaa mo xo nna, xobane ke monna wa mo-dira-dibe, Morêna! A r’yalo à wetšwe ke thšoxô e kxolo le bohle ba ba bexo ba na le yêna, bà bone bontši byoo bya dihlapi tše ba di phuthilexo. Kè tšôna tše di wetšexo le Jakobo le Johane le barwa ba Tsebedeo ba e bexo e le badirišani ba Simone.” Jesu o ile a bea Petro pelo gomme ka morago a bolela mantšu ao a bego a tla fetola bophelo bja Petro. “Se boifê; xo tloxa byalo O tlo ba morei wa xo phutha batho [“go swara batho ba phela,” NW].”​—Luka 5:​8-10.

Barei ba Batho

8. Barei ba bane bao ba iphedišago ka go rea dihlapi ba ile ba arabela bjang taletšong ya ‘go swara batho ba phela’?

⁸ Ka go rialo Jesu o ile a bapiša batho le dihlapi, gomme a laletša barei ba dihlapi ba ikokobeditšego gore ba tlogele modiro wa bona wa boiphedišo bakeng sa sebopego se kgahlišago kudu sa go rea​—go swara batho ba phela. Petro le Andrea ngwanabo ba ile ba amogela taletšo yeo. “Ké mo bôná ba napilexo ba tloxêla malôkwa a bôná, ba mo latêla.” (Mateo 4:​18-20) Jesu ka morago o ile a bitša Jakobo le Johane bao ba bego ba le ka seketswaneng sa bona ba lokiša malokwa a bona. O ile a ba laletša gore le bona ba tle go rea batho. Ba ile ba arabela bjang? “Bôná ba napa ba tloxêla le-sela-watlê la tat’abô, ’me ba mo latêla.” (Mateo 4:​21, 22) Jesu o ile a bontšha bokgoni bja go rea batho. Mo lebakeng le o swere batho ba bane ba phela.

9, 10. Ke tumelo ya mohuta mang yeo Petro le bao ba bego ba sepedišana le yena ba ilego ba e bontšha, gomme ba ile ba tlwaetšwa bjang go rea dihlapi ka tsela ya moya?

⁹ Motho yo a iphedišago ka go rea dihlapi o iphediša ka go rekiša dihlapi tšeo a di swarago, eupja morei wa dihlapi wa moya a ka se ke a dira seo. Ka gona, barutiwa ba ba ile ba bontšha tumelo e kgolo ge ba tlogela tšohle gomme ba latela Jesu. Lega go le bjalo, ba be ba se na pelaelo ya gore go rea ga bona ka tsela ya moya go be go tla atlega. Jesu o be a kgonne go dira gore meetse a a se nago selo a nyeume dihlapi tša kgonthe. Ka mo go swanago, ge barutiwa ba theošetša malokwa a bona tlase meetseng a setšhaba sa Isiraele ba be ba ka kgodišega gore ka thušo ya Modimo ba be ba tla swara batho ba phela. Modiro wa moya wa go rea wo o thomilego morago nakong yeo o tšwela pele, gomme Jehofa o sa dutše a nea puno e botse.

¹⁰ Ka nywaga e fetago e mebedi, barutiwa bao ba ile ba tlwaetšwa ke Jesu go rea batho. Lebakeng le lengwe o ile a ba nea ditaelo tša bohlokwa gomme a ba roma gore ba mo ete pele ba ye go bolela ditaba tše di lokilego. (Mateo 10:​1-7; Luka 10:​1-11) Ka morago ga ge Jesu a ekilwe le go bolawa, barutiwa ba ile ba gakanega. Eupja na lehu la Jesu le be le bolela gore go be go se sa hlwa go rewa batho? Go se go ye kae ditiragalo di ile tša nea batho karabo.

Go Rea Lewatleng la Batho

11, 12. Ka morago ga tsogo ya gagwe, ke mohlolo ofe woo Jesu a ilego a o dira woo o bego o le mabapi le go rea dihlapi?

