Go Belega Bana Gare ga Batho ba Modimo
“’Me Morêna Modimo . . . a Le atišê, palô ya lena e ntšifalê xa-sekete.”—DOITERONOMIO 1:11.
1. Beibele e bolela bjang ka go belega bana?
“KA KGONTHE, bana ba motho ké neô ya Morêna; kenyô ya mmele ké mphô. Ba etša mesêbê ’atleng tša moxale; ba byalo bana ba ba tswáletšwexo motho à sa le e mofsa. Wa lehlôxônôlô ké monna wa kxôpôtlô e tletšexo bôná-bao.” Re bala bjalo go Psalme 127:3-5. Ee, go belega bana ke tokelo e makatšago yeo Mmopi Jehofa a e neilego batho ba babedi ba pele le ditlogolo tša bona.—Genesi 1:28.
Go Belega Bana Isiraeleng
2. Ke ka baka la’ng malapa a magolo a be a ratega gare ga ditlogolo tša Aborahama, Isaka le Jakobo?
2 Ditlogolo tša Aborahama ka Isaka le Jakobo di be di rata malapa a magolo. Gaešita le bana ba ba belegwago ke basadi bao e lego ba bobedi le basadi ba direthe ba be ba lebelelwa e le ba molao. Go be go le bjalo go ba bangwe ba bana ba Jakobo, bao ba bilego bo-tate ba meloko e 12 ya Isiraele. (Genesi 30:3-12; 49:16-21; bapiša le 2 Koronika 11:21.) Lege thulaganyo ya mathomo ya Modimo ka lenyalo e be e le ya go nyala mosadi o tee, o ile a kgotlelela go nyala segadikane le basadi ba direthe gare ga ditlogolo tša Aborahama, gomme se se ile sa dira gore batho ba oketšege ka lebelo le legolo. Ba-Isiraele ba be ba swanetše go ba “sethšaba se sexolo sé se kakaxo lerole la lefase.” (2 Koronika 1:9; Genesi 13:14-16) Mo setšhabeng seo go be go tla tšwelela “peu” e holofeditšwego yeo “dithšaba ka moka tša lefase” di bego di tla kgona go itšhegofatša ka yena.—Genesi 22:17, 18; 28:14; Doiteronomio 1:10, 11.
3. Boemo e be e le bofe Isiraeleng nakong ya pušo ya Salomo?
3 Go molaleng gore go belega bana go be go lebelelwa e le seka sa tšhegofatšo ya Jehofa Isiraeleng. (Psalme 128:3, 4) Lega go le bjalo, go swanetše go lemogwa gore mantšu a mathomo a sehlogo se, a tsopotšwego go Psalme 127, a ngwadilwe ke Kgoši Salomo, gomme bogolo bja pušo ya kgoši ye e be e tloga e le nako e kgahlišago go Isiraele. Beibele e bolela ka nako yeo gore: “Batho ba Juda le ba Isiraele e be e le ba bantši bo-ka-lešabašaba la lewatleng; ba be ba e-ja bà e-nwa bà thabile. Xomme Ba-Juda le Ba-Isiraele ba be ba dutše bà iketlile moriting wa merara ya bôná le wa mexó ya bôná, xo tloxa ka Dani [ka leboa] xo fihla ka Bereseba [ka borwa], mehla yohle ya xo phela xa Salomo.”—1 Dikxoši 4:20, 25.
Dinako tše Thata Bakeng sa Bana Isiraeleng
4, 5. (a) Ke ka baka la’ng go belega bana go be go sa tliše lethabo ka mehla Isiraeleng? (b) Ke boemo bofe bjo bo hlomolago pelo bjo bo ilego bja ba gona mabakeng a ka bago a mabedi Jerusa-lema?
4 Eupja go ile gwa ba le dinako tše dingwe historing ya Isiraele moo go belega bana e bego e se mo go thabišago le gatee. Nakong ya go senywa ga pele ga Jerusalema, moporofeta Jeremia o ile a ngwala gore: “Mahlô a-ka a rôtôba ka mexôkxô; . . . xe bana le masea a fêlêla mekxobeng ya motse. . . . Basadi ba bá ba ja ’kenyô tša bôná, bana ba banyane ba ba sa ferwexo.” “Hleng le basadi ba mabobo ba bile ba apea bana ba bôná ka diatla tša bôná.”—Dillo tša Jeremia 2:11, 20; 4:10.
5 Ge e le gabotse, boemo bjo bo swanago bjo bo hlomolago pelo bo ile bja ba gona mo e nyakilego go ba nywaga e makgolo a šupago ka morago. Ra-dihistori wa mo-Juda Josephus o laodiša gore nakong ya go rakelelwa ga Jerusalema ka 70 Mehleng ya Rena, bana ba be ba ubula dijo melomong ya bo-tatago bona, gomme bo-mma ba be ba tšea dijo melomong ya masea a bona. O laodiša kamoo mosadi wa mo-Juda a ilego a bolaya lesea la gagwe leo le anyago, a gadika setopo gomme a ja karolo ya sona. Go tliša bana lefaseng la ba-Juda nywageng yeo ya mafelelo e bego e iša kahlolong ya Jehofa malebana le Jerusalema ka 607 Pele ga Mehla ya Rena le 70 Mehleng ya Rena le gatee go be go ka se bitšwe go belega bana mo e lego ga tlhaologanyo.
Go Belega Bana Gare ga Bakriste ba Pele
6, 7. (a) Jesu o ile a fediša mediro efe ya Bakriste? (b) Isiraele ya moya e be e swanetše go gola ka mekgwa efe, gomme ke’ng se se kgonthišago se?
6 Go belega bana go be go lebelelwa bjang go Bakriste ba pele? Sa pele, go swanetše go lemogwa gore Jesu o ile a fediša go nyala segadikane le basadi ba direthe gare ga barutiwa ba gagwe. O ile a tsošološa molao wa mathomo wa Jehofa, e lego go nyala ga monna o tee mosadi o tee. (Mateo 19:4-9) Mola ba-Isiraele ba tlhago ba ile ba ata kudu ka go belega bana, fela ba-Isiraele ba moya ba be ba swanetše go gola ka go dira barutiwa.—Mateo 28:19, 20; Ditiro 1:8.
7 Ge e ba go gola ga Bokriste go be go tla direga kudu ka go belega bana, gona Jesu o be a ka se kgothaletše barutiwa ba gagwe gore ba ‘bule sebaka’ sa go se nyale le go se nyalwe “ka ’baka la mmušô wa maxodimo.” (Mateo 19:10-12) Moapostola Paulo o be a ka se ngwale gore: “E a nyalago goba e a nyalwago o dira gabotse, fela yo a sa nyalego goba yo a sa nyalwego o dira kaone kudu.”—1 Ba-Korinthe 7:38, NW.
8. Ke eng se se bontšhago gore ba bantši ba Bakriste ba pele ba be ba nyetše gomme ba e-na le bana?
8 Lega go le bjalo, gaešita lege ba ile ba kgothaletša go se nyale goba go se nyalwe bakeng sa go thekga dikgahlego tša Mmušo, ruri Jesu goba Paulo ga se ba ka ba gapeletša se. Bobedi bja bona ba ile ba bona e sa le pele gore Bakriste ba bangwe ba be ba tla nyala. Ka tlhago, ba bangwe ba bona ka mo go tlwaetšwego ba be ba tla ba le bana. Mangwalo a Bakriste a Segerika a na le ditemana tše ditšinyana tšeo di neilego Bakriste ba pele keletšo e lebanego ka go godiša bana. (Ba-Efeso 6:1-4; Ba-Kolose 3:20, 21) Ge e ba bagolo goba bahlanka ba bodiredi ba be ba nyetše, gona e be e swanetše go ba batswadi bao ba beago mohlala.—1 Timotheo 3:4, 12.