¹¹ Kapejana ka morago ga lehu la Jesu ka ntle ga Jerusalema le tsogo ya gagwe, barutiwa ba ile ba boela Galilea. Lebakeng le lengwe ba šupago ba bona ba be ba le gotee kgaufsi le Lewatle la Galilea. Petro o ile a re o ya go rea dihlapi, ba bangwe ba ya le yena. Go swana le mehleng ba ile ba rea bošego. Ge e le gabotse, ba ile ba lahlela lelokwa la bona lewatleng bošego ka moka ka ntle le go swara selo. Ke moka ka masa motho-tsoko yo a bego a bonagala a eme lebopong o ile a ba bitša a le ka mošola wa meetse a re: “Bana ba-ka! A xa Le na sešeba?” Barutiwa ba araba ka gore: “Aowa.” Motho yo a bego a eme lebopong o ile a ba botša gore: “Lahlêlang malôkwa ka lehlakoreng le letona la le-sela-watlê; ké mo Le tl’o xo swara. Ba a lahlêla xôna, ba šitwa le xo a xôxa ka bontši bya dihlapi.”​—Johane 21:​5, 6.

¹² A phihlelo e tlabago gakaakang! Ga go na pelaelo gore barutiwa kapejana ba ile ba gopola mohlolo wa pejana wo o lego mabapi le go rea dihlapi, le gona o mongwe wa bona o swanetše go ba a ile a lemoga motho yo a bego a le lebopong. “Ké mo morutiwa eo Jesu a bexo a mo rata a boletšexo le Petro a re: Ké Morêna. Petro a re xo kwa xe e le Morêna, a itlêma ka seaparô, xobane ó be a hlobotše, a napa a ikušetša ­lewatleng. Barutiwa ba bangwê ba tla ka lesela-watlê; xobane e be e se kxolê le naxa, e be e ka ba ’kxatô tše makxolo a mabedi.”​—Johane 21:​7, 8.

13. Ka morago ga go rotogela ga Jesu legodimong, ke lenaneo lefe la go rea dihlapi ditšhabeng ka moka leo le ilego la thongwa?

¹³ Mohlolo wo wa bobedi o ile wa bontšha’ng? Gore modiro wa go rea batho o be o se o fele. Therešo ye e ile ya gatelelwa ge Jesu a tšwela pele ka makga a mararo go botša Petro​—le go botša barutiwa ba bangwe ka moka ka yena—​gore a fepe dinku tša Jesu. (Johane 21:15-17) Ee, lenaneo la phepo ya moya le ka pele. Pele ga lehu la gagwe, o be a porofetile gore: “Ebangedi yé ya mmušô wa maxodimong e tlo xoêlêlwa lefaseng ka moka xore e bê bohlatse mo xo dithšaba tšohle.” (Mateo 24:14) Bjale e be e le nako ya gore phethagalo ya boporofeta bjoo lekgolong la pele la nywaga e thome. Barutiwa ba gagwe ba be ba tla tloga ba theošetša malokwa a bona lewatleng la batho, gomme malokwa a be a ka se boe a se na selo.​—Mateo 28:​19, 20.