9. Go ya ka moapostola Paulo, ba bangwe ba basadi ba Bakriste ba be ba ka šireletšwa bjang ke go belega bana, eupja ba be ba nyaka eng gape?
9 Moapostola Paulo le gona o boletše gore go ba le bana e be e tla ba tšhireletšo go basadi ba bangwe ba Bakriste. Mabapi le kimollo ya dilo tše bonagalago go bahlologadi ba hlokago, o ngwadile gore: “Bahlôlôxadi ba bafsa O se kê wa ba hlaolêla modirô . . . Le xôna ba tlwaêla xo thêta le malapa bà se na modirô; e se kê ya ba xo tšwafa fêla, ya ba dithsêlê le xo bolêla tše di sa lokaxo. Ké xôna ke rataxo xore ba bafsa ba tšewê, ba bêlêxê bana, ba dišê malapa a bôná, xore lenaba ba se le neê sebaka sa xo roxa. Xobane ba bangwê ba bile ba hlanoxile, ba šala Sathane moraxo.” Basadi ba bjalo ba be ba tla “phološwa è le ba xo bêlêxa bana, xe [ba] dula tumelong è le [ba] pelo-keledi.”—1 Timotheo 5:11-15; 2:15.
“Bothata Nameng”
10. Paulo o neile keletšo efe e fapanego go bahlologadi lengwalong la gagwe la pele le le yago go ba-Korinthe?
10 Lega go le bjalo, ke mo go lemogegago gore yena moapostola Paulo lengwalong la gagwe la pele leo le yago go ba-Korinthe o ile a akanya tharollo e fapanego bakeng sa bahlologadi. O dirile keletšo ya gagwe gore e be e swanelago lenyalong, a bolela gore o e neile ‘e le e dumelelwago.’ O ngwadile gore: “Ba ba sa kaxo ba tšea, le basadi ba bahloloxadi, ke ba botša ke re: E ka ba mo xo botse xe ba ka dula byalo ka nna. Fêla, xe ba sa kxone xo ithswara, xôna a ba tšeê; xobane xo tšea xo kaone, xo phala xo fišexa. Wa lehlôxônôlô ké eo [mohlologadi] a kaxo itulêla à le byalo. Nna ke r’yalo ké ithsema xore ke na le Môya wa Modimo.”—1 Ba-Korinthe 7:6, 8, 9, 40.
11. (a) Bao ba nyalago goba bao ba nyalwago ba be ba tla ba le phihlelo efe, gomme tšhupetšo ya ka thoko e lego go 1 Ba-Korinthe 7:28 e edišetša bjang go se? (b) Paulo o be a bolela’ng ge a re, “ke rata xo Le êfêla”?
11 Paulo o hlalositše gore: “Le mosetsana xe a tšêwa, xa a senye. Fêla, ba ba byalo ba tlo rwala bothata nameng; ’me nna ke rata xo Le êfêla.” (1 Ba-Korinthe 7:28) Ge e le ka go ‘rwala bothata nameng’ mo go bjalo, ditšhupetšo tša ka thoko tša New World Translation di re šupetša go Genesi 3:16, moo re balago gore: “Mosadi, Modimo [Jehofa] ó boletše le yêna a re: Ke tlo Xo atišetša kudu tapišexo xo imeng xa xaxo; O tlo bêlêxa bana ka bohloko, ’me O tlo fêla O hloloxêlwa monna wa xaxo; ’me yêna ó tlo Xo buša.” Go oketša mathateng a lenyalo ao a ka bago gona, ‘bothata bjo bo lego nameng ya bona’ bjo bao ba tsenago lenyalong ba bego ba tla kopana le bjona ga go pelaelo gore bo akaretša mathata ao a tswalanago le go belega bana. Gaešita lege Paulo a sa thibele lenyalo goba go belega bana, fela go molaleng gore o ikwele a tlamega go lemoša Bakriste-gotee le yena gore seo se be se ka tliša mathata le ditšhitišo tšeo di bego di tla šitiša tirelong ya bona go Jehofa.
“Lebaka ké la Pitlaxanô”
12. Paulo o neile keletšo efe go Bakriste ba ba nyetšego goba ba nyetšwego, gomme ka baka la’ng?
12 Lekgolong la pele la nywaga Mehleng ya Rena, Bakriste ba be ba se ba lokologa go ka phela maphelo a bona bjalo ka batho ba lefase. Boemo bja bona bo be bo ka kgoma gaešita le bophelo bja bona bja lenyalo. Paulo o ngwadile gore: “Ke rata xo botša lena bana bešo, xore lebaka ké la pitlaxanô wa xo re ba ba naxo le basadi ba bê byalo ka ba ba se naxo nabô’ . . . Ba ba phelaxo ka tša lefase ba etšê ba ba sa phelexo ka tšôna, xobane sebopêxô sa lefase leno se a lôba. Nna ke rata xe Le dula Lè se na dipelaêlô. . . . Xe ke r’yalo ke rata xo Le hola; xa ke Le kxapetše lerala molaléng; ke rata bothakxa, xore xo xomarêla Morêna xo se kê xwa kxaotšwa.”—1 Ba-Korinthe 7:29-35.
13. ‘Nako e šetšego e be e pitlagane’ ka kgopolo efe bakeng sa Bakriste ba lekgolo la pele la nywaga?
13 Seithuti sa Beibele Frédérick Godet o ngwadile gore: “Mola batho ba ba sa dumelego ba lebelela lefase e le leo ruri le tlago go ba gona neng le neng, fela Mokriste ka mehla o lebeletše selo se segolo seo se tlago go direga e le ka kgonthe, e lego Parousia [Go ba gona].” Kriste o neile barutiwa ba gagwe pontšho ya ‘go ba gona’ ga gagwe, gomme a ba lemoša ka gore: “Ke xôna phakxamang, xobane nakô ya xo tla xa Morêna wa lena xa Le e tsebe.” (Mateo 24:3, 42) Nako e šetšego e be e le ya “pitlaxanô” ka gore Bakriste bao ba lekgolo la pele la nywaga ba be ba swanetše go phela ka mehla ba lebeletše go tla ga Kriste. Go oketša moo, ba be ba sa tsebe gore o mongwe le o mongwe wa bona o šaletšwe ke nako e kaakang pele ga ge ‘tšeo di tlago lebakeng la gona, le ka go fo itlela ga tšona’ di fediša bophelo bja bona, gomme di fediša sohle seo se ka kgonegago bakeng sa gore ba ‘kwatliše go bitšwa ga bona.’—Mmoledi 9:11, Phetolelo ya Kgale; 2 Petro 1:10, Phetolelo ya Kgale.
14. (a) Mateo 24:19 e swanetše go kwešišwa bjang? (b) Temošo ya Jesu e ile ya akgofa bjang ge ngwaga wa 66 Mehleng ya Rena o dutše o batamela?
14 Go Bakriste ba Judea le Jerusalema, go nyakega ga go ‘phakgama’ e be e tloga e le mo go akgofilego. Nakong ya ge Jesu a be a nea temošo ya go senywa la bobedi ga Jerusalema, o itše: “Ba madi-mabe mehleng yeo e tlo ba baima le ba ba amušaxo.” (Mateo 24:19) Ke therešo gore Jesu mo o be a sa botše Bakriste ba lekgolo la pele la nywaga gore ba be ba swanetše go phema go ba le bana. O be a fo bolela therešo ya boporofeta, gomme a bontšha gore ge seka sa go senywa mo go bego go batametše ga Jerusalema se bonala, ruri go tšhaba ga kapejana go be go tla ba thata kudu go baimana goba bao ba nago le bana ba banyenyane. (Luka 19:41-44; 21:20-23) Lega go le bjalo, ge mpherefere o gola gare ga ba-Juda kua Judea nakong ya nywaga ya pele ga 66 Mehleng ya Rena, ga go pelaelo gore Bakriste ba ile ba gopola temošo ya Jesu gomme e ile ya tutuetša kgopolo ya bona mabapi le go tliša bana lefaseng nakong yeo ya mathata.