14. Go rea dihlapi ga balatedi ba Jesu go ile gwa šegofatšwa ka tsela efe nywageng ya pele ga go senywa ga Jerusalema?

¹⁴ Pele a rotogela sedulong sa Tatagwe sa bogoši legodimong, Jesu o itše go balatedi ba gagwe: “Le tlo fiwa matla xe Môya-mokxêthwa ò theoxêla xo lena, la tlo ba dihlatse tša-ka motseng wa Jerusalêma le naxeng ka moka ya Juda le ya Samaria, xo fihla maxomong a lefase.” (Ditiro 1:8) Ge moya o mokgethwa o be o tšhollelwa go barutiwa ka Pentekoste ya 33 C.E., modiro o mogolo wa go rea ga moya o ile wa thoma ditšhabeng ka moka. Ka Pentekoste feela, batho ba dikete tše tharo ba ile ba swarwa ba phela, gomme kapejana ka morago ga moo, “palo ya banna ya ba dikete tše thlano.” (Ditiro 2:​41; 4:4) Koketšego e ile ya tšwela pele. Pego e re botša gore: “Ba ba dumêlaxo ba fêla ba ata, ba kôpanywa le Morêna, ya ba lešaba le lentši la banna le basadi.” (Ditiro 5:​14) Kapejana ba-Samaria ba ile ba amogela ditaba tše di lokilego, gomme kapejana ka morago ga moo Ba-ntle ba ba sa bolotšwago le bona ba di amogela. (Ditiro 8:​4-8; 10:​24, 44-48) Mo e ka bago nywaga e 27 ka morago ga Pentekoste, moapostola Paulo o ile a ngwalela Bakriste ba Kolose gore ditaba tše di lokilego di be di ‘anegetšwe babopja bohle ba ka tlase ga legodimo.’ (Ba-Kolose 1:​23) Ka mo go kwagalago, barutiwa ba Jesu ba be ba ile ba rea kgole meetseng a Galilea. Ba ile ba lahlela malokwa a bona gare ga ba-Juda ba ba bego ba gašane le Mmušo wa Roma, gaešita le mawatleng ao a bego a bonala a sa holofetše a batho bao e sego ba-Juda. Malokwa a bona a ile a tšwa a tletše. Bakeng sa dinyakwa tša Bakriste ba lekgolong la pele la nywaga, boporofeta bja Jesu go Mateo 24:​14 bo phethagetše pele Jerusalema e senywa ka 70 C.E.

Go Rea Batho ‘Letšatšing la Morena’

15. Pukung ya Kutollo, ke modiro ofe o mongwe wa go rea dihlapi woo o ilego wa porofetwa, gomme o be o tla dirwa neng?

¹⁵ Lega go le bjalo, dikgolo di be di sa tla. Go ya bofelong bja lekgolo la pele la nywaga, Jehofa o ile a nea moapostola wa mafelelo yo a bego a sa phela, Johane, kutollo ya dilo tšeo di bego di tla direga nakong ya “letšatši la Morêna.” (Kutollo 1:1, 10) Sebopego se sengwe se segolo e be e tla ba go bolelwa ga ditaba tše di lokilego lefaseng ka bophara. Re bala gore: “Ka bôna Morongwa e mongwê à fofa xare xa lexodimo à swere Ebangedi ya neng le neng ya xo tsebišwa ba ba axilexo lefaseng, dithšaba tšohle le meloko yohle, le maleme ohle le merafô yohle.” (Kutollo 14:6) Ka tlase ga tlhahlo ya barongwa bahlanka ba Modimo ba be ba tla bolela ditaba tše di lokilego e le ka kgonthe lefaseng ka moka le go agilwego go lona, e sego Mmušong wa Roma feela. Modiro wa go rea batho wo o dirwago lefaseng ka moka o be o tla swanela go dirwa, gomme pono ye e phethagetše mehleng ya rena.

16, 17. Modiro wa mehleng ya bofelo wa go rea dihlapi ka tsela ya moya o ile wa thoma neng, gomme Jehofa o ile a o šegofatša bjang?