Go Belega Bana Mehleng Yeno
15, 16. (a) Ke bjang ‘nako e šetšego e pitlaganego’ bakeng sa Bakriste ba ba phelago lehono? (b) Ke dipotšišo dife tšeo Bakriste ba swanetšego go ipotšiša tšona?
15 Bakriste ba swanetše go lebelela lenyalo le go belega bana bjang lehono ‘lebakeng le la bofelo’? (Daniele 12:4) Ke therešo kudu go feta lege e le neng pele gore “sebopexo sa lefase leno se a fetoga” go ya ka NW, goba, bjalo ka ge phetolelo e nngwe e bea se ka gore, “sebopego sa gona bjale sa dilo se feta ka pela.”—1 Ba-Korinthe 7:31, Phillips.
16 Gona bjale, go feta lege e le neng pele, ‘nako e šetšego ke ya pitlagano.’ Ee, ke nako e nyenyane feela e šaletšego batho ba Jehofa gore ba phethe modiro wo a ba neilego wona gore ba o dire, e lego: “Ditaba tše tše di lokilego tša mmušo di tlo bolelwa lefaseng ka moka le le agilwego gore e be bohlatse go ditšhaba ka moka; ya tlo ba gona bofelo bo fihlago.” (Mateo 24:14, NW) Modiro woo o swanetše go phethwa pele bofelo bo ka fihla. Ka gona, ke mo go swanetšego gore Bakriste ba ipotšiše kamoo go nyala, goba ge e ba ba nyetše, go ba le bana go tla kgomago go ba ga bona le karolo modirong wo o bohlokwa.
Mohlala wa Kgale
17. (a) Ke modiro ofe woo Noage le barwa ba gagwe ba bararo ba bego ba swanetše go o phetha pele ga Meetse-fula, gomme go bonala o tšere lebaka le lekaaka’ng? (b) E ka ba ka mabaka afe ao ka ona barwa ba Noage le basadi ba bona ba ilego ba phema go ba le bana nakong ya pele ga Meetse-fula?
17 Jesu o swantšhitše mehla ya ‘go ba gona ga Morwa-motho’ le ‘mehla ya Noage.’ (Mateo 24:37) Noage le barwa ba gagwe ba bararo ba be ba e-na le modiro o itšego wo ba bego ba swanetše go o phetha pele ga Meetse-fula. O be o akaretša go aga areka e kgolo le go bolela. (Genesi 6:13-16; 2 Petro 2:5) Nakong ya ge Jehofa a be a nea ditaelo tša mabapi le go agwa ga areka, go molaleng gore barwa ba Noage ba be ba šetše ba nyetše. (Genesi 6:18) Ga re tsebe gabotse-botse gore go aga areka go tšere nako e kaakang, eupja go bonala gore e ile ya agwa ka masome a mantšinyana a nywaga. Se se kgahlišago, nakong ye ka moka ya pele ga Meetse-fula, barwa ba Noage le basadi ba bona ga ba ka ba ba le bana. Moapostola Petro o bolela ka go lebanya gore ‘meoya e seswai e ile ya phologa meetseng,’ ke gore, banyalani ba bane eupja go se bana. (1 Petro 3:20) Go dula ga barwa ba se na bana mohlomongwe e be e le ka baka la mabaka a mabedi. La pele, ka baka la go batamela ga tshenyego ya meetse-fula, ba be ba e-na le modiro woo ba o kgethetšwego ke Modimo woo ba bego ba swanetše go o dira wo o bego o nyaka tlhokomelo ya bona e feletšego. La bobedi, ga go pelaelo gore ba ile ba ikwa ba sa rate go belega bana lefaseng leo go lona ‘bokgopo bja batho bo bego bo godile mo lefaseng, le tiro ka moka tša diakanyo tša dipelo tša bona e le bobe feela ka mehla,’ lefase ‘leo le bego le tletše tša sehlogo.’—Genesi 6:5, 13.