¹⁶ Go rea go bile bjang lekgolong le la bo-20 la nywaga? Sa pele, barei ba be ba se nene. Ka morago ga ge Ntwa ya I ya Lefase e fedile go be go e-na le bagoeledi ba mafolofolo ba e ka bago dikete tše nne feela ba ditaba tše di lokilego, banna le basadi ba fišegago bao bontši bja bona e bego e le batlotšwa. Ba be ba lahlela malokwa a bona kae le kae moo Jehofa a bego a bula tsela, gomme batho ba bantši ba ile ba swarwa ba phela. Ka morago ga ntwa ya bobedi ya lefase, Jehofa o ile a bula meetse a mafsa bakeng sa go rea. Baromiwa bao ba tsenego Sekolo sa Beibele sa Watchtower sa Gilead dinageng tše dintši ba ile ba etelela pele modirong. Dinaga tša go swana le Japane, Italy le Sepania tšeo mathomong di bego di bonala di tloga di sa enywe, mafelelong di ile tša tšweletša puno e botse ya batho. Morago bjale re sa tšwa go kwa kamoo go rea go atlegilego ka gona Bohlabela bja Yuropa.

¹⁷ Lehono malokwa a nyaka go gagoga dinageng tše dintši. Puno e kgolo ya batho e dirile gore go nyakege gore go rulaganywe diphuthego le ditikologo tše difsa. Diholo tše difsa tša Mmušo le Diholo tša Kopano di agwa ka mehla bakeng sa go ba amogela. Go nyakega bagolo le bahlanka ba bodiredi ba oketšegilego gore ba hlokomele koketšego. Modiro o matla o thomilwe ke ba botegago morago kua ka 1919. Jesaya 60:22 e phethagaditšwe ka tsela ya kgonthe. ‘O monyenyane o fetogile ba sekete,’ ka ge barei ba dikete tše nne ba fetogile ba fetago dimilione tše nne lehono. Le gona, bofelo ga se bja hlwa bo fihla.

18. Re ka ekiša bjang mohlala o mobotse wa barei ba moya ba batho ba lekgolong la pele la nywaga?

¹⁸ Se ka moka se ra go re’ng go o mongwe le o mongwe wa rena? Ge Petro, Andrea, Jakobo le Johane ba be ba laleletšwa go ba barei ba batho, mangwalo a re: “Ba tloxêla tšohle ba mo [Jesu] latêla.” (Luka 5:11) A mohlala o mobotse gakaakang wa tumelo le boineelo! Na re ka hlagolela mohlala o swanago wa boikgafo le boikemišetšo bjo bo swanago bja go hlankela Jehofa go sa šetšwe seo se akaretšwago? Ba dimilione ba arabetše ka gore ba ka kgona. Lekgolong la pele la nywaga barutiwa ba ile ba rea batho kae le kae moo Jehofa a bego a ba dumelela. E ka ba gare ga ba-Juda goba Ba-ntle, go be go se moo ba go tlogelago ge ba rea. Anke re boleleng le mang le mang ka ntle le go lekanetša lege e le gofe goba kgethollo.

19. Ke’ng seo re swanetšego go se dira ge e ba meetse ao re reago dihlapi go ona a bonala a sa tšweletše selo?

¹⁹ Eupja go thwe’ng ge e ba tšhemo ya gabo lena gona bjale e bonala e sa tšweletše dienywa? Le se ke la nolega moko. Gopolang gore Jesu o ile a tlatša malokwa a barutiwa ba gagwe ka morago ga ge ba reile dihlapi bošego ka moka ba sa sware selo. Se se swanago se ka direga ka tsela ya moya. Ka mohlala, kua Ireland Dihlatse tše botegago di ile tša šoma ka thata ka nywaga e mentši ka mafelelo a manyenyane. Eupja morago bjale seo se fetogile. 1991 Yearbook of Jehovah’s Witnesses e bega gore ngwageng wa tirelo wa 1990, Ireland e ile ya ba le ditlhora tše 29 ka go latelana! Mohlomongwe tšhemo ya gabo lena ka letšatši le lengwe e tla tšweletša ka yona tsela yeo. Ge feela Jehofa a sa dutše a dumela, tšwelang pele le rea!