18. Gaešita lege e sa bee molao wo o swanetšego go latelwa, fela tsela yeo e tšerwego ke barwa ba Noage le basadi ba bona e nea bjang selo seo go ka naganišišwago ka sona?
18 Se ga se bolele gore tsela yeo e ilego ya tšewa ke barwa ba Noage le basadi ba bona pele ga Meetse-fula e be e rulaganyeditšwe go bea molao bakeng sa banyalani bao ba phelago lehono. Lega go le bjalo, ka ge Jesu a ile a bapiša mehla ya Noage le nako yeo re phelago go yona gona bjale, mohlala wa bona e ka ba selo seo re ka se naganišišago.
“Mabaka a Mathata”
19. (a) Mehla ya rena e swana bjang le mehla ya Noage? (b) Paulo o boletše eng e sa le pele ka ‘mehla ya bofelo,’ gomme boporofeta bja gagwe bo kgoma bjang go belega bana?
19 Ka go swana le Noage le lapa la gagwe, le rena re phela ‘lefaseng la banyatši ba Modimo.’ (2 Petro 2:5, Phetolelo ya Kgale) Ka go swana le bona, re “mehleng ya bofêlô” ya tshepedišo e mpe ya dilo yeo e lego kgaufsi le go senywa. Moapostola Paulo o porofetile gore ‘mehla ya bofelo’ ya tshepedišo ya Sathane e be e tla tliša “mabaka a mathata.” Go bontšha gore go godiša bana e be e tla ba bjo bongwe bja mathata ao go bego go tla ba thata go lebeletšana le ona, o okeditše ka gore bana e be e tla ba “ba xo se kwe batswadi.” O boletše gore batho ka kakaretšo, go sa tlogelwe bana le batho ba bafsa, e be e tla ba “ba xo se leboxê, ba xo se ile selô, e tlo ba-hlala-leratô.” (2 Timotheo 3:1-3) Gaešita lege Paulo mo a be a porofeta ka maemo gare ga batho ba lefase, ruri boemo bjo bo bjalo bjo bo apareditšego bo be bo tla dira gore go godiša bana go be thata ka mo go oketšegilego go Bakriste, go etša ge ba bantši ba bile le phihlelo yeo.
20. Ke eng seo se tlago go elwa hloko sehlogong se se latelago?
20 Tšohle tšeo di šetšego di boletšwe di bontšha gore ke gabohlokwa go ba le pono e leka-lekanego ka go belega bana. Gaešita lege go ka tliša lethabo le legolo, fela go ka tliša le bohloko bjo bogolo bja pelo. Go na le mehola le manyami. Tše dingwe tša tše di tla elwa hloko sehlogong se se latelago.
Dintlha tša Tlhahlobo
◻ Ke ka baka la’ng malapa a magolo a be a ratega Isiraeleng?
◻ Ke’ng se se bontšhago gore go bile le dinako tšeo ka tšona go belega bana go ilego gwa tliša masetla-pelo go ba-Juda?
◻ Isiraele ya moya e be e swanetše go oketšega bjang ka palo?
◻ Ke bjang ‘nako e šetšego e bego e pitlagane’ bakeng sa Bakriste ba pele?
◻ Go ka ba go e-na le mabaka afe ao ka ona barwa ba Noage le basadi ba bona ba ilego ba dula ba se na bana pele ga Meetse-fula, gomme go thwe’ng ka boemo lehono?
[Seswantšho go letlakala 21]
Go tšhaba ga kapejana Jerusalema go be go tla ba thata kudu go bao ba bego ba e-na le bana ba banyenyane