20. Re swanetše go rea batho neng?

²⁰ Isiraeleng barei ba dihlapi ba be ba e-ya go rea bošego ge batho bangwe ba be ba ruthufetše le go iketla malaong. Ba be ba e-tšwa, e sego ge boemo bo be bo ba dumelela, eupja nakong ya ge ba be ba ka swara dihlapi tše dintši. Le rena re swanetše go ithuta tšhemo ya rena e le gore go be bjalo ka ge eka re ya go rea ge batho ba bantši ba le ka gae gomme ba ka kgona go amogela molaetša. Se se ka direga nakong ya mantšiboa, mafelo-bekeng goba ka nako e itšego. Lege e ka ba neng, anke re direng sohle seo re ka se kgonago go hwetša batho ba dipelo tše dibotse.

21. Ke’ng seo re swanetšego go se gopola ge e ba tšhemo ya rena e šongwa gantši?

²¹ Go thwe’ng ge e ba tšhemo ya rena e šongwa gantši? Batho ba lefase bao ba iphedišago ka go rea dihlapi gantši ba lla ka gore mafelo a bona a rewa ka go fetišiša. Na mafelo a rena a boreelo a moya e ka ba ao a reilwego ka go fetišiša? Ge e le gabotse ga go bjalo! Mašemo a mantši a tšweletša koketšego gaešita lege a akaretšwa gantši. A mangwe a tšweletša gakaone ka baka la ge a šongwa gabotse. Lega go le bjalo, ge magae a etelwa gantši, kgonthišiša gore magae ka moka a bao ba sego gona gae a a ngwalwa gomme a a etelwa ka morago. Ithute dihlogo tša poledišano tše fapa-fapanego. Gopola gore go se go ye kae motho o mongwe o tla etela gape, ka gona o se ke wa dula go feta tekano ge o amogetšwe goba ka boomo wa hlasela lapa leo. Gape hlagolela bokgoni bja gago modirong wa setarateng le go neeng bohlatse bjo bo sa rulaganyetšwago. Theošetša malokwa a gago a moya fase lebakeng le lengwe le le lengwe le ka tsela lege e le efe e kgonegago.

22. Ke tokelo efe e kgolo yeo re nago le yona mo nakong ye?

²² Gopola gore go reeng mo, go holega barei gotee le dihlapi. Ge e ba bao re ba swarago ba tiišetša, ba ka phela ka mo go sa felego. Paulo o ile a kgothatša Timotheo ka gore: “Itôtê O lôtê le thutô. Xe O dira byalo O tlo iphološa, wa phološa le bao ba Xo kwaxo.” (1 Timotheo 4:​16) Ke Jesu yo a ilego a thoma ka go tlwaetša barutiwa ba gagwe go rea dihlapi ka tsela ya moya, gomme modiro wo o sa dutše o dirwa ka tlase ga tlhahlo ya gagwe. (Bapiša le Kutollo 14:​14-16.) Re na le tokelo e botse gakaakang ya go šoma ka tlase ga gagwe bakeng sa go o phetha! Anke re tšweleng pele re lahlela malokwa a rena ge feela Jehofa a sa dutše a dumela. Ke modiro ofe woo o ka fetago go swara batho ba phela?

Na o a Gopola?

◻ Ke modiro ofe woo Jesu a ilego a tlwaetša balatedi ba gagwe gore ba o dire?

◻ Jesu o ile a bontšha bjang gore modiro wa go rea dihlapi o be o se wa fela ka baka la lehu la gagwe?

◻ Jehofa o ile a šegofatša modiro wa moya wa go rea dihlapi lekgolong la pele la nywaga ka tsela efe?

◻ Ke go swarwa gofe ga dihlapi mo go ilego gwa direga nakong ya “letšatši la Morêna”?

◻ Ke bjang rena re le batho ka o tee ka o tee re ka bago barei ba batho ba ba atlegago kudu?

[Seswantšho go letlakala 15]

Ka morago ga tsogo ya Jesu, baapostola ba gagwe ba ile ba katološa modiro wa Modimo wa go rea batho